Zirkonyum Kaplama Şikayetinde Diş Hekimine Dava Açılır mı?
Zirkonyum kaplama şikayetinde yaygın kanı, diş hekiminin yalnızca açık bir tıbbi hata yaptığında sorumlu olacağıdır; Yargıtay ise estetik amaçla yapılan zirkonyum ve porselen kaplamayı eser sözleşmesi sayar ve hekimin sözleşmede kararlaştırılan sonucu garanti ettiğini kabul eder. Bu yüzden kaplamalar renk, biçim, uyum veya dayanıklılık bakımından olması gerekenden farklı çıktıysa diş hekimine dava açılabilir; hasta yeniden yapım, bedelden indirim, ödediği paranın iadesi ve tazminat isteyebilir. Lamina uygulamasında da aynı kurallar gündeme gelir.
Hakkı kaybettiren genellikle kusurun yokluğu olmaz; zaman ve delil kaybettirir. Ayıp hekime geç bildirildiğinde ya da kaplamalar başka bir klinikte söküldüğünde mahkeme, ilk işin nasıl yapıldığını artık inceleyemez. İncelediğimiz Yargıtay kararlarında hastanın kaybettiği zirkonyum dosyalarında belirleyici olan, hekimin kusursuzluğunun kanıtlanması değil, ayıbın ve sebebinin artık ispat edilememesiydi.
Ana hatlarıyla
| Soru | Kısa cevap |
|---|---|
| Dava açılır mı? | Evet. Estetik amaçlı zirkonyum ve kaplama işi eser sözleşmesidir; hekim sonuçtan sorumludur. |
| Ne istenebilir? | Ücretsiz yeniden yapım, ayıp oranında indirim, sözleşmeden dönüp ödenen bedelin iadesi ve bunlarla birlikte tazminat (TBK m.475). |
| İlk adım ne? | Ayıbı yazılı ve tarihli bildirmek; başka hekimde değiştirmeden önce delil tespiti istemek (HMK m.400). |
| Süre ne kadar? | Ayıp davası kural olarak teslimden itibaren iki yıl, hekimin ağır kusurunda yirmi yıl (TBK m.478); 6502 m.16’da da süre iki yıldır. |
| Nereye başvurulur? | 2026’da 186.000 TL altındaki taleplerde tüketici hakem heyetine, üzerindekilerde arabuluculuk sonrası tüketici mahkemesine. |
Zirkonyum Kaplama Şikayetinde Hekim Neden Sonuçtan Sorumlu Tutulur?
Zirkonyum kaplama, lamina ve gülüş tasarımı gibi estetik amaçlı diş işleri hukuken eser sözleşmesidir ve hekim, kararlaştırılan sonucun ortaya çıkmasını üstlenmiş sayılır. Türk Borçlar Kanunu m.470 eser sözleşmesini, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme olarak tanımlar. Diş hekimi burada yüklenici, hasta iş sahibidir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 05.11.2024 tarihli ve E.2023/2386, K.2024/3777 sayılı kararında ağızdaki dişlerin tamamına kaplama yapılan bir dosyada uyuşmazlığı “eser sözleşmesi niteliğinde estetik amaçlı diş tedavi sözleşmesi” olarak nitelendirdi. Daireye göre hastanın başvurma sebebi, “istenilen ve kararlaştırılan amaca uygun güzel bir görünüm” elde etmektir ve eser sözleşmesinin niteliği gereği yüklenici sonucu garanti eder. Bölge adliye mahkemesi ilişkiyi vekâlet sayıp davayı reddettiği için karar bozuldu; ağızda tedavi edilen birkaç çürük dişin bulunması, işin tamamının eser sayılmasına engel görülmedi.
Aynı Daire, 19.09.2024 tarihli ve E.2023/498, K.2024/2786 sayılı kararında implant ve üzerine yapılacak porselen dişler için de aynı sonuca ulaştı: Bu sözleşme, tıbbi zorunlulukla yapılan tedaviye ilişkin vekâlet sözleşmesinden farklıdır ve eser hükümleri uygulanır. Kapatılan 15. Hukuk Dairesi de 03.10.2018 tarihli ve E.2018/3669, K.2018/3580 sayılı kararında implant ve yirmi bir zirkonyum diş içeren tedaviyi aynı ifadeyle “estetik amaçlı diş tedavi sözleşmesi” olarak ele almıştı.
