İnfaz (Yatar) Hesaplama
Yatar hesabında belirleyici olan, cezanın miktarı kadar suçun hangi tarihte işlendiğidir. Aynı süreyle cezalandırılmış iki kişi, suç tarihleri farklıysa cezaevinde bambaşka süreler geçirir; aradaki fark yıllara varabilir. Bunun sebebi, infaz mevzuatının altı yılda dört kez değişmesi ve her değişikliğin yalnızca belirli bir tarihten önce ya da sonra işlenen suçlara uygulanmasıdır.
Son iki değişiklik henüz çoğu kaynağa yansımadı: 4 Haziran 2025'te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun hem "onda bir" şartını getirdi hem de ikinci defa tekerrürde koşullu salıverilme yasağını kaldırdı. Aşağıdaki araç dört eşiği de denetler ve hangi kuralın neden uygulandığını satır satır gösterir.
İnfaz (Yatar) Hesaplama Aracı
İnfaz (Yatar) Hesaplama Aracı — suç tarihi, ceza süresi ve suç grubu girildiğinde koşullu salıverilme tarihini, denetimli serbestliğe ayrılma tarihini ve cezaevinde fiilen kalınacak süreyi hesaplar. Uygulanacak infaz rejimini suçun işlendiği tarihe göre kendisi seçer; dört ayrı eşik denetlenir. Ücretsizdir, kayıt istemez; hesap tarayıcınızda yapılır, girdiğiniz veriler hiçbir yere gönderilmez.
Araç şu bilgileri ister:
- Suçun işlendiği tarih — hüküm ya da cezaevine giriş tarihi değil, fiilin tarihi. Rejimi bu belirler.
- Ceza türü ve süresi — süreli hapis, müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet
- Suçun grubu — koşullu salıverilme oranını ve denetimli serbestlik istisnalarını belirleyen on üç gruptan biri
- Tekerrür durumu — tekerrür yok, mükerrir ya da ikinci defa mükerrir
- Tutuklulukta geçen süre — cezadan mahsup edilir (TCK m.63)
- Cezaevine giriş tarihi — isteğe bağlı; girilirse tahliye tarihleri takvim olarak da gösterilir
Kullandığı kurallar: Hesap sırası şudur — cezaya koşullu salıverilme oranı uygulanır, bulunan süreden tutuklulukta geçen süre düşülür, kalandan denetimli serbestlik süresi çıkarılır. Geriye kalan, cezaevinde fiilen geçirilecek süredir. İnfaz hesabında bir yıl 365, bir ay 30 gün sayılır. Süreli hapiste koşullu salıverilme oranı kural olarak yarıdır (5275 m.107/2); kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, özel hayata karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ile örgüt ve terör suçlarında üçte iki; nitelikli cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu imal ve ticareti suçlarında dörtte üçtür (m.108/9). Müebbet hapiste oran değil sabit süre uygulanır: müebbette 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl.
Denetimli serbestlik süresini belirleyen dört tarih: Kural olarak süre bir yıldır (5275 m.105/A/1). Suç 30 Mart 2020 ve öncesinde işlendiyse geçici 6. madde uyarınca üç yıla çıkar ve açık kuruma ayrılmış olma şartı aranmaz. Suç 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlendiyse geçici 10. maddenin altıncı fıkrası uyarınca, en az üç ay açık ceza infaz kurumunda kalmış olmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanılır — bu iki hüküm birleştiğinde süre altı yıla ulaşabilir. Suç 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlendiyse 7550 sayılı Kanunla gelen onda bir şartı uygulanır: hükümlü, koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini, her hâlde en az beş gününü kurumda geçirmek zorundadır. Bu şart, 5275 sayılı Kanunun geçici 11 inci maddesi uyarınca daha önce işlenen suçlara uygulanmaz.
Örnek 1 — yürürlükteki rejim: 2026'da işlenen bir adi suçtan 6 yıl hapis. Koşullu salıverilme süresi 2.190 × 1/2 = 3 yıl; denetimli serbestlik 1 yıl. Cezaevinde kalınacak süre 2 yıl, ardından 1 yıl denetimli serbestlik.
Örnek 2 — aynı ceza, 2019 tarihli suç: Koşullu salıverilme süresi yine 3 yıl; ancak denetimli serbestlik geçici 6. madde ile 3 yıl, geçici 10. madde ile üç yıl daha erken = 6 yıl. Süre koşullu salıverilme süresini aştığı için hükümlü, üç ay açık kurumda kalma şartını yerine getirdikten sonra denetimli serbestliğe ayrılabilir. Aynı ceza, aynı suç grubu; yalnızca tarih değişti.
Örnek 3 — onda bir şartının etkisi: 2 yıl hapis, adi suç. Koşullu salıverilme süresi 365 gün, denetimli serbestlik 365 gün — eskiden bu hükümlü kuruma girer girmez çıkardı. Suç 4 Haziran 2025 ve sonrasındaysa 365 ÷ 10 = 37 gün kurumda kalır. Suç bir gün öncesinde, 3 Haziran 2025'te işlenmişse bu şart uygulanmaz.
İkinci defa tekerrürde durum değişti: 4 Haziran 2025 tarihine kadar 5275 m.108/3 "hükümlü koşullu salıverilmez" diyordu ve ceza tamamen infaz ediliyordu. 7550 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi bu ibareyi değiştirdi; süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanır. Hâlâ "ikinci tekerrürde şartlı tahliye yoktur" diyen kaynaklar ve hesap araçları eskimiştir.
İyi hâl bir indirim değildir: Yukarıdaki tarihler, hükümlünün infaz süresini iyi hâlli olarak geçirmesi hâlinde geçerlidir (5275 m.107/1). Türk infaz hukukunda "ayda beş gün iyi hâl indirimi" gibi bir kurum yoktur; iyi hâl bir indirim değil, koşullu salıverilmenin şartıdır.
Bu metni görüyorsanız tarayıcınızda JavaScript kapalıdır; hesaplama alanı bu durumda çalışmaz. Yukarıdaki oranlar ve sırayla elle hesaplayabilir, tarih eşiklerini ve suç gruplarını sayfadaki tablolardan görebilirsiniz.
