Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Ücreti Alacağı ( UBGT ) Hesaplama
UBGT hesaplama, işçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışması karşılığında ne kadar ilave ücret alacağının bulunmasıdır ve sonucu, ücretin aylık mı yoksa günlük mü ödendiğine göre ikiye ayrılır. Aylık ücretlilerde tatil gününün ücreti maaşın içinde ödendiğinden çalışma karşılığı ilave bir yevmiye doğar; yevmiyeli çalışanlarda ise karşılık gerçekten iki yevmiyedir. Bu ayrım hesabın sonucunu doğrudan belirlediği hâlde, konuyu anlatan kaynakların büyük bölümünde kurulmaz.
Yazının kapsamı şudur: tatil günlerinin ve ücretin kanuni çerçevesi, ücret tipine göre ayrı ayrı hesap yöntemi ve örnekler, bordro gösterimi, ispat ve takdiri indirim, faiz ile zamanaşımı, dava yolu ve 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren usul değişikliği.
Özet
UBGT ücreti, 2429 sayılı Kanun’da sayılan tatil günlerinde çalışan işçiye ödenmesi gereken ilave ücrettir; hesabın kilit noktası ücret tipidir.
- Aylık ücretli işçi: tatil gününün ücreti maaşın içinde ödendiği için çalışma karşılığı ilave bir yevmiye hak edilir (4857 s.K. m.49/son).
- Yevmiyeli, saat ücretli, akort ve parça başı çalışan: tatil günü ücreti + çalışma karşılığı ücret olmak üzere iki yevmiye doğar (m.47, m.49).
- Hesaba esas ücret brüt çıplak ücrettir: prim, ikramiye, yol, yemek ve sosyal yardımlar hesaba katılmaz (m.50).
- Bir yıldaki UBGT toplamı 15,5 gündür; tatilin bir saatlik bölümünde bile çalışılsa bir günlük ücret doğar.
- 31 Temmuz 2026’dan sonra açılan davalarda belirsiz alacak davası yoktur; talep, kısmi davada bir defaya mahsus artırılır (HMK m.107 mülga, m.109/4).
- Zamanaşımı beş yıldır; faiz, mevduata uygulanan en yüksek faizdir ve dava açmadan önce arabuluculuk dava şartıdır.
Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Günleri (UBGT) Nedir?
UBGT, “ulusal bayram ve genel tatil” ifadesinin baş harflerinden oluşan kısaltmadır. Bordroda, bilirkişi raporunda ve dava dilekçesinde bu kısaltmayla karşılaşırsınız; karşılığı, 17/3/1981 tarihli ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da tek tek sayılan tatil günleridir. Kısaltmanın kendisi kanunda geçmez; kanun bu günleri “ulusal bayram” ve “genel tatil” olarak ikiye ayırır, uygulama ise ikisini tek başlık altında toplayarak UBGT der.
Ayrım şöyledir: ulusal bayram tek bir gündür ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’dır (2429 s.K. m.1). Genel tatil günleri ise resmi bayramlar, dini bayramlar, yılbaşı, 1 Mayıs ve 15 Temmuz’dur (m.2). İş hukuku bakımından ikisi aynı sonuca bağlanmıştır: 4857 sayılı İş Kanunu’nun 47. maddesi her iki grubu birlikte düzenler ve aynı ücret rejimine tabi tutar.
UBGT Açılımı Nedir?
Açılım Ulusal Bayram ve Genel Tatil’dir. Kısaltma iş hukuku uygulamasında yerleşmiştir; dava dilekçelerinde, bilirkişi raporlarında ve bordrolarda bu biçimde kullanılır. “UBGT ücreti”, “UBGT alacağı” ve “UBGT çalışması” ifadeleri de aynı kavramın türevleridir: sırasıyla tatil günlerinde ödenmesi gereken ücreti, ödenmediğinde talep edilebilir hâle gelen alacağı ve tatil gününde fiilen iş görülmesini anlatır.
UGBT, UBGT Mi? Yazım Karışıklığının Sebebi
Aranan ifadenin “UGBT” biçiminde yazılması çok yaygındır; aynı şekilde “utbg”, “ubget”, “ubtg” ve “udgt” gibi varyantlar da sık görülür. Bunların tamamı aynı kavramı, yani ulusal bayram ve genel tatil ücretini arar. Doğru sıralama U-B-G-T‘dir: Ulusal Bayram ve Genel Tatil. Harflerin yer değiştirmesinin sebebi, günlük konuşmada ifadenin çoğu zaman “genel tatil” kısmıyla anılmasıdır.
Bordroda ise kısaltma yerine genellikle açık yazım kullanılır: “GENEL TATİL”, “TATİL MESAİSİ”, “UBGT” veya “BAYRAM ÇALIŞMASI” gibi kalem adları görürsünüz. Kalemin adı ne olursa olsun, karşılığı 4857 sayılı Kanun’un 47. maddesindeki ilave ücrettir.
Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Günleri (UBGT) Nelerdir?
