Kurumlar Arası Geçiş: Muvafakat, Süre Şartları ve Dava
Kurumlar arası geçiş, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 74. maddesine dayanan bir naklen atama işlemidir ve kanunda hiçbir hizmet süresi şartına bağlanmamıştır. Maddede aranan tek koşul kurumların muvafakati ile kadro derecesine ilişkin sınırlardır. İnternette sıkça tekrarlanan “en az iki yıl çalışmış olmak gerekir” bilgisinin kanun metninde karşılığı yoktur.
Süre şartlarıyla karşılaşılmasının sebebi başkadır: bu süreler 657’nin özel geçiş hükümlerinden, sözleşmeli personel mevzuatından veya kurumun kendi atama yönetmeliğinden gelir. Hangi memurun hangi süreye tabi olduğu, statüsüne ve kadroya nasıl geçtiğine göre değişir. Aşağıda önce kanunun kendisi, sonra süre koyan özel hükümler, ardından sağlık personeli için sık sorulan somut geçiş senaryoları ele alınıyor.
Ana hatlarıyla
Geçişin kuralı 657 m.74’tür; süre şartları kanunun kendisinden değil, özel hükümlerden doğar.
- Genel kural: muvafakat şart, hizmet yılı şartı yok.
- Aday memur: adaylık süresince başka kuruma nakil yapılamaz.
- Sözleşmeliden kadroya geçenler: üç yıl aynı yerde, ardından bir yıl daha.
- Sözleşmeli personel: kurumlar arası yer değişikliği kural olarak yapılamaz.
- Ret hâlinde: işlemin bildiriminden 60 gün içinde iptal davası.
Kurumlar Arası Geçiş Nedir, Hangi Maddeye Dayanır?
657 sayılı Kanun’un 74. maddesi, memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan ya da öğrenim durumları itibarıyla girebilecekleri sınıftan bir kadroya nakillerinin mümkün olduğunu düzenler.
Maddenin ikinci cümlesi aşağı dereceye atanmayı ayrı bir rejime bağlar: kazanılmış hak derecesinin altındaki bir dereceye atanabilmek için atanılacak kadro derecesi ile kazanılmış hak derecesi arasındaki farkın üç dereceden çok olmaması ve memurun isteğinin bulunması şarttır. Buradaki “istek” şartı yalnızca aşağı dereceye inişe özgüdür; eşit veya üst dereceye nakilde kanun memurun isteğini ayrıca aramaz.
Madde 1975’ten bu yana değişmemiştir ve metninde bugün karşılığı olmayan iki atıf taşır: emeklilik değerlendirmesinde “T.C. Emekli Sandığı”na yapılan gönderme ile 13 Aralık 1960 tarihli 160 sayılı Kanun’a yapılan atıf. Emeklilik işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilmiş, kamu personel rejiminin kurumsal yapısı da değişmiştir; hükmün özü ise yürürlüktedir.
Kurumlar Arası Geçiş İçin Kaç Yıl Çalışmak Gerekir?
657 sayılı Kanun’un 74. maddesinde ve kurum içi nakli düzenleyen 76. maddesinde hiçbir hizmet süresi şartı bulunmaz. Metinlerde “en az şu kadar yıl çalışmış olmak” biçiminde bir koşul yer almaz. Dolayısıyla genel rejimde, geçişin önündeki engel süre değil, muvafakattir.
Yaygın olarak tekrarlanan “iki yıl” veya “üç yıl” bilgisi, farklı hükümlerin genelleştirilmesinden doğar. Kimi memur gerçekten bir süre şartına tabidir; ama bu şart 74. maddeden değil, o memurun statüsüne özgü bir düzenlemeden gelir. Bir memur için geçerli olan süre, aynı kurumdaki başka bir memur için geçerli olmayabilir.
Bu nedenle doğru soru “kaç yıl gerekir” değil, “benim kadroma hangi özel hüküm uygulanıyor” sorusudur. Aşağıdaki başlıkta bu hükümler tek tek sayılmıştır; geçiş düşünen memurun önce kendi durumunun bu listede bulunup bulunmadığına bakması gerekir.
Kanunda Genel Süre Yok, Ama Dört Özel Hüküm Var
Birinci hüküm adaylıkla ilgilidir. 657 sayılı Kanun’un 54. maddesi, aday memurun başka kurumlara naklinin yapılamayacağını açıkça söyler. Adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz; bu süre içinde kurumlar arası geçiş yolu kapalıdır. Genel rejimdeki tek kanuni “bekleme” budur.
