Kazanç Kaybı Tazminatı Avukatı Nedir?
Kazanç kaybı hali hazırda çok bilinen bir tazminat türü değildir. Hak sahipleri daha çok trafik kazası sonrası değer kaybı için avukatlara başvurmakta ve diğer hakları konusunda bir talepte bulunmamaktadır. Kazanç kaybı tazminatı avukatı ise kendisine değer kaybı, hasar bedeli, trafik kazasında belirlenen kusura itiraz yahut bedensel zararlar nedeniyle başvuran müvekkillerine kazanç kaybı konusunu anlatarak haklarını açıklar ve bilgi edinmelerini sağlar.
Kısacası kazanç kaybı tazminatı avukatı trafik kazasına yahut başka bir haksız fiile maruz kalmış kimselerin diğer haklarıyla beraber kazanç kaybı zararlarını da öngörerek bunu tahsil eden avukattır.
Kazanç Kaybı Davası Avukatının Görevleri
Kazanç kaybı avukatı evvela kendisine başvurulan olay nedeniyle hangi tür tazminatlar sağlanacağını öngörmelidir. Kendisine trafik kazası vakası yahut başka bir haksız fiil anlatılan avukat bu olay nedeniyle kazanç kaybı tazminatı alınıp alınmayacağını değerlendirerek müvekkilini derhal bilgilendirmelidir.
Kazanç kaybı avukatı bu tazminatın sigortadan değil gerçek kişilerden alınacağını, davanın taraflarını anlattıktan sonra müvekkilinden onay almalıdır. Müvekkilinin onayını almadan kazanç kaybı başvurusu yapılmamalıdır.
Zira bazı müvekkiller sadece sigorta şirketine başvurulmasını istemekte, sürücü ve işletene dava açılmamasını istememektedir. Kazanç kaybı tazminat avukatı gerekli onayı aldıktan sonra kazanç kaybı zararını tazmin edene kadarki tüm süreci doğru yönlendirmelidir.
Kazanç Kaybı Davasında Avukat Tutmanın Önemi
Kazanç kaybı tazminat davası genellikle avukat aracılığı ile yürütülmektedir. Zira vatandaşların hukuki süreci bilip yönetmeleri çoğu zaman mümkün olmamakta, hak kayıpları meydana gelmektedir. Kişiler açacakları davanın kazanç kaybı davası olacağını bilseler ve bu yönde hazır dava dilekçeleri bulsalar dahi (biz de yazımızda örnek dilekçeye yer vereceğiz.) her somut olaya göre ayrı içerik yazılması gerektiğinden hata kaçınılmaz olacaktır.
Avukat yardımı olmadan hazırlanan dava dilekçesi yönünden bir sorun yaşanmasa dahi Mahkemelerin yazdığı ihtarı anlayamayan, süresinde delil bildirmeyen, süresinde ve hukuka uygun şekilde rapora itiraz edemeyen kişilerin hak kaybı yaşayacakları izahtan varestedir. Tüm bu nedenlerle alanında uzman bir avukat yardımı alarak dava açmak, dava takip etmek en sağlıklı yoldur.
Kazanç Kaybı Davası Avukatı Ücretleri
Kazanç kaybı davasında avukatlık ücretleri genellikle alacağın belli bir yüzdesi olarak belirlenmektedir. Kazanç kaybı davaları ile, genel olarak tazminat davaları ile ilgilenen avukatlar davanın başında ücret almamakta, hatta dava masraflarını ilk etapta kendileri karşılamaktadır. Davanın sonunda belirlenecek olan tazminat miktarını öngören avukatlar buna uygun tazminat yüzdesi belirlemektedir.
Genellikle bu oran yüksek getirili tazminat davalarında yüzde on civarındadır. Kazanç kaybı tazminatı davalarında aracın tamirde kaldığı süre ve aracın günlük kazancı da belli olduğundan avukatlar buna uygun oranda vekalet ücreti talep etmektedir. Bu oran genellikle yüzde yirmidir. Zira kazanç kaybı davalarında çıkan tazminat miktarları genel olarak diğer tazminat kalemlerine göre daha düşüktür.
