vergi hukuku

Vergi Hukuku alanı, vergi davaları diğer alanlara göre daha spesifik ve geniş kapsamlı olan bir alandır. Zira vergi uyuşmazlıkları konusunda dava dışında alternatif çözüm yolları da bulunmaktadır. Ve diğer davalar için geçerli olmayan bu alternatif çözüm yolları çoğu zaman dava açmaktan daha yararlı sonuçlar doğurmaktadır.

Uzlaşma, izahata davet, kamu denetçiliği, cezalarda indirim, pişmanlık ve ıslah, hataların düzeltilmesi gibi çözüm yolları ile idare ve vergi yükümlüsü karşı karşıya gelerek uygun bir noktada anlaşmaktadır. Ve kişi ve kurumlar dava açarak elde edemeyeceği sonuçları çoğu zaman sözü edilen süreçler sonunda elde edebilmekte, ek yaptırımlarda da kurtulabilmektedir.

Bu nedenle Vergi Hukukunda uzman, içinde bulunulan uyuşmazlıkta hangi yol ve yöntemlerin yararlı olacağını bilen avukatlarla çalışmak önem arz etmektedir. Av. Arb. Handan SAYAN ÖZGÜL ve ekibi Vergi Hukuku alanında uzman olup her sene onlarca şirket ve gerçek kişi müvekkillerine danışmanlık ve avukatlık hizmeti vermektedir.

Vergi Devletin kamu hizmetlerini karşılamak amacıyla kişi ve kurumlardan gelirlerine göre cebren aldığı parasal değerdir. Anayasa’ nın 73. Maddesine herkes kamu giderlerini ödemek amacıyla gelirine göre vergi ödemek zorundadır.

Ancak Devletin vergi adı altında para tahsil etmesi ancak Kanunda belirtilen koşullarda mümkündür. Zira Anayasa’nın 73. Maddesine göre vergiler ancak Kanunla konulur, değiştirilir ve kaldırılır.

Vergi Hukuku Nedir?

Vergi hukuku, ülkenin vergi sistemini, devletin ve vergi yükümlülerinin hak ve sorumluluklarını düzenleyen hukuk dalıdır.

Kamu Hukuku alanında yer alan Vergi Hukukunun temel amacı kamu hizmetlerinin devamlılığını sağlamak amacıyla kaynak oluşturmaktır. Bu nedenle vergi ödemekten kaçınan mükelleflere ilişkin yaptırımlar da vergi hukukunun ilgi alanında yer almaktadır.

Vergi Davası Türleri

Vergi Usul Kanunu’nun 377. Maddesine göre mükellefler yahut haklarında ceza kesilen kimseler yaşadıkları vergi uyuşmazlığı hakkında Vergi Mahkemelerinde dava açabilmektedir. Buna göre Vergi Mahkemelerinde iki tür dava açmak mümkündür: Mükellefler veya haklarında ceza kesilen kişiler tam yargı davası yahut iptal davaları açabilmektedir.

Vergi Davaları Nelerdir?

213 sayılı Vergi Usulü Kanuna göre vergiler, vergiler dolayısıyla kesilen cezalar ve takdir komisyonu kararlarına karşı vergi davaları açılabilmektedir.

Belli başlı vergi davaları ise şu şekildedir;

  • Vergi usul kanunu davaları,
  • Vergi iptal davaları
  • Vergi itiraz davaları.
  • Gümrük kanunu davaları,
  • Vergi hukuku mevzuatı davaları,
  • Vergi suçlarına yönelik davalar,
  • İdari yaptırımlara yönelik davalar,

Vergi Davalarında Yetkili ve Görevli Mahkeme

Vergi davalarında görevli mahkeme vergi mahkemeleridir. Vergi davalarında yetkili mahkeme ise 2577 sayılı idari yargılama usulü kanunu 37. Maddesinde düzenlenmiştir. İlgili kanun hükmüne göre vergi uyuşmazlıklarında yetkili mahkeme şu şekilde belirlenmiştir;

  • a) Uyuşmazlık konusu vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren, zam ve cezaları kesen,
  • b) (Ek: 10/6/1994-4001/17 md.) Gümrük Kanununa göre alınması gereken vergilerle Vergi Usul Kanunu ğereğince şikayet yoluyla vergi düzeltme taleplerinin reddine ilişkin işlemlerde; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümleri tarh ve tahakkuk ettiren,
  • c) Amme Alacaklarının Tahsil Usulu Kanunun uygulanmasında, ödeme emrini düzenleyen,
  • d) Diğer uyuşmazlıklarda dava konusu işlemi yapan dairenin bulunduğu yerdeki vergi mahkemesidir.

Vergi Avukatı Nedir?

Vergi Hukuku kendine has uygulamaları olan, genel olarak mevzuat ve genel hükümleri bilmenin bu davalarda başarılı olmaya yetmeyeceği bir alandır. Bu nedenle vergi davalarına daha çok bu alana ilgi duyan,  bu alanda uzmanlaşmış avukatlar bakmaktadır. Bu avukatlar da Vergi Avukatı olarak adlandırılır.

