Malul Sayılmayan Gazilere Verilen Haklar Nelerdir, Ailesi de Yararlanır mı?

Malul sayılmayan gazilere verilen haklar, çoğu yerde “gazilere tanınan bütün haklar” gibi anlatılıyor. Durum böyle değil. Terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayan personele aylık bağlayan 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu‘nun geçici 20. maddesi, aylığın yanında gelen hakları tek bir cümleye bağlar. Bu cümle, vazife malullerine tanınan hakları değil, 1005 sayılı Kanun kapsamındaki muharip gazilere tanınan hakları açar.

Fark küçük görünür ama sonuçları büyüktür. Ücretsiz seyahat kartı, elektrik ve su indirimi, katılım payı muafiyeti, emlak vergisi muafiyeti ve çocukların üniversite harcından muaf tutulması bu çerçeveye girer. Kamuda iş hakkı, kira yardımı ve hususi damgalı pasaport ise vazife malulü sayılmaya bağlı olduğu için bu aylıkla gelmez. Aşağıda her hakkı dayanağıyla, ailenin hangi üyesine uzandığıyla ve kurum hakkı tanımazsa izlenecek yolla birlikte ele alıyoruz.

Malul Sayılmayan Gazilere Verilen Haklar Hangi Kanundan Doğar?

Hakların kaynağı, 18 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7594 sayılı Kanun‘la 3713 sayılı Kanun’a eklenen geçici 20. maddedir. Maddenin ilk fıkrası aylığı düzenler: terörle mücadele görevi sırasında ateşli silah, patlayıcı ya da yakın muharebe saldırısıyla hafif olmayan şekilde yaralanan, fakat malul sayılmayan askerî personele, erbaş ve erlere, MİT mensuplarına, emniyet hizmetleri sınıfındaki polislere ve güvenlik korucularına 17.135 göstergenin memur aylık katsayısıyla çarpımı kadar aylık bağlanır.

Aylığın yanında gelen haklar ise maddenin son fıkralarından birinde, tek cümle hâlinde yer alır:

“Bu madde kapsamında aylık bağlananlar, aylık bağlanmasına ilişkin hükümler hariç olmak üzere 1005 sayılı Kanun kapsamındakiler için ilgili mevzuatında sağlanan diğer haklardan yararlanır.”

Bu cümle bir hak listesi saymaz, bir atıf yapar. Bu nedenle hakların neler olduğunu bulmak için 1005 sayılı Kanun’un kapsamındaki kişilere hangi kanun, yönetmelik ve kararlarla hangi hakların tanındığına tek tek bakmak gerekir. Bu yazıda yaptığımız da budur. Başvuru şartları, sağlık kurulu süreci ve 18 Ağustos 2027’de dolan başvuru süresi ayrı bir konudur ve Terörle Mücadele Kanunu geçici 20. madde yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Malul sayılmayan gazi ne demek?

Hukuken “malul sayılmayan gazi” diye bir statü yoktur. Kamuoyunda bu ifade, görev sırasında yaralandığı hâlde vücudunda kalıcı bir çalışma gücü kaybı tespit edilmediği için vazife malulü sayılmayan ve bu yüzden gazilik unvanı da alamayan kişiler için kullanılıyor. Vazife malullüğü, yaralanmanın Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname’deki derecelerden birine girmesine bağlıdır. Derece çıkmayan yaralı, yıllarca hiçbir aylık ve yan haktan yararlanamıyordu.

Geçici 20. madde bu kişilere gazilik unvanı vermez. Madde metninde “gazi” kelimesi hiç geçmez; bağlanan aylık da vazife malullüğü aylığı değildir. Madde, kişiyi aylık ve yan haklar bakımından muharip gazilerin durumuna yaklaştırır. Kamuoyunda kullanılan adla söylersek, malul sayılmayan gazilere verilen haklar, muharip gazilerin yan haklarıdır.

1005 sayılı Kanun kapsamındakiler kimlerdir?

1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun, bugün üç gruba şeref aylığı bağlar: Millî Mücadele’ye katılıp İstiklal Madalyası almış olanlar, 1950 ile 1953 arasında Kore’de fiilen savaşa katılanlar ve 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı’nda fiilen görev alanlar. Bu kişiler uygulamada muharip gazi olarak anılır. Şeref aylığı bugün net asgari ücret tutarındadır ve gazinin ölümü hâlinde dul eşine yüzde 75 oranında bağlanır.

Geçici 20. madde, bu aylığın kendisini açıkça dışarıda bırakır. “Aylık bağlanmasına ilişkin hükümler hariç” ifadesi bu anlama gelir. Geçici 20. madde aylığı alan kişi ayrıca şeref aylığı almaz. Ölümünde eşine yüzde 75 oranında aylık da bağlanmaz. Ona açılan, muharip gazilere aylık dışında tanınmış olan haklardır.

Haklar başvuru yapınca mı, aylık bağlanınca mı başlar?

Haklar aylık bağlandıktan sonra kullanılabilir. Madde, hakları “bu madde kapsamında aylık bağlananlar” için tanır. Başvuru yapmış ama henüz sağlık kurulu raporu çıkmamış ya da SGK aylığı bağlamamış bir kişi, bu aşamada ücretsiz seyahat kartı veya fatura indirimi isteyemez. Aylık, başvuru tarihini izleyen ay başından itibaren bağlanır. Yan haklarda ise belirleyici olan, aylığın fiilen bağlanıp SGK kaydına işlenmesidir. Kurumlar hak sahipliğini SGK kaydından ya da SGK’dan alınan belgeden kontrol eder.

Bu yüzden başvuru sürecinin hızı, yan hakların ne zaman kullanılacağını da belirler. Aylık bağlama yazısını aldığınız gün, aşağıdaki başvuruların hepsini sırayla yapmanız gerekir; bu hakların hiçbiri kendiliğinden işlemez.

