Telefonuma Casus Yazılım Yüklendiğini Fark Ettim, Ne Yapmalıyım?

Casus yazılım suç mu diye soran birine kanun açıkça evet der; mahkemelerin vardığı sonuç ise failin kim olduğuna göre değişiyor. Başkasının telefonuna gizlice takip, dinleme ya da mesaj okuma programı kurmak Türk Ceza Kanunu’nda en az iki ayrı suçu oluşturur: bilişim sistemine veri yerleştirmek ve programın topladığı bilgiye göre haberleşmenin, konuşmaların ya da özel hayatın gizliliğini ihlal etmek. Buna karşılık Yargıtay 12. Ceza Dairesi, programı eşinin telefonuna kurup kayıtları yalnızca boşanma dosyasına sunan kişiyi on yılı aşkın süredir çoğunlukla beraat ettiriyor; Anayasa Mahkemesi ise bu yaklaşımın uygulandığı bir dosyada hak ihlali kararı verdi.

Telefonunuza casus yazılım yüklendiğini fark ettiyseniz, sonucu belirleyen şey çoğu zaman ilk birkaç günde yaptıklarınızdır: uygulamayı hemen silmek delili de siler, şikâyet için altı aylık süre bazı suçlarda işlemeye başlamıştır, kaydın kime gösterildiği ise ceza dosyasının kaderini değiştirebilir. Aşağıda önce hangi suçun oluştuğunu, sonra telefonu nasıl kontrol edeceğinizi, şikâyeti nereye ve ne zaman yapacağınızı, son olarak da eş, sevgili ve dolandırıcı ayrımında Yargıtay’ın nasıl karar verdiğini kararların künyeleriyle anlatıyoruz.

Casus Yazılım Suç mu?

Evet. Başka birinin telefonuna, tabletine ya da bilgisayarına bilgisi ve rızası olmadan casus yazılım kurmak, Türk Ceza Kanunu‘nun bilişim suçları bölümündeki “sisteme veri yerleştiren” kişiyi cezalandıran hükmün tam karşılığıdır. TCK m.244/2 şöyle der: “Bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” Casus yazılım hem sisteme veri yerleştirir hem de telefondaki verileri başka bir yere gönderir; iki seçimlik hareket aynı anda gerçekleşir.

Programın kurulmasıyla iş bitmez. Yazılım telefonda ne yaptıysa, o iş de ayrıca değerlendirilir. Mesajları okuyup kopyalıyorsa haberleşmenin gizliliği, mikrofonu açıp ortamdaki konuşmaları kaydediyorsa kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi, fotoğraf ve videoları alıyorsa özel hayatın gizliliği ihlal edilmiş olur. Konumu sürekli izleyip kişiyi takip ediyor, ona ulaşmaya çalışıyor ve korku yaratıyorsa ısrarlı takip suçu da gündeme gelir. Yargıtay bu eylemlerin tek bir fiil sayılamayacağını açıkça belirtti: Programı yükleyerek telefona izinsiz girme imkânı elde etmek ile arama kayıtlarının ekran görüntülerini almak ve görüşmeleri kaydetmek ayrı eylemlerdir ve aralarında fikri içtima koşulları oluşmaz (Y. 12. CD E.2019/5470 K.2021/3094).

Casus yazılım nedir, spyware ve casus uygulama aynı şey mi?

Casus yazılım, bir cihaza sahibinin haberi olmadan kurulan ve cihazdaki bilgileri gizlice başka birine aktaran programdır. İngilizcede genel adı spyware‘dir; eşi, sevgiliyi ya da bir aile bireyini izlemek için satılan türüne stalkerware denir. Casus uygulama da aynı şeyin telefon uygulaması biçimidir. Yargıtay kararlarına yansıyan programlar mesajları, arama kayıtlarını, e-posta hesaplarını, gezilen internet sayfalarını ve GPS konumunu bir internet paneline aktarabiliyordu (Y. 12. CD E.2019/5470 K.2021/3094). Bir başka dosyada program, telefonun aradığı ve telefonu arayan numaraları otomatik mesajla programı kuran kişinin hattına gönderiyordu (Y. 12. CD E.2014/12104 K.2015/10).

Telefon dinleme programı, casus program ya da takip programı gibi adlar hukuken bir fark yaratmaz. Belirleyici olan programın adı değil, telefonda ne yaptığı ve sahibinin rızası olmadan kurulup kurulmadığıdır. Sahibinin bilerek açtığı konum paylaşımı ya da kendi kurduğu bir güvenlik uygulaması casus yazılım değildir; aynı uygulamayı başkasının telefonuna gizlice kurmak ise suçtur.

Casus yazılım yükleme cezası ne kadar?

Tek bir ceza yoktur; ceza programın telefonda yaptığı işe göre birden fazla maddeden oluşur. Aşağıdaki tablo, casus yazılım dosyalarında en sık uygulanan maddeleri kanunun kendi metnine göre gösteriyor.

Casus yazılımın yaptığı iş	Suç	Kanundaki ceza	Şikâyete bağlı mı?
Programı telefona kurmak, verileri başka yere göndermek	Sisteme veri yerleştirme (TCK m.244/2)	6 ay – 3 yıl hapis	Hayır
Telefona izinsiz girmek, orada kalmak	Bilişim sistemine girme (TCK m.243/1)	1 yıla kadar hapis veya adli para cezası	Hayır
Telefona girmeden veri trafiğini teknik araçla izlemek	Veri nakillerini izleme (TCK m.243/4)	1 – 3 yıl hapis	Hayır
Mesajları, yazışmaları okumak	Haberleşmenin gizliliğini ihlal (TCK m.132/1)	1 – 3 yıl hapis; kayıt varsa ceza bir kat artırılır	Evet
Yazışma veya görüşme kayıtlarını başkasına göstermek, dinletmek	Haberleşme içeriklerini ifşa (TCK m.132/2)	2 – 5 yıl hapis	Evet
Mikrofonu açıp ortamdaki konuşmaları dinlemek veya kaydetmek	Konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması (TCK m.133/1)	2 – 5 yıl hapis	Evet
Fotoğraf, video, özel yaşam bilgilerini almak	Özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m.134/1)	1 – 3 yıl hapis; görüntü veya ses kaydında bir kat artırılır	Evet
Özel görüntü veya sesleri yaymak	Özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri ifşa (TCK m.134/2)	2 – 5 yıl hapis	Evet
Kimlik, banka, şifre gibi kişisel verileri ele geçirmek	Verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme (TCK m.136)	2 – 4 yıl hapis	Hayır
Suç işlemek için yapılmış programı satın almak, satmak, bulundurmak	Yasak cihaz veya programlar (TCK m.245/A)	1 – 3 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası	Hayır
Konumu izleyerek ısrarla takip etmek, ulaşmaya çalışmak	Israrlı takip (TCK m.123/A)	6 ay – 2 yıl hapis; boşanılan eşe karşı 1 – 3 yıl	Evet

Tablodaki “şikâyete bağlı” ayrımı TCK m.139’dan gelir: Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar bölümünde yer alan suçlar, kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme hariç, şikâyete bağlıdır. Bilişim suçlarında böyle bir hüküm yoktur; savcılık suçu öğrendiğinde şikâyet olmasa da soruşturma yürütür.

