Dış Kulağın Tek Taraflı Kaybı Veya Şekil Bozukluğu: Maluliyet ve Tazminat

Dış kulağın tek taraflı kaybı veya şekil bozukluğu, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in Ek-2 Alan Kılavuzunda adı birebir geçen bir cetvel kalemidir ve karşılığı %3 engel oranıdır. Kayıp her iki kulakta birden yaşanmışsa kalem sınıf değiştirir ve oran %7 olur. Bu oranlar odyometriyle, yani işitme testiyle hesaplanmaz; cetvelin D-YÜZ bölümünden, kulağın anatomik kaybı ölçülerek doğrudan okunur.

Bu ayrım, dosyanın tamamını belirler. Kulak kepçesinin kaybı ile işitmenin azalması aynı cetvelin iki ayrı bölümünde düzenlenmiştir; ikisi bir arada varsa oranlar toplanmaz, Balthazard formülüyle birleştirilir. Aşağıda kalemin cetveldeki tam yerini, oranın nasıl okunduğunu, raporun nereden alınacağını, itiraz sürelerini ve trafik kazası ile iş kazasında tazminatın kimden isteneceğini mevzuat metni üzerinden ele alıyoruz.

Dış Kulağın Tek Taraflı Kaybı veya Şekil Bozukluğu Nedir?

Dış kulağın tek taraflı kaybı veya şekil bozukluğu, bir kulak kepçesinin travma, cerrahi girişim, tümör, enfeksiyon veya doğuştan gelen bir anomali sonucu tamamen ya da kısmen yitirilmesi veya görünümünün kalıcı biçimde bozulmasıdır. Tanımın hukuki karşılığı tıbbi bir yorum değildir: ifade, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik‘in (RG 20/2/2019-30692) Ek-2 Alan Kılavuzunda bu haliyle yazılı bir cetvel kalemidir ve karşısında bir sayı durur.

Bu nedenle değerlendirme, “kulak ne kadar etkilendi” sorusunun serbest yorumuna değil, cetvelin kendi sınıflandırmasına dayanır. Yönetmelik m.10/3, bireyin engel durumunun “sağlık kurulunca Ek-2’de yer alan engel alanları kılavuzunda bulunan engel oranlarına göre yüzde (%) olarak” belirleneceğini söyler. Kurul, kalemi bulur ve oranı yazar.

Dış kulak hangi yapılardan oluşur?

Dış kulak, görünen kulak kepçesi (aurikula) ile kulak zarına kadar uzanan dış kulak yolundan oluşur. Kepçe, sesin toplanmasını ve sesin geldiği yönün algılanmasını sağlar; kıkırdak yapısı deriye çok ince bir tabakayla bağlı olduğu için travmada kolay yırtılır ve kaybedilen doku kendiliğinden yenilenmez. Cetvelin bu kalemi kepçenin anatomik varlığını ölçtüğü için, kulak zarı ve orta kulak yaralanmaları bu kaleme değil, işitmeyle ilgili bölüme aittir.

Hangi durumlar kayıp, hangileri şekil bozukluğu sayılır?

Cetvel kalemi “kaybı veya şekil bozukluğu” biçiminde yazılmıştır; yani kepçenin tamamen kopmuş olması şart değildir. Kalıcı biçimde deforme olmuş, büzüşmüş, kısmen eksik ya da cerrahi onarıma rağmen normal görünümüne dönmemiş bir kulak da aynı kaleme girer. Belirleyici olan kaybın kalıcı olmasıdır: Ek-2’nin giriş bölümü, oranların “tıbbi tedavi olsun olmasın engel durumunda bir değişikliğin olmayacağı kanaatine varılan kalıcı bozukluklar” için verildiğini açıkça yazar.

Bunun pratik sonucu şudur: tedavisi sürmekte olan, iyileşmesi beklenen veya sonucu henüz netleşmemiş bir yaralanmada kurul sürekli değil süreli rapor düzenler (m.11/2). Kesin oran, tablonun oturması beklenerek verilir.

Doğuştan kulak yokluğu (mikrotia ve anotia) aynı kaleme girer mi?

Cetvel kalemi kaybın sebebine göre ayrım yapmaz; kepçenin gelişmemiş (mikrotia) veya hiç oluşmamış (anotia) olması da anatomik kayıp olarak aynı satırdan değerlendirilir. Sebep, engel oranını değil tazminat hakkını belirler: doğuştan gelen bir durumda kaza ile sonuç arasında illiyet bağı kurulamayacağı için tazminat gündeme gelmez, buna karşılık engelli sağlık kurulu raporu yine düzenlenir.

Kazadan önce var olan bir kulak anomalisi, kaza sonucu ayrıca zarar görmüşse durum karışır; bu halde bilirkişiden mevcut durumun ne kadarının kaza kaynaklı olduğu ayrıca sorulur. İlliyet bağı tartışmasının nasıl çözüldüğüne dair ayrıntı için trafik kazası sonrası maluliyet raporu nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz.

Dış Kulağın Tek Taraflı Kaybı Maluliyet Oranı Yüzde Kaç?

Dış kulağın tek taraflı kaybı veya şekil bozukluğu maluliyet oranı %3’tür. Bu sayı bir tahmin ya da ortalama değildir; Ek-2 Alan Kılavuzunun D-YÜZ bölümünde, Sınıf 1 başlığı altında yazılı üç kalemden biridir. Kalemin cetveldeki adı, bu yazının başlığıyla birebir aynıdır: “Dış kulağın tek taraflı kaybı veya şekil bozukluğu — 3”.

Ek-2 D-YÜZ cetvelinde dış kulak hangi sınıfta, kaç puan?

Kulakla ilgili iki kalem, cetvelin iki farklı sınıfında yer alır. Aşağıdaki tablo, dış kulak kalemlerini D-YÜZ bölümünün ilk iki sınıfındaki komşu kalemleriyle birlikte gösterir:

Sınıf	Cetvel kalemi (Ek-2, D-YÜZ)	Engel oranı
Sınıf 1	Edinsel nedenlerle fiziksel görünümü bozan burun eğriliği	%2
Sınıf 1	Dış kulağın tek taraflı kaybı veya şekil bozukluğu	%3
Sınıf 1	Frontal kemikte çökme	%5
Sınıf 2	Yanakla beraber burun veya frontal kemikte çökme	%6
Sınıf 2	Dış kulağın çift taraflı kaybı veya şekil bozukluğu	%7
Sınıf 2	Tükürük bezi kanallarının yaralanması veya hastalıkları sonucu sürekli fistül	%7
Sınıf 2	Burun ve sinüs boşluğuna açılma ile birlikte maksillanın kısmi kaybı (medial duvar kaybı)	%10

Tablo, oranın neden bu kadar düşük olduğunu da açıklar: dış kulak kaybı, cetvelin en hafif sınıfındaki kalemler arasında konumlandırılmıştır. Yanındaki komşuları burun eğriliği ve alın kemiğindeki çökmedir; yani cetvel bu kaybı öncelikle görünüme ilişkin bir kayıp olarak sınıflandırmıştır.