Hangi Haklar Açılıyor, Hangileri Kapalı Kalıyor?

Aşağıdaki tablo, geçici 20. madde aylığı alan kişinin yararlanabileceği ve yararlanamayacağı hakları dayanaklarıyla birlikte gösterir. “Açık” sütunundaki haklar, muharip gazilere tanındığı için bu kişilere de açılan haklardır. “Kapalı” olanlar ise kanunun yalnızca harp veya vazife malulü sayılanlara tanıdığı haklardır.

Hak	Dayanak	Geçici 20 aylığı alan için
Ücretsiz seyahat (tren, vapur, belediye toplu taşıma)	4736 s. Kanun m.1	Açık
Elektrikte en az %40, suda en az %50 indirim	4736 s. Kanun m.1	Açık
Doğal gazda %50 indirim	BOTAŞ tarifesi (2 Temmuz 2025)	Açık
Sağlıkta katılım payı muafiyeti	5510 s. Kanun m.69/f	Açık (kendisi ve eşi)
Emlak vergisi (200 m²’ye kadar tek mesken)	1319 s. Kanun m.8	Açık
Üniversitede katkı payı ve öğrenim ücreti muafiyeti	2026-2027 Cumhurbaşkanı Kararı (11625)	Açık (kendisi, eşi, çocukları)
KYK yurt ve burs önceliği	Kurum uygulaması	Açık (çocukları)
Müze ve ören yerlerine ücretsiz giriş	Kültür ve Turizm Bakanlığı yönergesi	Açık
Silah ruhsatında vergi ve harç muafiyeti	6136 s. Kanun m.7	Açık
Kamuda istihdam hakkı	3713 s. Kanun ek m.1	Kapalı
Kamu konutu ve kira yardımı	3713 s. Kanun m.21/b	Kapalı
30 yıl üzerinden emekli ikramiyesi	3713 s. Kanun m.21/a	Kapalı
Hususi damgalı pasaport	Pasaport mevzuatı	Kapalı
Aylığın ölümde eşe veya çocuklara geçmesi	Geçici 20. madde	Kapalı

Tablodaki “açık” hakların ortak noktası, dayandıkları metinlerde 1005 sayılı Kanun’un ya da muharip gazilerin açıkça sayılmasıdır. “Kapalı” hakların dayandığı metinler ise ya yalnızca “harp veya vazife malulü sayılanlar”dan söz eder ya da hakkı bir aylığın devrine bağlar. Geçici 20. madde bu ikinci gruba bir köprü kurmaz.

Gazi Ücretsiz Seyahat Kartı Kimlere Verilir?

Ücretsiz seyahat hakkı, 4736 sayılı Kanun’un 1. maddesine dayanır. Madde, 1005 sayılı Kanun kapsamında vatani hizmet tertibinden aylık bağlananları, harp ve vazife malullerini ve şehit yakınlarını sayar. Bu kişiler demiryolları ve denizyollarının şehir içi ve şehirlerarası hatlarından ve belediyelere ait ya da belediyelerin yetki verdiği şehir içi toplu taşıma araçlarından ücretsiz yararlanır. Geçici 20. madde aylığı alan kişi, muharip gazilere tanınan bu haktan aynı şekilde yararlanır.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İstiklal Madalyası sahipleri ve muharip gaziler için kartı yalnızca kişinin kendisine değil; eşine, anne ve babasına, evli olmayan ve 25 yaşını doldurmamış çocuklarına da vermektedir. Aynı kapsam geçici 20. madde aylığı alanların ailesi için de geçerli olmalıdır. Yine de aile kartları bu yeni grup için ilk kez düzenleneceğinden, il müdürlüğünün eş ve çocuk kartı taleplerini nasıl işleme alacağı uygulamayla netleşecektir.

Gazi yakını ücretsiz seyahat kartı başvurusu nasıl yapılır?

Kart başvurusu, ikamet ettiğiniz ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne yapılır. Bakanlığın açıklamasına göre başvuruda T.C. kimlik numarası ve bir adet biyometrik fotoğraf yeterlidir. Ön başvuru e-Devlet’teki Şehit Yakınları, Gazi ve Gazi Yakınları Ücretsiz Seyahat Kartı Ön Başvurusu hizmetinden de yapılabilir. Hazırlanan kart PTT Kargo ile adrese gönderilir. Size ulaşılamazsa kart il müdürlüğüne teslim edilir ve imza karşılığında oradan alınır.

Geçici 20. madde aylığı alanlar için dikkat edilecek nokta şudur: il müdürlüğü hak sahipliğini SGK kaydından kontrol eder. Aylığınız bağlanmış olduğu hâlde sistem sizi hak sahibi olarak göstermiyorsa, SGK’dan alacağınız aylık bağlama belgesini başvuruya ekleyin ve dilekçede hakkın dayanağı olarak 3713 sayılı Kanun’un geçici 20. maddesini açıkça yazın.

Gazi ücretsiz seyahat kartı nerelerde geçerli?

Kart, kanunun saydığı üç tür ulaşımda geçerlidir:

• TCDD’ye ait demiryollarının şehir içi ve şehirlerarası hatları,
• Devlete ait denizyollarının şehir içi ve şehirlerarası hatları,
• Belediyelerin, belediye şirketlerinin ve belediyenin yetki verdiği özel işletmelerin şehir içi toplu taşıma araçları (belediye otobüsü, metro, tramvay, belediye vapuru, yetkilendirilmiş özel halk otobüsü).

Özel firmaların şehirlerarası otobüs seferleri ve havayolu kanunun kapsamında değildir. Bazı havayolu ve otobüs firmalarının gazilere uyguladığı indirimler şirket kararıdır; kanundan doğan bir hak olmadığı için şirket istediği zaman değiştirebilir.