Casus yazılım dosyalarında ceza çoğu zaman birden fazla madde üzerinden kurulur ve aynı program farklı günlerde birden fazla kişinin mesajını kopyalamışsa zincirleme suç hükümleri de uygulanır. Yargıtay, bilgisayarına kurulmuş ücretli bir program sayesinde iki kişinin farklı tarihlerde birbirine gönderdiği mesajların kopyasını alan sanık hakkında hem kayıt nedeniyle artırım yapılmasını hem de zincirleme suç ve birden fazla mağdur için ayrı artırım uygulanmasını onadı (Y. 12. CD E.2016/11851 K.2017/4263).

Programı satan, yükleyen veya tamir sırasında kuran da sorumlu mu?

Evet, her biri farklı bir hükümle. Casus programı ve üzerine program kurulmuş telefonu ücret karşılığında temin eden, mağdurun gizlice nasıl dinleneceğini gösteren kişi hakkında Yargıtay, yardım eden sıfatıyla TCK m.39’un uygulanması gerektiğini belirterek kararı bozdu (Y. 12. CD E.2013/27804 K.2014/20324). TCK m.39/2-b, suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermeyi ve fiilin işlenmesinde kullanılan araçları sağlamayı yardım etme sayar.

Programın kendisi de ayrı bir suçun konusu olabilir. TCK m.245/A, bir bilgisayar programının “münhasıran” bilişim suçlarının ya da bilişim sistemleri kullanılarak işlenebilen diğer suçların işlenmesi için yapılmış olması hâlinde, onu satan, satın alan, başkasına veren veya bulunduran kişiyi cezalandırır. Buradaki “münhasıran” kelimesi önemlidir: Ebeveyn denetimi ya da kurumsal cihaz yönetimi gibi meşru amaçlarla da kullanılan bir uygulamanın salt satın alınması bu hükme girmeyebilir; ama yalnızca gizli dinleme ve mesaj kopyalama için tasarlanmış bir program için durum farklıdır.

Telefonu tamirci, servis çalışanı ya da bilişim uzmanı gibi mesleği gereği cihaza erişen biri programı kurmuşsa, özel hayata karşı suçlarda ceza TCK m.137/1-b uyarınca yarı oranında artırılır. Yargıtay, üvey teyzesinin bilgisayarını tamir ederken bilgisi dışında casus program yükleyip fotoğraflarını aldığı ileri sürülen sanık hakkındaki beraat kararını, tanıklar dinlenmeden ve özel hayatın gizliliği ile sisteme veri yerleştirme suçları tartışılmadan verildiği için bozdu (Y. 12. CD E.2015/15634 K.2017/3998).

Telefonuma Casus Yazılım Yüklendiğini Fark Ettim, Ne Yapmalıyım?

Önce belgeleyin, sonra şikâyet edin, en son temizleyin. Sıra ters olursa, yani program önce silinir ya da telefon fabrika ayarlarına döndürülürse, kimin yüklediğini ve verilerin hangi hesaba gittiğini gösterecek izler de kaybolabilir. Şu adımlar, izlenmenin ceza dosyasında ispat edilebilmesi için izlenmesi gereken asgari yoldur:

• Telefonu internetten ayırın: Uçak modu ve kapalı Wi-Fi, programın veri göndermesini durdurur ama uygulamayı silmez. Avukatınızla ve yakınlarınızla bu süre içinde başka bir cihazdan iletişim kurun.
• Gördüğünüzü kayda alın: Tanımadığınız uygulamanın adı, simgesi, verilen izinler (mikrofon, kamera, konum, SMS, erişilebilirlik), cihaz yöneticisi yetkisi ve varsa kurulum tarihi ekran görüntüsüyle ya da başka bir telefonla fotoğraflanarak saklanmalıdır.
• Hesaplarınızı kontrol edin: Google, Apple, WhatsApp ve sosyal medya hesaplarınızda “bağlı cihazlar” listesine bakın; size ait olmayan bir cihaz ya da oturum varsa onu da belgeleyin.
• Kimin erişimi olduğunu not edin: Telefonun şifresini kim biliyordu, telefon kimde kaldı, kim size hediye etti, kim tamir etti? Bu bilgiler şüphelinin belirlenmesinde en değerli ipuçlarıdır.
• Savcılığa başvurun ve telefonun incelenmesini isteyin: Şikâyet dilekçesinde telefonun adli bilişim incelemesine gönderilmesi açıkça talep edilmelidir.
• İnceleme bitince temizleyin: Tespit yapıldıktan sonra cihaz sıfırlanabilir, şifreler değiştirilebilir.

Casus yazılımı silmeden önce hangi delili korumalıyım?

Ceza dosyasında sorulacak üç soru vardır: Program gerçekten telefonda mıydı, onu kim kurdu ve topladığı veriler kime gitti? Birinci sorunun cevabı telefonun kendisindedir. İkinci ve üçüncü sorunun cevabı ise çoğu zaman programın bağlı olduğu hesapta, ödeme kaydında ya da verilerin gönderildiği internet adresindedir. Bu yüzden telefonun olduğu gibi korunması, ekran görüntülerinden daha değerlidir.

Yargıtay’ın önüne gelen bir dosyada şikâyetçi, kendi yaptırdığı uzman incelemesiyle WhatsApp uygulamasına casus yazılım yerleştirildiğini ve bağlantının husumetli olduğu bir vakfa ait IP adresinden geldiğini tespit ettirmişti; emniyet de aynı sonuca ulaşmıştı. Savcılık yine de şüpheliye ulaşılamadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi, itiraz da reddedildi. Yargıtay, vakfın o dönemdeki yetkilileri belirlenip ifadeleri alınmadan ve teknik araştırma yapılmadan verilen bu kararı kanun yararına bozdu (Y. 8. CD E.2018/10307 K.2019/10751). Dosyayı ayakta tutan, şikâyetçinin telefonu silmeden yaptırdığı incelemeydi.

Cihazın kimin kullanımında olduğu da ispat bakımından önemlidir. Bir dernek merkezinde çalışanların ortak kullandığı bilgisayara casus program kurulduğu iddia edilen dosyada, programı başka bir çalışanın da kurmuş olabileceği gerekçesiyle verilen beraat onandı (Y. 12. CD E.2013/29884 K.2014/16610). Yalnızca sizin kullandığınız, şifresini birkaç kişinin bildiği bir telefonda bu tartışma çok daha dar bir alanda yürür.

Casus yazılım nasıl silinir, casus uygulamalardan nasıl kurtulurum?