Eser sözleşmesi sayılmak hastanın konumunu güçlendirir, çünkü hekimin özenli davrandığını göstermesi tek başına yetmez; ortaya çıkan işin ayıpsız olması gerekir. Yüklenici, benzer işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin uyması gereken meslekî ve teknik kurallara göre değerlendirilir (TBK m.471). Estetik işlemlerde eser sözleşmesi tartışmasının genel çerçevesini estetik ameliyatta doktor sonucu garanti etmiş sayılır mı yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Lamina ve gülüş tasarımında da aynı kural mı uygulanır?
Lamina için ayrı bir Yargıtay kararına taramamızda ulaşamadık. Ancak 6. Hukuk Dairesi’nin gerekçesi işin estetik amacına ve kararlaştırılan görünüme dayandığı için, dişlerin ön yüzüne yapıştırılan porselen yapraklarla güzel bir görünüm elde edilmesini konu alan lamina ve gülüş tasarımı sözleşmelerinde de aynı değerlendirmenin yapılması mümkündür. Sözleşmenin hangi tür olduğuna, tarafların adlandırmasından bağımsız olarak hâkim karar verir.
Aynı tedavi planında dolgu, kanal tedavisi veya diş çekimi gibi iyileştirme amaçlı işlemler de varsa, bu işlemler için vekâlet hükümlerinin tartışılması olasıdır. Yanlış veya gereksiz diş çekimi ayrı bir konudur; diş hekimi yanlış diş çekerse ne yapılır yazımızda sağlam dişin çekilmesini ve bu dosyalardaki eser-vekâlet tartışmasını anlattık.
Zirkonyum Kaplama Şikayetleri Hangi Durumda Hukuken Ayıp Sayılır?
Kaplamanın sözleşmede kararlaştırılan, hastanın beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre taşıması gereken nitelikleri taşımaması ayıptır. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/3669 sayılı kararında ayıbı, eserde bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gerekenlerin ise bulunması olarak tanımlamıştır. 6. Hukuk Dairesi E.2023/498 sayılı kararında da eserin fen ve sanat kurallarına uygun olması ve iş sahibinin beklentilerini karşılar özellikler taşıması gerektiğini, aksi hâlde ayıplı sayılacağını belirtmiştir.
En sık zirkonyum diş şikayetleri
Diş hekimine yöneltilen zirkonyum kaplama şikayetleri çoğunlukla şu başlıklarda toplanır:
- Renk veya ton, tedavi öncesinde birlikte seçilen tondan belirgin biçimde farklı.
- Kaplamalar dişe veya implanta oturmuyor, kenarlarda boşluk ya da basamak var.
- Isırma ve kapanış bozuldu; çiğneme sırasında ağrı veya çene ağrısı başladı.
- Diş eti kızarıyor, kanıyor ya da kaplama kenarından çekiliyor.
- Kaplama kısa sürede çatladı, kırıldı veya yerinden düştü.
- Konuşma bozuldu, dişler önceki görünüme göre orantısız kaldı.
Bu şikayetlerin her biri tek başına ayıp sonucunu doğurmaz; bulgunun bilirkişi tarafından tıbbi ve teknik kurallarla karşılaştırılması gerekir. Hekimin reklamında, internet sitesinde veya sosyal medya hesabında bildirdiği özellikler de ölçüt olur: Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.13/2’ye göre hizmet sağlayıcının bildirdiği, internet portalında veya reklam ve ilanlarında yer alan özellikleri taşımayan hizmet ayıplıdır.
Kaplamayı beğenmemek ile ayıp arasındaki çizgi
Kaplamanın sözleşmeye ve tıbbi kurallara uygun yapıldığı, yalnızca hastanın sonradan fikrinin değiştiği durumda ayıp yoktur. “Zirkonyum yaptırdım pişmanım” diyen hastanın dosyasında belirleyici olan, kararlaştırılan görünümün ne olduğudur: tedavi öncesinde onaylanan dijital tasarım, prova dişler, seçilen renk kartı, yazışmalar ve fotoğraflar bu yüzden önem taşır. Sözleşmede neyin taahhüt edildiği yazılı değilse, makul bir hastanın bu işten bekleyeceği sonuç esas alınır.
Ayıp, hekimin açıkça yaptığı uyarıya rağmen hastanın verdiği talimattan doğmuşsa hasta ayıptan doğan haklarını kullanamaz (TBK m.476). Örneğin hekim, istenen beyazlık tonunun doğal görünmeyeceğini yazılı olarak bildirdiği hâlde hasta o tonda ısrar etmişse renk şikayeti bu hükme takılabilir. Diş kesimi gibi geri dönüşü olmayan adımların önceden anlatılmamış olması ise ayrı bir aydınlatma sorunudur; onam belgesinin sorumluluğu ne ölçüde kaldırdığını onam formu doktoru sorumluluktan kurtarır mı yazımızda inceledik.