Gazi çocukları ücretsiz seyahat kartı alabilir mi?

Evet, çocuk evli değilse ve 25 yaşını doldurmamışsa alabilir. Bu iki şart birlikte aranır. Çocuk evlendiğinde ya da 25 yaşını doldurduğunda kartın hakkı sona erer. Öğrenci olmak ya da olmamak sonucu değiştirmez. Yaş sınırı 18 değil 25’tir ve öğrenim şartı aranmaz.

Gazi yakını ücretsiz seyahat kartı kayıp olursa ne yapılır?

Kartı kaybeden kişi, kartı düzenleyen Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne yeniden başvurur. Başvurunun durumunu e-Devlet’teki ücretsiz seyahat kartı başvuru sorgulama hizmetinden takip edebilirsiniz. Yeni kart gelene kadar hakkın kendisi ortadan kalkmaz, ama araçta kart gösterilemediği için o süreçte bilet ücreti istenebilir.

Şoför ya da görevli kartı kabul etmezse ne olur?

4736 sayılı Kanun bu durum için doğrudan bir yaptırım öngörür. Ücretsiz seyahat hakkını kullandırmayan işletmeye, hakkından yararlandırılmayan her kişi için o aracın tarifesi üzerinden elli tam bilet bedeli tutarında idari para cezası verilir. Cezayı mülki idare amiri, yani vali veya kaymakam verir. Hakkınız kullandırılmadıysa aracın plakasını, hattı, saati ve mümkünse görevlinin sözlerini not ederek valiliğe ya da kaymakamlığa yazılı başvuru yapabilirsiniz.

Elektrik, Su ve Doğal Gaz Faturasında İndirim Nasıl Alınır?

4736 sayılı Kanun’un 1. maddesi, 1005 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlananların ikametgâhlarında kullandıkları elektrik enerjisi için en az yüzde 40, belediyelerce tahakkuk ettirilen su ücreti için en az yüzde 50 indirimli tarife uygulanmasını öngörür. Oranlar “en az” olarak yazılmıştır. Belediye su indiriminde daha yüksek oran belirleyebilir ama yüzde 50’nin altına inemez.

Başvuru yerleri farklıdır. Elektrik indirimi için bağlı olduğunuz elektrik dağıtım şirketine, su indirimi için ise belediyeye ya da belediyenin su idaresine başvurulur. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, indirimin uygulanabilmesi için sayaç aboneliğinin hak sahibinin adına kayıtlı olması gerektiğini belirtiyor. Başvuruya aylık bağlama belgesi eklenmelidir.

Abonelik eşimin adına kayıtlıysa indirim uygulanır mı?

Bakanlığın açıklamasına göre uygulanmaz. İndirim, hak sahibinin adına kayıtlı aboneliğe uygulanır. Evin elektrik ya da su aboneliği eşinizin, anne ya da babanızın adınaysa önce aboneliği kendi adınıza devretmeniz gerekir. Abonelik devri için dağıtım şirketi ve belediye güvence bedeli gibi işlemler isteyebilir.

Kirada oturuyorsam indirimden yararlanabilir miyim?

Evet. Kanun indirimi ev sahipliğine değil, kişinin ikametgâhında kullandığı enerjiye ve suya bağlar. Kiracı, oturduğu evin aboneliği kendi adına kayıtlıysa indirimden yararlanır. Kanun indirimi yalnızca ikametgâh olarak kullanılan ev için tanır. Yazlık, işyeri ya da başka bir kişiye kiraya verilen daire bu kapsama girmez.

Doğal gazda yüzde 50 indirim bu aylığı alanlara da uygulanır mı?

Doğal gaz indirimi kanundan değil, BOTAŞ’ın tarife kararından doğar ve 2 Temmuz 2025’ten beri uygulanıyor. Konut tipi bireysel doğal gaz aboneliklerinde, şehit yakınları ile muharip ve malul gazilerin tüketimi yüzde 50 indirimli fiyat üzerinden faturalanır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı muharip gazileri bu indirimin kapsamında sayıyor. Bu nedenle indirim, muharip gazilere tanınan diğer haklar gibi geçici 20. madde aylığı alanlara da açılmalıdır.

İndirim yalnızca bireysel konut aboneliğinde uygulanır. Merkezi sistemle ısınan binalarda ortak abonelik bulunduğu için indirim yansıtılamaz. İşyeri ve ticarethane abonelikleri de kapsam dışındadır. Başvuru, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığından ya da SGK’dan alınan hak sahipliği belgesiyle doğal gaz dağıtım şirketine yapılır. Tarife bir kanun hükmü olmadığı için ileride değiştirilebilir. Bu indirimi elektrik ve su indiriminden ayıran nokta da budur.

Gazi Emlak Vergisi Muafiyeti Bu Aylığı Alana Uygulanır mı?

Uygulanır. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8. maddesi, gazilerin Türkiye sınırları içindeki brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek meskeni için vergi oranını sıfıra indirme yetkisini Cumhurbaşkanına (eski düzende Bakanlar Kuruluna) verir. Bu yetki kullanılmış ve bu meskenler için oran sıfır olarak belirlenmiştir. Muharip gaziler bu muafiyetten yararlanır ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı mesken vergisi muafiyetini 1005 sayılı Kanun kapsamındakilere tanınan haklar arasında sayar. Geçici 20. madde aylığı alan kişi de bu muafiyetten yararlanır.

Kanun metni, gaziler bakımından ayrı bir gelir şartı koymaz. Hiçbir geliri olmama şartı, maddede sayılan başka bir gruba, yani geliri bulunmayanlara ilişkindir. Çalışan ya da emekli aylığı alan bir kişi de gazi olarak bu muafiyetten yararlanabilir.