Casus yazılımdan nasıl kurtulurum diye düşünen biri için teknik adımlar basittir: uygulamanın yönetici yetkisi kaldırılır, uygulama silinir, gerekirse telefon fabrika ayarlarına döndürülür ve bütün hesap şifreleri değiştirilir. Telefonu sıfırlamak, uygulamanın silinip silinmediğinden emin olunamayan durumlarda en kesin temizlik yoludur. Hukuki cevap ise bir koşul ekler: Bunların hepsi ancak delil kayda alındıktan, tercihen savcılığın incelemesi tamamlandıktan sonra yapılmalıdır. Casus yazılım temizleme işlemi, izlendiğinizin resmî olarak tespit edilmesinden önce yapılırsa ceza dosyasında elinizde yalnızca anlatımınız kalır.

Temizlikten sonra aynı kişinin yeniden erişmesini önlemek için telefonun ekran kilidi değiştirilmeli, iCloud veya Google hesabının şifresi yenilenmeli, iki aşamalı doğrulama açılmalı ve hesaba bağlı cihazlar listesinden yabancı cihazlar çıkarılmalıdır. Bazı izleme hizmetleri telefona hiç uygulama kurmadan, hesabın bulut yedeklerine erişerek çalışır; bu durumda telefonu sıfırlamak tek başına yetmez, hesabın şifresi değiştirilmedikçe izleme sürebilir.

Hesaplarımı ve yakınlarımı nasıl güvene alırım?

Casus yazılım yalnızca sizin yazışmalarınızı değil, konuştuğunuz herkesin mesajlarını da toplar. Yakınlarınızın size gönderdiği özel bilgiler, fotoğraflar ya da sağlık bilgileri de bu kayıtların içindedir. Programın ne kadar süre çalıştığını tahmin edebiliyorsanız, o dönemde yazıştığınız kişileri bilgilendirmek hem onların şikâyet hakkını korur hem de ileride kayıtların başkasına gösterilmesi hâlinde tanıklıklarını kolaylaştırır.

Banka uygulamaları için ayrı bir önlem gerekir. Casus yazılım şüphesi varsa bankayı arayıp mobil bankacılık şifrelerini değiştirmek, tanımadığınız işlemler için itiraz kaydı açtırmak ve hesap hareketlerinin dökümünü almak gerekir. Hesaptan para çekilmişse izlenecek yol banka hesabım boşaltıldı ne yapmalıyım yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Casus Yazılım Nasıl Tespit Edilir, Telefonda Casus Yazılım Nasıl Anlaşılır?

Casus yazılım nasıl tespit edilir diye bakıldığında en güvenilir işaret teknik değil, davranışsaldır: Yalnızca telefonunuzda bulunan bir bilginin, bir mesajın, bir konuşmanın ya da konumunuzun karşı tarafça bilinmesi. Yargıtay dosyalarında programların büyük kısmı da bu yolla fark edilmiş; karşı taraf, bilmemesi gereken bir şeyi söylemiş ya da boşanma dosyasına mağdurun kendi mesajları sunulmuştu. Teknik belirtiler ise bu şüpheyi destekler ama tek başına kanıtlamaz.

Belirti	Ne anlama gelebilir?	Tek başına yeterli mi?
Başkasının yalnızca telefonunuzda olan bir bilgiyi bilmesi	Mesaj, konum veya konuşma aktarımı	En güçlü işaret, ama delil değil
Tanımadığınız uygulama ya da simgesiz uygulama	Gizli kurulmuş program	Güçlü işaret
Cihaz yöneticisi veya erişilebilirlik yetkisi verilmiş yabancı uygulama	Silinmeye karşı korunan program	Güçlü işaret
Hesabınıza bağlı tanımadığınız cihaz	Bulut hesabı üzerinden izleme	Güçlü işaret
Pilin hızla bitmesi, telefonun kullanılmazken ısınması	Arka planda çalışan süreç	Hayır, birçok başka nedeni olabilir
Açıklanamayan mobil veri tüketimi	Verinin dışarı gönderilmesi	Hayır
Görüşmelerde yankı veya cızırtı	Genellikle şebeke kaynaklı	Hayır

Telefonum dinleniyor mu nasıl anlaşılır, casus telefon dinleme programı nasıl anlaşılır?

Telefonum dinleniyor mu nasıl anlaşılır diye düşünen kişinin önce hangi dinlemeden kuşkulandığını ayırması gerekir. Hâkim kararıyla, operatör üzerinden yapılan yasal iletişim denetimi telefonda hiçbir iz bırakmaz; ne pil ne ses kalitesi bundan etkilenir. Telefona kurulmuş bir casus uygulama ise cihazın içinde çalışır ve iz bırakır: izin listesinde, yönetici uygulamalarında, pil kullanım istatistiklerinde ya da hesaba bağlı cihazlarda.

Görüşme sırasında duyulan yankı, cızırtı ya da kesilmeler çoğu zaman şebeke kaynaklıdır ve dinlemenin kanıtı sayılmaz. Buna karşılık telefonunuzun mikrofon izni olan, sizin kurmadığınız bir uygulama varsa ve o uygulama arka planda çalışmaya devam ediyorsa, ortam dinlemesi ihtimali ciddiye alınmalıdır. Mikrofonla ortamdaki konuşmaların dinlenmesi TCK m.133 kapsamında ayrı bir suçtur.

Casus uygulama nasıl bulunur, casus uygulama nasıl anlaşılır Android’de?

Android telefonlarda casus uygulama nasıl bulunur diye bakarken üç ayrı liste kontrol edilir. İlki uygulamalar listesidir; burada sistem uygulamalarının gösterilmesi açılıp tanımadığınız adlar, özellikle “sistem hizmeti”, “güncelleme” gibi masum görünen adlar incelenir. İkincisi cihaz yöneticisi uygulamaları listesidir; bu liste çoğu telefonda Ayarlar içinde Güvenlik veya Biyometrik veriler ve güvenlik menüsündedir ve menü adı markaya göre değişir. Üçüncüsü Erişilebilirlik ayarlarıdır; ekrandaki her şeyi okuyabilen bu yetki casus uygulamaların en sık istediği izindir.

Google Play Store içindeki Play Protect taraması bilinen zararlı uygulamaları işaretleyebilir. Ancak piyasada “ebeveyn denetimi” ya da “çalışan takibi” adıyla satılan bazı programlar zararlı yazılım olarak sınıflandırılmayabilir; taramanın temiz çıkması telefonun temiz olduğunu kesin olarak göstermez. Bu yüzden şüphe güçlüyse, adli bilişim incelemesi tek güvenilir yoldur.

Casus yazılım nasıl tespit edilir iPhone’da, iPhone telefonum dinleniyor mu nasıl anlarım?

iPhone’da casus yazılım çoğu zaman bir uygulama olarak değil, Apple Kimliğinin başkasının eline geçmesiyle çalışır: iCloud yedeğine erişen kişi mesajlara, fotoğraflara ve konuma ulaşabilir. Bu nedenle ilk bakılacak yer Ayarlar’da adınızın altındaki cihaz listesidir. Ayrıca Ayarlar > Genel > VPN ve Aygıt Yönetimi bölümünde tanımadığınız bir yapılandırma profili bulunmamalıdır.