Zirkonyum Kırıldı veya Düştü, Kusur Kimin?
Zirkonyumun kırılması ya da düşmesi tek başına hekimin sorumluluğunu ispatlamaz; kırığın sebebinin teknik inceleme ile belirlenmesi gerekir ve bu inceleme ne kadar geç yapılırsa o kadar zorlaşır. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 17.05.2023 tarihli ve E.2022/1460, K.2023/1890 sayılı kararı bu riskin somut örneğidir. İki implant ve yirmi dört zirkonyum kaplama yaptıran hastanın kaplamalarında kırıklar oluşmuş, hastanın anlatımına göre kaplamalar bir kez sökülüp yeniden yapılmış, ancak şikayetler sürmüştü.
Dosyada iki ayrı üniversite heyetinden rapor alındı. Heyetler kırıkların sebebinin diş sıkma, üretim hatası, kaplamaların implant üzerine oturmaması veya dengesiz kapanış olabileceğini, ancak tedavi üzerinden geçen süre nedeniyle hangisinin sebep olduğunun tespit edilemediğini bildirdi; ağız hijyeninin kötü olduğu da raporlara girdi. Hekime kesin bir kusur yüklenemediği için dava reddedildi ve Yargıtay kararı onadı.
Buna karşılık sonuç taahhüdü açıkça gerçekleşmemişse, bilirkişi raporu hekimin özenli davrandığını söylese bile sorumluluk doğabilir. 6. Hukuk Dairesi E.2023/498 sayılı kararında Adli Tıp Kurumu ve üniversite raporları hekimin gerekli özeni gösterdiğini belirtmesine rağmen, iki implantın çıkarıldığını ve kararlaştırılan porselen dişler yerine akrilik hibrit protez yapıldığını dikkate alarak sonuç taahhüdünün gerçekleşmediğine ve yüklenicinin kusurlu olduğuna karar verdi. Aynı kararda, kurtarma amacıyla yapılan ek işlem için onam formu sunulmamış olması da kusur değerlendirmesine girdi.
Komplikasyon kavramı da hekimi kendiliğinden korumaz. 6. Hukuk Dairesi’nin E.2023/2386 ve E.2023/498 sayılı kararlarında tekrarlanan ilkeye göre komplikasyonlarda aydınlatma yükümlülüğü ve komplikasyon yönetiminin doğru yapılması yüklenicinin, yani hekimin sorumluluğundadır. Hangi durumun komplikasyon, hangisinin hata sayıldığını doktor komplikasyon dedi, hata mı değil mi nasıl anlaşılır yazımızda ayrıca ele aldık.
Zirkonyum Garanti Süresi Var mı?
Kanunda zirkonyum veya lamina kaplamaya özgü bir garanti süresi yoktur; hasta, kanundaki ayıp sorumluluğu sürelerine ve varsa kliniğin yazılı olarak verdiği daha uzun garantiye dayanır. Eser sözleşmesinde ayıplı eser nedeniyle açılacak davalar, taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde teslim tarihinden itibaren iki yılda, yüklenicinin ağır kusuru varsa eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılda zamanaşımına uğrar (TBK m.478).
Tüketici işlemlerinde 6502 m.16 da benzer bir kural koyar: Kanunlarda veya sözleşmede daha uzun bir süre belirlenmediyse ayıplı hizmetten sorumluluk, ayıp sonradan ortaya çıkmış olsa bile hizmetin ifası tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse bu süre uygulanmaz. Kliniğin “beş yıl garanti” gibi yazılı bir taahhüdü varsa, Kanun’daki “sözleşmede daha uzun bir süre” ifadesi bu taahhüdün ileri sürülmesine dayanak olur. Garanti belgesini, faturayı ve garantinin koşullarını gösteren yazışmaları saklayın.
Kaplamalar nedeniyle diş, diş eti veya çene kemiği zarar gördüyse, bedensel zarara ilişkin tazminat için haksız fiil zamanaşımı da tartışılabilir: zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl; fiil daha uzun ceza zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa o süre (TBK m.72). Hangi sürenin uygulanacağı tartışmalı olabileceğinden, teslim tarihinden itibaren iki yıl dolmadan harekete geçmek her ihtimalde güvenlidir. Teslim, kaplamaların kalıcı olarak takılıp işin tamamlandığı an olarak düşünülebilir; tarih tartışmalıysa en erken tarihi esas alın.