Dış kulağın çift taraflı kaybı yüzde kaç?

Dış kulağın çift taraflı kaybı veya şekil bozukluğunun engel oranı %7’dir. Buradaki artış iki kulağın oranının toplanmasından gelmez — %3 + %3 hesabı yapılmaz. Çift taraflı kayıp, cetvelde ayrı ve kendi başına bir kalem olarak, üstelik farklı bir sınıfta yazılıdır. Yani iki kulağın kaybı, tek kulağın kaybının iki katı sayılmaz; kılavuz onu nitelik olarak başka bir kategoriye taşır.

Sınıf 1 ile Sınıf 2 arasındaki fark nedir?

D-YÜZ bölümü, her sınıfın ne anlama geldiğini kılavuzun kendi cümleleriyle tanımlar. Bu tanımlar rapor tartışmalarında belirleyicidir, çünkü bir kalemin hangi sınıfa girdiği doğrudan oranı değiştirir:

Sınıf	Kılavuzdaki tanımı
Sınıf 1	Yüzdeki anormallik daha çok cilt yapısındaki bozukluklar ve dış görünümle sınırlı
Sınıf 2	Cilt bozukluğu olsun veya olmasın yüzün bir kısmının destek yapısında kayıp olması
Sınıf 3	Yüzün anatomik kısmı veya bölgesinde kayıp olması
Sınıf 4	Yüzde ileri derecede şekil bozukluğu
Sınıf 5	Bireyin fiziksel, psikolojik ve duygusal durumunu belirgin bir şekilde etkileyen ve ileri derecede fonksiyon bozukluğuna yol açan yüz şekil bozuklukları

Tek taraflı kayıp Sınıf 1’de, yani “dış görünümle sınırlı” grupta; çift taraflı kayıp ise Sınıf 2’de, yani “yüzün bir kısmının destek yapısında kayıp” grubundadır. Bu kademelenme, aynı bölümün Sınıf 5 kalemlerine kadar uzanır: burnun tam kaybı %47, ameliyat edilemeyen burun ve çene tümörleri %65 oranındadır. Yüz bölgesinin diğer kalemleri için yüzde şekil bozukluğu maluliyet oranı ve tazminat yazımızdaki tam cetvel dökümüne bakabilirsiniz.

Maluliyet oranı mı, engel oranı mı?

Günlük dilde ikisi aynı şeymiş gibi kullanılır, oysa üç ayrı kavram ve üç ayrı mevzuat vardır. Hangi rejimde olduğunuz, hangi cetvelin uygulanacağını da belirler:

Kavram	Dayanağı	Nerede kullanılır
Engel oranı	Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik + Ek-2	Engelli sağlık kurulu raporu; trafik kazası tazminat hesabında maluliyet tespiti
Sürekli iş göremezlik derecesi	5510 sayılı Kanun ve Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği	SGK’nın iş kazası / meslek hastalığı geliri
Meslekte kazanma gücü kaybı	Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği	Meslek hastalığı dosyaları; aynı arıza meslekten mesleğe farklı oran doğurur

Ayrımın kanuni dayanağı Yönetmelik m.2/3’tür: 5510 sayılı Kanuna tabi sigortalılara bağlanacak sürekli iş göremezlik geliri, malullük aylıkları ile ölüm sigortasından bağlanacak aylıklar için istenecek durum bildirir raporlar, bu Yönetmelik kapsamında “değerlendirilemez”. Yani SGK dosyanız varsa, kulak kaybınızın karşılığı Ek-2’den değil kendi mevzuatından okunur.

Dış Kulağın Tek Taraflı Kaybının Maluliyet Kapsamındaki Değerlendirilmesi

Değerlendirme, kaybın kişiyi ne kadar etkilediğine dair genel bir kanaatle değil, kılavuzun kendi yöntemiyle yapılır. Ek-2’nin giriş bölümü yöntemi tek cümlede verir: “engellilik durumu belirlenirken tıbbi bozukluk hem anatomik hem de fonksiyonel olarak değerlendirilmektedir.” Dış kulakta bu ikilik çok belirgindir; kepçenin yokluğu anatomik bir kayıptır ve kendi başına oran doğurur, işitmenin azalıp azalmadığına bakılmaksızın.

Kılavuzun aynı paragrafındaki ikinci ölçüt kalıcılıktır: değerlendirmeye alınan bozukluk, “tıbbi tedavi olsun olmasın engel durumunda bir değişikliğin olmayacağı kanaatine varılan” bozukluktur. Bu yüzden ameliyat planlanan ya da iyileşme süreci devam eden bir olguda kurul, önce süreli rapor düzenleyip tabloyu bekler.

Hangi yönetmelik uygulanır? Ölçüt olay tarihidir

Bugün yürürlükte olan cetvel, 20/2/2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekleridir. Ancak tazminat davasında hangi yönetmeliğin uygulanacağını rapor tarihi değil olay tarihi belirler. Yargıtay’ın yerleşik uygulaması, olay tarihine göre şu dönemlemeyi yapar:

Olay tarihi	Uygulanacak düzenleme
11/10/2008 öncesi	Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü
11/10/2008 – 1/9/2013	Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği
1/9/2013 – 1/6/2015	Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği
1/6/2015 – 20/2/2019	Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik
20/2/2019 sonrası	Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik

Eski tarihli bir kazada bugünkü cetvele göre yazılmış rapor, bu nedenle tek başına hükme esas alınmaz; bilirkişiden olay tarihindeki mevzuata göre değerlendirme istenir. 2019 öncesi yönetmeliklerde dış kulak kalemi farklı sınıflandırmalar içinde yer aldığı için, tarih ölçütü bu damarda somut sonuç doğurur.

Raporu hangi sağlık kuruluşu verir, Adli Tıp Kurumu bu kurul mudur?

Engelli sağlık kurulu raporunu düzenlemeye yetkili hastaneler ve hakem hastaneler Sağlık Bakanlığınca belirlenir ve Bakanlığın internet sitesinde yayımlanır (m.7/1). Yetkili olmayan bir kuruluştan ya da kurul teşkil edilemeyen bir hastaneden alınan rapor, m.7/2 gereği “kurumlarca değerlendirmeye alınmaz”. Rapor almadan önce hastanenin listede olup olmadığına bakmak, sonradan tamamen geçersiz sayılacak bir rapor için zaman ve para harcamayı önler.

Adli Tıp Kurumu bu yönetmelik anlamında bir engelli sağlık kurulu değildir. ATK ihtisas kurulları ve üniversitelerin adli tıp anabilim dalları, tazminat davasında mahkemenin görevlendirmesiyle maluliyet raporu düzenler; bu rapor Ek-2 cetvelini uygular ama engelli sağlık kurulu raporunun yerine geçmez. İkisinin hangi amaçla alındığı farklıdır — ayrıntı için trafik kazası sağlık kurulu raporu nasıl alınır yazımıza bakabilirsiniz.