Güncel iOS sürümlerinde Ayarlar > Gizlilik ve Güvenlik altında yer alan Güvenlik Denetimi, konum paylaşımını, uygulama izinlerini ve hesabınıza erişen cihazları tek ekranda gösterir ve erişimi toplu olarak kesmenize imkân verir. Aynı menüdeki Kilitleme Modu ise hedefli saldırılara karşı Apple’ın sunduğu ek koruma katmanıdır. Bu adımlar da delil kayda alındıktan sonra uygulanmalıdır.

Cep telefonuma casus program yüklendiğini nasıl anlarım?

Cep telefonuma casus program yüklendiğini nasıl anlarım diye düşünen kişi, belirtilerden önce fırsata bakmalıdır. Telefona uygulama olarak kurulan programların çoğu, cihazın kilidi açıkken birkaç dakika fiziksel erişim gerektirir. Telefon bir süre başkasında kaldıysa, ekran şifreniz ya da parmak iziniz başkası tarafından kullanılabildiyse, telefon size hediye edildiyse veya tamire verildiyse, programın o sırada kurulmuş olma ihtimali artar. Yargıtay dosyalarındaki kurulumların büyük bölümü de bu dört durumdan birine dayanıyordu.

İkinci işaret hesap bildirimleridir. Apple ve Google, hesabınıza yeni bir cihazdan giriş yapıldığında e-posta ya da bildirimle uyarı gönderir. Tanımadığınız bir giriş uyarısı, izlemenin telefona uygulama kurmadan, hesap üzerinden yapıldığını gösterebilir. Android telefonlarda ayrıca bilinmeyen kaynaklardan uygulama yükleme izninin sizin haberiniz olmadan açılmış olması, uygulama mağazası dışından bir programın kurulduğuna işaret edebilir. Telefona takip programı yüklendiğini nasıl anlarım sorusunda bu işaretlerden biri bile, telefonun incelenmesini istemek için yeterli bir sebeptir.

Telefonum dinleniyor mu kodu var mı?

Hayır, telefona yüklenmiş bir casus uygulamayı gösteren bir tuş kodu yoktur. İnternette “telefonum dinleniyor mu kod” diye dolaşan #21#, #62# gibi kodlar, operatör düzeyindeki çağrı yönlendirme ayarlarının durumunu gösterir; ##002# ise bu yönlendirmeleri iptal eder. Aramalarınız sizin haberiniz olmadan başka bir numaraya yönlendiriliyorsa bu kodlar bunu gösterebilir, ama telefonun içinde çalışan bir programı göstermez. Kodun “temiz” sonuç vermesi, telefonda casus yazılım olmadığı anlamına gelmez.

Telefonum dinleniyor mu sorgula diye resmî bir ekran var mı?

Yoktur. Hâkim kararıyla yapılan iletişimin denetlenmesi soruşturmanın gizliliği içinde yürür ve kişiye önceden bildirilmez. Kanun bu bilgiyi sonradan verir: Tespit ve dinlemeye ilişkin kayıtlar yok edildiğinde, soruşturma veya kovuşturma evresinin bitiminden itibaren en geç on beş gün içinde Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkeme, tedbirin nedeni, kapsamı, süresi ve sonucu hakkında ilgilisine yazılı bilgi verir (CMK m.137/4). Bir operatörün ya da bir internet sitesinin “telefonum dinleniyor mu sorgula” hizmeti sunduğu iddiası bu nedenle gerçeği yansıtmaz.

Telefonum hacklendi mi nasıl anlarım, telefonum hacklendi ne yapmalıyım?

Telefonum hacklendi mi nasıl anlarım sorusu çoğu zaman iki farklı durumu birlikte anlatır: bir tanıdığın telefona gizlice program kurması ya da bir bağlantıya tıklanması sonucu tanımadığınız kişilerin telefona sızması. İkincisinde en sık görülen işaretler, sizin göndermediğiniz mesajların rehberinize gitmesi, hesaplarınızın şifrelerinin değişmesi ve bankadan gelmeyen doğrulama kodlarıdır. Yargıtay önündeki bir dosyada, “internet kazandınız” mesajındaki bağlantıya tıklayan kişinin telefonuna yüklenen yazılım, rehberdeki herkese aynı mesajı otomatik olarak göndermiş ve bankacılık bilgilerini ele geçirmişti (Y. 2. CD E.2024/16586 K.2025/2135). Telefonum hacklendi ne yapmalıyım diyen kişinin ilk işi, bankasını ve hesap şifrelerini güvene almak, ardından yukarıdaki belgeleme adımlarını izlemektir.

Savcılığa Şikâyet ve Altı Aylık Süre

Casus yazılım şikâyeti, bulunduğunuz yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına dilekçeyle ya da kolluk birimine başvurularak yapılır (CMK m.158). Dilekçede telefonu kimin kullandığı, şüphelinin kim olduğunu düşündüğünüz ve neden böyle düşündüğünüz, programı nasıl fark ettiğiniz, hangi verilerin ele geçirildiğini düşündüğünüz ve varsa bu verilerin nerede kullanıldığı anlatılmalı; telefonun ve hesap kayıtlarının incelenmesi talep edilmelidir. Birden fazla suç birlikte işlendiği için dilekçede tek bir madde yazmak zorunda değilsiniz; olayı eksiksiz anlatmanız yeterlidir, nitelendirmeyi savcılık yapar.

Şikâyet süresi ne zaman başlar?

Haberleşmenin gizliliğini ihlal, konuşmaların dinlenmesi ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçları için şikâyet süresi altı aydır ve fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden başlar (TCK m.73/1-2). Casus yazılımda bu tarih çoğu zaman programı ilk gördüğünüz gün değildir; failin kim olduğunu öğrendiğiniz gündür. Ama boşanma davalarında süre, çoğu kişinin sandığından çok daha erken başlayabilir.

Yargıtay’ın incelediği bir dosyada eşinin yazışmalarını ortak bilgisayara kurduğu programla ele geçiren kişi, bunları boşanma davasına sunmuştu. Delil dilekçesi karşı tarafın avukatına duruşmada elden verilmiş, birkaç ay sonraki duruşmada da avukat bu delilleri kabul etmediklerini söylemişti. Mağdurun şikâyeti bundan yaklaşık bir yıl sonra yapılınca, Daire altı aylık sürenin geçtiğini kabul eden düşme kararını onadı (Y. 12. CD E.2013/9548 K.2013/17899). Yani yazışmalarınızın boşanma dosyasına sunulduğunu öğrendiğiniz gün, çoğu zaman şikâyet süresinin başladığı gündür.

Hangi suçlar şikâyet olmadan da soruşturulur?

Bilişim sistemine girme, sisteme veri yerleştirme ve kişisel verileri ele geçirme suçları şikâyete bağlı değildir. Bu suçlarda altı aylık şikâyet süresi aranmaz, şikâyetten vazgeçmek de soruşturmayı kendiliğinden bitirmez. Dolayısıyla haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu için süre geçmiş olsa bile, programın kurulması eylemi TCK m.244/2 kapsamında soruşturulabilir.