Ticari Kazanç Kaybı Nedir? / Kazanç Kaybı Nedir?
Ticari Kazanç kaybı otobüs, servis, taksi, moto kurye, minibüs gibi ticari amaçla kullanılan ve hali hazırda ticari kazanç sağlayan araçların haksız fiil nedeniyle kullanılamamasından kaynaklanan bir zarardır. Ticari gün kaybı olarak da adlandırılan bu zararın tazminini talep etmenin ön koşulu söz konusu aracın ticari amaçlarla kullanılması ve kazanç sağlamasıdır.
Ticari Kazanç Kaybı Bedeli Nedir?
Otobüs, servis, taksi, moto kurye, minibüs gibi ticari amaçla kullanılan ve hali hazırda ticari kazanç sağlayan araçların haksız fiil nedeniyle kullanılamaması maddi zarara, kazanç kaybına yol açmaktadır. Aracı trafik kazası gibi haksız bir fiil sonucu arızalanan, hasar gören araç sahipleri araçlarını tamir ettirmek zorunda kalmaktadır. Araç tamir görürken kullanılmayacağından bu kullanılamayan süre boyunca araç sahipleri maddi kayba uğramaktadır. Bu maddi zarar kazanç kaybı bedeli olarak tanımlanmaktadır.
Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı Nedir?
Trafik kazası yahut başka bir haksız fiil nedeniyle aracın hasar görmesi, söz konusu hasarın tamirini/tadilini zorunlu hale getirmektedir. Bu tamir, onarım süreci bazen on gün bazen daha uzun sürmektedir. Ticari aracın tamir süreci nedeniyle kullanılamamasından doğan maddi kayıpların telafisi için öngörülen maddi tazminata ticari kazanç kaybı tazminatı denmektedir.
Ticari Gün Kaybı Nedir?
Ticari gün kaybı, otobüs, tır, servis, minibüs, moto kurye, taksi gibi ticari amaçlarla kullanılan ve araç sahibine ticari getiri sağlayan araçların trafik kazası veya bir haksız fiil sonucu kullanılamaması nedeniyle ortaya çıkan bir zarardır. Haksız fiil sonucu hasar alan ticari araç onarım için servise bırakılmakta ve onarım süresince kullanılamamaktadır.
Ve ticari aracın kullanılamadığı her gün ticari gün kaybı olarak tanımlanmıştır. Ticari gün kaybı nedeniyle maddi zarara uğrayan hak sahipleri ticari kazanç kaybı tazminat davası adıyla yahut ticari gün kaybı tazminatı adıyla tazminat davası açmak suretiyle söz konusu zararlarını telafi etmektedir.
Ticari Gün Kaybı Tazminatı Nasıl Talep Edilir? / Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı Nasıl Talep Edilir?
Ticari gün kaybı tazminatı ve diğer adıyla ticari kazanç kaybı tazminatı icra yahut dava yoluyla talep edilebilmektedir. Hasar alan ticari aracın kaç gün onarımda kaldığı, günlük kazancı tespit edilebilir durumda ise icra takibi tercih edilmektedir. Ancak icra takibi bir Mahkeme kararına dayanmayacağından itiraz edilmesi mümkündür.
İlamsız icra takibinde 7 günlük itiraz süresinde itiraz edilmesi halinde icra takibi durmaktadır. Bu nedenle dava yolu da tercih edilmektedir. Dava ile günlük kazanç, onarım süresi gibi konularda araştırma yapılıp karar verilmektedir.
%100 Kusurlu Olduğum Bir Kazada Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı Talep Edebilir Miyim?
Kazanç kaybı bir haksız fiil zararı, kazanç kaybı tazminatı bir haksız fiil tazminatıdır. Bu nedenle zararın tazminini talep etmek için karşı tarafın kusurlu olması şarttır. Türk Hukukunun genel ilkelerinden olan “kimse kendi kusurundan faydalanamaz” ilkesi gereği de yüzde yüz kusurlu birisinin hiç kusuru olmayan bir kişiden tazminat talep etmesi mümkün değildir.
Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı Hesaplama
Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı = aracın tamirde kaldığı gün sayısı X aracın bir günlük kazancı
Ticari kazanç kaybı tazminatı hesaplanırken evvela aracın ne kadar süre tamirde kaldığı belirlenmelidir. Mahkemeler servislerin yazmış olduğu tamir süresini değil genellikle kendi kriterlerine göre belirlediği “makul süre”yi dikkate almaktadır. Aracın bir günlük kazanç kaybı miktarı ise aracın aylık sağladığı kazanç üzerinden hesaplanmaktadır. Burada araç sahibinin beyan ettiği gelir değil, yasal kayıtlar nazara alınmakta yahut bilirkişi araştırması yaptırılmaktadır.
Ticari Kazanç Kaybı Tazminatını Mahkemeden Talep Etmek İçin Hangi Bilgi Ve Belgeleri Gereklidir?
- Kaza tutanağı
- Tarafların ruhsat fotokopileri
- Sürücü ve ruhsat sahibi farklı ise sürücünün kimlik fotokopisi
- Aracın tüm özellikleri belirtilmelidir.
- Aracın tamir edildiği servisten bilgi ve belge temin edilmelidir.
- Aracın tamir edildiği servis bilgileri Mahkemeye sunulmalıdır.
- Kaza fotoğrafları sunulmalıdır.
- Ekspertiz raporu ve tramer kayıtları sunulmalıdır.
- Tanık bilgisi sunulmalıdır.
- Ticari Kayıtlar / defterler sunulmalıdır.
- Aracın günlük kazancına dair deliller sunulmalıdır.
- Vergi levhası sunulmalıdır.
Ticari Kazanç Kaybı Davası Nasıl Açılır?
Kazanç kaybı davası açılmadan evvel kusura ilişkin durum değerlendirilmelidir. Yüzde yüz kusurlu ticari araç sahibinin dava açma hakkı bulunmamaktadır. Ayrıca dava açılmadan kaza tutanağı, ekspertiz raporu, aracın tamir edildiği servisten alınan fatura veya evraklar, kaza fotoğrafları, ticari kayıtlar, aracın kazancına ilişkin deliller hazırlanmalıdır.
Kazanç kaybı tazminat davası için gerekli evraklar hazırlandıktan sonra dava; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 118. Ve 119. Maddelerinde açıklandığı şekilde, Mahkeme adı, tarafların adı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adresi, belli bir dava değeri, dayanılan sebepler, hukuki nedenler, iddianın dayanağı vakalar da açıklanarak açık ve anlaşılır bir taleple açılmalıdır. Dava İş Mahkemesinde, İş Mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde İş Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılmalıdır.
Ticari Kazanç Kaybı Davası Kime Açılır?
Ticari araç sahibi, ticari kazanç kaybı zararını Sigorta Şirketinden talep edememektedir. Araç sahibi zararını kusurlu aracın sürücüsü ve işleteninden talep edebilmektedir.
Burada “araç sürücüsü” ifadesi kaza anında aracı kullanan kusurlu kişiyi tanımlamaktadır. Araç işleteni ise Karayolları Trafik Kanunu madde 3 te tanımlanmıştır: “İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.(2)
Ticari Kazanç Kaybı Talebi Ne Kadar Süre İçinde Yapılmalı? / Ticari Kazanç Kaybı İçin Açılacak Davalarda Zamanaşımı
Ticari kazanç kaybı talep edebilmek için iki senelik zamanaşımı süresi mevcuttur. Bu süre zarar ve zararı gidermekle yükümlü kimseleri öğrenmekle başlamaktadır. Ancak bu durumda da 10 yıllık zamanaşımı süresini geçirmemek gerekmektedir. Trafik kazası dışında araca bilinçli şekilde zarar verilmesi ve bu zararın aynı zamanda TCK anlamında bir suç içermesi halinde uzamış ceza zamanaşımı süreleri uygulanmaktadır.
Karayolları Trafik Kanunu Madde 109 – Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. (1)
Ticari Araçlarda Kazanç Kaybı Nasıl Olur?