200 metrekare ve tek mesken şartı nasıl hesaplanır?

İki şart birlikte aranır. Birincisi, kişinin Türkiye’nin herhangi bir yerinde tek bir meskeni olmalıdır. İkinci bir daire, hatta hisseli bir ikinci konut bu şartı bozar. İkincisi, bu meskenin brüt alanı 200 metrekareyi geçmemelidir. Brüt alan, tapudaki ya da yapı ruhsatındaki toplam alandır; ortak alan payları da hesaba girer.

Kanun, tek meskene hisse ile sahip olunması hâlinde muafiyetin hisseye düşen kısım için uygulanacağını da açıkça yazar. Eşinizle yarı yarıya ortak olduğunuz evde, muafiyet sizin hissenize uygulanır; eşinizin hissesi için vergi, onun kendi durumuna göre hesaplanır. Dinlenme amacıyla belirli dönemlerde kullanılan yazlıklar bu muafiyetin kapsamında değildir. İntifa hakkına sahip olduğunuz tek mesken ise kapsama girer.

Belediye muafiyeti reddederse ne yapılır?

Emlak vergisini belediye tahakkuk ettirir. Muafiyet için belediyeye yazılı başvuru yapılır ve başvuruya aylık bağlama belgesi ile tapu kaydı eklenir. Belediye, geçici 20. madde aylığı alanları “gazi” olarak tanımayıp muafiyeti reddederse, bu bir vergi uyuşmazlığıdır ve vergi mahkemesinde dava açılır. Vergi davalarında dava açma süresi genel olarak 30 gündür. İdare mahkemesindeki 60 günlük süreyle karıştırılırsa hak kaybı doğar. Dilekçede muafiyetin dayanağı olarak hem 1319 sayılı Kanun’un 8. maddesini hem de 3713 sayılı Kanun’un geçici 20. maddesinin 1005 sayılı Kanun’a yaptığı atfı birlikte göstermek gerekir.

Hastanede ve Eczanede Katılım Payı Ödenir mi?

Ödenmez. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 69. maddesinin (f) bendi, 1005 sayılı Kanun’a göre şeref aylığı alan kişiler ile eşlerinden katılım payı alınmayacağını düzenler. Muafiyet, aynı Kanun’un 68. maddesinde sayılan ayakta muayene, ayakta tedavide ilaç, vücut dışı protez ve ortez ile yatarak tedavi katılım paylarının hepsini kapsar. Bu hak, muharip gazilere tanınan haklar arasında olduğu için geçici 20. madde aylığı alan kişiye de açılır.

Uygulamada hak sahipliği, SGK’nın provizyon sisteminde kişinin kaydından okunur. Aylık bağlandıktan sonra eczanede hâlâ katılım payı kesiliyorsa, sorun büyük ihtimalle kaydın sisteme işlenmemesidir. Bu durumda SGK il müdürlüğüne başvurup kaydın güncellenmesini istemek gerekir.

3713 sayılı Kanun’un 21. maddesinin (e) bendinde düzenlenen tanıtım kartıyla bütün kamu hastanelerinde muayene ve tedavi hakkı ile eksilen organların protezle tamamlanması hakkı ise yalnızca malul olanlara ve hayatını kaybedenlerin dul ve yetimlerine tanınır. Geçici 20. madde aylığı alan kişi bu haklardan yararlanmaz. Yaralanmanın tedavisi sürerken 5510 sayılı Kanun’un 69/g bendi ayrıca devreye girer. Terör olayına maruz kalma nedeniyle yaralananların tedavileri sonuçlanıncaya kadar katılım payı alınmaz.

Eşim ve çocuklarım da katılım payından muaf mı?

Eşiniz muaftır; çocuklarınız bu bent kapsamında muaf değildir. Kanun, 1005 sayılı Kanun’a göre aylık alanlar için muafiyeti “bunların eşleri” ile sınırlamıştır. Aynı bentte bazı gruplar için “bakmakla yükümlü olduğu kişiler” ifadesi kullanılırken, 1005 kapsamındakiler için bu ifade kullanılmamıştır. Çocuklarınız, kendi sigortalılık durumlarına göre genel kurallara tabi olur.

Gazi Çocuğu Üniversitede Harç Öder mi?

Ödemez. 15 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11625 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 2026-2027 eğitim-öğretim yılı için 1005 sayılı Kanun kapsamında şeref aylığı alanlar ile eşlerinden ve çocuklarından öğrenci katkı payı ve öğrenim ücreti alınmayacağını düzenler. Muafiyet yaş, program süresi ve kayıtlı olunan program sayısı sınırlaması olmaksızın uygulanır. Bu nedenle ikinci öğretim, açıköğretim ya da ikinci bir üniversite programı da kapsama girer. Kişinin kendisi de üniversiteye kayıt yaptırırsa aynı muafiyetten yararlanır.

Burada dikkat edilecek bir ayrıntı vardır. Karar metni “şeref aylığı alanlar” ifadesini kullanır. Geçici 20. madde aylığı alan kişi şeref aylığı almaz ama maddenin son fıkrası gereği şeref aylığı alanlara tanınan haklardan yararlanır. Üniversitenin öğrenci işleri birimi bu atfı bilmeyebilir. Kayıtta katkı payı istenirse, ödeme yapmadan önce aylık bağlama belgesiyle ve geçici 20. maddeye dayanarak yazılı itiraz etmek gerekir. Karar, belgesini kayıt sırasında sunamayan öğrencinin sonradan belge sunması hâlinde ödediği tutarın iade edileceğini de öngörür.

Gazi çocuğu üniversite bursu ne kadar?