Şikâyetten vazgeçmenin bir başka sonucu da vardır. İştirak hâlinde işlenmiş suçlarda failerden biri hakkındaki şikâyetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar (TCK m.73/5). Yargıtay, eşinin ofisindeki prize dinleme düzeneği yerleştirip casus program yüklenmiş telefonu hediye eden sanık ile ona destek veren emniyet görevlisi hakkındaki dosyada, yalnız birinden vazgeçilmesinin ikisini de kapsadığını kabul ederek düşme kararını onadı (Y. 12. CD E.2013/14304 K.2014/5851). Vazgeçme sırasında şahsi haklardan da vazgeçildiği ayrıca açıklanırsa, artık hukuk mahkemesinde tazminat davası açılamaz (TCK m.73/7). Boşanma protokolüne yazılan “karşılıklı şikâyetlerden vazgeçiyoruz” cümlesinin bu sonucu doğurup doğurmadığı protokol imzalanmadan önce değerlendirilmelidir.

Uzlaşma yapılır mı?

Şikâyete bağlı suçlar kural olarak uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-a). Ancak uzlaştırma kapsamına giren bir suç, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri uygulanmaz (CMK m.253/3). Casus yazılım dosyalarında haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu çoğu zaman sisteme veri yerleştirme suçuyla birlikte işlendiği için dosya uzlaştırmaya gönderilmeden kamu davasına dönüşebilir. Yargıtay, sonradan sisteme veri yerleştirme suçundan ceza tayin edilmeyen ve geriye yalnız haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu kalan bir dosyada, uzlaştırma yapılmadan kurulan mahkûmiyeti bozdu (Y. 12. CD E.2019/5470 K.2021/3094).

Savcılık telefonu incelemeden dosyayı kapatırsa ne yapılır?

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar size tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde, sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m.173/1). İtiraz dilekçesinde yapılmayan araştırmalar tek tek sayılmalıdır: telefonun adli bilişim incelemesi, programın bağlı olduğu hesabın ve ödeme kaydının araştırılması, verilerin gönderildiği IP adresinin kime ait olduğunun tespiti, telefona erişimi olan kişilerin ifadesi. Yukarıda anlatılan WhatsApp dosyasında Yargıtay, tam da bu araştırmalar yapılmadan verilen karara yönelik itirazın kabul edilmesi gerektiğini söyledi (Y. 8. CD E.2018/10307 K.2019/10751).

Eşim Telefonuma Casus Yazılım Yükledi, Ceza Alır mı?

Kanun açısından eşle yabancı arasında bir fark yoktur; TCK’da evlilik nedeniyle cezasızlık öngören bir hüküm bulunmaz. Ama Yargıtay 12. Ceza Dairesi, eşinin telefonuna casus program kurup elde ettiği kayıtları yalnızca boşanma davasına delil olarak sunan ve kimseyle paylaşmayan sanıkların büyük bölümünde suçun manevi unsurunun oluşmadığını kabul ediyor. Gerekçe her kararda benzer: Sanık “boşanma davasındaki iddialarını ispatlama amacını taşıyan eyleminde, hukuka aykırı hareket etme bilinciyle” davranmamıştır (Y. 12. CD E.2018/7759 K.2019/632). Sonuç da bu yüzden “delil yetersizliği” değil, “fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması” nedeniyle beraattir (CMK m.223/2-a).

Bu çizgi eski değil. Aralık 2025’te Daire, eşinin evine gizli kameralar yerleştiren, aracına ses kayıt cihazı koyan ve telefonuna casus program kurarak görüşmelerini kaydeden sanık hakkında bölge adliye mahkemesinin verdiği beraati onadı; gerekçe yine kayıtların üçüncü kişilerle paylaşıldığına dair delil bulunmaması ve amacın aldatmayı boşanma davasında ispat etmek olmasıydı (Y. 12. CD E.2024/1472 K.2025/8683). Mağdur açısından bu, ceza şikâyetinin tek başına güçlü bir silah olmayabileceği anlamına gelir; ama aşağıda görüleceği gibi dosyanın birkaç ayrıntısı sonucu tersine çevirebiliyor.

Yargıtay hangi durumda eşe beraat veriyor, hangi durumda bozuyor?

Karar metinleri yan yana konulduğunda ayrımı yapan iki değişken görülüyor. Birincisi kayıtların kime ulaştığı: Yalnız boşanma dosyasına sunulan kayıtta beraat, bir tanığa, akrabaya ya da başka birine dinletilen kayıtta bozma. İkincisi failin hangi koşulda hareket ettiği: Beraat kararlarında Daire, sanığın “kendisine ve aile birliğine yönelen, onurunu zedeleyen, haksız bir saldırı altında ve başkaca şekilde ispatlanması mümkün olmayan bir hal içerisinde” bulunduğunu vurguluyor (Y. 12. CD E.2019/5470 K.2021/3094). Bozma kararında ise sanığın “kendisine yönelen ve ani gelişen bir suç isnadı veya haksız bir saldırı da olmadığı halde açacağı boşanma davasında hukuki avantaj sağlamak amacıyla” hareket ettiği belirtiliyor (Y. 12. CD E.2020/1338 K.2023/765).

Karar	Olay	Kayıt kime ulaştı?	Sonuç
Y. 12. CD E.2014/7946 K.2014/24202	Ortak bilgisayara program, eşin internet yazışmaları kaydedildi	Yalnız boşanma dosyası	Beraat onandı
Y. 12. CD E.2014/19374 K.2015/4802	Telefona gizli program; görüşmeler, mesajlar ve ortam konuşmaları kaydedildi	Yalnız boşanma dosyası	Beraat, düzeltilerek onandı
Y. 12. CD E.2018/7759 K.2019/632	Telefona program; konum takibi ve görüşme kaydı	Yalnız boşanma dosyası	Beraat onandı
Y. 12. CD E.2019/5470 K.2021/3094	Mesaj, arama, e-posta, GPS erişimli program	Boşanma davası için	Mahkûmiyet bozuldu, beraat gerektiği söylendi
Y. 12. CD E.2020/974 K.2021/3641	Eşin kardeşiyle telefon görüşmeleri kaydedildi	Boşanma davası için	Beraat, gerekçesi düzeltilerek onandı
Y. 12. CD E.2022/4041 K.2022/10256	Telefona program, görüşmeler kaydedildi	Boşanma davası için	Beraat onandı
Y. 12. CD E.2022/5483 K.2025/679	Telefona program; konum ve görüşmeler	Yalnız boşanma dosyası	Bölge adliye mahkemesinin beraat kararı onandı
Y. 12. CD E.2024/1472 K.2025/8683	Ev kameraları, araçta ses kaydı, telefonda casus program	Paylaşım delili yok	Beraat onandı
Y. 12. CD E.2020/1338 K.2023/765	Ayrılma kararı döneminde telefona program	Bir tanığa dinletildi	Beraat bozuldu (TCK m.132/1 ve 132/2)
Y. 12. CD E.2022/7152 K.2025/1913	Evlilikten önce hediye edilen telefona program	Sanığın babasına dinletildi	Beraat bozuldu (TCK m.132/1 ve 132/2)

Anayasa Mahkemesi B.Y. kararı ne dedi?