Yukarıda da açıklandığı üzere ticari araçların günlük kullanımının araç sahibine sağladığı maddi bir yarar vardır. Bu maddi yarar trafik kazası yahut başka bir haksız fiil sonucu sekteye uğrayabilmektedir. Yani ticari araç sahibi söz konusu haksız fiil olmasaydı kazanacağı rakamlardan, maddi yararlardan mahrum kalmakta, ticari olarak zarar etmektedir. Bu nedenle ticari araçların tamirde geçirdiği süre de önem arz etmektedir. Zira ticari araç kullanılamadığı süre boyunca maddi zarar artmaktadır.
Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı Nasıl Tahsil Edilir?
Ticari gün kaybı tazminatı ve diğer adıyla ticari kazanç kaybı tazminatı icra yahut dava yoluyla talep edilebilmektedir. Ancak icra takibi bir Mahkeme kararına dayanmayacağından itiraz edilmesi mümkündür. İlamsız icra takibinde 7 günlük itiraz süresinde itiraz edilmesi halinde icra takibi durmaktadır.
İtiraz edilmemesi halinde kazanç kaybı tazminatı icra yoluyla tahsil edilebilmektedir. İlamsız icranın borçlu yanı olarak icra ödeme emrinde borç olarak gösterilen tutar makul ise genellikle itiraz edilmemektedir ve alacak tahsil edilmektedir. Dava yoluna başvurulması halinde ise dava sonunda çıkan rakam ilamlı icraya konularak tahsil edilmektedir. (İlamlı icra Mahkeme kararına dayandığından itiraz ile durmamaktadır.)
Sigorta Tahkim Komisyonu Nedir?
Sigorta Tahkim Komisyonu, Sigortacılık Kanunun ( 5684 sayılı) 30. Maddesinde düzenlenmiştir.
Madde 30/1 : Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden veya Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasında doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Birlik nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulur.(3)
Sigorta Tahkim Komisyonunu oluşturan üyeler ise aynı maddenin 2. Fıkrasında açıklanmıştır:
Madde 30/2 : Komisyon, bir Müsteşarlık temsilcisi, iki Birlik temsilcisi, bir tüketici derneği temsilcisi ile Müsteşarlıkça belirlenecek bir akademisyen hukukçu temsilcinin katılımı ile oluşur. Müsteşarlık temsilcisinin asgarî on yıl kamu hizmetinde çalışmış, sigortacılık alanında deneyim sahibi ve en az daire başkanı seviyesinde olması; Birlik temsilcilerinin de 4 üncü maddede genel müdür yardımcısı için öngörülen şartlara sahip olması gerekir. Tüketici derneği temsilcisi ise Türkiye çapında en fazla üyeye sahip tüketici derneğinin önereceği üç aday arasından Müsteşarlıkça seçilir. Komisyon kendi içinden bir Başkan seçer.(3)
Sigorta Poliçeleri Ticari Kazanç Kaybını Kapsar Mı?
Sigorta poliçeleri ticari kazanç kaybını kapsamamaktadır. Diğer bir ifadeyle Sigorta Şirketlerinin ticari kazanç kaybı tazminatı yönünden bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Zira Sigorta Şirketleri maddi zarar kapsamında yalnızca sigortalının doğrudan zararlarını gidermekle yükümlüdür. Gerçek zarar, doğrudan zarar olarak adlandırılan bu zararlar; bedensel zararlar, değer kaybı, hasar bedeli, pert bedelidir. Ticari kazanç kaybı ise yaşanan kazadan dolayı ticari araç sahibinin ticari olarak zarar etmesine ilişkin bir tazminat olduğundan doğrudan zarar olarak kabul edilmemektedir.
Ticari Kazanç Kaybı Davası Belirsiz Alacak Davası Olarak Açılabilir Mi?
Ticari kazanç kaybı davası belirsiz alacak davası olarak açılabilmektedir. Zira aracın onarım süresini Mahkeme makul süreye çekmekte (yani davacı yönünden belirsiz bir süre), aracın günlük kazanç kaybı da ticari kayıtlar üzerinden davacının beyanı nazara alınmadan belirlenmektedir. Davacının bu şekilde hesaplama yapması mümkün olmadığından davanın belirsiz açılması mümkündür.