Diş Hekiminden Yeniden Yapım, İndirim veya Para İadesi İstenebilir
Kaplama ayıplıysa hasta üç seçimlik haktan birini kullanır, bunlardan hangisini seçerse seçsin ayrıca tazminat isteyebilir. TBK m.475’e göre iş sahibi:
- eser kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplıysa sözleşmeden dönebilir,
- eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteyebilir,
- aşırı masraf gerektirmiyorsa, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere eserin ücretsiz onarılmasını isteyebilir.
Genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı her üç seçenekte de saklıdır. 6. Hukuk Dairesi E.2023/498 sayılı kararında bu hakların sınırlı sayıldığını ve genişletilemeyeceğini, tazminatın ise zarar şartıyla her biriyle birlikte istenebileceğini vurgulamıştır.
| Seçimlik hak | Ne zaman uygun | Hastanın eline geçen |
|---|---|---|
| Ücretsiz onarım veya yeniden yapım | Ayıp düzeltilebilir, hekime güven sürüyor | Masrafsız yeni veya düzeltilmiş kaplama |
| Bedelden indirim | Kaplamalar kullanılabilir ama değeri düşük | Ayıp oranında ücret iadesi |
| Sözleşmeden dönme | Kaplama kullanılamaz veya kabule zorlanamaz | Ödenen bedelin iadesi, mahsupla birlikte |
| Tazminat (ek) | Ek masraf, ağrı, iş kaybı, bedensel zarar | Başka hekimdeki tedavi gideri ve manevi tazminat |
Tüketici sıfatıyla hareket eden hasta için 6502 m.15 de aynı yönde hüküm içerir: hizmetin yeniden görülmesi, eserin ücretsiz onarımı, ayıp oranında bedelden indirim veya sözleşmeden dönme haklarından birini kullanmak tüketicinin seçimindedir, seçimlik hakların kullanılmasından doğan tüm masraflar sağlayıcıya aittir. Onarım veya yeniden yapım seçilmişse bu talep, sağlayıcıya yöneltilmesinden itibaren otuz iş gününü geçmeyecek makul bir sürede yerine getirilmelidir; aksi hâlde tüketici diğer haklara geçebilir (m.15/4). İncelediğimiz diş kararlarında Yargıtay seçimlik hakları TBK m.475 üzerinden değerlendirmiştir; iki düzenleme aynı hakları tanıdığı için sonuç çoğu dosyada farklılaşmaz.
Mahkeme, hastanın hangi seçimlik hakkı kullandığını netleştirmeden karar veremez. 15. Hukuk Dairesi E.2018/3669 sayılı kararında bunun HMK m.31 kapsamında davacıya açıklattırılması gerektiğini belirterek, yetersiz bilirkişi raporuna dayanan kararı bozmuştur. Dava dilekçesinde talebin dönme mi, indirim mi, onarım mı olduğu baştan açık yazılmalıdır.
Ödediğim ücretin tamamı geri verilir mi?
Sözleşmeden dönülmesi hâlinde kural olarak ödenen bedel iade edilir, ancak kaplamaların ayıplı hâliyle de bir değeri varsa bu değer mahsup edilebilir. 15. Hukuk Dairesi E.2018/3669 sayılı kararında, tedavinin kabul edilemeyecek derecede ayıplı olduğu saptanırsa eserin ayıplı hâliyle değerinin belirlenmesini ve değer ifade ediyorsa iş bedelinden mahsup edilmesini istemiştir. 15. Hukuk Dairesi’nin 15.02.2010 tarihli ve E.2009/1130, K.2010/777 sayılı kararı da yirmi sekiz zirkonyum dişin yapıldığı dosyada, işin rayiç bedelinden eksik ve ayıplı kısmın düşülerek hastanın alacaklı olup olmadığının hesaplanması gerektiğine hükmederek davanın tümden reddini bozmuştu.
Ödenen bedelin tamamının iadesine hükmedilen dosyalar da vardır. 3. Hukuk Dairesi’nin 01.06.2015 tarihli ve E.2014/16133, K.2015/9864 sayılı kararında, yirmi üç zirkonyum kaplama ve iki yirmi yaş dişinin tedavisi için ödenen bedelin tamamı maddi tazminat olarak, manevi tazminat talebi de kısmen kabul edilmiş; karar yalnız vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek onanmıştır. Estetik işlemlerde ücret iadesinin genel kurallarını estetik ameliyat beklediğim gibi olmadı, ücretimi geri alabilir miyim yazımızda anlattık.