- Süreli hapiste koşullu salıverilme oranı kural olarak yarıdır. Kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, özel hayata karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ile örgüt ve terör suçlarında üçte iki; nitelikli cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu imal ve ticaretinde dörtte üçtür.
- Denetimli serbestlik süresi suç türüne değil suç tarihine bağlıdır. Kural bir yıldır; 30 Mart 2020 ve öncesi suçlarda üç yıla çıkar, 31 Temmuz 2023 ve öncesi suçlarda üç yıl daha erken yararlanılır — ikisi birleştiğinde süre altı yıla ulaşabilir.
- 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda "onda bir" şartı vardır: hükümlü, koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini, her hâlde en az beş gününü kurumda geçirmek zorundadır. Bu şart geçici 11. madde uyarınca geriye yürümez.
- İkinci defa tekerrürde koşullu salıverilme artık mümkündür. 4 Haziran 2025'e kadar ceza tamamen infaz ediliyordu; 7550 sayılı Kanun bu yasağı kaldırdı, süreli hapiste oran dörtte üç oldu.
- Müebbette kurumda geçirilecek süre 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıldır; örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda 30 ve 36 yıla çıkar.
- "Ayda beş gün iyi hâl indirimi" diye bir kurum yoktur. İyi hâl bir indirim değil, koşullu salıverilmenin şartıdır — sağlanmazsa tahliye gecikir.
Yatar Hesabını Belirleyen Dört Tarih
İnfaz rejimine ilişkin kurallar, kural olarak yürürlüğe girdikleri anda uygulanmaya başlar. Ancak kanun koyucu son beş yılda yaptığı değişikliklerin çoğunu suç tarihine bağladı: geçici maddelerle belirli bir günden önce işlenen fiiller için ayrı bir rejim kurdu. Sonuç, bugün yürürlükte olan tek bir infaz rejimi değil, yan yana işleyen dört rejimdir.
| Suç tarihi | Denetimli serbestlik | Onda bir şartı | Dayanak |
|---|---|---|---|
| 30 Mart 2020 ve öncesi | 3 yıl (+3 yıl erken) | Yok | Geçici m.6 + geçici m.10/6 |
| 31 Mart 2020 – 31 Temmuz 2023 | 1 yıl (+3 yıl erken) | Yok | m.105/A + geçici m.10/6 |
| 1 Ağustos 2023 – 3 Haziran 2025 | 1 yıl | Yok | m.105/A/1 |
| 4 Haziran 2025 ve sonrası | 1 yıl | Var | m.105/A/1 (7550 s.K. m.13) |
Tablodaki "üç yıl erken" sütunu, geçici 10. maddenin altıncı fıkrasının son cümlesinden gelir ve kendi şartlarına bağlıdır; ayrıntısı aşağıdaki bölümdedir. Koşullu salıverilme oranı ise bu dört rejimde de aynıdır — oranı belirleyen suç tarihi değil, suçun türüdür.
Koşullu Salıverilme Nasıl Hesaplanır?
Koşullu salıverilme, hükümlünün cezasının kanunda belirlenen bölümünü iyi hâlli olarak çektikten sonra, kalan süreyi denetim altında dışarıda geçirmesidir (5275 sayılı Kanun m.107). Hesap dört adımdan oluşur:
- Cezaya oran uygulanır. Süreli hapiste kural olarak yarısı; suç türüne göre üçte iki veya dörtte üç.
- Tutuklulukta geçen süre düşülür. Gözaltı, gözlem altı ve tutuklulukta geçen günler cezadan mahsup edilir (TCK m.63).
- Denetimli serbestlik süresi çıkarılır. Bu sürenin uzunluğunu suç tarihi belirler.
- Kalan, cezaevinde fiilen geçirilecek süredir. 4 Haziran 2025 ve sonrası suçlarda bu sürenin bir alt sınırı vardır.
Süre birimlerinde bir ayrıntı vardır: infaz hesabında bir yıl 365, bir ay 30 gün sayılır. Bu yüzden "1 yıl" ile "12 ay" aynı gün sayısını vermez; aradaki fark beş gündür. Hükümde "1 yıl 6 ay" yazıyorsa 545 gün, "18 ay" yazıyorsa 540 gün hesaplanır.
| Suç tarihi | Koşullu salıverilme süresi | Denetimli serbestlik | Cezaevinde kalınacak süre |
|---|---|---|---|
| 10 Haziran 2019 | 3 yıl | 6 yıl | 3 ay |
| 1 Mayıs 2022 | 3 yıl | 4 yıl | 3 ay |
| 1 Mart 2024 | 3 yıl | 1 yıl | 2 yıl |
| 15 Ocak 2026 | 3 yıl | 1 yıl | 2 yıl |
İlk iki satırda denetimli serbestlik süresi koşullu salıverilme süresini aştığı için hükümlü teoride hiç kurumda kalmayacaktı; ancak geçici 10. maddenin kendi şartı gereği en az üç ay açık ceza infaz kurumunda bulunması gerekir. Üçüncü ve dördüncü satırda hesap aynı çıkar, aradaki fark yalnızca onda bir şartının uygulanıp uygulanmamasıdır — bu ceza miktarında şart devreye girmez, ancak kısa cezalarda sonucu tamamen değiştirir.
Hangi Suçta Koşullu Salıverilme Oranı Kaç?