Örnek Ticari Kazanç Kaybı Dava Dilekçesi
……………………. NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE
DAVACI : XXXXX (T.C. XXXXXXXXX)
Adres
DAVALI : XXXXXXX (T.C. XXXXXXXXXX)
-Mernis Adresi-
KONU : Trafik kazası sonucu oluşan kazanç kaybı tazminatı talebine ilişkindir.
DAVA DEĞERİ : 1000 TL (HMK 107 uyarınca belirsiz alacak davasıdır.)
AÇIKLAMALAR :
- XX tarihinde; tarafıma ait xxxx plakalı araç ve davalı xx kontrolündeki xxx plakalı araç ile gerçekleşen trafik kazası sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Meydana gelen kaza neticesinde davalı tarafa ait xxx plakalı araç sürücüsü asli ve tam kusurludur.
- XX plakalı aracım ticari araçtır. Ticari kayıtlar ekte sunulmuştur. (EK-1) Söz konusu aracı xx işinde kullanırken xx gün boyunca onarımda kalması nedeniyle kullanamadım. Kullanamadığım gün boyunca yaklaşık xx TL kadar zararım olmuştur. (Zararımın tam olarak belirlenebilmesi için Bilirkişi incelemesi talep etmekteyim.)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmünü amirdir. Maddede açıkça ifade edildiği üzere; kusurlu hareketi ile zarar doğmasına neden olan kişinin, bu zararı giderme yükümlülüğü bulunmaktadır. Somut olayda ise davalı sürücü, aracıma çarpmış olup; aracın kullanılamamasına sebep olmuştur.
- Aracım xxxxx servisinde onarım görmüştür. Adresi: xxx tir. Müzekkere yazılarak aracımın onarımıyla ilgili belgelerin teminini ve onarım süresinin sorulmasını talep ederim.
- Davam belirsiz alacak davası olarak ikame edilmiştir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 2016/7477 E. Sayılı, 2017/1692 K. sayılı ilamı; “Hükme esas alınan 07.11.2015 tarihli bilirkişi heyeti raporunda aracın hasarına ilişkin dosyaya sunulan 23.09.2014 tarihli fatura tarihini esas alarak 30 gün tamirde kaldığı belirtilerek kazanç kaybı hesabı yapılmıştır. Araçtaki hasarın durumu, resim, fatura ve dosyada mevcut diğer belgeler birlikte değerlendirilerek aracın kaç günde tamir edileceğini makine mühendisi bilirkişisi kendisi belirlemeli ve buna göre kazanç kaybı hesabı yapılmalıdır. Mahkemece makine mühendisi bilirkişiden aracın hasarının onarım süresi hususunda rapor alınarak sonucuna göre kazanç kaybının belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir. ” (4) denilmek suretiyle de işbu davanın belirsiz alacak davası niteliğinde açılması gerektiğine işaret edilmiştir.
HUKUKİ NEDENLER : İİK,TBK, KTK, HMK ve ilgili sair mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER :
- Kazaya ilişkin fotoğraflar
- Kaza Tespit Tutanağı
- Ek olarak sunulan belgeler
- Keşif
- Ekspertiz raporları ve tramer kayıtları
- Servis Kayıtları
- Ticari Kayıtlar
- Tanık bilgileri ve tanık anlatımları
- Yargıtay kararları
- Bilirkişi incelemesi ve uzman mütalaası, her türlü yasal delil.
NETİCE VE TALEP : Yukarıda izah edilen ve resen gözetilecek sebeplerle, fazlaya dair dava ve talep hakkım saklı kalmak kaydıyla;
-Şimdilik 1000 TL kazanç kaybı bedelinin kaza tarihi itibari ile işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, (Belirsiz alacak davası niteliğindedir.)
yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim. tarih
Davacı
Xxxxxxxx
Kaynaklar:
- Karayolları Trafik Kanunu Madde 109
- Karayolları Trafik Kanunu madde 3
- Sigortacılık Kanunu madde 30
- Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 2016/7477 E. Sayılı, 2017/1692 K. sayılı ilamı