İkincisi sözleşmeliden kadroya geçenlere ilişkindir. 19 Ocak 2023 tarihli 7433 sayılı Kanun’la getirilen düzenlemeye göre, sözleşmeli personel olarak aynı kurumda üç yılı dolduranlar talep etmeleri hâlinde memur kadrolarına atanır; ancak can güvenliği ve sağlık sebepleri hariç üç yıl süreyle başka bir yere atanamazlar ve memur kadrolarına atandıktan sonra aynı yerde en az bir yıl daha görev yaparlar.
Üçüncü ve dördüncü hükümler geçici maddelerdedir. Aynı 7433 sayılı Kanun’la eklenen geçici madde kapsamında kadroya geçenler, sözleşmeli olarak geçen süreler dâhil dört yıl süreyle başka bir yere atanamaz; belediye ve il özel idaresi kapsamında geçenlerin ise bu idareler dışındaki kurumlara nakli yapılamaz. 2013 yılındaki kadro geçişiyle atananlar için ise süre beş yıldır ve bu kez doğrudan “başka kamu kurum ve kuruluşlarına nakil” yasaklanmıştır.
| Statü / durum | Süre | Yasağın türü |
|---|---|---|
| Genel rejim (657 m.74) | Süre şartı yok | — |
| Aday memur (m.54) | Adaylık boyunca (1-2 yıl) | Başka kuruma nakil yapılamaz |
| Sözleşmeliden kadroya geçen (7433) | 3 yıl + 1 yıl | Başka bir yere atanamaz |
| Geçici madde kapsamında kadroya geçen | 4 yıl | Başka bir yere atanamaz |
| Belediye / il özel idaresi kapsamında geçen | Süresiz | Bu idareler dışına nakil yapılamaz |
| 2013 kadro geçişiyle atanan | 5 yıl | Başka kuruma nakil yapılamaz |
| POMEM mezunu polis memuru (3201 Ek m.24) | 6 yıl | Başka kuruma nakil yapılamaz |
| Sözleşmeli personel (4/B) | Süreye bağlı değil | Kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz |
Tablodaki son iki satır, süreye değil statüye bağlı yasaklardır ve süre beklemekle aşılamaz. Diğerlerinde ise sürenin ne zaman başladığı kritik önem taşır: ölçüt kadroya geçiş tarihi mi, atanma tarihi mi, yoksa sözleşmeli olarak geçen süreler de sayılıyor mu sorusu her hükümde ayrı cevaplanır.
“Başka Bir Yere Atanamaz” ile “Kurum Değiştiremez” Aynı Şey Değil
Yukarıdaki hükümler okunurken sık yapılan hata, iki farklı yasağı tek torbaya koymaktır. “Başka bir yere atanamaz” ifadesi bir görev yeri kısıtıdır: memur aynı kurumda kalmak kaydıyla bulunduğu ilden veya birimden ayrılamaz. “Başka kamu kurum ve kuruluşlarına nakli yapılamaz” ifadesi ise doğrudan kurum değiştirmeyi yasaklar.
Bu ayrım pratikte sonucu değiştirir. Yer kısıtına tabi bir memurun kurumlar arası geçiş talebi, süre dolmadığı gerekçesiyle otomatik olarak reddedilemez; çünkü hüküm kurum değiştirmeyi değil, yer değiştirmeyi yasaklamaktadır. Buna karşılık nakil yasağı kapsamındaki memur için süre dolmadan geçiş hukuken mümkün değildir.
Kolluk mevzuatında da benzer bir kısıt bulunur. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun Ek 24. maddesine göre polis meslek eğitim merkezini bitirip aday polis memuru olarak atananlar, atanma tarihinden itibaren altı yıl süreyle başka kurumlara nakil yoluyla atanamaz. Emniyet Teşkilatına girişin şartları ve bu yükümlülüğün ayrıntıları için polis olma şartları yazımıza bakılabilir.
Muvafakat Kimden Alınır, Vermek Zorunlu mu?
Kanunun lafzı “kurumların muvafakati” biçimindedir; çoğul kullanım, hem memurun ayrılacağı kurumun hem de gideceği kurumun onayının gerektiğini gösterir. Uygulamada tıkanma çoğunlukla birinci ayakta yaşanır: alan kurum atamayı istese de gönderen kurum muvafakat vermeyebilir.