Kurul hangi belgelere bakar?

Yönetmelik m.8/1, kurulun izleyeceği adımları sayar: birey veya vasisi dilekçeyle yetkili sağlık kuruluşuna başvurur; beyanına uygun poliklinikler belirlenir; muayene formuna klinik bulgular, ICD kodları, radyolojik tetkikler, laboratuvar bilgileri, tanı, doku, organ ve/veya fonksiyon kaybı ile engel oranı yazılır, imzalanır ve kaşelenir; kurul bireyi bizzat görerek karar verir. Gerekli branş hekimi ya da tetkik yoksa konsültasyon formuyla en yakın kuruluştan hizmet alınır.

Dış kulak dosyasında bu listenin iki kalemi öne çıkar: kaybın anatomik boyutunu gösteren fotoğraf ve muayene bulgusu ile — işitme de etkilenmişse — ayrıca istenecek odyometri. İkisi ayrı bölümleri beslediği için birinin eksikliği diğerinin oranını değiştirmez.

Dış Kulak Kaybı İşitme Kaybı Sayılır mı?

Hayır. Dış kulağın kaybı ile işitme kaybı, engellilik cetvelinin iki ayrı bölümünde düzenlenmiştir ve iki ayrı oran doğurur. Bu, damardaki en sık yapılan hatadır: kulak kepçesi kopan bir kişiye “işitme testi yaptırın, oranınız oradan çıkacak” denmesi mevzuata aykırıdır. Dış kulağın anatomik kaybı D-YÜZ bölümünden, işitmedeki azalma ise A-İŞİTME bölümünden değerlendirilir.

İki bölüm, iki ayrı ölçüm yöntemi

	Dış kulağın kaybı	İşitme kaybı
Cetveldeki bölüm	D-YÜZ	A-İŞİTME
Ölçüm yöntemi	Anatomik muayene: kepçe var mı, şekli kalıcı olarak bozulmuş mu	Saf ses odyometrisi; 500, 1000, 2000 ve 4000 Hz eşiklerinin dB toplamı
Oran nasıl bulunur	Kalemin karşısındaki sabit sayı okunur	Tablo 1 ile işitme kaybı yüzdesi, Tablo 2 ile engel oranı bulunur
Tek taraflı karşılığı	%3	Tam sağırlıkta %12‘ye kadar
Çift taraflı karşılığı	%7	İki kulakta tam kayıpta %52

Tablodan görüleceği gibi iki bölüm yalnız yöntem olarak değil, ölçek olarak da ayrışır: işitme tarafında oranlar çok daha yüksek basamaklara çıkar. İşitme kaybının nasıl hesaplandığı, hangi tablonun nasıl okunduğu ve tek kulak işitme kaybı engel oranının neden %12’de tavan yaptığı ayrı bir konudur; tamamı trafik kazası sonrası işitme kaybından dolayı ne kadar tazminat alınabilir yazımızda cetvel tabloları üzerinden anlatılmıştır.

Dış kulağın kaybı işitmeyi ne kadar etkiler?

Kulak kepçesi sesi toplayıp kulak yoluna yönlendirir ve sesin hangi yönden geldiğini ayırt etmeye yardım eder. Kepçenin kaybında işitme eşiği çoğu olguda belirgin biçimde bozulmaz; buna karşılık sesin kaynağını yönlendirme ve gürültülü ortamda konuşmayı ayırt etme güçleşir. Dış kulak yolu da daralmış ya da kapanmışsa bu kez iletim tipi bir kayıp eklenir ve odyometri anlamlı sonuç verir.

Bu nedenle dış kulak dosyasında doğru talep şudur: kurulun yalnız kepçeyi değil, işitmeyi de ayrıca değerlendirmesi. İşitmede ölçülebilir bir kayıp çıkmazsa oran %3’te kalır; çıkarsa ikinci bir oran doğar ve iki oran birleştirilir.

Oranlar toplanır mı? Balthazard formülü

Hayır, toplanmaz. Yönetmelik m.10/4 açıktır: “Birden fazla hastalığı veya fonksiyon kaybı bulunanların engellilik durumu Ek-2’de yer alan engel alanları kılavuzu esas alınarak Ek-3’teki Balthazard yöntemi ile hesaplanır.” Formülün adımları aynı Yönetmeliğin Geçici 2. maddesinde tek tek sayılmıştır: oranlar ayrı ayrı tespit edilir, en yüksekten başlanarak sıraya konur, en yüksek oran 100’den çıkarılır, kalan miktar ikinci oranla çarpılır, çarpım 100’e bölünüp en yüksek orana eklenir.

Somut örnek: tek kulağını kaybetmiş (D-YÜZ bölümünden %3) ve işitme değerlendirmesinden ayrıca %10 oran verilmiş bir kişide hesap şöyledir:

1. Oranlar sıralanır: %10 ve %3.
2. En yüksek oran 100’den çıkarılır: 100 − 10 = 90.
3. Kalan, ikinci oranla çarpılıp 100’e bölünür: (90 × 3) ÷ 100 = 2,7.
4. Sonuç en yüksek orana eklenir: 10 + 2,7 = %12,7.

Düz toplama yapılsaydı %13 çıkardı; fark küçük görünse de aynı formül daha yüksek oranlarda ciddi sapma yaratır. Ayrıca m.10/4’ün son cümlesi bir istisna koyar: 65 yaş ve üzeri bireylerin engellilik oranına Balthazard formülüyle %10 eklenir — bu ekleme de düz toplama değildir, formülün içinden geçer. Hesabın adım adım işleyişi ve tablonun okunuşu için Balthazard hesaplama tablosu nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Kulak Protezi Taktırınca Engel Oranı Düşer mi?

Hayır. Değerlendirme, protez veya işitme cihazı olmaksızın yapılır. İşitme tarafında bu kural cetvelin tanımlar bölümünde birebir yazılıdır: “İşitmenin değerlendirilmesi sırasında işitme cihazları ve protezler kullanılmamalıdır.” Anatomik kayıp tarafında ise ölçüt kalıcılıktır; kulak epitezi (dışarıdan takılan yapay kulak) veya kıkırdak greftiyle yapılan rekonstrüksiyon, kaybedilen dokuyu geri getirmediği için kalemi ortadan kaldırmaz.

Bu, Ek-2’nin giriş cümlesinin doğrudan sonucudur: oranlar “tıbbi tedavi olsun olmasın engel durumunda bir değişikliğin olmayacağı kanaatine varılan kalıcı bozukluklar” için verilir. Cerrahi onarım görünümü iyileştirebilir; cetvelin sorduğu soru ise dokunun geri gelip gelmediğidir.

Kulak protezi ve estetik onarım masrafını kim öder?