Gazi çocuklarına ayrı, daha yüksek tutarlı bir KYK bursu öngörülmemiştir. Tanınan avantaj öncelik hakkıdır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, şehit ve gazi çocuklarının devlet yurtları ile öğrenim kredisi ve burslarından öncelikle yararlandırıldığını belirtir. Muharip gazilerin çocukları da bu kapsamdadır. Burs tutarı, Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün her eğitim yılı için ilan ettiği genel burs tutarıdır.

KYK yurdunda ücret alınır mı?

Bakanlığın açıklamasına göre şehit ve gazi çocuklarından devlet yurtlarında yurt ücreti ve depozito alınmıyor. Muharip gazi çocukları da bu uygulamadan yararlanıyor. Geçici 20. madde aylığı alan kişinin çocuğu, yurt başvurusunda durumunu gösteren belgeyle bu haktan yararlanmayı talep etmelidir. KYK sistemi hak sahipliğini otomatik olarak göremezse aylık bağlama belgesi başvuruya eklenir.

ÖSYM sınav ücretinden muafiyet nasıl kullanılır?

ÖSYM Yönetim Kurulunun 2019 tarihli kararına göre şehit eşi ve çocukları ile gazi, gazi eşi ve gazi çocuklarından başvuru hizmeti ücreti ve sınav ücreti alınmıyor. Muafiyetin uygulanması için adayın ÖSYM sistemindeki “Şehit/Gazi Yakınlık Bilgilerim” sayfasında “SGK’dan Güncelle” düğmesine basması gerekir. Sistem bilgiyi SGK kayıtlarından çeker.

Geçici 20. madde aylığı yeni bir aylık türü olduğu için SGK’nın ÖSYM’ye aktardığı veride “gazi yakını” olarak görünmeyebilir. Sınav başvurusunun son günlerine kalmadan bilgiyi güncelleyip kontrol etmek, muafiyet görünmüyorsa ÖSYM’ye ve SGK’ya yazılı başvuru yapmak gerekir. Aksi hâlde aday ya ücreti ödeyerek sınava girer ya da iade için ayrıca uğraşır.

Lise nakli ve askerî okullara girişte öncelik var mı?

Var. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği, 1005 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanan gazi çocuklarının nakil ve geçiş işlemlerinin kontenjan şartı aranmaksızın, bir defaya mahsus olmak üzere yapılabileceğini düzenler. Aynı yönetmelik bu öğrencilerin işletmelerde mesleki eğitime sıralamaya tabi tutulmadan gönderileceğini de öngörür. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ayrıca muharip gazilerin çocuklarına, giriş koşullarını sağlamaları hâlinde askerî okullara girişte ek puan veya kontenjan yoluyla öncelik tanındığını belirtir.

Müze, Devlet Tiyatrosu ve Sosyal Tesislerde Ücretsiz Giriş

Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı müze ve ören yerlerine girişte gaziler ve refakatlerindeki anne, baba, eş ve çocukları ücretsiz giriş hakkı olanlar arasında sayılır. Bakanlığın müze giriş yönergesi, bu kişilerin kimliklerini göstererek ücretsiz girebileceğini düzenler. Muharip gaziler bu kapsamdadır; geçici 20. madde aylığı alan kişi de aynı haktan yararlanır. Aile üyeleri için hak, gazinin yanında gelmelerine bağlıdır. Eşin veya çocuğun tek başına yaptığı ziyarette ücretsiz giriş bu maddeye dayanmaz. Yönerge zaman zaman güncellendiği için, özellikle kart ve belge türü bakımından gişede istenen belgeyi önceden sormak yararlı olur.

Devlet Tiyatroları da gazilere ve eşlerine sezon boyunca ücretsiz bilet uygulaması yürütür. Bu uygulama doğrudan bir kanun hükmüne değil, kurumun kendi düzenlemesine dayanır. Bu nedenle bilet dağıtım usulü ve kontenjan bölgeden bölgeye değişebilir.

Kamu kurum ve kuruluşlarına ait sosyal tesislerden yararlanma hakkı da Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 1005 sayılı Kanun kapsamındakiler için saydığı haklar arasındadır. Orduevi, polisevi ve benzeri tesislerde hangi indirimin uygulanacağını her kurumun kendi tesis yönetmeliği belirler. Tesise başvururken aylık bağlama belgesini yanınızda bulundurmanız gerekir.

Silah Ruhsatında Harç Muafiyeti

Ödenmez. 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 7. maddesi, 1005 sayılı Kanun’a ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’na göre aylık bağlananlara ait silahların taşınmasına veya bulundurulmasına yetki veren kayıt ve belgeleri her türlü vergi, resim ve harçtan muaf tutar. Geçici 20. madde aylığı 3713 sayılı Kanun’a göre bağlanan bir aylık olduğu için bu kişiler muafiyetten iki ayrı yoldan yararlanır. Hem doğrudan 3713 sayılı Kanun’a göre aylık aldıkları için, hem de 1005 sayılı Kanun’a yapılan atıf nedeniyle.

Aynı fıkra bir adım daha ileri gider. Barışta veya olağanüstü hâllerde iç güvenlik ve asayişe yönelik faaliyet, eğitim, tatbikat ve intikaller sırasında yaralananlara ait silah belgeleri, kişiye aylık bağlanmamış olsa bile harçtan muaftır. Yani harç muafiyeti için geçici 20. madde aylığının bağlanmasını beklemek zorunlu değildir. Olay kayıtları yaralanmanın bu kapsamda olduğunu gösteriyorsa muafiyet bugünden talep edilebilir.

Muafiyet, silah ruhsatının şartlarını ortadan kaldırmaz. Taşıma veya bulundurma ruhsatı için sağlık raporu, adli sicil ve diğer şartlar aynen aranır. Kanunun muaf tuttuğu şey ruhsatın kendisi değil, ruhsat belgesi için ödenen vergi, resim ve harçtır.