Kötü diş kaplama için manevi tazminat istenebilir mi?
Bedensel bütünlüğü zedelenen hasta manevi tazminat isteyebilir; hâkim olayın özelliklerine göre uygun bir miktar paraya hükmeder (TBK m.56). 6. Hukuk Dairesi E.2023/498 sayılı kararında eserin ayıplı olduğu belirlendiği hâlde manevi tazminat talebinin reddedilmesini bozma sebebi saymış, miktarın somut olayın özellikleri ile tarafların sosyal ve ekonomik durumuna göre takdir edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Miktarın nasıl belirlendiğini doktor hatası yüzünden ne kadar tazminat alınır yazımızda örneklerle açıkladık.
Ayıbı Diş Hekimine Ne Zaman ve Nasıl Bildirmelisiniz?
Kaplamalar takıldıktan sonra fark edilen ayıp, işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirilmeli ve uygun bir süre içinde hekime bildirilmelidir (TBK m.474). Gözden geçirmeyi ve bildirimi ihmal eden iş sahibi eseri kabul etmiş sayılır; kabulden sonra yüklenici, kasten gizlediği ve olağan gözden geçirmeyle fark edilemeyecek ayıplar dışında sorumluluktan kurtulur (TBK m.477). Ayıp sonradan ortaya çıkarsa da gecikmeksizin bildirilmesi gerekir.
- Hukuk Dairesi E.2018/3669 sayılı kararında seçimlik hakların, süresi içinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla kullanılabileceğini açıkça belirtmiştir. 6502’nin ayıplı hizmete ilişkin maddelerinde TBK m.474 ve 477’deki gibi ayrı bir gözden geçirme ve bildirim kuralı yer almasa da, Kanun’da hüküm bulunmayan hâllerde genel hükümler uygulandığı (6502 m.83/1) ve Yargıtay diş dosyalarını eser hükümleriyle çözdüğü için bildirimi geciktirmemek gerekir.
Bildirimi sözlü şikayetle bırakmayın. Kliniğe e-posta, kayıtlı elektronik posta, iadeli taahhütlü mektup veya noter ihtarı ile; şikayetin ne olduğunu, ne zaman fark edildiğini ve hangi hakkı kullanmak istediğinizi yazarak bildirin. Klinikle WhatsApp yazışmaları ve kontrol randevularına ilişkin kayıtlar da tarihli delil niteliği taşır.
Başka Diş Hekiminde Yeniden Yaptırmadan Önce Delil Tespiti İsteyin
Kaplamaları başka bir klinikte söktürmeden veya yeniletmeden önce mahkemeden delil tespiti istemek, davanın kaderini belirleyen adımdır. HMK m.400’e göre ileride açılacak davada ileri sürülecek bir vakıanın tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılması istenebilir; delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimali varsa hukuki yarar var sayılır. TBK m.474/2 de taraflardan her birine, giderini karşılayarak eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini isteme hakkı tanır.
Bu adımın neden önemli olduğunu 6. Hukuk Dairesi E.2023/2386 sayılı kararın ilk derece aşaması gösteriyor. İlk derece mahkemesi, hastanın şikayet konusu protezleri bir diş hekimliği fakültesinde yenilettiği için ağız içi muayenenin yapılamadığını ve ilk protezin tam bir değerlendirmesinin mümkün olmadığını gerekçeye yazmıştı. Yargıtay kararı başka bir sebeple, sözleşmenin vekâlet sayılması nedeniyle bozdu; ancak delil kaybı, ilk derece kararında hastanın aleyhine kullanılan gerekçelerden biri oldu. E.2022/1460 sayılı karardaki “geçen süre nedeniyle tespit edilemedi” sonucu da aynı riskin başka bir yüzüdür.
Delil tespiti, tedaviyi yıllarca bekletmek zorunda kalmamanın da yoludur. E.2022/1460 sayılı dosyada hasta, istinaf dilekçesinde yargılama boyunca dişlerini yaptıramadığını ileri sürmüştü. Tespit raporu alındıktan sonra yeni tedaviye başlanması, hem sağlığı hem de davadaki ispatı korur.
Başka hekimdeki düzeltme masrafını kim öder?