Trafik kazasında bu soru çoğu kaynakta yanlış cevaplanır. Karayolları Trafik Kanunu m.98 gereği trafik kazası sebebiyle sunulan sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. Aynı maddenin ikinci fıkrası, sigorta şirketlerinden ve Güvence Hesabından SGK’ya yapılan aktarımla birlikte “sigorta şirketlerinin ve Güvence Hesabının bu teminat kapsamındaki yükümlülükleri sona erer” der. Yani protez ve tedavi masrafı için başvurulacak muhatap sigorta şirketi değil SGK’dır.

Maddeye 2015’te eklenen cümle protezleri özel olarak anar: SGK “protez ve ortezler için farklı birim fiyatı tespit eder” ve bu hizmetler “sağlık uygulama tebliğindeki istisnai sağlık hizmetleri kapsamına dâhil edilmez”. Kurumun ödemeyi reddetmesi hâlinde izlenecek itiraz ve dava yolu için SGK tıbbi malzeme ve cihaz bedelini ödemediğinde itiraz ve dava yolu yazımıza bakabilirsiniz.

İş kazası kaynaklı bir kayıpta rejim değişir: tedavi ve protez giderleri genel sağlık sigortası kapsamında Kurumca karşılanır, kusuru bulunan işverene ise SGK ayrıca rücu edebilir.

Dış Kulak Kaybı Hangi Engel Grubuna İşaretlenir?

Engelli sağlık kurulu raporunun formunda, oranın yanı sıra bir de engel grubu işaretlenir. Ek-1’deki form sekiz grup sayar: Ortopedik, Zihinsel, Görme, Ruhsal ve Duygusal, İşitme, Süreğen (Kronik), Dil ve Konuşma, Sınıflanamayan. Yönetmelik m.8/1-e uyarınca bu alan boş bırakılamaz ve gerektiğinde birden fazlası işaretlenebilir.

Dış kulağın anatomik kaybı, işitme eşiği bozulmamışsa “İşitme” grubuna girmez; kayıp yüz bölgesine ait bir doku kaybı olduğu için pratikte “Sınıflanamayan” grubunda değerlendirilir. İşitme de ölçülebilir biçimde etkilenmişse ikinci bir grup olarak “İşitme” de işaretlenir. Grup, oranı değiştirmez; ancak istihdam kotası, eğitim desteği ve bazı sosyal haklarda grup bilgisi üzerinden değerlendirme yapıldığı için raporun bu satırı gözden geçirilmelidir.

Sık sorulan bir soru da kulakla ilgili kaybın ortopedik engel sayılıp sayılmadığıdır. Ortopedik grup, kas-iskelet sistemine ait fonksiyon kayıpları içindir; kulak kepçesinin kaybı bu gruba girmez. Cetveldeki yeri de kas-iskelet bölümü değil, kulak burun boğaz başlığı altındaki D-YÜZ bölümüdür.

Dış Kulak Kaybında Hangi Rapor Alınır?

Yönetmelik iki ayrı rapor türü düzenler ve hangisinin alınacağı kaybın sebebine göre değişir. Birincisi Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu, ikincisi Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporudur (Ek-4). Trafik kazası, iş kazası veya darp sonucu oluşan kulak kaybında dosyaya esas olan ikinci rapordur.

	Engellilik sağlık kurulu raporu	Kaza ve yaralanmaya bağlı durum bildirir rapor (Ek-4)
Ne için alınır	Engelliliğe bağlı sosyal haklar, vergi indirimi, istihdam	Kaza veya yaralanmanın doğurduğu kaybın belgelenmesi
Kim talep eder	Birey veya vasisi	Kurumlarca resmî yazı ile istenir
Kronik hastalıklar	Hepsi değerlendirilir	Kronik hastalık fonksiyon kayıpları belirtilmez (m.9/3)
Tedavi sürüyorsa	Süreli düzenlenir	Süreli düzenlenir, tamamlanınca yeniden değerlendirilir

İki rapor arasındaki en önemli fark m.9/3’tedir: kaza raporunda kronik hastalıklara ait fonksiyon kayıpları belirtilmez. Bunun sebebi illiyet bağıdır — kaza dosyasında sorulan soru “bu kişi ne kadar engellidir” değil, “kaza bu kişide ne kadar kayıp yaratmıştır”dır. Kulak dosyasında bu ayrım somut sonuç doğurur: kazadan önce var olan bir kulak anomalisi Ek-4 raporunda dışarıda kalır.

Rapor süreli mi sürekli mi düzenlenir?

Yönetmelik m.11/1 raporun sürekli veya süreli olarak düzenleneceğini ve geçerlilik süresinin raporda mutlaka belirtileceğini söyler. m.11/2’ye göre engel durumunun ilaç tedavisi, cerrahi tedavi veya rehabilitasyonla zaman içinde azalma ihtimali varsa ve bulgular tam görülemiyorsa süreli rapor düzenlenir. Kulak rekonstrüksiyonu planlanan bir olguda ilk raporun süreli çıkması bu yüzden olağandır.

Sürekli rapor ise kaybın artık değişmeyeceği kanaatiyle verilir ve bu, itiraz açısından önemli bir sonuç doğurur: m.12/6 gereği terör, kaza ve yaralanma nedeniyle verilen, engel oranının değişmeyeceği hakem hastane kararıyla kesinleşen sürekli ibareli raporlar için yeni rapor başvurusu kabul edilmez. Yani lehinize olmayan bir raporun kesinleşmesine izin vermek, kapıyı tamamen kapatabilir.

Kulak Kaybı Raporuna İtiraz Süresi Ne Kadar?

Bireysel itiraz otuz gün içinde yapılır. Yönetmelik m.12/1: raporlara engelli birey, vasisi veya raporu talep eden kurum tarafından il sağlık müdürlüğüne itiraz edilir; bireysel itirazlar “ilgilisine teslim tarihinden itibaren otuz gün içerisinde” yapılır ve “süresinde yapılmayan itirazlar değerlendirilmez”. Burası nettir. Tartışma, sürenin ne zaman başladığı ve kurumların bu süreye tabi olup olmadığında çıkar.

Kurum itirazında süre aranır mı? İki yönetmelik çelişiyor

Engellilik Yönetmeliği m.12/1’in son cümlesi “Kurum itirazlarında süre aranmaz” der. Ancak 19/5/2026 tarihli ve 33258 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63/1 bunun tersini söyler: sağlık raporlarına kişilerce itiraz “raporun kişinin e-Devlet sistemine aktarılmasından itibaren”, kurumlarca itiraz ise “kişinin kuruma başvuru tarihinden veya raporu ibraz tarihinden itibaren otuz gün içinde” yapılabilir ve “bu sürenin geçmesinden sonra yapılan itirazlar kabul edilmez”.