7242 sayılı Kanun 15 Nisan 2020'de genel oranı üçte ikiden yarıya indirdi. Bu indirim, kanunda tek tek sayılan katalog suçlar bakımından uygulanmaz.
| Suç | Oran | Dayanak |
|---|---|---|
| Adi suçlar (hırsızlık, dolandırıcılık, kasten yaralama, taksirle öldürme veya yaralama, uyuşturucu kullanma, resmî belgede sahtecilik) | 1/2 | m.107/2 |
| Kasten öldürme (81, 82, 83) | 2/3 | m.107/2-a |
| Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (87/2-d) | 2/3 | m.107/2-b |
| İşkence (94, 95) ve eziyet (96) | 2/3 | m.107/2-c |
| Cinsel saldırı (102/1), reşit olmayanla cinsel ilişki (104/1), cinsel taciz (105) | 2/3 | m.107/2-d |
| Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (132-138) | 2/3 | m.107/2-f |
| Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk (326-339) | 2/3 | m.107/2-h |
| Örgüt suçları ve terör suçları | 2/3 | m.107/4 |
| Nitelikli cinsel saldırı (102/2), çocukların cinsel istismarı (103), reşit olmayanla cinsel ilişki (104/2-3) | 3/4 | m.108/9 |
| Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (188) | 3/4 | m.108/9 |
Tabloda dikkat edilmesi gereken iki nokta var. Birincisi, cinsel suçlar tek bir orana tabi değildir: cinsel saldırının temel şekli üçte ikiye, vücuda organ sokulması suretiyle işlenen nitelikli hâli dörtte üçe tabidir. İkincisi, uyuşturucu ticareti ile uyuşturucu kullanma arasındaki fark yatar hesabını doğrudan etkiler: TCK m.188 dörtte üç orana tabiyken, kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçu (m.191) adi suçtur ve yarı oranına tabidir.
Denetimli Serbestlik Süresi Suç Türüne Değil Suç Tarihine Bağlıdır
İnternetteki yatar hesaplarında en yaygın hata buradadır. Birçok kaynak "adi suçlarda denetimli serbestlik üç yıldır, katalog suçlarda bir yıldır" der. Bu cümle yanlıştır: üç yıllık süre bir suç türü kuralı değil, bir tarih kuralıdır.
Kanunun genel hükmü olan m.105/A/1'de süre bir yıldır. Üç yıl, geçici 6. maddeden gelir ve yalnızca 30 Mart 2020 tarihine kadar işlenen suçlara uygulanır. Bu tarihten sonra işlenen bir hırsızlık suçunda denetimli serbestlik süresi bir yıldır; üç yıl kabul eden bir hesap, tahliye tarihini iki yıl erkene çeker.
| Durum | Genel kural | 30 Mart 2020 ve öncesi suçlarda | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Kural | 1 yıl | 3 yıl | m.105/A/1, geçici m.6/1 |
| 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlü | 2 yıl | 4 yıl | m.105/A/3-a, geçici m.6/2-a |
| Yetmiş yaşını bitirmiş hükümlü | 1 yıl | 4 yıl | geçici m.6/2-a |
| Ağır hastalık, engellilik veya kocama hâli | 3 yıl | 3 yıl | m.105/A/3-b |
Ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlinin Adlî Tıp Kurumundan alınan ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adlî Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirilmesi gerekir; hükümlünün kendi beyanı yeterli değildir.
30 Mart 2020 Eşiği: Geçici 6. Madde
Geçici 6. madde, 30 Mart 2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından m.105/A/1'deki "bir yıl"lık süreyi "üç yıl" olarak uygular. Maddenin ikinci etkisi çoğu zaman gözden kaçar: üçüncü fıkra uyarınca bu hükümler, iyi hâlli olmak koşuluyla kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler hakkında da uygulanır. Yani bu kapsamdaki hükümlüler için denetimli serbestliğin normal ön şartı olan açık kuruma ayrılmış olma koşulu aranmaz; kapalı kurumdan doğrudan denetimli serbestliğe geçilebilir.
Madde bir istisna listesi taşır. Kasten öldürme; üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe karşı işlenen kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama; işkence ve eziyet; cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar; özel hayata karşı suçlar; uyuşturucu imal ve ticareti; Devletin güvenliğine, anayasal düzene, millî savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar ile terör suçları bu listede sayılır. Listede yer alan suçlarda süre üç yıla çıkmaz, bir yıl olarak kalır.
Listedeki bir kalem, oran ile denetimli serbestliğin nasıl ayrıştığını iyi gösterir: üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe karşı kasten yaralama suçunda koşullu salıverilme oranı adi suçlarla aynıdır (yarı), ancak geçici 6. maddenin istisna listesinde sayıldığı için denetimli serbestlik süresi üç yıla çıkmaz. Oranı belirleyen kural ile süreyi belirleyen kural birbirinden bağımsızdır.
31 Temmuz 2023 Eşiği: Üç Yıl Erken Yararlanma
Bu eşik, taradığımız hiçbir hesaplama aracında bulunmadı — oysa denetimli serbestlik süresini üç yıl uzattığı için sonucu en çok değiştiren kuraldır.
7456 sayılı Kanunla eklenen geçici 10. maddenin altıncı fıkrası iki ayrı imkân getirir. Birincisi açık kuruma ayrılmayla ilgilidir: 31 Temmuz 2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle kapalı kurumda bulunan hükümlülerden, toplam hapis cezası on yıldan azsa bir ayını, on yıl ve daha fazlaysa üç ayını kapalı kurumda geçirip açık kuruma ayrılmasına üç yıl veya daha az süre kalanlar açık kuruma ayrılabilir.
İkincisi ve asıl önemlisi fıkranın son cümlesidir: bu hükümlüler ile 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle açık kurumda bulunan hükümlüler, talepleri hâlinde en az üç ay açık ceza infaz kurumunda kalmış olmak şartıyla, denetimli serbestlik uygulamasından üç yıl erken yararlandırılır.
Cümledeki "ilgili mevzuat uyarınca" ifadesi, hükümlünün kendi tabi olduğu süreye üç yıl ekleneceği anlamına gelir. Genel kurala tabi bir hükümlüde süre bir yıl yerine dört yıl, geçici 6. madde kapsamındaki bir hükümlüde üç yıl yerine altı yıl olur. Uygulamada bu birleşimin kabul edilip edilmeyeceği infaz hâkimliğinin değerlendirmesine bağlıdır; hesabı dosyanızdaki müddetnameyle karşılaştırmanız gerekir.
Aynı maddenin yedinci ve sekizinci fıkraları 7571 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle 25 Aralık 2025'te yürürlükten kaldırıldı; altıncı fıkra ise yürürlüktedir.