Ayıplı kaplamanın başka bir hekimde düzeltilmesi veya yeniden yapılması için ödenen bedel, ayıbın ve bu masrafın gerekliliği kanıtlanırsa tazminat kalemi olarak istenebilir; TBK m.475 tazminat hakkını saklı tutar. Yapım sırasında işin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı çıkacağı açıkça görülüyorsa iş sahibi, uygun bir süre vererek ayıbın giderilmesini, aksi hâlde onarımın veya işe devamın masrafları yükleniciye ait olmak üzere üçüncü bir kişiye verileceğini ihtar edebilir (TBK m.473/2). Düzeltme tedavisi faturalarını, yeni hekimin muayene notlarını ve röntgenleri saklayın. Düzeltme masrafı konusundaki Yargıtay yaklaşımını bozuk çıkan estetiğin düzeltme ameliyatını kim öder yazımızda inceledik.
Şikayet mi Dava mı, Hangi Yol Para Kazandırır?
Diş hekimini şikayet etmek ile ödediğiniz parayı geri almak iki ayrı yoldur; şikayet idari veya meslekî bir inceleme başlatır, para ise tüketici hakem heyeti veya mahkeme kararıyla geri alınır. İl sağlık müdürlüğüne, Sağlık Bakanlığı başvuru kanallarına veya diş hekimleri odasına yapılan şikayet, hekim hakkında inceleme yapılmasını sağlayabilir ve bu incelemede düzenlenen raporlar davada delil olarak değerlendirilebilir. Odaya şikayet sürecini ve disiplin hükümlerindeki son değişikliği diş hekimi yanlış diş çekerse ne yapılır yazısının şikayet bölümünde, genel şikayet mercilerini doktor nereye şikayet edilir yazımızda topladık.
Özel klinikteki zirkonyum veya lamina işi için para talebinin izleyeceği yol, talebin değerine göre belirlenir:
| Talep | Başvuru yeri | Not |
|---|---|---|
| 186.000 TL’nin altında (2026) | Tüketici hakem heyeti | Başvuru zorunludur (6502 m.68) |
| 186.000 TL ve üzeri | Önce arabuluculuk, anlaşma olmazsa tüketici mahkemesi | Arabuluculuk dava şartıdır (6502 m.73/A) |
| Devlet ağız ve diş sağlığı merkezi veya devlet hastanesi | Önce idareye başvuru, sonra idare mahkemesi | Özel hukuk kuralları yerine idari yargı rejimi işler |
Muayenehanede veya özel poliklinikte tedavi gören hasta ile hekim arasındaki ilişki tüketici işlemidir; 6502 m.3 eser ve vekâlet sözleşmelerini tüketici işlemi tanımına açıkça almıştır. Arabuluculuk görüşmesinde taraflar anlaşsa da anlaşamasa da tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti, iki saatlik tarife tutarını geçmemek üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır (m.73/A-3); dava hasta lehine sonuçlanırsa bu ücret davalıdan tahsil edilir (m.73/A-4). Diş hekimleri de mesleki mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır; serbest çalışan hekim bu sigortayı kendisi, özel kuruluşta çalışan hekim için ise kuruluş yaptırır (1219 sayılı Kanun ek m.12). Zarar gören, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla zararının sigorta bedeline kadar olan kısmını doğrudan sigortacıdan da isteyebilir (TTK m.1478); bu yolun nasıl işlediğini hekimin mesleki sorumluluk sigortası hastanın zararını karşılar mı yazımızda anlattık.
Görevli mahkemenin ayrıntıları için özel hastane malpraktis davasında görevli mahkeme, kamu kurumundaki tedavi için devlet hastanesindeki doktor hatası için idareye nasıl dava açılır yazılarımıza bakabilirsiniz.
Ödemeyi Tamamlamadıysanız Hekim Ücret Davası Açabilir
Ayıp iddiasıyla ödemeyi durduran hastaya karşı hekim veya klinik ücret alacağı için icra takibi ve dava başlatabilir; hasta ayıbı bu davada savunma olarak ileri sürebilir ama ispat yükünü taşır. 15. Hukuk Dairesi E.2018/3669 sayılı kararında seçimlik hakkın ayrı bir dava ile kullanılabileceği gibi, yüklenicinin açtığı davada def’i olarak da ileri sürülebileceğini belirtmiştir.
Savunmanın delillendirilmesi şarttır. 15. Hukuk Dairesi’nin 15.02.2018 tarihli ve E.2018/168, K.2018/630 sayılı kararında yirmi bir zirkonyum diş için ücret isteyen hekime karşı hasta, işin ayıplı ve geç teslim edildiğini savundu; ilk derece mahkemesi ayıp iddiasına ilişkin somut ve yeterli delil sunulmadığını kabul etti ve Yargıtay bu yöndeki itirazları reddetti. Karar yalnız bedel yönünden, işin yapıldığı tarihteki Diş Hekimleri Odası tarifesi esas alınarak rayiç bedelin belirlenmesi için bozuldu (TBK m.481).