Kamuda İş Hakkı, Kira Yardımı ve Hususi Pasaport Neden Verilmiyor?

Bu haklar muharip gazilere değil, harp veya vazife malulü sayılanlara tanınmıştır. Geçici 20. madde yalnızca muharip gazilerin haklarına atıf yaptığı için malullere özgü haklara ulaşmaz. Malul sayılmayan gazilere verilen haklar arasında kamuoyunun en çok beklediği üç hakkın bulunmaması bu yüzdendir.

Kamuda istihdam hakkı. 3713 sayılı Kanun’un ek 1. maddesi, kamu kurumlarının atamakla yükümlü olduğu hak sahiplerini sayar. Listede harp veya vazife malulü sayılanlar, hayatını kaybedenlerin yakınları ve 5233 sayılı Kanun kapsamında terör nedeniyle engelli hâle gelenler gibi sınırlı gruplar bulunur. Malul sayılmayan yaralı bu gruplardan hiçbirine girmez. Geçici 20. madde aylığı alan kişinin kendisi ya da çocuğu bu yolla kamuya atanamaz.

Kamu konutu ve kira yardımı. 3713 sayılı Kanun’un 21. maddesinin (b) bendi, kamu konutunda kira bedeli alınmadan on yıl oturma hakkını ve kira yardımını yalnızca malul olanlara ve hayatını kaybedenlerin dul ve yetimlerine tanır. Aynı maddenin (a) bendindeki 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi de yalnızca malul olanlar için geçerlidir.

Hususi damgalı pasaport. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, hususi damgalı pasaportu 1005 sayılı Kanun kapsamındakilere tanınmayan haklar arasında sayar. Aynı listede faizsiz konut kredisi, parasız yatılı öğrencilik ve devlet memurluğuna atanma hakkı da vardır. Bunlar şehit yakınlarına ve malullere özgü haklardır.

Bunlara iki kalem daha eklenmelidir. SGK’nın harp ve vazife malullerinin çocuklarına yaptığı yıllık eğitim yardımı, 5434 ve 5510 sayılı Kanunlar kapsamında malul sayılanların çocuklarına özgüdür. Engelli araç alımında ÖTV istisnası ise gazilik veya aylıkla değil, sağlık kurulu raporundaki engellilik şartıyla ilgilidir. Bu istisna için ayrıca kendi şartlarını taşımak gerekir.

Sonradan malul sayılırsam haklarım genişler mi?

Genişler. Geçici 20. madde, aylık bağlandıktan sonra aynı yaralanmaya bağlı olarak malul olduğuna karar verilen kişiye, karar tarihini izleyen ay başından itibaren 3713 sayılı Kanun’un 21. maddesinin birinci fıkrasının uygulanacağını düzenler. Bu durumda geçici 20. madde aylığı kesilir, yerine vazife malullüğü aylığı başlar ve kişi yukarıda “kapalı” olarak saydığımız istihdam, kira yardımı ve diğer malul haklarının kapısına ulaşır.

Derece tespiti yapılması hâlinde ise kişi 3713 sayılı Kanun’un ek 3. maddesine geçer. 7594 sayılı Kanun aynı gün ek 3. maddeye de bir fıkra ekledi. Buna göre ek 3. madde aylığı alanlar, 15 Temmuz kapsamındakiler hariç, muharip gazilere tanınan haklardan yararlanmaya devam eder. Yani derece tespiti yan hakları kaybettirmez, aylığı yükseltir. Yaralanmanın zamanla ağırlaştığını düşünüyorsanız kontrol muayenesi ve derece tespiti için yapılacak başvurunun yollarını askerde yaralanan askerin hakları yazımızda anlattık.

Muharip Gazi Yakını Hakları Eşe ve Çocuklara Nasıl Uzanır?

Hakların önemli bir kısmı yalnızca aylık sahibine değil, ailesine de tanınır. Ancak her hak aileye aynı genişlikte uzanmaz. Aşağıdaki tablo, muharip gazilere tanınan hakların hangi aile üyesini kapsadığını gösterir. Geçici 20. madde aylığı alan kişinin ailesi için de aynı dağılım geçerlidir.

Hak	Kendisi	Eşi	Çocukları	Anne ve babası
Ücretsiz seyahat kartı	Evet	Evet	Evli değilse ve 25 yaşından küçükse	Evet
Elektrik, su ve doğal gaz indirimi	Evet (abonelik kendi adına)	Hayır	Hayır	Hayır
Katılım payı muafiyeti	Evet	Evet	Hayır	Hayır
Emlak vergisi	Evet (kendi hissesi)	Kendi durumuna göre	Hayır	Hayır
Üniversitede harç muafiyeti	Evet	Evet	Evet (yaş sınırı yok)	Hayır
KYK yurt ve burs önceliği	—	—	Evet	—
Lise nakli ve askerî okul önceliği	—	—	Evet	—
Müze girişi	Evet	Gazinin yanında	Gazinin yanında	Gazinin yanında

Muharip gazi çocuğu hakları nelerdir?

Çocuğa tanınan haklar ağırlıkla eğitim alanındadır. Üniversitede katkı payı ve öğrenim ücreti alınmaz ve bu muafiyette yaş sınırı yoktur. KYK yurtlarında ücretsiz barınma ve burs başvurusunda öncelik tanınır. Lisede nakil kontenjan şartı aranmadan yapılabilir, askerî okullara girişte öncelik sağlanır. Çocuk evli değilse ve 25 yaşını doldurmamışsa ücretsiz seyahat kartı da alır. Katılım payı muafiyeti ve fatura indirimleri ise çocuğa uzanmaz.