Muvafakat verilmesi kanunen zorunlu değildir; idarenin bu konuda takdir yetkisi vardır. Ancak takdir yetkisi hukuk devletinde mutlak ve sınırsız değildir. İdarenin, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle bağlı olarak, objektif ve tutarlı ölçütlerle karar vermesi beklenir. “Hizmetine ihtiyaç duyulmaktadır” biçimindeki kalıp gerekçenin somut verilerle desteklenip desteklenmediği, yargısal denetimin başlıca konusudur.
Muvafakat aranmayan genel bir istisna hükmü 657 sayılı Kanun’da yer almaz. Eş durumuna ilişkin 72. madde de bağımsız bir muafiyet getirmez; diğer eşin atanmasının “74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde” yapılacağını söyleyerek yine aynı rejime gönderme yapar. Yani aile birliği gerekçesi muvafakat şartını ortadan kaldırmaz, idarenin değerlendirmesinde ağırlık taşıyan bir sebep hâline getirir.
Kurum İçi Nakil Neden Farklı İşler?
657 sayılı Kanun’un 76. maddesi, kurum içindeki atamaları düzenler ve metninde muvafakat kelimesi hiç geçmez. Madde, kurumların görev ve unvan eşitliği gözetmeden, memurları kazanılmış hak aylık dereceleriyle bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. madde çerçevesinde daha üst kadrolara naklen atayabileceğini söyler.
Bu, kurum içi nakli idarenin resen kullanabileceği bir yetki hâline getirir. Memurun kendi isteğiyle atanması ise ikinci fıkrada düzenlenmiştir: memurlar istekleri ile kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilir.
Ayrımın pratik önemi büyüktür: aynı bakanlığın iki birimi arasındaki geçiş kurum içi nakildir ve muvafakat gerektirmez. Farklı bakanlıklar ya da ayrı tüzel kişiliğe sahip kurumlar arasındaki geçiş ise 74. maddeye tabidir. Memurun kendi talebinin hangi maddeye dayandığını doğru belirlemesi, dilekçesinin muhatabını ve gerekçesini değiştirir.
Sözleşmeli Personelde Kurumlar Arası Geçiş Mümkün mü?
Sözleşmeli personel bakımından tablo tamamen farklıdır. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın ek maddesinde yer alan hüküm açıktır: sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz. Bu, süreye bağlı bir bekleme değil, statüye bağlı bir yasaktır.
Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ise belirli hâllerde mümkündür ve bunlar süre şartlarına bağlanmıştır. Karşılıklı yer değiştirme ile eş durumuna dayalı taleplerde bir yıllık çalışma süresi, alım öncesi yılda bir kez yapılabilen talepler için ise bulunulan ilde belirli bir süre görev yapmış olmak aranır.
Sık karıştırılan bir nokta, sözleşmesi feshedilen ya da istifa eden sözleşmeli personelin yeniden sözleşmeli pozisyona atanabilmesi için öngörülen bekleme süresidir. Bu hüküm kurum değiştirmeye ilişkin değil, yeniden sözleşmeli olmaya ilişkindir; ikisinin karıştırılması yanlış beklentiye yol açar.
Sağlık Personelinde Özel Rejim: Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği
Sağlık personeli için 657 m.74’ün üzerine kurumsal bir katman eklenir. Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği 26 Mart 2013 tarihli ve 28599 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır; adındaki “ve Bağlı Kuruluşları” ibaresi 2018 yılında metinden çıkarılmıştır. Yönetmelik defalarca değişmiştir; en son değişiklik 27 Kasım 2024 tarihli ve 32735 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Yönetmeliğin kurumlar arası naklen atamayı düzenleyen maddesinde de bir hizmet yılı şartı yoktur; aranan şart statüdür. Başvurabilmek için 657 sayılı Kanun’un 4/A maddesine tabi olmak ve sağlık hizmetleri ile yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında bulunmak gerekir. Atamalar kura ile ve öncelikle daha alt hizmet bölgelerinden başlayan kadrolara yapılır.
Süre şartları yönetmeliğin başka maddelerindedir: atandığı tarihten itibaren fiilen iki yıl çalışmadan başka yere atanma talebinde bulunulamaması ile hizmet grupları arası geçişte aranan bir yıllık fiili çalışma bunların başlıcalarıdır. Ayrıca ilin doluluk oranına bağlı sınırlamalar da uygulanır. Bu nedenle sağlık personelinin talebini yalnızca 657 m.74’e dayandırması yeterli olmaz.