Bu yüzden ödemeyi kesmeden önce ayıbı yazılı bildirmek ve gerekiyorsa delil tespiti istemek, hem kendi talebiniz hem de olası bir ücret davası için aynı ölçüde önemlidir.
Yurt Dışından Gelip Tedavi Olanlar ve Aracı Firmalar
Sağlık turizmi kapsamında bir aracı firma üzerinden zirkonyum yaptıran hasta, kliniğin yanında aracı firmayı da davalı gösterebilir. 6. Hukuk Dairesi’nin 06.05.2025 tarihli ve E.2025/1157, K.2025/1845 sayılı kararında yirmi zirkonyum ve on iki implant için bir internet sitesi üzerinden anlaşan hastanın davası “pasif husumet yokluğu” gerekçesiyle reddedilmişti. Daire, site üzerinden sözleşme ilişkisine girilmişse aracı konumundaki şirkete 6502 gereğince husumet yöneltilebileceğini belirterek kararı bozdu.
Yurt dışında yaşayan hastanın Türkiye’deki dosyasında da eser ve ayıp kuralları aynen uygulanır; 15. Hukuk Dairesi E.2018/3669 sayılı kararındaki hasta da yurt dışından gelerek tedavi olmuştu. Aracı firmanın sorumluluğunu ve davanın açılacağı yeri sağlık turizmi firmasıyla yaptırdığım estetik kötü çıktı, kimi dava ederim yazımızda ayrıntılı anlattık.
Dosyayı Güçlendiren Belgeler
Zirkonyum veya lamina davasında sonucu çoğunlukla belgeler belirler; Yargıtay 15. Hukuk Dairesi’nin E.2018/5499, K.2019/72 sayılı kararı, hekimin röntgen ve tıbbi dokümanları sunmamasının kusur değerlendirmesine etkisinin incelenmesi gerektiğini belirterek bir diş kaplama dosyasında kararı bozmuştu. Hasta tarafında toplanması gerekenler:
- Tedavi öncesi ve sonrası fotoğraflar, mümkünse aynı açı ve ışıkta çekilmiş olanlar.
- Onaylanan gülüş tasarımı, prova dişler, renk seçimi ve fiyat teklifi.
- Fatura, ödeme dekontları, taksit planı ve varsa garanti belgesi.
- Klinikle yazışmalar, şikayet bildirimi ve kontrol randevusu kayıtları.
- Panoramik röntgen ve hasta dosyasının tamamı; vermeyen kliniğe karşı izlenecek yol için hastane hasta dosyamı vermiyorsa ne yapabilirim yazımıza bakın.
- İkinci görüş için başvurulan hekimin muayene notu ve düzeltme tedavisinin faturaları.
- Delil tespiti dosyası ve bilirkişi raporu.
İspat yükünün hasta ile hekim arasında nasıl paylaşıldığını malpraktis davasında hatayı hasta mı ispatlar yazımızda ele aldık.
Kaplamalarınız Henüz Ağzınızdaysa
Şikayetiniz kaplamaların hâlâ ağzınızda olduğu bir dönemdeyse, ilk iş ayıbı yazılı bildirmek, ikinci iş başka bir hekimde değişiklik yapılmadan önce mevcut durumu bilirkişiye tespit ettirmektir. Talebin hakem heyetine mi, arabulucuya mı gideceği, hangi seçimlik hakkın kullanılacağı ve davalıların kim olacağı bu iki adımdan sonra belirlenir. Dosyanızın bu aşamasında hangi belgelerin eksik olduğunu birlikte değerlendirmek için Ankara tazminat avukatı sayfamızdaki iletişim bilgilerini kullanabilirsiniz.
Bu yazı ne değildir? Bir tıbbi görüş ya da dosyanıza özel hukuki değerlendirme değildir. Yazı Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki 6098, 6502 ve 6100 sayılı Kanunlara ve aktarılan Yargıtay kararlarına dayanır; hakem heyeti sınırı her yıl yeniden belirlenir. Kendi durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Zirkonyum kaplama şikayeti için nereye başvurulur?
Hekim hakkında inceleme için il sağlık müdürlüğüne veya diş hekimleri odasına şikayette bulunulabilir. Para iadesi ve tazminat için ise 2026’da 186.000 TL’nin altındaki taleplerde tüketici hakem heyetine, üzerindeki taleplerde arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesine başvurulur.
Zirkonyum kötü çıktı, paramı geri alabilir miyim?