Konu	Engellilik Yön. m.12/1 (2019)	Sağlık Raporları Yön. m.63/1 (2026)
Bireysel itiraz süresi	Otuz gün	Otuz gün
Sürenin başlangıcı	Raporun ilgilisine teslim tarihi	Raporun e-Devlet’e aktarılma tarihi
Kurum itirazı	Süre aranmaz	Otuz gün; sonrası kabul edilmez

Çatışmanın çözümü Sağlık Raporları Yönetmeliği m.70/2’dedir: “Diğer yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hüküm bulunması hâlinde, bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.” Kural açık olsa da uygulamada iki metin hâlâ yan yana durduğu için, itiraz dilekçesinde hangi tarihin esas alındığını yazmak ve her iki süreyi de kaçırmamak en güvenli yoldur. m.63/3 ayrıca bir istisna koyar: resmî kurumların yazı ile talebi hâlinde itiraz süreleri dikkate alınmaz.

İtirazdan sonra ne oluyor? Hakem hastane süreci

İtiraz üzerine birey, müdürlük tarafından yetkili en yakın farklı bir sağlık kuruluşuna gönderilir; önceki rapor farklı bir kuruluştan alınmışsa sürekli izlemin yapıldığı kuruluşa yönlendirilir (m.12/2). İki rapordaki kararlar aynı yöndeyse rapor kesinleşir. Farklıysa ve itiraz sürüyorsa dosya hakem hastaneye gider; hakem hastanenin kararı kesindir.

Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63/4 bu aşamaya somut bir takvim ekler: hakem hastaneyi il sağlık müdürlüğü belirler ve tebliğ eder; tebliğden itibaren en geç yirmi gün içinde kişinin Merkezi Hastane Randevu Sistemi üzerinden randevu alması gerekir. Bu yirmi günlük süre 2019 tarihli Engellilik Yönetmeliğinde yoktur ve pratikte itiraz hakkının sessizce düşmesine yol açabilir.

Bir incelik daha: m.12/3 uyarınca ilk veya itiraza istinaden alınan ikinci rapor hakem hastaneden alınmış olsa dahi hakem hastane raporu sayılmaz. Yani hakem hastaneye tesadüfen yapılan bir başvuru, itiraz zincirindeki hakem aşamasının yerine geçmez.

Rapor kesinleşirse yeniden başvurulabilir mi?

Kural m.12/5’tedir: hakem hastane kararıyla ya da süresinde itiraz edilmeyerek kesinleşen rapor hakkında aynı gereksinim alanıyla ilgili yeni rapor başvurusu en erken altı ay sonra kabul edilir. Kaza kaynaklı dosyalarda ise yukarıda anılan m.12/6 devreye girer ve sürekli ibareli, hakem hastane kararıyla kesinleşmiş raporlarda yeni başvuru hiç kabul edilmez.

Bu iki hüküm, dış kulak dosyasında acele edilmemesi gereken noktayı işaret eder: rekonstrüksiyon cerrahisi planlanıyorsa ve sonuç henüz belli değilse, sürekli rapor için ısrar etmek yerine süreli rapor alıp tabloyu oturtmak daha korunaklıdır.

%3 Engel Oranıyla Hangi Haklar Alınır, Hangileri Alınmaz?

Bu sorunun dürüst cevabı ikiye ayrılır. %3’lük bir engel oranı, engellilik statüsüne bağlı sosyal hakların eşiklerinin altında kalır; buna karşılık kaza kaynaklıysa tazminat hesabında doğrudan kullanılır. İki sonucun birbirine karıştırılması, damardaki en yaygın hayal kırıklığının kaynağıdır.

Rapor tek başına hak doğurur mu?

Hayır. Yönetmelik m.10/1 bunu açıkça yazar: “Bireyin elde edeceği sosyal haklar, hizmetler veya kazanımlar raporlar dikkate alınarak ilgili kurumlarca ayrıca belirlenir. Raporlar, tek başına hakların verilmesi için dayanak teşkil etmez. İlgili mevzuata göre diğer şartların da ayrıca sağlanması zorunludur.” Rapor bir tespit belgesidir; her hak kendi kanunundaki şartlara tabidir.

Kulak engelli raporuyla maaş bağlanır mı?

Halk arasında “engelli maaşı” denen aylık, 2022 sayılı Kanunun 2. maddesine dayanır ve kanun metninde bir yüzde oranı geçmez; ölçüt olarak iki durum sayılır: (a) “başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek şekilde engelli” olmak, (b) engelli olup “talebine rağmen Türkiye İş Kurumu tarafından işe yerleştirilememiş” olmak. Her iki halde de ayrıca muhtaçlık şartı aranır ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarınca muhtaçlık kararı verilmiş olması gerekir.

Tek kulağını kaybetmiş bir kişi bu ölçütlerin hiçbirini karşılamaz. Dolayısıyla %3 oranla engelli aylığı bağlanmaz. Aynı sonuç %7’lik çift taraflı kayıp için de geçerlidir.

Vergi indiriminden yararlanılır mı?

Hayır. Gelir Vergisi Kanunu m.31’e göre çalışma gücünün asgari %80‘ini kaybedenler birinci derece, asgari %60‘ını kaybedenler ikinci derece, asgari %40‘ını kaybedenler üçüncü derece engelli sayılır. En alt basamağın eşiği %40 olduğu için %3 veya %7’lik bir oran engellilik indirimi kapsamına girmez.

Hak	Aranan ölçüt	%3 ile durum
Engellilik (vergi) indirimi	GVK m.31 — en az %40	Yararlanılamaz
Engelli aylığı	2022 s.K. m.2 — bakıma muhtaçlık veya işe yerleştirilememe + muhtaçlık	Bağlanmaz
Engelli kadrosundan istihdam	Kendi mevzuatındaki oran ve şartlar	Karşılanmaz
Tazminat hesabında maluliyet	Kaza ile illiyet bağı ve kalıcı kayıp	Doğrudan kullanılır

Tablonun son satırı, yazının en pratik sonucudur: sosyal haklar bakımından “küçük” sayılan bir oran, haksız fiilden doğan tazminat hesabında hiç de küçük olmayan bir rakama karşılık gelebilir. Çünkü orada hesap, oranla birlikte kişinin geliri, yaşı ve bakiye ömrü üzerinden kurulur.

Dış Kulak Kaybı veya Şekil Bozukluğu İçin Tazminat Hakkı

Dış kulağın kaybı bir başkasının hukuka aykırı davranışından doğmuşsa, zarar gören maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Talebin dayanağı engelli sağlık kurulu raporu değil, haksız fiil sorumluluğudur; rapor yalnızca kalıcı kaybın oranını belgeler. Bu yüzden tazminat davasında rapor, tek başına değil kusur tespiti ve hesap raporuyla birlikte anlam kazanır.

Trafik kazasında tazminatı kim öder?