Geçici 6 ile Geçici 10'un İstisna Listeleri Aynı Değildir
İki geçici maddenin de bir istisna listesi vardır ve bu listeler sık sık birbirinin aynısı sanılır. Değildir: geçici 10. maddenin listesi belirgin biçimde dardır. Fark, bazı suçlarda üç yıllık ek sürenin uygulanıp uygulanmayacağını belirler.
| Suç | Geçici m.6 istisnası | Geçici m.10/6 istisnası |
|---|---|---|
| Kasten öldürme — TCK 81, 83 ve 82'nin diğer bentleri | Evet | Hayır |
| Kasten öldürme — TCK 82/1-(d), (e), (f) | Evet | Evet |
| İşkence ve eziyet (94, 95, 96) | Evet | Hayır |
| Cinsel saldırı (102), çocukların cinsel istismarı (103), 104/2-3 | Evet | Evet |
| Reşit olmayanla cinsel ilişki (104/1), cinsel taciz (105) | Evet | Hayır |
| Özel hayata karşı suçlar (132-138) | Evet | Hayır |
| Uyuşturucu imal ve ticareti (188) | Evet | Hayır |
| Örgüt ve terör suçları | Evet | Evet |
| Adi suçlar | Hayır | Hayır |
Tablonun pratik sonucu şudur: 2022 yılında işlenmiş bir uyuşturucu ticareti suçunda hükümlü, geçici 6. maddenin üç yılından yararlanamaz ama geçici 10. maddenin üç yıl erken yararlanma hükmünden yararlanabilir. Denetimli serbestlik süresi bir yıl değil dört yıldır. On yıl hapis cezasında bu fark, cezaevinde geçirilecek süreyi üç yıl kısaltır.
Kasten öldürme suçlarında ayrım daha da incedir. Geçici 10. madde yalnızca TCK m.82'nin (d), (e) ve (f) bentlerini — yani üstsoy, altsoy, eş, boşandığı eş veya kardeşe karşı; çocuğa ya da kendisini savunamayacak durumdaki kişiye karşı; kadına karşı işlenen öldürme suçlarını — ve deprem nedeniyle bina yıkılması sonucu meydana gelen öldürme suçlarını dışarıda bırakır. Bunların dışında kalan öldürme suçları hükmün kapsamındadır.
4 Haziran 2025 Eşiği: Onda Bir Şartı
7550 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle m.105/A/1'e şu cümle eklendi: hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere, koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması gerekir.
Bu cümle, uygulamada "girdi-çıktı" denilen durumu sona erdirdi. Denetimli serbestlik süresi koşullu salıverilme süresine eşit ya da ondan uzun olduğunda hükümlü kuruma girer girmez çıkabiliyordu. Artık kurumda geçirilmesi gereken bir taban vardır.
| Ceza | Koşullu salıverilme süresi | Onda bir | Cezaevinde kalınacak süre |
|---|---|---|---|
| 1 yıl | 182 gün | 19 gün | 19 gün |
| 1 yıl 6 ay | 273 gün | 28 gün | 28 gün |
| 2 yıl | 365 gün | 37 gün | 37 gün |
| 3 yıl | 548 gün | 55 gün | 6 ay 3 gün |
| 6 yıl | 3 yıl | 110 gün | 2 yıl |
Son iki satır kuralın nasıl işlediğini gösterir: onda bir bir tabandır, tavan değil. Ceza büyüdükçe koşullu salıverilme süresinden denetimli serbestliğin düşülmesiyle bulunan süre zaten onda birin üzerine çıkar ve şart sonucu etkilemez. Şart yalnızca kısa cezalarda devreye girer.
Tutuklulukta geçen süre bu şartın denetiminde dikkate alınır; tutukluluk da ceza infaz kurumunda geçen bir süredir. İki yıl hapis cezasına mahkûm olan ve altmış gün tutuklu kalmış bir hükümlü, otuz yedi günlük tabanı zaten aşmıştır.
Onda Bir Kuralı Neden Geriye Yürümez?
Aynı Kanunun 17 nci maddesi, 5275 sayılı Kanuna geçici 11 inci maddeyi ekledi: "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 105/A maddesinin birinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz."
İnfaz rejimine ilişkin hükümler kural olarak derhal uygulanır; kanun koyucu burada bilinçli bir istisna getirmiş, hükümlü aleyhine olan bu şartı yalnızca 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlara bağlamıştır. Sonuç, tek günlük tarih farkının somut karşılığı olmasıdır: iki yıl hapis cezasında 3 Haziran 2025'te işlenen suçta cezaevinde kalınacak süre sıfırken, 4 Haziran 2025'te işlenen aynı suçta otuz yedi gündür.
Buna karşılık aynı Kanunun m.108'de yaptığı değişiklik için bir geçiş hükmü öngörülmemiştir. O değişiklik hükümlü lehine olduğu için devam eden infazlarda da gözetilir. Yani 7550 sayılı Kanunun iki hükmü, biri geriye yürümeyen biri yürüyen olmak üzere farklı işler.
Hesap tutuyor ama dosyadaki tarih tutmuyorsa
Yatar hesabının tamamı tek bir veriye dayanır: suçun işlendiği tarih. İddianamede, gerekçeli kararda ve müddetnamede bu tarihin nasıl geçtiği bazen birbirini tutmaz — özellikle temadi eden suçlarda. Elinizdeki müddetnameyi ve gerekçeli kararı birlikte inceleyip hangi rejimin uygulanması gerektiğini netleştirelim.
İkinci Defa Tekerrürde Koşullu Salıverilme Artık Vardır
4 Haziran 2025 tarihine kadar 5275 sayılı Kanunun 108 inci maddesinin üçüncü fıkrası şöyleydi: "İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda, hükümlü koşullu salıverilmez." Bu hükümlüler cezalarının tamamını cezaevinde çekiyordu.
7550 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi bu ibareyi "birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır" şeklinde değiştirdi ve fıkraya şu cümleyi ekledi: "Ancak, süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanır."