Vergi Avukatlarının Görev ve Sorumlulukları Nelerdir?

Uzman bir vergi avukatı vergi hukukuna ilişkin uyuşmazlıkların çözümünde gerekli stratejik adımları atmaktadır. Özel bir alan olan vergi hukukunda avukatların görev ve sorumlulukları daha önem arz eder nitelikte olacaktır. Vergi avukatlarının görev ve sorumlulukları müvekkillerini davalarda temsil etmek, hukuki danışmanlık yapmak, detaylı araştırma ve inceleme yaparak dilekçeler yazmak, başvurulması gerekli hukuki yollara başvurmak vb. yer almaktadır.

Ayrıca dava açmak müvekkiline yarar sağlamayacaksa pişmanlık ve ıslah, uzlaştırma, cezada indirim gibi yöntemler konusunda gerekli adımları atmak da vergi avukatının sorumlukları arasındadır.

Vergi Avukatı ile Çalışmanın Avantajları Nelerdir?

Özel bir hukuk dalı olan vergi hukukunda nasıl hareket edilmesi gerektiği hususunda vergi avukatları yol gösterici konumdadır. Hukuki sürecin nasıl ilerlediğini, bu süreçte nasıl bir yol alınması gerektiği hususunda yardımcı olacaklardır. Yeterli donanım ve bilgi birikimine sahip olmadan atılan adımlar olumsuz sonuçlarla karşılaşmanıza sebep olabilmektedir.

Vergi Avukatı Ücretleri

Vekâlet ücretleri genellikle dava için harcanacak emek, dava değeri, davanın uzun sürme olasılığı gibi değişkenler nazara alınarak belirlenmektedir. Ancak dava sonunda, tarafların üzerinde anlaşacağı oranda vekâlet ücreti de kararlaştırılabilir. Söz konusu vekâlet ücretleri her yıl yayınlanan Avukatlık asgari ücret tarifesinde belirlenen tutarın altında olamaz.

Vergi Avukatı Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Kişiler en iyi avukatı bulma konusunda alanında uzmanlaşmış avukatları tercih etmek istemektedirler. Donanımlı ve tecrübeli bir avukat müvekkillerini zaman kaybından kurtaracak, direkt sonuca odaklanacaktır. Bu nedenlerle doğru avukatı seçmek hayati önem arz etmektedir.

Bu konuda en başta yapılması gereken ilgili avukatlarla iletişime geçerek bir yüz yüze görüşme yapmaktır. Yapılacak bu görüşme avukat seçiminde fikir oluşturacaktır.

Vergi Avukatlarının Müvekkillerine Sunduğu Hizmetler Nelerdir?

Avukatın sunduğu hizmetler arasında vergi dava ve cevap dilekçeleri ile savunma dilekçelerinin yazılması, vergi hukukuna ilişkin davaları açarak süreci yürütme ve vergi dairelerine yapılacak idari başvuruları hazırlamaktır.

Vergi İhtilaflarında Uzlaşma Süreci Nasıl İşler?

Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin çözüm yollarından birisi uzlaşma müessesesidir. Vergi uyuşmazlıklarının büyük bir kısmı uzlaşma aşamasında sonuçlanmaktadır.

Uzlaşma müessesi, uzlaşma sürecinin daha kısa bir zamanda sonuç vermesi; yargılama sürecinin getireceği stres, yargılama gideri ve karşı vekâlet ücreti gibi ek yükümlülükler gerektirmemesi sebebiyle mükelleflerin tercih ettiği bir alternatiftir.

Vergi Davalarında Yasa Yolları

Vergi Mahkemeleri verilen kararlara karşı olağan ve olağanüstü kanun yolarına başvurmak mümkündür. Olağan kanun yolları ise istinaf ve temyiz başvuru yollarıdır.

Olağanüstü kanun yolları olarak bilinen yollar yargılamanın yenilenmesi ve kanun yararına bozmadır. Kişi ve Kurumlar kendileri aleyhlerine verilen karalara karşı tüm kanun yollarını deneyebilmektedir.

Vergi Hukukunu İlgilendiren Vergi Çeşitleri

Kişi ve kurumlardan tahsil edilen vergilerin belli başlı türleri şu şekildedir.

  • Katma Değer Vergisi
  • Kurumlar Vergisi
  • Gelir Vergisi
  • Motorlu Taşıtlar Vergisi
  • Damga Vergisi
  • Özel Üretim Vergisi

Vergi Davalarından Kaynaklanan Cezai Yaptırımlar

Cezai yaptırım gerektiren bir kısım vergi suçları bulunmaktadır. Bu suçlar 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359. Maddesinde düzenlenen vergi kaçakçılığı, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 362. Maddesinde düzenlenen vergi mahremiyetinin ihlali ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 363. Maddesinde düzenlenen mükelleflerin özel işlerini yapma suçlarıdır. Burada düzenlenen suçlara ilişkin TCK ‘ya atıf yapılmış, sayılan eylemleri gerçekleştirenlerin hapis cezası ile cezalandırılmalarının önü açılmıştır.