Kaza bir motorlu araç kazasıysa muhatap üçe ayrılır ve her kalem farklı kapıya gider:

Kalem	Muhatap	Dayanak
Tedavi, ameliyat, protez ve epitez masrafı	Sosyal Güvenlik Kurumu	KTK m.98 — sigortacının sorumluluğu aktarımla sona ermiştir
Kalıcı sakatlıktan doğan maddi tazminat	Zorunlu trafik sigortası (poliçe limiti içinde), aşan kısım için işleten ve sürücü	Sakatlanma teminatı
Manevi tazminat	Sigorta şirketi değil; işleten, sürücü veya diğer sorumlular	KTK m.92/f — manevi tazminat talepleri ZMSS kapsamı dışındadır

Sigorta şirketine karşı dava açmadan önce yazılı başvuru zorunludur. KTK m.97: sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde zarar gören dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir. Bu süre sık sık m.99’daki sekiz iş günlük ödeme süresiyle karıştırılır; ikisi ayrı hükümlerdir.

İş kazasında rejim nasıl değişir?

Kulak kaybı işyerinde ya da işin yürütümü sırasında gerçekleşmişse iki ayrı hat birlikte işler. Birincisi SGK hattıdır: Kurum tedavi giderlerini karşılar, sürekli iş göremezlik derecesi kendi mevzuatına göre belirlenir ve eşiği aşıyorsa gelir bağlanır. İkincisi işverene karşı açılan tazminat davasıdır; burada işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği tartışılır.

Buradaki kritik nokta, engel oranı ile sürekli iş göremezlik derecesinin aynı sayı olmayabileceğidir. Yönetmelik m.2/3 zaten SGK’ya bağlanacak gelirler için istenen raporların bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilemeyeceğini söyler. Hesabın nasıl kurulduğu için iş kazaları sonrası iş gücü kaybı tazminatı hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi maddi tazminat kalemleri istenebilir?

• Çalışma gücünün azalmasından doğan kayıp: engel oranı, kişinin geliri, yaşı ve bakiye ömrü üzerinden hesaplanan ana kalem.
• Geçici iş göremezlik: iyileşme süresince çalışamamaktan doğan gelir kaybı.
• SGK’nın karşılamadığı tedavi giderleri: m.98 rejiminin dışında kalan, belgelenmiş harcamalar.
• Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zarar: görünür bir kaybın mesleki ilerlemeyi ya da iş bulmayı güçleştirdiği hallerde gündeme gelir.

Kalemler kusur oranına göre indirilir: karşı tarafın kusuru %70 ise hesaplanan zararın %70’i istenebilir. Bu yüzden kusur tespiti, maluliyet oranı kadar belirleyicidir.

Manevi tazminat neye göre belirlenir?

Manevi tazminat, engel oranının bir yüzdesi olarak hesaplanmaz. Hâkim; olayın ağırlığını, tarafların kusur durumunu, ekonomik ve sosyal durumlarını, kaybın kişide bıraktığı etkiyi ve zararın giderilebilirliğini birlikte değerlendirir. Dış kulak dosyasında belirleyici olan, kaybın sürekli görünür olmasıdır: yüz bölgesinde kalıcı bir değişiklik, düşük bir engel oranına rağmen manevi tazminat bakımından ağırlık taşır.

Bu kalem trafik kazasında sigorta şirketinden istenemez; KTK m.92/f manevi tazminat taleplerini zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında bırakmıştır. Talep, işletene ve sürücüye yöneltilir. Yüz bölgesindeki kalıcı değişikliğin manevi tazminata etkisi için trafik kazasında kalıcı iz kalırsa manevi tazminat nasıl değerlendirilir yazımıza bakabilirsiniz.

Maluliyet Oranı Düşük Çıkarsa Tazminat Alınamaz mı?

Alınır. Engel oranının düşük olması tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; yalnızca çalışma gücü kaybına dayanan kalemin tutarını küçültür. Manevi tazminat, geçici iş göremezlik ve tedavi giderleri oranla bağlı olmadığı için maluliyet oranı sıfır çıksa dahi talep edilebilir. Aynı mantık, oranın %3’te kaldığı dış kulak dosyalarında da geçerlidir.

Pratikte yapılan hata, sürecin başında “oran düşük, dava açmaya değmez” denilerek dosyanın kapatılmasıdır. Oysa kalemler ayrı ayrı değerlendirildiğinde tablo değişebilir. Maluliyet çıkmayan dosyalarda hangi taleplerin ayakta kaldığı yaralanmalı kazada maluliyet olmazsa tazminat alınır mı yazımızda ele alınmıştır.

Dava açmak için elde rapor bulunması da şart değildir. Mahkeme, kalıcı kaybın oranını tespit ettirmek üzere Adli Tıp Kurumu ihtisas kurulundan ya da üniversitelerin adli tıp anabilim dalından rapor alır. Ancak zamanaşımı işlemeye devam ettiği için rapor beklenirken sürenin dolmamasına dikkat edilmelidir.

Kulak Kepçesindeki Yaralanma Ceza Davasında Nasıl Değerlendirilir?

Kulak kaybı, tazminat davasının yanında bir de ceza boyutu doğurur ve buradaki nitelendirme cezanın oranını doğrudan değiştirir. Adli Tıp Kurumu’nun yaralama değerlendirme ölçütlerinde kulak lezyonları yüz bölgesi kapsamında incelenir; dolayısıyla kulak kepçesindeki kalıcı hasar, Türk Ceza Kanunu’nun yüzle ilgili nitelikli hallerine girebilir.

Yüzde sabit iz mi, yüzün sürekli değişikliği mi?

İki kavram farklı ağırlıktadır ve aynı kanun maddesinin ayrı fıkralarında düzenlenmiştir:

Nitelikli hal	Kasten yaralama (TCK m.87)	Taksirle yaralama (TCK m.89)
Yüzde sabit iz	m.87/1-c — ceza bir kat artırılır	m.89/2-d — ceza yarısı oranında artırılır
Yüzün sürekli değişikliği	m.87/2-d — ceza iki kat artırılır	m.89/3-d — ceza bir kat artırılır
Duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflaması	m.87/1-a — bir kat	m.89/2-a — yarısı oranında
Duyu veya organ işlevinin yitirilmesi	m.87/2-b — iki kat	m.89/3-b — bir kat

Kulak kepçesinin tamamen kaybı, yüzün görünümünde kalıcı ve belirgin bir değişiklik yarattığı için ağır fıkra kapsamında değerlendirilmeye elverişlidir; buna karşılık küçük bir doku kaybı ya da onarılmış bir yırtık sabit iz kapsamında kalabilir. Ayrım adli tıp raporuyla kurulur ve rapor, savcılıkça ya da mahkemece istenir.

Dış kulak dosyasında ikinci bir imkân daha vardır: kayıp işitmeyi de etkilemişse duyu işlevinin sürekli zayıflaması bendi ayrıca gündeme gelir. Yüz bölgesi lezyonlarının ceza dosyasında nasıl sınıflandırıldığına dair ayrıntı yüzde şekil bozukluğu maluliyet oranı ve tazminat yazımızdadır.