Üniversite Hastanesinden Sağlık Bakanlığına Geçiş
Üniversite hastanesinde 657 sayılı Kanun’a tabi olarak çalışan sağlık personelinin Sağlık Bakanlığına geçişi, klasik bir kurumlar arası naklen atamadır. Üniversite ayrı tüzel kişiliğe sahip olduğundan işlem 74. madde kapsamındadır ve üniversitenin muvafakati şarttır.
Bakanlık tarafındaki usul ise yönetmeliğe tabidir: başvuru sağlık hizmetleri veya yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında bulunmayı gerektirir ve yerleştirme kura ile yapılır. Kuraya açılan kadrolar öncelikle personel ihtiyacı yüksek hizmet bölgelerinden belirlenir; adayın istediği ile doğrudan yerleşmesi kural olarak mümkün değildir.
Kadrosu 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na tabi olan öğretim elemanları bakımından durum farklıdır; bu personel 657 sayılı Kanun’un 4/A kapsamındaki memur statüsünde bulunmadığından, yukarıdaki yol doğrudan uygulanmaz. Geçiş talebinden önce kadronun hangi kanuna tabi olduğunun tespiti bu nedenle ilk adımdır.
Adalet Bakanlığından Sağlık Bakanlığına Geçiş
Bu geçişte belirleyici olan, memurun hangi hizmet sınıfında bulunduğudur. Sağlık Bakanlığının kurumlar arası naklen atama yolu, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfındaki personele açıktır. Ceza infaz kurumunda görev yapan hemşire, psikolog veya sağlık memuru bu sınıflarda yer aldığı için bu yoldan yararlanabilir.
Buna karşılık zabıt kâtibi, mübaşir, icra memuru gibi genel idare hizmetleri sınıfındaki personel bu kanaldan geçiş yapamaz. Bu kişiler için Sağlık Bakanlığına geçiş, ancak Bakanlığın genel idare hizmetleri sınıfında ilan edeceği bir kadroya 657 m.74 çerçevesinde atanmakla mümkün olabilir ve tamamen muvafakat ile boş kadro şartına bağlıdır.
Bu ayrımın atlanması, memurun aylarca yanlış kanaldan başvuru yapmasına yol açar. Talep dilekçesi hazırlanmadan önce kadro unvanının hangi hizmet sınıfına ait olduğu, kurum sicil kayıtlarından teyit edilmelidir.
Kadrolu Hemşirenin Aile Hekimliğine Geçişi
Bu, hukuken bir kurumlar arası geçiş değildir. 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun 3. maddesi, personelin kendi talebi ve kurumunun ya da Bakanlığın muvafakati üzerine aile sağlığı merkezlerinde sözleşmeli olarak çalıştırılmasına veya görevlendirilmesine imkân tanır. Kadro değişmez, statü değişir.
Aynı maddenin devamı bu yapının en önemli sonucunu düzenler: sözleşmeli olarak çalışanlar kurumlarında aylıksız veya ücretsiz izinli sayılırlar ve kadroları ile ilişkileri devam eder. Talepleri hâlinde eski görevlerine yeniden atanırlar. Yani memur, kadrosunu kaybetmeden aile hekimliği sistemine geçer.
Geri dönüşte de kolaylık vardır: bu şekilde ayrılıp kadrosuna dönen personel için yeniden kura şartı aranmaz. Bu nedenle aile hekimliğine geçiş, kurumlar arası nakle göre çok daha esnek ve geri dönülebilir bir yoldur; ancak sözleşmeli çalışılan dönemin özlük hakları bakımından sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.
Hastaneden İlçe Sağlık Müdürlüğüne Geçiş
Devlet hastanesi de ilçe sağlık müdürlüğü de Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatının parçasıdır. Dolayısıyla bu iki birim arasındaki hareket kurumlar arası geçiş değil, kurum içi nakildir ve 657 sayılı Kanun’un 76. maddesine tabidir. Muvafakat aranmaz; muvafakat 74. maddeye özgü bir kurumdur.
Kurum içi nakilde idare, görev ve unvan eşitliği gözetmeden atama yapabilir. Bu, memurun hastanedeki unvanıyla müdürlükteki unvanının aynı olmasının gerekmediği anlamına gelir. Buna karşılık atama, kazanılmış hak aylık derecesine eşit ya da 68. madde çerçevesinde daha üst bir kadroya yapılmalıdır.