Tablodaki en sık gözden kaçan satır elektrik ve su indirimidir. İndirim aile için değil, aboneliği hak sahibinin adına kayıtlı ev için uygulanır. Evin aboneliği eşin adına olduğu sürece ailenin tamamı o evde yaşasa da indirim uygulanmaz.

Aylık sahibi vefat ederse eşin ve çocukların hakları sürer mi?

Mevcut metinle büyük olasılıkla sürmez. Muharip gazinin ölümünde 1005 sayılı Kanun dul eşe yüzde 75 oranında şeref aylığı bağlar. Dul eş, 1005 sayılı Kanun kapsamında aylık alan kişi sıfatıyla yan haklarını da korur. Geçici 20. maddede ise aylığın eşe veya çocuklara geçeceğine dair bir hüküm yoktur. Madde aylığı yaralananların “kendilerine” bağlar. Yan haklar da “bu madde kapsamında aylık bağlananlar” için tanındığından, aylık sahibinin ölümüyle eşin ve çocukların bu sıfata dayanan hakları da sona erer. Bu konuda henüz bir uygulama veya yargı kararı oluşmadığı için, kurumların farklı yorum yapma ihtimali açık kalmaktadır.

Ölümün aynı yaralanmaya bağlı olduğu durumlar ise ayrıdır. Bu hâlde ölüm aylığı ve şehit yakınlarına tanınan haklar vazife malullüğü ve ölüm hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir. Ailenin bu durumdaki haklarını askerde ölen askerin ailesinin hakları yazımızda ele aldık.

Kurum Hakkınızı Tanımazsa Hangi Yola Başvurulur?

Geçici 20. madde başvuruları Eylül 2026’da açıldı. Aylık başvuruyu izleyen ay başından itibaren bağlandığı için ilk aylıklar en erken Ekim 2026’da başlayabilir ve bu yeni bir aylık türüdür. Kurumların hak sahipliği sistemleri bu yeni aylık türünü hemen tanımayabilir. Belediye gişesinde, üniversite öğrenci işlerinde ya da elektrik dağıtım şirketinde “siz gazi değilsiniz” cevabıyla karşılaşma ihtimali yüksektir. Bu cevap hakkın yokluğundan değil, çoğu zaman atfın bilinmemesinden kaynaklanır.

Hangi belgeyle başvurulmalı?

Her başvuruda aynı üç unsur kullanılır:

• SGK aylık bağlama belgesi. Aylığın geçici 20. madde kapsamında bağlandığını gösteren SGK yazısı veya e-Devlet çıktısı.
• Dayanak cümlesi. Dilekçede, 3713 sayılı Kanun’un geçici 20. maddesinin “aylık bağlanmasına ilişkin hükümler hariç olmak üzere 1005 sayılı Kanun kapsamındakiler için ilgili mevzuatında sağlanan diğer haklardan yararlanır” cümlesinin aynen yazılması.
• Hakkın kendi dayanağı. İstenen hakkın muharip gazilere tanındığı metin: seyahat, elektrik ve su için 4736 sayılı Kanun’un 1. maddesi, katılım payı için 5510 sayılı Kanun’un 69/f bendi, emlak vergisi için 1319 sayılı Kanun’un 8. maddesi, harç muafiyeti için ilgili yılın Cumhurbaşkanı Kararı.

Başvuruyu sözlü değil yazılı yapın ve kayıt tarihini gösteren bir alındı ya da e-Devlet başvuru numarası alın. Dava yoluna gidilmesi gerekirse süre bu tarihten hesaplanır.

Ret cevabına karşı dava süresi kaç gün?

Muhatap kurumun türüne göre yol değişir:

• Belediye, il müdürlüğü, üniversite gibi kamu idareleri. Açık ret cevabına karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve süre bu tarihten işlemeye başlar. İdari yargıdaki süre ve usul için idari işlemin iptali davası yazımıza bakabilirsiniz.
• Emlak vergisi. Muafiyetin reddi ya da vergi tahakkuku bir vergi uyuşmazlığıdır. Dava vergi mahkemesinde, kural olarak 30 gün içinde açılır.
• Toplu taşıma işletmesi. Kartı kabul etmeyen işletme hakkında valiliğe veya kaymakamlığa şikâyette bulunulur ve 4736 sayılı Kanun’daki idari para cezası istenir.
• Elektrik dağıtım şirketi. Dağıtım şirketi özel hukuk tüzel kişisidir. Yazılı başvurudan sonuç alınamazsa Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun tüketici şikâyet kanalına başvurulabilir.

Ret gerekçesi çoğu zaman “şeref aylığı almıyorsunuz” ya da “gazi değilsiniz” biçiminde olur. Bu gerekçe, geçici 20. maddenin açık atfı karşısında hukuken zayıftır. Kanun kişinin gazi sayılmasını değil, 1005 sayılı Kanun kapsamındakilere tanınan haklardan yararlanmasını düzenlemiştir.

Aylık Bağlandığı Gün Başlayan Hakları Kaçırmamak İçin

Malul sayılmayan gazilere verilen haklar, aylığın kendisi kadar değerlidir. Elektrik ve su indirimi her ay, çocukların harç muafiyeti her dönem, ailenin ücretsiz seyahati her gün tekrar eden kazançlardır. Bu hakların hiçbiri kendiliğinden işlemez. Her biri ayrı bir kuruma, ayrı bir başvuruyla talep edilir. Kurumun sistemi sizi tanımadığında atfı gösterecek olan da sizsiniz.