Değişiklik infaz rejimine ilişkindir, hükümlü lehinedir ve bir geçiş hükmüne bağlanmamıştır; bu nedenle devam eden infazlarda da uygulanır. Buna rağmen internetteki hesaplama araçlarının ve rehber içeriklerin önemli bir kısmı hâlâ "ikinci tekerrürde şartlı tahliye yoktur, ceza bihakkın infaz edilir" demektedir.
| Durum | Süreli hapiste oran | Müebbet | Ağırlaştırılmış müebbet |
|---|---|---|---|
| Tekerrür yok | Suçuna göre 1/2, 2/3 veya 3/4 | 24 yıl | 30 yıl |
| Mükerrir (birinci tekerrür) | 2/3 (kendi oranı daha yüksekse o) | 33 yıl | 39 yıl |
| İkinci defa mükerrir | 3/4 | 33 yıl | 39 yıl |
Aynı madde ile ikinci fıkraya da bir cümle eklendi: tekerrür nedeniyle koşullu salıverilme süresine eklenecek miktarın, tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamayacağı kuralı ikinci defa tekerrürde uygulanmaz. Yani lehe olan değişikliğin yanında aleyhe olan bir düzenleme de aynı maddede yer alır.
Mükerrirler hakkında ayrıca, cezanın infazı tamamlandıktan sonra başlamak üzere bir yıldan az olmamak kaydıyla denetim süresi belirlenir; bu süre en fazla beş yıla kadar uzatılabilir.
Mükerrir Olmadan da Mükerrir Rejimine Girilen Suçlar
108 inci maddenin dokuzuncu fıkrası, hükümlü daha önce hiç ceza almamış olsa bile mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulandığı bir suç grubu sayar: nitelikli cinsel saldırı (TCK 102/2), çocukların cinsel istismarı (103), reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun nitelikli hâlleri (104/2-3) ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (188).
Bu suçlarda süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür. Uyuşturucu ticareti dışındaki suçlarda hükümlü hakkında ayrıca tıbbi tedaviye tabi tutulma, tedavi amaçlı programlara katılma, mağdurun oturduğu bölgede ikamet etmekten yasaklanma, mağdura yaklaşmaktan yasaklanma ve çocuklarla bir arada olmayı gerektiren ortamlarda çalışmaktan yasaklanma yükümlülüklerinden bir veya birkaçına infaz hâkimi tarafından karar verilir.
Müebbet ve Ağırlaştırılmış Müebbette Yatar Kaç Yıldır?
Müebbet hapis cezalarında oran değil sabit süre uygulanır. Bu süreler cezanın türüne, suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenip işlenmediğine ve içtima hâline göre değişir.
| Durum | Müebbet | Ağırlaştırılmış müebbet |
|---|---|---|
| Tek ceza, genel hüküm | 24 yıl | 30 yıl |
| Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suç | 30 yıl | 36 yıl |
| Birden fazla müebbet | 30 yıl | 36 yıl |
| Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet — örgüt suçu | — | 40 yıl |
| Mükerrir | 33 yıl | 39 yıl |
Bir istisna bütün bu süreleri anlamsız kılar: Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısmında yer alan "Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar", "Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar" ve "Millî Savunmaya Karşı Suçlar" bölümlerindeki suçlardan birinin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi dolayısıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde koşullu salıverilme hükümleri hiç uygulanmaz (m.107/16).
Süreli hapis cezalarında da bir tavan vardır: birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde koşullu salıverilme için kurumda geçirilecek süre en fazla 28 yıldır; örgüt suçlarında ve ikinci defa tekerrürde bu sınır 32 yıla çıkar. Toplam ceza ne kadar yüksek olursa olsun bu tavan aşılmaz.
Açık Cezaevine Ayrılma: Denetimli Serbestliğin Ön Şartı
Denetimli serbestlik, m.105/A/1'in lafzına göre açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan hükümlüler için öngörülmüştür. Bu yüzden açık kuruma ayrılma, denetimli serbestliğin fiilî ön şartıdır. İki istisnası vardır: açık kuruma ayrılma şartları oluştuğu hâlde iradesi dışındaki bir nedenle ayrılamayanlar (m.105/A/2) ve geçici 6. madde kapsamındaki hükümlüler (geçici m.6/3).
Açık kuruma ayrılma süreleri Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğindedir ve bu yönetmelik de 4 Haziran 2025'te değişti.
| Durum | Şart | Dayanak |
|---|---|---|
| Doğrudan açık kuruma alınma — kasıtlı suç | Toplam ceza 3 yıl veya daha az | Yönetmelik m.5 (4/6/2025 değişikliği) |
| Doğrudan açık kuruma alınma — taksirli suç | Toplam ceza 5 yıl veya daha az | Yönetmelik m.5 |
| Kapalıdan açığa ayrılma | Cezanın bir ayı veya onda biri kapalıda + koşullu salıverilmeye 7 yıl veya az kalması | Yönetmelik m.6/1-a |
| Müebbet hükümlüsü | Koşullu salıverilmeye 5 yıl veya az kalması | Yönetmelik m.6/1-b |
| Yüksek güvenlikli kurumda infaz | Cezanın üçte biri + koşullu salıverilmeye 3 yıl veya az kalması | Yönetmelik m.6/1-c |
Kasıtlı suçlarda doğrudan açık kuruma alınma sınırı 4 Haziran 2025 öncesinde bir yıl altı aydı; taksirli suçlarda üç yıldı. Sınırlar sırasıyla üç ve beş yıla çıkarıldı. Terör suçları, örgüt suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ikinci defa mükerrirler ve koşullu salıverilme kararı geri alınanlar bu imkânın dışındadır.
"İyi Hâl İndirimi" Diye Bir Kurum Yoktur
Eski hesaplama araçlarında ve bazı forum içeriklerinde "her ay için beş gün iyi hâl indirimi" biçiminde bir hesap görülür. Türk infaz hukukunda böyle bir indirim yoktur. Bu, mülga 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun döneminden kalma bir yanılgının sürdürülmesidir.