Uygulamada bu tür talepler, iller arası atama dönemlerinden bağımsız değerlendirilir; dönem kısıtı iller arası yer değiştirmeler için öngörülmüştür. Ancak il içindeki birim değişikliklerinde de ilin doluluk oranı ve hizmet ihtiyacı gerekçe olarak öne sürülebilir.
Hemşirelikten Hangi Bölümlere Geçiş Var?
Bu soru iki ayrı anlamda sorulur ve iki ayrı cevabı vardır. Birincisi eğitim anlamındadır: hemşirelik mezunu bir kişinin yatay veya dikey geçişle başka bir lisans programına geçmesi, Yükseköğretim Kurulu mevzuatına tabidir ve kamu personel rejimiyle ilgisi yoktur.
İkincisi kadro anlamındadır: hemşire kadrosundaki bir memurun başka bir unvana geçmesi. 657 sayılı Kanun’un 74. maddesi nakli, memurun bulunduğu sınıftan veya öğrenim durumu itibarıyla girebileceği sınıftan bir kadroya mümkün kılar. Bu nedenle yeni bir öğrenim durumu kazanılmışsa, o öğrenimin karşılığı olan sınıfa geçiş kanunen mümkündür.
Bunun ötesinde kurumların görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavları ayrı bir kanaldır. Hemşire kadrosundaki personelin sağlık hizmetleri sınıfı içinde kalarak farklı bir unvana geçmesi ya da genel idare hizmetleri sınıfına ait bir kadroya atanması, çoğunlukla bu sınavlar üzerinden yürür. Kadro unvanı değişikliği ile hizmet sınıfı değişikliğinin ayrı işlemler olduğu gözden kaçırılmamalıdır.
Muvafakat Verilmezse Hangi Yollar Açıktır?
Muvafakat talebinin reddi bir idari işlemdir ve iptal davasına konu edilebilir. Görevli mahkeme idare mahkemesidir. Yetki bakımından İdari Yargılama Usulü Kanunu, kamu görevlilerinin atanması ve nakilleriyle ilgili davalarda yetkili mahkemeyi kamu görevlisinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesi olarak belirler.
Dava süresi altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Sürenin son günü tatile rastlarsa süre, tatili izleyen iş gününün bitimine uzar; adli ara vermeye rastlaması hâlinde yedi gün uzar. Yürütmenin durdurulması talebinin nasıl değerlendirildiğine ilişkin çerçeve için yürütmenin durdurulması şartları yazımız incelenebilir.
Dava dilekçesiyle birlikte yürütmenin durdurulması istenmesi, hedef kurumun atama takvimi kaçırılmadan sonuç alınması bakımından önemlidir; talebin ne kadar sürede karara bağlandığına ilişkin çerçeve yürütmeyi durdurma kararı kaç günde çıkar yazımızda ele alınmıştır. Denetimde öne çıkan noktalar şunlardır: ret gerekçesinin somut olup olmadığı, belgeyle desteklenip desteklenmediği, aynı birimde benzer durumdaki personele verilen muvafakatlerle tutarlı olup olmadığı ve işlemin amaç unsurunun sağlıklı bulunup bulunmadığı. Buna karşılık her ret işleminin iptal edileceği yönündeki beklenti gerçekçi değildir; hizmet ihtiyacını somut verilerle ortaya koyan ret işlemleri hukuka uygun bulunabilmektedir.
Cevap Gelmezse: Zımni Ret ve Dört Aylık Bekleme Tavanı
Muvafakat talebine çoğu zaman yazılı bir ret cevabı verilmez; dosya sessizce bekletilir. İdari Yargılama Usulü Kanunu bu durumu düzenlemiştir: ilgililerin idari makamlara yaptıkları başvurulara otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve bu otuz günün bitiminden itibaren dava açma süresi işlemeye başlar.
İdare kesin olmayan bir cevap verirse, örneğin talebin değerlendirmeye alındığını bildirirse, ilgili bekleyebilir. Ancak bu bekleme sınırsız değildir: başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dört ay dolduğunda dava açma süresi işlemeye başlar.