Trafik kazasında şikâyet gerekir mi?

Trafik kazaları taksirle yaralama kapsamındadır. TCK m.89/5: “Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Ancak, birinci fıkra kapsamına giren yaralama hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi halinde şikâyet aranmaz.” Yani kulak kaybı gibi nitelikli bir sonuç doğmuş ve fail bilinçli taksirle hareket etmişse, şikâyet olmasa da soruşturma yürütülür.

Şikâyete bağlı hallerde süre altı aydır ve fiilin ve failin öğrenildiği tarihten işler. Bu sürenin kaçırılması ceza yolunu kapatır, ancak tazminat davasını etkilemez — ikisi ayrı dava ve ayrı zamanaşımı rejimidir.

Dış Kulak Kaybında Tazminat Davası Zamanaşımı Kaç Yıl?

Genel kural iki yıl ve on yıldır. Türk Borçlar Kanunu m.72: “Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.” Trafik kazalarında karşılığı Karayolları Trafik Kanunu m.109’dur: zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl, her halde kaza gününden itibaren on yıl.

Ceza zamanaşımı süreyi uzatır mı?

Evet. Her iki maddede de aynı istisna vardır: fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, tazminat talebi için de o uzun süre uygulanır. Kulak kaybı gibi nitelikli sonuç doğuran yaralamalarda ceza zamanaşımı çoğu zaman iki yılı aşar; bu nedenle iki yıl geçmiş bir dosyayı kapatmadan önce ceza dosyasındaki nitelendirmeye bakmak gerekir.

KTK m.109/3 ayrıca bir kolaylık getirir: zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur; sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı da tazminat yükümlüsü bakımından kesilmiş sayılır. Sürelerin ayrıntısı ve kesilme halleri için trafik kazası tazminat zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Maluliyet ve Tazminat Süreçlerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Dış kulak dosyalarında sonucu değiştiren şey, çoğu zaman davanın kendisi değil ondan önce atılan adımlardır. Aşağıdaki başlıklar, bu damarda en sık hak kaybına yol açan noktaları sırasıyla toplar.

1. Rapor alınacak hastanenin yetkili olduğunu önceden doğrulayın. Yetkili sağlık kuruluşları ve hakem hastaneler Sağlık Bakanlığınca belirlenip Bakanlığın internet sitesinde yayımlanır (m.7/1). Yetkisiz bir kuruluştan alınan rapor m.7/2 gereği hiç değerlendirmeye alınmaz; harcanan zaman geri gelmez.

2. Kaza dosyasında doğru rapor türünü isteyin. Trafik kazası, iş kazası veya darp kaynaklı kayıplarda dosyaya esas olan belge Ek-4 formundaki durum bildirir sağlık kurulu raporudur. Bu rapor kurumlarca resmî yazı ile istenir ve m.9/3 gereği kronik hastalıklara ait fonksiyon kayıplarını içermez.

3. Kulak ve işitme değerlendirmesini ayrı ayrı talep edin. Dış kulağın anatomik kaybı D-YÜZ bölümünden, işitmedeki azalma A-İŞİTME bölümünden okunur. Muayene formuna yalnız biri yazılırsa ikinci oran dosyaya hiç girmez ve Balthazard hesabı yapılamaz.

4. Tedavi bitmeden sürekli rapor için ısrar etmeyin. Rekonstrüksiyon planlanıyorsa m.11/2 gereği süreli rapor düzenlenmesi olağandır. Erken alınan ve hakem hastane kararıyla kesinleşen sürekli rapor, m.12/6 gereği kaza kaynaklı dosyalarda yeni başvuru hakkını tamamen kapatabilir.

5. İtiraz süresini takvime yazın. Bireysel itiraz otuz gündür (m.12/1). Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63/1 süreyi raporun e-Devlet’e aktarılmasından başlatır; iki düzenleme başlangıç anını farklı belirlediği için, erken olan tarihi esas almak güvenlidir. Hakem hastaneye yönlendirme yapılmışsa m.63/4’teki yirmi günlük randevu süresi ayrıca işler.

6. Trafik kazasında sigortaya yazılı başvuruyu atlamayın. KTK m.97 gereği dava veya tahkim yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru zorunludur; şirketin 15 gün içinde cevap vermemesi ya da cevabın talebi karşılamaması üzerine dava açılabilir.

7. Tedavi masrafını yanlış muhataba sormayın. Trafik kazasında sağlık hizmet bedelleri KTK m.98 gereği SGK’dan karşılanır; sigorta şirketinin bu teminat kapsamındaki yükümlülüğü kanunen sona ermiştir. Sigortaya yöneltilen tedavi gideri talebi reddedilir ve süre kaybettirir.

8. Ceza ve tazminat yollarını ayrı takip edin. Şikâyete bağlı hallerde şikâyet süresi TCK m.73/1 gereği altı aydır ve fiilin ve failin öğrenildiği günden başlar. Bu sürenin kaçırılması ceza yolunu kapatır; tazminat davası ise kendi zamanaşımına tabidir.

9. Belgeleri baştan biriktirin. Kaza tespit tutanağı, acil servis kayıtları, ameliyat notları, patoloji ve odyometri sonuçları, fotoğraflar, gelir belgeleri ve tedavi faturaları hem oranı hem hesabı besler. Sonradan tamamlanan belge, bilirkişi raporunun yeniden alınmasını gerektirebilir ve dosyayı uzatır.

Dış kulak kaybı ve şekil bozukluğu dosyaları; engellilik cetveli, ceza hukuku ve tazminat hesabı olmak üzere üç ayrı mevzuatın kesiştiği yerde durur. Sürecin baştan doğru kurulmasına ilişkin bilgi için tazminat hukuku alanındaki çalışmalarımız sayfasına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Dış kulağın tek taraflı kaybı veya şekil bozukluğu maluliyet oranı nedir?

Oran %3‘tür. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in Ek-2 Alan Kılavuzunda, D-YÜZ bölümünün Sınıf 1 başlığı altında “Dış kulağın tek taraflı kaybı veya şekil bozukluğu” kalemi yazılıdır ve karşılığı 3’tür. Oran işitme testiyle değil, kulağın anatomik kaybı değerlendirilerek belirlenir.

Dış kulağın tek taraflı kaybı durumunda tazminat hakkı var mı?

Kayıp bir başkasının hukuka aykırı davranışından doğmuşsa vardır. Trafik kazasında maddi tazminat zorunlu trafik sigortasından ve sorumlulardan, manevi tazminat ise KTK m.92/f gereği sigortadan değil işleten ve sürücüden istenir. İş kazasında SGK hattının yanında işverene karşı ayrıca tazminat davası açılabilir. Doğuştan gelen kayıplarda illiyet bağı kurulamadığı için tazminat gündeme gelmez.

Engelli raporu almak için dış kulaktaki kaybın oranı nasıl belirlenir?