Anayasa Mahkemesi, boşanma davasında eşinin telefonuna yüklediği yazılımla elde ettiği mesaj, ses kaydı, video ve fotoğrafları mahkemeye sunan eş hakkında ceza mahkemesinin verdiği beraat kararını bireysel başvuru üzerine inceledi. Mahkeme, derece mahkemelerinin eşlerin birbirine karşı bir özel hayat alanı bulunmadığı sonucuna varan yaklaşımını ve verilerin nasıl, hangi kapsamda elde edildiğinin araştırılmamasını anayasal güvencelerle bağdaştırmadı; özel hayata saygı hakkı kapsamında kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ihlal edildiğine karar verdi (B.Y. Başvurusu, B. No: 2018/30296, 7/9/2021, RG 14.10.2021).

Bu kararın ceza dosyası bakımından pratik sonucu şudur: Eşiniz hakkında verilen beraat kararına karşı kanun yolları tükendiyse, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açıktır ve AYM daha önce benzer bir dosyada ihlal bulmuştur. Buna karşın 12. Ceza Dairesinin 2022 ve 2025 tarihli kararları, beraat çizgisinin AYM kararından sonra da sürdüğünü gösteriyor. Dosya ilk derece mahkemesindeyken savunulması gereken nokta bu yüzden AYM’nin işaret ettiği araştırmadır: hangi verilerin alındığı, ne kadar süre izleme yapıldığı, verilerin kimlerin bilgisine sunulduğu ve eşin başka bir ispat yolunun gerçekten bulunmayıp bulunmadığı.

Beraat kararı tazminat yolunu kapatır mı?

Hayır. Hukuk hâkimi, zarar verenin kusurunun olup olmadığına karar verirken ceza hâkiminin verdiği beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74/1). Ceza dairesinin “hukuka aykırılık bilinci yok” diyerek beraat verdiği bir eylem, kişilik hakkına hukuka aykırı bir saldırı olarak manevi tazminatın konusu olmaya devam eder. Kişilik hakkına yapılan her saldırı, rıza, üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkiyle haklı kılınmadıkça hukuka aykırıdır (TMK m.24/2). Tazminat yolu aşağıda ayrıca anlatılmıştır.

Nişanlı, Sevgili veya Eski Sevgili Yüklediyse

Casus yazılım suç mu tartışmasında eşler lehine oluşan beraat çizgisi, boşanma davasında ispat ihtiyacına dayandığı için, arada böyle bir dava ya da ispat edilecek bir hak bulunmayan ilişkilerde uygulanmıyor. Yargıtay, arkadaşlık yaptığı kişiye ilişki döneminde casus yazılımlı telefon hediye eden ve program sayesinde aranan ve arayan numaraları kendi hattına mesaj olarak aldıran sanığın özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan mahkûmiyetini onadı (Y. 12. CD E.2014/12104 K.2015/10). Evlenmeden önce nişanlısına hediye ettiği telefona program kurup görüşmeleri babasına dinleten sanık hakkındaki beraat ise bozuldu (Y. 12. CD E.2022/7152 K.2025/1913).

Hediye edilen telefon bu dosyalarda tekrar eden bir kalıptır: Program cihaz kutusundan çıkmadan kurulur, mağdur telefonu kendi hattıyla kullanmaya başlar. Ayrılıktan sonra karşı tarafın sizin konumunuzu, kiminle görüştüğünüzü ya da yazdıklarınızı bilmesi, bu kalıbın en sık görülen belirtisidir. Böyle bir telefonu kullanıyorsanız, cihazın kimin tarafından alındığını ve kutusunun kim tarafından açıldığını gösteren bilgiler de delildir.

İzleme, ayrılıktan sonra takip ve rahatsız etmeyle birleşiyorsa ısrarlı takip suçu da gündeme gelir. TCK m.123/A, bilişim sistemlerini kullanarak ısrarla temas kurmaya çalışmayı ve bu yolla kişide ciddi bir huzursuzluk yaratmayı suç sayar; boşanılan eşe karşı işlenmesi nitelikli hâldir. Bu suçun şartları ve şikâyet usulü ısrarlı takip suçu cezası yazımızda anlatılmıştır; şiddet tehlikesi varsa 6284 sayılı Kanun’daki koruyucu tedbirler de ayrıca istenebilir. Araca takılan GPS cihazı için sonuçlar benzerdir ve takip cihazı suç mu yazısında ele alınmıştır.

Casus Yazılımla Toplanan Kayıtlar Boşanma Davasında Delil Olur mu?

Olmaz. Hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m.189/2). Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, erkeğin eşinin telefonuna casus program yükleyerek ele geçirdiği ses kayıtlarının “hukuka aykırı delil niteliğinde olup kusur belirlemesinde dikkate alınamaz” olduğunu açıkça söyledi (Y. 2. HD E.2015/26918 K.2017/6688). Sosyal paylaşım sitesindeki yazışmaların casus yazılımla elde edildiği dosyada da aynı sonuca ulaştı (Y. 2. HD E.2016/15763 K.2018/4706).

Ceza dairesi ile hukuk dairesinin aynı eylemi farklı değerlendirmesi ilk bakışta çelişkili görünür, ama sorulan sorular farklıdır. Ceza dairesi failin cezalandırılıp cezalandırılmayacağına bakar ve “hukuka aykırılık bilinci” üzerinden beraat verebilir. Hukuk dairesi ise delilin nasıl elde edildiğine bakar; casus programla toplanan kayıt, failin cezalandırılmaması hâlinde de hukuka aykırı delil olarak kalır.

Hukuka aykırı delil dışlansa da boşanma davası kaybedilebilir mi?

Evet. Casus yazılımla elde edilen kayıt dışlanır, ama aynı vakıa başka delillerle ispatlanabiliyorsa sonuç değişmez. Yukarıdaki kararda Daire, ses kayıtlarını dikkate almamasına rağmen tanık beyanları, telefon kayıtları ve fotoğraflarla zinanın ispatlandığını kabul ederek kararı onadı (Y. 2. HD E.2015/26918 K.2017/6688). Bu yüzden boşanma davasında “delil hukuka aykırıdır” itirazı tek başına yeterli bir savunma değildir; karşı tarafın diğer delillerinin de ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Mesaj ve yazışmaların hangi hâllerde hukuka uygun delil sayıldığı WhatsApp konuşmaları çıkar mı yazımızda, kendi katıldığınız görüşmeyi kaydetmenin sınırları ise ses kaydı suç mu yazımızda anlatılmıştır.

Eşin telefonuna casus program yüklemek boşanmada kusur sayılır mı?

Evet, ve Yargıtay bunu son kararlarında kusur belirlemesini değiştiren bir davranış olarak görüyor. 2. Hukuk Dairesi, erkeğin kadının telefonuna casus program yüklediği, görevdeyken kadının nerede olduğunu takip ettiği ve kıskanç tavırlar sergilediği dosyada, tarafları eşit kusurlu sayan kararı bozdu ve erkeğin ağır kusurlu kabul edilmesi, kadın yararına maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini söyledi (Y. 2. HD E.2023/3919 K.2024/10269). Mart 2026 tarihli bir kararda da kadının telefonuna casus program yerleştirmek, erkeğe yüklenen kusurlu davranışlar arasında sayıldı ve eşit kusur kabulü bozuldu (Y. 2. HD E.2025/4495 K.2026/2306).