Süresi kaçmış görünen dosyalar için önemli bir kurtarma yolu da aynı maddededir: otuz günlük süre geçtikten sonra idare gecikmiş bir cevap verirse, bu cevabın tebliğinden itibaren yeniden altmış günlük süre doğar. Bu nedenle eski bir başvurunun cevabı geç de olsa geldiyse, dosyanın kapandığı sonucuna varılmamalıdır.
Muvafakat Alınamazsa İstifa Yolu ve Bekleme Süreleri
Muvafakat alamayan memurun başvurduğu ikinci yol çekilmedir. Bu yol hukuken mümkündür; ancak 657 sayılı Kanun memuriyete yeniden dönüş için bekleme süreleri öngörür ve bu süreler çekilmenin nasıl gerçekleştiğine göre değişir.
Usulüne uygun biçimde çekilen memur altı ay geçmeden, çekilmiş sayılanlar bir yıl geçmeden, devir ve teslim yükümlülüğüne uymayanlar ise üç yıl geçmeden yeniden Devlet memurluğuna alınmaz. Olağanüstü hâl, sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hâllerinde veya genel hayata etkili afetlerde görevini bırakanlar hiçbir surette yeniden memurluğa alınamaz.
Bu süreler, geçiş planlaması yapan memur için belirleyicidir: hedef kurumun sınavı veya alım takvimi ile bekleme süresi çakışırsa, istifa yolu geçişi kolaylaştırmak yerine tamamen kapatabilir. Memuriyetin sona ermesine ilişkin diğer hâller ve bunların sonuçları için memur ne kadar ceza alırsa memuriyetten atılır yazımıza; disiplin yoluyla görevden çıkarmanın hangi merci tarafından ve nasıl karara bağlandığına ilişkin ayrıntılar için devlet memurluğundan çıkarma cezasını kim verir yazımıza bakılabilir.
Geçiş Talebinizin ve Ret Gerekçesinin Değerlendirilmesi
Bu dosyalarda sonucu belirleyen şey çoğu zaman talebin kendisi değil, ret yazısının içeriğidir. Gerekçenin somutluğu, dayandığı verinin belgelenip belgelenmediği ve aynı birimde benzer taleplere verilen cevaplarla tutarlılığı, davanın seyrini doğrudan etkiler.
Cevap hiç verilmemişse de dosya kapanmış sayılmaz; zımni ret kuralları ve dört aylık bekleme tavanı, sürenin ne zaman işlediğini belirler. Bu hesabın baştan doğru yapılması, sonradan süre aşımı savunmasıyla karşılaşmayı önler.
Talebinizin hangi maddeye dayandığı, kadronuzun hangi özel hükme tabi olduğu ve ret gerekçesinin denetlenebilirliği birlikte değerlendirilmelidir. Büromuzun ilgilendiği alanlar ve başvuru bilgileri için çalışma alanlarımız sayfasına göz atabilirsiniz.
Kanun metninin tamamı için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu incelenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kurumlar arası geçiş için kaç yıl çalışmak gerekir?
657 sayılı Kanun’un 74. maddesinde genel bir hizmet süresi şartı yoktur. Süre şartları özel hükümlerden doğar: aday memurun nakli yapılamaz; sözleşmeliden kadroya geçenler için üç artı bir yıl, bazı geçici madde kapsamındakiler için dört veya beş yıl gibi kısıtlar bulunur.
Aday memur kurum değiştirebilir mi?
Hayır. 657 sayılı Kanun’un 54. maddesi aday memurun başka kurumlara naklinin yapılamayacağını açıkça düzenler. Adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz ve bu süre boyunca kurumlar arası geçiş yolu kapalıdır.
Muvafakat vermek zorunlu mudur?
Kanun idareye takdir yetkisi tanır; muvafakat verilmesi zorunlu değildir. Ancak bu yetki sınırsız değildir ve kamu yararı ile hizmet gerekleri çerçevesinde, objektif ve tutarlı ölçütlerle kullanılması beklenir. Kalıp gerekçeyle verilen ret kararları yargısal denetimde tartışma konusu olur.
Muvafakat verilmemesine karşı dava süresi kaç gündür?
Altmış gündür ve işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Talebe hiç cevap verilmemişse, otuz günün sonunda istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi bu tarihten itibaren işler.
Kurumlar arası geçişte kaç derece altına atanabilirim?