Kaplama ayıplıysa alabilirsiniz. Kullanılamayacak veya kabule zorlanamayacak ölçüde ayıpta sözleşmeden dönülür ve ödenen bedel iade edilir; daha hafif ayıpta ayıp oranında indirim istenir (TBK m.475). Kaplamaların ayıplı hâliyle bir değeri varsa mahsup yapılabilir.
Lamina kötü çıktı, diş hekimine lamina davası açılabilir mi?
Açılabilir. Yargıtay estetik amaçlı diş tedavisini eser sözleşmesi saymaktadır; lamina da estetik amaçlı bir uygulama olduğu için aynı ayıp hükümleri gündeme gelir. Dava öncesinde ayıbın yazılı bildirilmesi ve mevcut durumun tespit ettirilmesi gerekir.
Zirkonyum kırıldı, diş hekimi ücretsiz yenilemek zorunda mı?
Kırık bir yapım veya uygulama hatasından kaynaklanıyorsa hasta ücretsiz onarım veya yeniden yapım isteyebilir. Kırık diş sıkma gibi hastaya ait bir sebepten doğmuşsa sorumluluk tartışmalı hâle gelir; sebebin geç belirlenmesi Yargıtay’ın bir dosyasında davanın reddine yol açmıştır.
Zirkonyum diş garantisi var mı, süresi kaç yıl?
Kanunda zirkonyuma özgü bir garanti süresi yoktur. Ayıp davası kural olarak teslimden itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar, hekimin ağır kusurunda bu süre yirmi yıldır (TBK m.478). Klinik yazılı olarak daha uzun bir garanti verdiyse 6502 m.16 uyarınca o süreye dayanılabilir.
Zirkonyum yaptırdım pişmanım, söktürüp paramı isteyebilir miyim?
Yalnızca fikir değişikliği, kaplama sözleşmeye ve tıbbi kurallara uygun yapılmışsa iade hakkı doğurmaz. Renk, biçim veya uyum, onaylanan tasarımdan ya da makul beklentiden farklıysa ayıp söz konusu olur ve seçimlik haklar kullanılabilir.
Diş hekimine tazminat davası hangi mahkemede açılır?
Özel klinik ve muayenehanede yapılan işlemde dava tüketici mahkemesinde açılır, önce arabuluculuk zorunludur. Tutarı hakem heyeti sınırının altındaki talepler tüketici hakem heyetine gider. Devlet ağız ve diş sağlığı merkezindeki tedavide yol idari yargıdır.
Zirkonyum yaptırdım dişim ağrıyor, ne yapmalıyım?
Ağrıyı ve başladığı tarihi kaplamayı yapan hekime yazılı olarak bildirin ve kontrol randevusu isteyin. Ağrı, kapanış bozukluğu veya kaplamanın oturmaması gibi bir uygulama sorunundan kaynaklanıyorsa ayıp söz konusu olabilir; sebebi ikinci bir hekimin muayenesi ve röntgenle belgeleyin, kaplamalara dokunulmadan önce delil tespiti isteyin.
Başka diş hekimine gidersem davam zarar görür mü?
İkinci görüş almak davaya zarar vermez; zarar veren, mevcut kaplamaların tespit yaptırılmadan sökülmesi veya değiştirilmesidir. Yeni tedaviye başlamadan önce mahkemeden delil tespiti istenmesi, ilk işin bilirkişi tarafından incelenebilmesini sağlar.
Bilirkişi raporu hekim lehine çıkarsa dava kaybedilir mi?
Her zaman değil. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, raporlar hekimin özenli davrandığını söylese de kararlaştırılan porselen dişler yerine farklı bir protez yapıldığı ve sonuç taahhüdü gerçekleşmediği için hekimi kusurlu bulmuştur. Rapora itiraz edilmesi ve sözleşmedeki taahhüdün sorulması gerekir.
Kötü diş kaplama için manevi tazminat alınır mı?
Ağrı, çiğneme güçlüğü veya diş ve diş etinde kalıcı zarar gibi bedensel bütünlüğü etkileyen sonuçlarda manevi tazminat istenebilir (TBK m.56). Miktarı hâkim, olayın özellikleri ile tarafların sosyal ve ekonomik durumuna göre belirler.
Diş hekimi ayıbı kabul etmezse ne yapmalıyım?
Ayıbı yazılı ve tarihli bildirin, kullanmak istediğiniz hakkı belirtin ve kaplamalar değişmeden mahkemeden delil tespiti isteyin. Ardından talebin tutarına göre tüketici hakem heyetine ya da arabulucuya başvurun.