Bu içtihat, casus programı yüklenen eş için önemli bir koz yaratır. Karşı taraf aldatma iddiasını casus programla topladığı kayıtlara dayandırıyorsa, kayıtlar hem delil olarak dışlanır hem de programı yükleme davranışı karşı tarafın kusuru olarak dosyaya girer. Buna karşılık programın varlığı ispat edilemezse bu kusur yüklenemez; bölge adliye mahkemesi, kadının eşinin telefonuna casus program yüklediğine dair tanık beyanlarını soyut bularak bu vakıayı ispatlanmamış saydı (Y. 2. HD E.2023/3147 K.2023/6490). Boşanma sürecinin diğer yönleri için Ankara boşanma avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Link veya SMS ile Yüklenen Casus Yazılım ve Banka Hesabı

Casus yazılımın bir başka yaygın türü, tanıdık bir numaradan ya da kurum adıyla gelen mesajdaki bağlantıya tıklanınca telefona inen programdır. Bu programlar kişiyi izlemek için değil, bankacılık bilgilerini ele geçirmek için yazılır. Yargıtay 2. Ceza Dairesi, bu tür dosyalarda eylemin dolandırıcılık olmadığını birçok kez açıkladı: Mağdur aldatılarak bir ödeme yapmamış, yalnızca bağlantıya tıklamıştır; para transferini failler, ele geçirdikleri bilgilerle kendileri yapmıştır. Daireye göre bilgilerin ele geçirilmesi TCK m.136’daki suçu, paranın aktarılması ise bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle nitelikli hırsızlık suçunu (TCK m.142/2-e) oluşturur (Y. 2. CD E.2024/16586 K.2025/2135; aynı yönde Y. 2. CD E.2023/22347 K.2026/5707).

Bu ayrım mağdur için önemlidir, çünkü bilişim yoluyla nitelikli hırsızlık için öngörülen ceza beş yıldan on yıla kadar hapistir ve suç şikâyete bağlı değildir. Soruşturmada da telefonun incelenmesi belirleyicidir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, hesabından para çekilen şikâyetçinin telefonunda casus yazılım bulunup bulunmadığı incelenmeden, banka kamera kayıtlarındaki kişinin kimliği araştırılmadan ve IP bilgileri toplanmadan verilen kararı bozdu (Y. 11. CD E.2024/5273 K.2025/1970). Bankanın bu tür işlemlerdeki sorumluluğu ayrıca internet bankacılığı dolandırıcılığında banka sorumluluğu yazımızda incelenmiştir.

Casus Yazılım Mağdurunun Tazminat Hakkı

Casus yazılımla izlenen kişi, casus yazılım suç mu tartışmasının ceza dosyasında nasıl sonuçlandığından bağımsız olarak faile karşı manevi tazminat davası açabilir. Kişilik hakkı hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse saldırıya son verilmesini, saldırının hukuka aykırılığının tespitini ve maddi ve manevi tazminat isteyebilir (TMK m.25); kişilik hakkının zedelenmesinden doğan manevi zarar için para ödenmesi istenebilir (TBK m.58). Bu dava kendi yerleşim yerinizdeki ya da davalının yerleşim yerindeki mahkemede açılabilir (TMK m.25/son).

Tazminat davasında casus program iddiası mahkemece ayrıca incelenmek zorundadır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, cep telefonu mesajlarının internet üzerinden bir casus programla kayda alındığını ve özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini ileri süren tarafın bu iddiasının hiç incelenmeden reddedilmesini bozma sebebi yaptı (Y. 4. HD E.2015/5513 K.2016/6441). Tazminat talebinde zamanaşımı, zararı ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıldır; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır (TBK m.72/1). Özel hayatın ihlalinde tazminat miktarını belirleyen ölçütler özel hayatın gizliliğini ihlal tazminat davası yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Boşanma davasıyla birlikte ele alınan dosyalarda ise casus programın yüklenmesi, boşanmaya yol açan olaylardaki kusuru ağırlaştırır ve TMK m.174’teki maddi ve manevi tazminatın gerekçelerinden biri hâline gelir. Yukarıda anılan 2. Hukuk Dairesi kararları bu yoldaki taleplerin kabul edilmesi gerektiğini söylemiştir.

Dosyanın Sonucunu Belirleyen Deliller ve Hatalar

Casus yazılım suç mu sorusu somut bir dosyada sorulduğunda, mahkûmiyet ya da beraati belirleyen şey çoğu zaman hukuki tartışmadan önce delildir. Yargıtay kararlarında dosyaların en sık zayıfladığı noktalar şunlardır:

• Program silinmiş, telefon incelenmemiş: Programın varlığı yalnız mağdurun anlatımına dayanıyorsa, savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verebilir. Boşanma dosyasında da bölge adliye mahkemeleri bu tür iddiaları “soyut” sayabiliyor (Y. 2. HD E.2023/3147 K.2023/6490).
• Cihaz ortak kullanılmış: Birden fazla kişinin kullandığı bilgisayar veya tablette programı başkasının kurmuş olma ihtimali beraate yol açabiliyor (Y. 12. CD E.2013/29884 K.2014/16610).
• Yanlış maddeden dava açılmış: Karşılıklı yazışmaların kopyalandığı bir olay konuşmaların dinlenmesi değil haberleşmenin gizliliğini ihlal suçudur; Yargıtay bu ayrımı ceza miktarını değiştiren bir nitelendirme sorunu olarak ele aldı (Y. 12. CD E.2015/2171 K.2015/15340). İddianamede gösterilmeyen bir suç vasfıyla hüküm kurulması da bozma nedenidir (Y. 12. CD E.2017/339 K.2018/530).
• Sisteme veri yerleştirme tartışılmamış: Casus yazılımla e-posta yazışmalarını ele geçirdiğini kabul eden sanık hakkında yalnız bilişim sistemine girme suçundan beraat verilmesi, TCK m.244/2’nin tartışılmaması nedeniyle bozuldu (Y. 8. CD E.2016/7100 K.2017/12).
• Şikâyet süresi kaçırılmış: Kayıtların boşanma dosyasına sunulduğunu öğrendikten altı ay sonra yapılan şikâyet, şikâyete bağlı suçlar bakımından düşme kararıyla sonuçlandı (Y. 12. CD E.2013/9548 K.2013/17899).
• Kayıtların kime ulaştığı araştırılmamış: Eşler arasındaki dosyalarda sonucu değiştiren en önemli ayrıntı, kaydın bir üçüncü kişiye dinletilip dinletilmediğidir (Y. 12. CD E.2020/1338 K.2023/765). Kaydı dinleyen ya da gören kişi varsa, tanık olarak gösterilmesi dosyanın yönünü değiştirebilir.