Yürürlükteki sistemde iyi hâl bir indirim değil, koşullu salıverilmenin şartıdır. Kanunun 107 nci maddesinin birinci fıkrası açıktır: koşullu salıverilmeden yararlanabilmek için mahkûmun kurumdaki infaz süresini iyi hâlli olarak geçirmesi gerekir. İyi hâl sağlanırsa hükümlü hesaplanan tarihte koşullu salıverilir; sağlanmazsa tahliye gecikir. Yani iyi hâlin etkisi süreyi kısaltmak değil, hesaplanan sürenin geçerli olmasını sağlamaktır.
İyi hâl, idare ve gözlem kurulunun dönemsel değerlendirmesiyle belirlenir. 7242 sayılı Kanunla değiştirilen ve 1 Ocak 2021'den itibaren uygulanan m.89, değerlendirmenin hangi ölçütlere göre yapılacağını düzenler. Disiplin cezası alınması, kurum düzenine aykırı davranışlar ve iyileştirme programlarına katılmama olumsuz değerlendirmeye yol açar.
Tutuklulukta Geçen Süre Cezadan Düşülür
Hükmün kesinleşmesinden önce gözaltında, gözlem altında veya tutuklulukta geçen süre cezadan mahsup edilir (TCK m.63). Mahsup, hesabın sonunda değil koşullu salıverilme süresinden düşülerek işletilir: önce cezaya oran uygulanır, bulunan süreden tutuklulukta geçen günler çıkarılır.
Konutta infaz veya hafta sonu infazı gibi özel infaz usulüne göre geçirilen süreler de infaz aşamasında mahsup edilir (m.110/7). Buna karşılık denetimli serbestlik altında geçirilen süre bir mahsup değil, cezanın infaz şeklidir; o süre zaten cezadan sayılır.
Bir ayrım önemlidir: tutukluluk kapalı kurumda geçer. Geçici 10. maddenin üç yıl erken yararlanma hükmü "en az üç ay açık ceza infaz kurumunda kalmış olmak" şartına bağlı olduğundan, tutuklulukta geçen süre bu üç aylık şartı karşılamaz.
Hak Ederek Tahliye ile Koşullu Salıverilme Arasındaki Fark
Hak ederek tahliye — uygulamadaki adıyla bihakkın tahliye — cezanın tamamının infaz edilmesiyle gerçekleşen tahliyedir. Koşullu salıverilme ise cezanın bir bölümünün kurumda çekilmesinden sonra kalanının denetim altında dışarıda geçirilmesidir. İkisi arasındaki süre denetim süresidir.
Denetim süresi, kurumda geçirilmesi gereken süre kadardır; ancak süreli hapislerde hak ederek tahliye tarihini geçemez (m.107/6). Altı yıl hapis cezasına mahkûm bir hükümlüde koşullu salıverilme süresi üç yıl, denetim süresi de üç yıldır ve bu süre tam olarak hak ederek tahliye tarihinde biter.
Denetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli olarak geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır (m.107/14). İnfaz hâkimi, hükümlünün kişiliğini ve topluma uyumdaki başarısını göz önünde bulundurarak denetim süresinin herhangi bir yükümlülük belirlenmeden geçirilmesine karar verebileceği gibi, sonradan yükümlülükleri kaldırabilir de.
Koşullu Salıverilme Geri Alınırsa Ne Olur?
Koşullu salıverilen hükümlünün denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere infaz hâkiminin uyarısına rağmen uymamakta ısrar etmesi hâlinde koşullu salıverilme kararı geri alınır (m.107/12).
Geri alma hâlinde çekilecek süre, ihlalin türüne göre belirlenir. Yeni bir suç işlenmişse, sonraki suçun işlendiği tarihten başlamak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek koşuluyla, her bir suç için verilen hapis cezasının iki katı süre aynen çektirilir. Yükümlülüklere aykırı davranışta ise aykırılık tarihi ile hak ederek salıverilme tarihi arasındaki süreyi geçmemek üzere, ihlalin niteliğine göre takdir edilecek bir süre çektirilir.
Kararın geri alınmasının en ağır sonucu şudur: aynı hükmün infazıyla ilgili bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez (m.107/13 son cümle). Ayrıca bu hükümlüler açık kuruma ayrılamaz ve konutta infazdan yararlanamaz.
Konutta İnfaz ve Hafta Sonu İnfazı
Belirli sürelerin altındaki hapis cezaları, ceza infaz kurumunda kesintisiz kalınmadan infaz edilebilir. 110 uncu maddenin birinci fıkrası uyarınca infaz hâkimi, kasten işlenen suçlarda toplam üç yıl, taksirle öldürme suçu hariç taksirli suçlarda toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezasının hafta sonları ya da geceleri kurumda çektirilmesine karar verebilir.
7550 sayılı Kanun bu sınırları yükseltti (kasıtlı suçlarda bir yıl altı aydan üç yıla, taksirli suçlarda üç yıldan beş yıla) ve hafta sonu infazının, hükümlünün iş yaşamı ve ailevi durumu ile kurumun düzenine göre hafta içi günlerde de uygulanabilmesine imkân tanıdı.
| Hükümlü | Toplam ceza sınırı | Dayanak |
|---|---|---|
| Kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişiler | 3 yıl | m.110/2-a |
| 70 yaşını bitirmiş kişiler | 4 yıl | m.110/2-b |
| 75 yaşını bitirmiş kişiler | 5 yıl | m.110/2-c |
| 80 yaşını bitirmiş kişiler | 6 yıl | m.110/2-d — 7550 s.K. ile eklendi |
| Doğumdan itibaren 6 ay geçmiş kadın hükümlüler | 5 yıl | m.110/4 |
Seksen yaş kademesi 4 Haziran 2025'te eklendi; bu tarihten önceki metinde en üst kademe yetmiş beş yaştı. Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle kurum koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilenler için ise süre sınırı aranmaz (m.110/3); toplam cezası on yıldan fazla olanlarda elektronik cihazla takip zorunludur.
Terör ve örgüt suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, adlî para cezasından çevrilen hapis cezaları ve koşullu salıverilme kararı geri alınanlar bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları dışında kapsam dışıdır.
Kısa Cezalarda İnfaz Hiç Başlamayabilir
Yatar hesabına geçmeden önce sorulması gereken bir soru vardır: ceza gerçekten infaz edilecek mi? Kısa süreli hapis cezalarında infaz çoğu zaman hiç başlamaz.
Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK m.50): adlî para cezası, kamuya yararlı bir işte çalıştırılma, belirli yerlere gitmekten yasaklanma ya da ehliyetin geri alınması gibi.
İki yıl veya daha az süreli hapis cezasının infazı ise ertelenebilir (TCK m.51). Bu sınır, fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya hüküm verildiği sırada altmış beş yaşını bitirmiş kişilerde üç yıldır. Erteleme hâlinde hükümlü bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere bir denetim süresine tabi tutulur ve bu süre iyi hâlli geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır.
Adlî para cezasının ödenmemesi nedeniyle hapse çevrilen cezalarda ise durum terstir: bu hükümlüler denetimli serbestlikten yararlanamaz (m.105/A/4). Adlî para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı, birden fazla hükümde beş yılı geçemez.
İnternetteki Yatar Hesaplarında En Sık Görülen Beş Hata
Bu aracı hazırlarken yayında olan hesaplama araçlarını test ettik. Aşağıdaki hatalar, birden fazla araçta aynı anda görüldü.
| Yaygın hata | Doğrusu |
|---|---|
| "Adi suçlarda denetimli serbestlik üç yıldır" | Üç yıl, geçici m.6'dan gelir ve yalnızca 30 Mart 2020'ye kadar işlenen suçlara uygulanır. Sonrasında bir yıldır. |
| "İkinci tekerrürde koşullu salıverilme yoktur" | 7550 s.K. m.14 ile bu yasak kaldırıldı; süreli hapiste oran dörtte üçtür. |
| "Her cezanın en az beş gün yatarı vardır" | Kural onda birdir; beş gün yalnızca alt sınırdır. Ayrıca yalnızca 4 Haziran 2025 sonrası suçlara uygulanır. |
| 31 Temmuz 2023 eşiğinin hiç bulunmaması | Geçici m.10/6, denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanma imkânı verir; süreyi bir yıldan dört yıla çıkarır. |
| "Ayda beş gün iyi hâl indirimi uygulanır" | Böyle bir kurum yoktur; iyi hâl indirim değil, koşullu salıverilmenin şartıdır. |
Bu hataların ortak yanı, hepsinin tahliye tarihini gerçekte olduğundan farklı göstermesidir. İlk ve dördüncü hata tarihi erkene, ikinci ve üçüncü hata geriye çeker. Bir infaz hesabında yanılma payı gün değil ay ya da yıl ölçeğinde olduğu için, hesabın çıktısı her hâlükârda dosyadaki müddetname ile karşılaştırılmalıdır. Müddetname, Cumhuriyet başsavcılığının düzenlediği ve infaz sürelerini gösteren resmî belgedir; hesapla arasında fark varsa infaz hâkimliğine şikâyet yoluna başvurulabilir.
İnfazla ilgili işlemlere karşı şikâyet ve itiraz yolları için ceza avukatı sayfamızdaki açıklamalara bakabilirsiniz. Trafikte taksirle öldürme veya yaralama suçlarında hem hapis cezasının infazı hem de tazminat süreci birlikte yürüdüğünden, trafik kazası dosyalarında iki sürecin takvimini ayrı ayrı izlemek gerekir. İş kazası kaynaklı yaralama suçlarında da durum aynıdır; kaybedilen çalışma gücünün karşılığı için iş göremezlik tazminatı hesaplama aracımızı ve iş kazası avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz. Suçun mağduru tarafındaysanız cinsel suçlarda mağdur vekilliği ve hakaret davası sayfalarımız süreç hakkında bilgi verir.
Sıkça Sorulan Sorular
6 yıl hapis cezası alan kaç yıl yatar?
Adi bir suçtan 6 yıl hapis cezasında koşullu salıverilme süresi cezanın yarısı, yani 3 yıldır. Suç 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenmişse denetimli serbestlik 1 yıl olduğundan cezaevinde 2 yıl kalınır. Aynı ceza 2019 tarihli bir suça aitse denetimli serbestlik 6 yıla ulaşabildiği için kurumda kalınacak süre üç aya kadar iner. Suç grubu katalog suçlardan biriyse oran üçte iki veya dörtte üç olacağından süre uzar.
Denetimli serbestlik kaç yıl kaldı diye nasıl hesaplanır?
Önce koşullu salıverilme tarihi bulunur, sonra bu tarihten denetimli serbestlik süresi geriye sayılır. Süre kural olarak 1 yıldır; suç 30 Mart 2020 ve öncesinde işlenmişse 3 yıl, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenmişse üç yıl daha erken uygulanabilir. 0-6 yaş çocuğu bulunan kadın hükümlülerde 2 yıl, ağır hastalık hâlinde 3 yıldır.
2026'da infaz oranı kaça düştü?
2026'da koşullu salıverilme oranında bir değişiklik olmadı. Yürürlükteki oran, 15 Nisan 2020'de 7242 sayılı Kanunla getirilen 1/2 oranıdır; katalog suçlarda 2/3, m.108/9'da sayılan suçlarda 3/4 uygulanır. 2025 ve 2026'daki değişiklikler oranı değil denetimli serbestlik ve tekerrür kurallarını etkiledi.
Onda bir kuralı nedir, kimlere uygulanır?
Hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için, koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini — her hâlde en az beş gününü — kurumda geçirmiş olması şartıdır. 7550 sayılı Kanunla getirilmiştir ve geçici 11 inci madde uyarınca yalnızca 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlara uygulanır.
İkinci defa mükerrir koşullu salıverilmeden yararlanabilir mi?
Evet. 4 Haziran 2025 tarihine kadar 5275 m.108/3 "hükümlü koşullu salıverilmez" diyordu; 7550 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi bu ibareyi değiştirdi. Süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanır. Değişiklik hükümlü lehine olduğu ve geçiş hükmüne bağlanmadığı için devam eden infazlarda da gözetilir.
Suç tarihi yatar hesabını neden bu kadar etkiliyor?