Başvurunuz reddedildiyse ya da aylık bağlanmasına rağmen kurumlar hakkı tanımıyorsa, ret yazısını ve aylık bağlama belgesini Ankara tazminat avukatı sayfamızdaki iletişim bilgileriyle bize iletin; dava süresi işlemeye başlamadan hangi yolun açık olduğunu birlikte değerlendirelim. Geçici 20. madde aylığının yanında gazilere tanınan hakların tamamını karşılaştırmalı görmek isterseniz gazi hakları yazımız, polis memurlarına özgü nakdi tazminat için ise görevi sırasında yaralanan polis memuruna nakdi tazminat yazımız yol gösterir.

Bu yazı, Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata ve kurumların açıkladığı uygulamaya dayanan genel bilgilendirme niteliğindedir; yeni aylık türüne ilişkin idari uygulama geliştikçe değişebileceğinden kendi durumunuz için ayrıca hukuki değerlendirme almanız gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Malul sayılmayan gazilere verilen haklar nelerdir?

Geçici 20. madde aylığı alanlar, şeref aylığı hariç muharip gazilere tanınan haklardan yararlanır. Bunlar ücretsiz seyahat, elektrikte en az yüzde 40 ve suda en az yüzde 50 indirim, doğal gaz indirimi, kendisi ve eşi için katılım payı muafiyeti, emlak vergisi muafiyeti, kendisi, eşi ve çocukları için üniversitede harç muafiyeti, KYK önceliği, müze girişi ve silah ruhsatında harç muafiyetidir.

Geçici 20. madde aylığı alan kişi gazi sayılır mı?

Sayılmaz. Madde gazilik unvanı vermez ve bağlanan aylık vazife malullüğü aylığı değildir. Kişi, yalnızca muharip gazilere aylık dışında tanınmış olan haklardan yararlanır.

Gazi ücretsiz seyahat kartı kimlere verilir?

Kart, aylık sahibinin kendisine, eşine, anne ve babasına, evli olmayan ve 25 yaşını doldurmamış çocuklarına verilir. Başvuru Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne yapılır.

Gazi yakını ücretsiz seyahat kartı başvurusu nereden yapılır?

Ön başvuru e-Devlet’teki ücretsiz seyahat kartı ön başvurusu hizmetinden, asıl başvuru ise ikamet edilen ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne T.C. kimlik numarası ve biyometrik fotoğrafla yapılır. Kart PTT Kargo ile adrese gönderilir.

Gazi ücretsiz seyahat kartı şehirlerarası otobüste geçerli mi?

Geçerli değildir. Kart, devlet demiryollarının ve denizyollarının şehir içi ve şehirlerarası hatlarında ve belediyeye ait ya da belediyenin yetkilendirdiği şehir içi toplu taşımada geçerlidir. Özel firmaların şehirlerarası otobüsleri kanunun kapsamında değildir.

Elektrik indirimi için nereye başvurulur?

Elektrik indirimi için bağlı olunan elektrik dağıtım şirketine, su indirimi için belediyeye başvurulur. Aboneliğin hak sahibinin adına kayıtlı olması gerekir.

Gazi emlak vergisi muafiyeti bu aylığı alana uygulanır mı?

Uygulanır. Türkiye’deki tek meskeni brüt 200 metrekareyi geçmiyorsa vergi oranı sıfırdır. Muafiyet için belediyeye yazılı başvuru yapılır, ret hâlinde 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir.

Gazi çocuğu üniversitede harç öder mi?

Ödemez. 2026-2027 eğitim yılı için yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı, 1005 sayılı Kanun kapsamındakilerin eş ve çocuklarından yaş ve program sınırı olmaksızın katkı payı ve öğrenim ücreti alınmayacağını düzenler.

Gazi çocuğu üniversite bursu ne kadar?

Ayrı bir burs tutarı yoktur. Gazi çocukları KYK bursu ve yurtlarından öncelikle yararlanır. Burs tutarı her yıl KYK tarafından ilan edilen genel tutardır.

Bu aylığı alan kişi kamuya atanma hakkı kazanır mı?

Kazanmaz. 3713 sayılı Kanun’un ek 1. maddesindeki istihdam hakkı harp veya vazife malulü sayılanlara, hayatını kaybedenlerin yakınlarına ve kanunda sayılan diğer sınırlı gruplara tanınır; malul sayılmayan yaralı bu listede yoktur. Kişi sonradan malul sayılırsa bu hak gündeme gelir.

Yan haklar ne zaman kullanılmaya başlanır?

Haklar, SGK aylığı bağladıktan sonra kullanılabilir. Başvurunun yapılmış olması tek başına yeterli değildir. İstisna olarak silah ruhsatındaki harç muafiyeti, iç güvenlik görevi sırasında yaralananlar için aylık bağlanmamış olsa bile uygulanır.

Yaralanıp gazi sayılmayanlar hangi haklardan yararlanır?

Yaralanıp gazi sayılmayanlar, geçici 20. madde kapsamında aylık bağlandıktan sonra muharip gazilere tanınan yan haklardan yararlanır. Aylık bağlanmadan önce bu haklar kullanılamaz; yalnızca silah ruhsatındaki harç muafiyeti, iç güvenlik görevi sırasında yaralananlar için aylık şartına bağlı değildir.

Gazi yakını ücretsiz seyahat kartı kanunu hangisidir?

Dayanak, 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1. maddesidir. Aynı madde elektrik ve su indirimini de düzenler ve hakkı kullandırmayan işletmeye idari para cezası öngörür.

Aylık sahibi ölürse eşine aylık veya haklar geçer mi?

Maddede aylığın eşe veya çocuklara geçeceğine dair hüküm yoktur. Yan haklar da aylık sahibine bağlı olduğundan, mevcut metinle ölümden sonra eşin bu haklardan yararlanmaya devam etmesi beklenmez. Ölüm aynı yaralanmaya bağlıysa ölüm aylığı ayrıca değerlendirilir.