Kazanılmış hak derecesinin altındaki bir dereceye atanabilmek için, atanılacak kadro derecesi ile kazanılmış hak derecesi arasındaki farkın üç dereceden çok olmaması ve memurun isteğinin bulunması şarttır. Bu şekilde atananların eski derecelerine yeniden atanmaları da mümkündür.
Aynı bakanlığın iki birimi arasındaki geçişte muvafakat gerekir mi?
Gerekmez. Aynı kurumun birimleri arasındaki hareket kurum içi nakildir ve 657 sayılı Kanun’un 76. maddesine tabidir; bu maddede muvafakat şartı yer almaz. Muvafakat, ayrı kurumlar arasındaki nakli düzenleyen 74. maddeye özgüdür.
Sözleşmeli personel kurum değiştirebilir mi?
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliğinin yapılamayacağını düzenler. Kurum içi yer değişikliği ise karşılıklı yer değiştirme veya eş durumu gibi belirli hâllerde ve süre şartlarıyla mümkündür.
Üniversite hastanesinden Sağlık Bakanlığına geçiş nasıl yapılır?
Üniversite ayrı tüzel kişilik olduğundan işlem 657 m.74 kapsamında kurumlar arası nakildir ve üniversitenin muvafakati gerekir. Bakanlık tarafında yerleştirme kura ile yapılır ve başvuru için 657 4/A statüsünde, sağlık veya yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında bulunmak aranır.
Adalet Bakanlığından Sağlık Bakanlığına geçiş mümkün mü?
Mümkündür, ancak hizmet sınıfı belirleyicidir. Sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfındaki personel Bakanlığın kurumlar arası naklen atama kanalından yararlanabilir. Zabıt kâtibi, mübaşir gibi genel idare hizmetleri sınıfındaki personel bu kanaldan yararlanamaz; onlar için ilan edilen genel idare hizmetleri kadrosuna 657 m.74 çerçevesinde atanma yolu kalır.
Kadrolu hemşirenin aile hekimliğine geçişi nakil sayılır mı?
Hayır. 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca personel sözleşmeli olarak çalıştırılır veya görevlendirilir; sözleşmeli çalışanlar kurumlarında aylıksız izinli sayılır ve kadrolarıyla ilişkileri devam eder. Talepleri hâlinde eski görevlerine yeniden atanırlar.
Hastaneden ilçe sağlık müdürlüğüne geçiş için muvafakat gerekir mi?
Gerekmez. Her iki birim de Sağlık Bakanlığı taşra teşkilatına dâhil olduğundan işlem kurum içi nakildir. Kurum içi nakilde idare, görev ve unvan eşitliği gözetmeden atama yapabilir.
Eş durumu muvafakat şartını ortadan kaldırır mı?
Kaldırmaz. 657 sayılı Kanun’un 72. maddesi, diğer eşin atanmasının 74 ve 76. maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılacağını söyler; yani yine aynı rejime gönderme yapar. Eş durumu, muvafakat değerlendirmesinde ağırlık taşıyan bir sebeptir, kendiliğinden bir muafiyet değildir.
Talebime hiç cevap verilmezse ne yapmalıyım?
Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve dava açma süresi bu sürenin bitiminden itibaren işler. İdare kesin olmayan bir cevap verirse bekleyebilirsiniz; ancak bu bekleme başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.
Muvafakat alamayınca istifa etsem yeniden memur olabilir miyim?
Bekleme süreleri uygulanır: usulüne uygun çekilende altı ay, çekilmiş sayılanlarda bir yıl, devir teslim yükümlülüğüne uymayanlarda üç yıl. Olağanüstü hâl, seferberlik, savaş veya genel hayata etkili afet hâllerinde görevini bırakanlar hiçbir surette yeniden memurluğa alınmaz.
Kurumlar arası geçiş yönetmeliği diye bir düzenleme var mı?
Bu adı taşıyan bir yönetmelik bulunmamaktadır. Rejim, 657 sayılı Kanun’un 74. maddesi ile ilgili kurumun kendi atama ve yer değiştirme mevzuatından oluşur. Bu nedenle geçiş talebi hazırlanırken hem kanun hem hedef kurumun kendi yönetmeliği birlikte okunmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır ve somut bir geçiş talebi bakımından hukuki görüş yerine geçmez. Kamu personel mevzuatı sık değiştiğinden, dilekçe vermeden veya dava açmadan önce güncel metnin kontrol edilmesi ve bir avukata danışılması gerekir. Hazırlayan: Av. Handan Sayan Özgül.