Kurul, Ek-2 Alan Kılavuzunun D-YÜZ bölümünde kalemi bulur ve karşısındaki oranı yazar; tek taraflı kayıpta %3, çift taraflı kayıpta %7. Odyometri bu kalem için kullanılmaz — 500, 1000, 2000 ve 4000 Hz eşiklerinin ölçüldüğü saf ses odyometrisi cetvelin A-İŞİTME bölümüne aittir ve yalnız işitme kaybı varsa ayrıca uygulanır. Rapor, m.8/1’e göre klinik bulgular, ICD kodu ve tetkiklerle muayene formu tamamlanarak, kurulun bireyi bizzat görmesiyle düzenlenir.

Dış kulağın çift taraflı kaybı yüzde kaç?

%7‘dir. Çift taraflı kayıp cetvelde ayrı bir kalem olarak ve farklı bir sınıfta (Sınıf 2) düzenlenmiştir. Bu nedenle iki kulağın oranı toplanmaz; kalem doğrudan %7 olarak okunur.

Kulak kaybı işitme kaybı sayılır mı?

Hayır. Dış kulağın anatomik kaybı ile işitme kaybı, engellilik cetvelinin iki ayrı bölümünde düzenlenmiştir. Kepçe kaybı D-YÜZ bölümünden, işitmedeki azalma A-İŞİTME bölümünden değerlendirilir. İkisi bir arada bulunuyorsa iki ayrı oran çıkar ve Balthazard formülüyle birleştirilir.

Tek kulak işitme kaybı engel oranı kaçtır?

Tek kulakta tam sağırlıkta engel oranı %12‘ye kadar çıkar; iki kulakta tam kayıpta ise %52’dir. Oran, dört frekanstaki eşiklerin dB toplamı üzerinden Tablo 1 ve Tablo 2 kullanılarak bulunur. Hesabın tamamı trafik kazası sonrası işitme kaybından dolayı ne kadar tazminat alınabilir yazımızdadır.

Kulak duymaması ortopedik engel mi?

Hayır. Ortopedik engel grubu kas-iskelet sistemine ait fonksiyon kayıpları içindir. Kulakla ilgili kayıplar, işitme etkilenmişse İşitme grubunda, yalnız kepçe kaybı varsa yüz bölgesine ait doku kaybı olarak değerlendirilir. Rapor formunda engel grubu alanı m.8/1-e gereği boş bırakılamaz ve gerektiğinde birden fazla grup işaretlenebilir.

Kulak engelli raporu ile maaş bağlanır mı?

%3 veya %7’lik bir oranla bağlanmaz. 2022 sayılı Kanunun 2. maddesi aylık için oran değil ölçüt arar: kişinin “başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek şekilde engelli” olması ya da engelli olup İŞKUR tarafından işe yerleştirilememiş olması; her iki halde de ayrıca muhtaçlık şartı aranır. Dış kulak kaybı bu ölçütleri karşılamaz.

Kulak kaybı ve işitme kaybı oranları toplanır mı?

Toplanmaz. Yönetmelik m.10/4, birden fazla fonksiyon kaybı bulunanlarda hesabın Balthazard yöntemiyle yapılacağını söyler. En yüksek oran 100’den çıkarılır, kalan ikinci oranla çarpılıp 100’e bölünür ve sonuç en yüksek orana eklenir. Ayrıca 65 yaş ve üzeri bireylerde orana aynı formülle %10 eklenir.

Kulak protezi taktırınca engel oranı düşer mi?

Düşmez. Ek-2’nin giriş bölümü, oranların “tıbbi tedavi olsun olmasın engel durumunda bir değişikliğin olmayacağı kanaatine varılan kalıcı bozukluklar” için verildiğini belirtir. İşitme tarafında kural daha da nettir: “İşitmenin değerlendirilmesi sırasında işitme cihazları ve protezler kullanılmamalıdır.” Epitez veya rekonstrüksiyon görünümü iyileştirebilir, ancak kaybedilen dokuyu geri getirmediği için cetvel kalemini ortadan kaldırmaz.

Kulak kaybı raporuna itiraz süresi ne kadar?

Bireysel itiraz otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne yapılır (m.12/1). Sürenin başlangıcı konusunda iki düzenleme farklıdır: Engellilik Yönetmeliği raporun ilgilisine teslimini, 2026 tarihli Sağlık Raporları Yönetmeliği m.63/1 ise raporun e-Devlet’e aktarılmasını esas alır. İtiraz üzerine farklı bir sağlık kuruluşuna gidilir; raporlar aynı yöndeyse rapor kesinleşir, farklıysa hakem hastaneye gidilir ve hakem hastanenin kararı kesindir.

Kulak epitezi ve ameliyat masrafını kim öder?

Trafik kazasında bu masraflar Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. KTK m.98, trafik kazası sebebiyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın SGK’ca karşılanacağını, aktarım ile sigorta şirketlerinin ve Güvence Hesabının bu teminat kapsamındaki yükümlülüklerinin sona ereceğini düzenler. Maddeye 2015’te eklenen cümle protez ve ortezler için Kurumun farklı birim fiyatı tespit edeceğini ayrıca belirtir.

Doğuştan kulak yokluğunda engel oranı verilir mi?

Verilir. Cetvel kalemi kaybın sebebine göre ayrım yapmaz; mikrotia veya anotia da anatomik kayıp olarak aynı satırdan değerlendirilir. Sebep engel oranını değil tazminat hakkını etkiler: doğuştan gelen bir durumda kaza ile sonuç arasında illiyet bağı bulunmadığı için tazminat talebi doğmaz.

Kulak kepçesi kopması yüzde sabit iz sayılır mı?

Kulak lezyonları adli tıp değerlendirmesinde yüz bölgesi kapsamında incelenir. Kepçenin tamamen kaybı, yüz görünümünde kalıcı ve belirgin bir değişiklik yarattığı için TCK m.87/2-d veya m.89/3-d anlamında “yüzün sürekli değişikliği” kapsamında değerlendirilmeye elverişlidir; daha sınırlı doku kayıpları ise “yüzde sabit iz” kapsamında kalabilir. Ayrımı adli tıp raporu belirler ve ceza artışı iki halde farklıdır.

Maluliyet oranı düşük çıkarsa tazminat alınamaz mı?

Alınır. Engel oranı yalnız çalışma gücü kaybına dayanan kalemi etkiler. Manevi tazminat, geçici iş göremezlik ve SGK’nın karşılamadığı tedavi giderleri orana bağlı olmadığı için maluliyet düşük ya da sıfır olsa dahi talep edilebilir.

Kulak kaybı nedeniyle tazminat davası kaç yıl içinde açılmalı?

Zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl, her halde fiil veya kaza tarihinden itibaren on yıl içinde (TBK m.72, KTK m.109). Fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, tazminat talebi için de o uzun süre uygulanır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir. Kendi dosyanız için hukuki destek almanız önerilir.