Kanun koyucu son beş yıldaki infaz değişikliklerinin çoğunu geçici maddelerle suç tarihine bağladı. Geçici m.6 30 Mart 2020'ye, geçici m.10 31 Temmuz 2023'e, geçici m.11 ise 4 Haziran 2025'e atıf yapar. Bu nedenle bugün yan yana işleyen dört ayrı infaz rejimi vardır ve aynı ceza farklı tarihlerde farklı sonuç verir.
Tutuklu kaldığım süre cezamdan düşülür mü?
Evet. Hükmün kesinleşmesinden önce gözaltında, gözlem altında veya tutuklulukta geçen süre cezadan mahsup edilir (TCK m.63). Mahsup, koşullu salıverilme süresinden düşülerek işletilir. Tutuklulukta geçen süre onda bir şartının denetiminde de dikkate alınır; ancak kapalı kurumda geçtiği için geçici m.10'un "üç ay açık kurumda kalma" şartını karşılamaz.
İyi hâl indirimi cezayı ne kadar kısaltır?
Türk infaz hukukunda iyi hâl indirimi diye bir kurum yoktur; iyi hâl bir şarttır. Koşullu salıverilmeden yararlanmak için hükümlünün kurumdaki infaz süresini iyi hâlli geçirmesi gerekir (m.107/1). Sağlanırsa hesaplanan tarihte tahliye olur, sağlanmazsa tahliye gecikir. "Ayda beş gün indirim" hesabı mülga 647 sayılı Kanun döneminden kalma bir yanılgıdır.
Müebbet hapis cezasında kaç yıl yatılır?
Müebbet hapiste 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl kurumda geçirilir. Suç örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmişse süreler 30 ve 36 yıla, mükerrirlerde 33 ve 39 yıla çıkar. Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve millî savunmaya karşı suçların örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi nedeniyle verilen ağırlaştırılmış müebbet cezalarında koşullu salıverilme hiç uygulanmaz.
Uyuşturucu suçlarında infaz oranı kaçtır?
Ayrım yapmak gerekir. Uyuşturucu imal ve ticareti (TCK m.188) suçunda oran dörtte üçtür ve hükümlü mükerrir olmasa bile mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanır (m.108/9). Kullanmak için uyuşturucu bulundurma (m.191) ise adi suçtur ve oran yarıdır. İki suçun yatar hesabı birbirinden tamamen farklıdır.
Açık cezaevine ayrılmadan denetimli serbestliğe çıkılabilir mi?
Kural olarak hayır; denetimli serbestlik açık kurumda bulunan hükümlüler için öngörülmüştür. İki istisnası vardır: açık kuruma ayrılma şartları oluştuğu hâlde iradesi dışındaki bir nedenle ayrılamayan ya da kapalı kuruma geri gönderilen hükümlüler (m.105/A/2) ve geçici 6. madde kapsamındaki hükümlüler (geçici m.6/3). İkinci hâlde kapalı kurumdan doğrudan ayrılma mümkündür.
Hükümde 18 ay yazıyor, bu 1 yıl 6 ay ile aynı mı?
İnfaz hesabında değildir. Bir yıl 365, bir ay 30 gün sayıldığı için "1 yıl 6 ay" 545 gün, "18 ay" 540 gün eder. Beş günlük fark, koşullu salıverilme ve tahliye tarihlerine yansır. Hükmün lafzı esas alınır.
Müddetname nedir, hesapla uyuşmazsa ne yapılır?
Müddetname, Cumhuriyet başsavcılığının düzenlediği ve hükümlünün infaz sürelerini — koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve hak ederek tahliye tarihlerini — gösteren resmî belgedir. Bu araçtaki hesapla müddetname arasında fark varsa önce suç tarihi, suç grubu ve mahsup verilerinin doğru girilip girilmediği kontrol edilmeli; fark sürüyorsa infaz hâkimliğine şikâyet yoluna başvurulabilir.
Denetimli serbestlik ihlal edilirse ne olur?
Hükümlü kurumdan ayrıldıktan sonra beş gün içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmazsa, yükümlülüklere veya denetim planına uymamakta ısrar ederse ya da kuruma dönmek isterse, koşullu salıverilme tarihine kadar olan cezasının infazı için açık kuruma gönderilmesine infaz hâkimi karar verir (m.105/A/6). Başvuru süresinin bitiminden itibaren iki gün geçmesine rağmen başvurmayanlar hakkında TCK'nın 292 ve 293 üncü maddeleri uygulanır.
Koşullu salıverildikten sonra suç işlenirse ne olur?
Denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlenirse koşullu salıverilme kararı geri alınır. Sonraki suçun işlendiği tarihten başlamak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek koşuluyla, her bir suç için verilen hapis cezasının iki katı süre aynen çektirilir. Ayrıca aynı hükmün infazıyla ilgili bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez.
Adlî para cezası ödenmezse hapis yatar hesabı nasıl olur?
Ödenmeyen adlî para cezası hapse çevrilir; ancak bu hükümlüler denetimli serbestlikten yararlanamaz (m.105/A/4) ve konutta infaz imkânının dışındadır. Adlî para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı, birden fazla hükümde beş yılı geçemez. Ödeme yapıldığında hapis derhâl sona erer.
Çocuk hükümlülerde yatar hesabı farklı mı?
Evet. Koşullu salıverilme süresinin hesabında gün katlaması uygulanır: hükümlünün on beş yaşını dolduruncaya kadar kurumda geçirdiği bir gün iki gün sayılır (m.107/5). 30 Mart 2020'ye kadar işlenen suçlarda katsayılar daha yüksektir — on beş yaşa kadar bir gün üç gün, on sekiz yaşa kadar bir gün iki gün (geçici m.6/4). Bu araç çocuk hükümlü hesabı yapmaz.
Bir günlük tarih farkı, aylara mal olabilir
İnfaz mevzuatı altı yılda dört kez değişti ve her değişiklik farklı bir suç tarihine bağlandı. Hangi rejimin uygulanacağı, dosyadaki suç tarihinin nasıl belirlendiğine bağlıdır — temadi eden suçlarda bu tarih tartışmalı bile olabilir. Müddetnamenizi ve gerekçeli kararınızı birlikte inceleyelim.