Casus yazılım şüphesiyle karşı karşıyaysanız ya da hakkınızda böyle bir şikâyet varsa, delilin korunması, şikâyet süresinin hesaplanması ve suçların doğru nitelendirilmesi dosyanın başında yapılması gereken işlerdir. Ceza yargılamasındaki çalışmalarımız için Ankara Ceza Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Casus yazılım suç mu?

Evet. Başkasının telefonuna rızası olmadan casus yazılım kurmak, sisteme veri yerleştirme suçudur (TCK m.244/2) ve altı aydan üç yıla kadar hapis cezası gerektirir. Program mesajları, konuşmaları veya fotoğrafları topluyorsa haberleşmenin gizliliğini ihlal (TCK m.132), konuşmaların dinlenmesi (TCK m.133) ya da özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m.134) suçları da oluşabilir.

Casus yazılım yükleme cezası ne kadar?

Programın kurulması için ceza altı aydan üç yıla kadar hapistir (TCK m.244/2). Mesajların okunması bir yıldan üç yıla kadar hapis gerektirir ve kayıt alınmışsa bu ceza bir kat artırılır (TCK m.132/1). Kayıtların başkasına gösterilmesi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir (TCK m.132/2). Suçlar birlikte işlendiğinde cezalar ayrı ayrı belirlenebilir.

Eşimin telefonuna casus program yüklemek suç mu?

Kanunda eşler için bir istisna yoktur. Ancak Yargıtay 12. Ceza Dairesi, kayıtları yalnızca boşanma davasına sunan ve kimseyle paylaşmayan eşler hakkında çoğunlukla “hukuka aykırılık bilinci” bulunmadığı gerekçesiyle beraat veriyor (Y. 12. CD E.2024/1472 K.2025/8683). Kayıtlar başka birine dinletildiyse mahkûmiyet gerektiğini söylüyor (Y. 12. CD E.2022/7152 K.2025/1913). Anayasa Mahkemesi ise benzer bir beraat dosyasında hak ihlali buldu (B. No: 2018/30296).

Casus yazılım şikâyeti için süre var mı?

Haberleşmenin, konuşmaların ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçları için fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren altı ay içinde şikâyet edilmelidir (TCK m.73/1, 139). Bilişim sistemine girme ve sisteme veri yerleştirme suçları şikâyete bağlı değildir; bunlar için bu süre aranmaz.

Casus yazılımı silersem delil kaybolur mu?

Kaybolabilir. Uygulamayı silmek veya telefonu fabrika ayarlarına döndürmek, programın kurulum izlerini ve bağlı olduğu hesabı gösteren kayıtları ortadan kaldırabilir. Önce ekran görüntüleriyle belgeleme yapılmalı, savcılıktan telefonun incelenmesi istenmeli, temizlik bu incelemeden sonra yapılmalıdır.

Telefonum dinleniyor mu nasıl öğrenebilirim?

En güçlü işaret, yalnızca telefonunuzda olan bir bilginin başkası tarafından bilinmesidir. Teknik olarak tanımadığınız uygulamalar, cihaz yöneticisi veya erişilebilirlik yetkisi verilmiş programlar ve hesabınıza bağlı yabancı cihazlar kontrol edilir. Kesin tespit adli bilişim incelemesiyle yapılır.

Telefonum dinleniyor mu kod ile anlaşılır mı?

Hayır. #21# ve #62# gibi kodlar yalnızca çağrı yönlendirme ayarlarını gösterir; telefona kurulmuş bir casus uygulamayı göstermez. Kodun sonucu temiz çıksa da telefonda program bulunabilir.

Casus yazılımla elde edilen kayıtlar boşanma davasında delil olur mu?

Olmaz. Hukuka aykırı olarak elde edilen deliller mahkemece dikkate alınamaz (HMK m.189/2) ve Yargıtay casus programla elde edilen kayıtları kusur belirlemesinde kullanmıyor (Y. 2. HD E.2015/26918 K.2017/6688). Programı yükleyen eş ise kusurlu sayılabiliyor (Y. 2. HD E.2023/3919 K.2024/10269).

Telefona takip programı yüklendiğini nasıl anlarım?

Telefonun bir süre başkasında kalması, şifrenizin başkası tarafından bilinmesi, telefonun hediye edilmiş ya da tamire verilmiş olması en önemli risk işaretleridir. Buna ek olarak hesabınıza yeni cihazdan giriş yapıldığına dair uyarılar, tanımadığınız cihaz yöneticisi uygulamaları ve sizin açmadığınız bilinmeyen kaynaklardan yükleme izni kontrol edilmelidir.

Casus program satın almak suç mu?

Program münhasıran suç işlemek için yapılmışsa, onu satın almak, satmak, başkasına vermek veya bulundurmak TCK m.245/A’daki yasak cihaz veya programlar suçunu oluşturur ve bir yıldan üç yıla kadar hapis ile adli para cezası gerektirir. Programı ve telefonu temin edip nasıl dinleneceğini gösteren kişi ayrıca yardım eden olarak sorumlu tutulabilir (Y. 12. CD E.2013/27804 K.2014/20324).

Telefonumu biri izliyor mu, telefonumu kim izliyor nasıl anlarım?

Karşı tarafın konumunuzu, görüştüğünüz kişileri ya da yazdıklarınızı sizin söylemediğiniz hâlde bilmesi en güçlü işarettir. Telefonun size hediye edilmiş olması, şifrenizin başkası tarafından bilinmesi veya telefonun bir süre başkasında kalmış olması şüpheyi güçlendirir. Hesaplarınızdaki bağlı cihazlar ve telefonunuzdaki yönetici yetkili uygulamalar kontrol edilmelidir.

Linke tıklayınca telefona yüklenen casus yazılımla hesabımdan para çekildi, hangi suç oluşur?

Yargıtay 2. Ceza Dairesine göre bu durumda dolandırıcılık değil, bilgilerin ele geçirilmesi nedeniyle TCK m.136’daki suç ve paranın aktarılması nedeniyle bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle nitelikli hırsızlık (TCK m.142/2-e) oluşur (Y. 2. CD E.2024/16586 K.2025/2135).

Casus yazılım yüklendiği için tazminat alabilir miyim?

Evet. Kişilik hakkınıza saldırı nedeniyle faile karşı manevi tazminat davası açabilirsiniz (TMK m.25, TBK m.58). Failin ceza davasında beraat etmesi bu davayı engellemez, çünkü hukuk hâkimi ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir (TBK m.74).

---

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez. Aktarılan Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları kendi olaylarına göre verilmiştir; özellikle eşler arasındaki dosyalarda kaydın kime ulaştığı, izlemenin süresi ve failin başka bir ispat imkânının bulunup bulunmadığı sonucu değiştirebilir. Mevzuat 29 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki metinlere göre yazılmıştır. Telefonunuzda casus yazılım bulduysanız, delili korumak ve altı aylık şikâyet süresini kaçırmamak için bir ceza avukatıyla erken görüşmeniz yerinde olur. Hazırlayan: Av. Handan Sayan Özgül.