2429 sayılı Kanun’un 1. ve 2. maddesinde ulusal bayram ve genel tatil günleri sayılmış, tatillerin başlangıç ve bitiş saatleri de ayrıca belirtilmiştir. Kanunun günleri saat vererek tanımlaması önemlidir; çünkü bayramın arefe günü saat 13.00’te başlaması, o yarım günün de UBGT sayılması sonucunu doğurur.
| Gün | Niteliği | Tatil süresi | Dayanak |
|---|---|---|---|
| 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı | Ulusal bayram | 1,5 gün (28 Ekim saat 13.00’ten itibaren) | 2429 s.K. m.1 |
| 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı | Resmi bayram | 1 gün | m.2/A-1 |
| 19 Mayıs Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı | Resmi bayram | 1 gün | m.2/A-2 |
| 30 Ağustos Zafer Bayramı | Resmi bayram | 1 gün | m.2/A-3 |
| Ramazan Bayramı | Dini bayram | 3,5 gün (arefe günü saat 13.00’ten itibaren) | m.2/B-1 |
| Kurban Bayramı | Dini bayram | 4,5 gün (arefe günü saat 13.00’ten itibaren) | m.2/B-2 |
| 1 Ocak Yılbaşı | Genel tatil | 1 gün | m.2/C |
| 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü | Genel tatil | 1 gün | m.2/C |
| 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü | Genel tatil | 1 gün | m.2/C |
Günlerin ve sürelerin resmî metni için 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun sayfasına bakılabilir. Kanunda ulusal bayram dışındaki bütün özel günler genel tatil günü olarak belirlenmiştir. Uygulamada sık karıştırılan bir nokta, 23 Nisan, 19 Mayıs ve 30 Ağustos’un “resmi tatil” değil “resmi bayram” günleri olmasıdır; kanunun m.2/A bendinin başlığı da budur. “Resmi tatil” günlük dilde hepsini kapsayan geniş bir ifadedir, kanuni karşılığı ise yoktur.
1 Yılda Kaç UBGT Günü Vardır?
Kanunda sayılan sürelerin toplamı 15,5 gündür. Dağılımı şöyledir: 29 Ekim 1,5 gün + 23 Nisan 1 gün + 19 Mayıs 1 gün + 30 Ağustos 1 gün + Ramazan Bayramı 3,5 gün + Kurban Bayramı 4,5 gün + 1 Ocak 1 gün + 1 Mayıs 1 gün + 15 Temmuz 1 gün.
Bu, kanunun tanıdığı azami çerçevedir; işçinin fiilen kaç gün UBGT alacağı doğduğu, bu günlerin kaçında çalıştığına bağlıdır. Ayrıca dini bayramların yarım günle başlaması, o yarım günde çalışan işçi bakımından da hak doğurur. Yıl içinde tatil günlerinin hafta sonuna denk gelmesi hak edilen gün sayısını azaltmaz; aşağıda ayrı bir başlıkta ele alındığı üzere hafta tatiliyle çakışma iki ayrı hakkı ortadan kaldırmaz.
29 Ekim’de Özel İşyerleri Kapanmak Zorunda Mıdır?
Evet. 2429 sayılı Kanun’un 2. maddesinin son cümlesi açıktır: “29 Ekim günü özel işyerlerinin kapanması zorunludur.” Bu hüküm yalnızca 29 Ekim’e özgüdür; kanun diğer bayram ve tatil günleri için özel işyerlerine böyle bir kapanma zorunluluğu getirmemiştir. Diğer günlerde çalışılıp çalışılmayacağı, 4857 sayılı Kanun’un 44. maddesi uyarınca sözleşmeyle ya da işçinin onayıyla belirlenir.
Kanunun m.2/D bendi ise resmi daire ve kuruluşların ulusal, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı, 1 Mayıs ve 15 Temmuz’da tatil edileceğini düzenler. Mahiyetleri gereği sürekli görev yapması gereken kuruluşların özel kanunlarındaki hükümler ise saklıdır; hastane, emniyet ve benzeri hizmetlerin bayramda da yürütülmesinin dayanağı budur.
Cuma Akşamı Sona Eren Tatilde Cumartesi De Tatil Sayılır Mı?
Kanunda bu duruma özgü bir hüküm vardır. 2429 sayılı Kanun’un m.2/D bendine göre: “Bu Kanunda belirtilen Ulusal Bayram ve genel tatil günleri; Cuma günü akşamı sona erdiğinde müteakip Cumartesi gününün tamamı tatil yapılır.” Yani tatil Cuma akşamı bittiğinde, ertesi Cumartesi de tatil kapsamına girer.
Bu hüküm, tatil gününün sayısını doğrudan etkilediği için UBGT hesabında da gözden kaçırılmamalıdır. Kanunun m.3/A bendi ayrıca hafta tatilinin Pazar günü olduğunu ve bu tatilin 35 saatten az olmamak üzere Cumartesi günü en geç saat 13.00’ten itibaren başlayacağını düzenler. Hafta tatili ile UBGT birbirinden ayrı iki haktır; ikisi aynı güne denk geldiğinde her ikisi de doğar.
Ulusal Bayram Ve Genel Tatil (UBGT) Ücreti Nedir?
Anayasa ve iş hukuku mevzuatında düzenlenen ulusal bayram ve genel tatil günlerinde, İş Kanunu’na tabi olarak çalışan işçilerin sosyalleşmeleri ve aile ilişkilerini geliştirmeleri amaçlanmıştır. Söz konusu günlerde işçi çalışmadığı hâlde çalışmış olarak değerlendirilir ve ücreti kesintiye uğramadan ödenir. Bunun kanuni karşılığı 4857 sayılı Kanun’un 47. maddesindeki “bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak” ödenir ifadesidir.
İşçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışması hâlinde ise çalıştığı günler için kendisine ayrıca bir günlük ücret ödenir. Bu ilave ücret, günlük dilde “iki kat ödeme” olarak anılır; ancak ifadenin doğru olup olmadığı işçinin ücretinin nasıl ödendiğine bağlıdır ve bir sonraki başlıkta ayrıntısıyla açıklanmıştır.
UBGT ücreti hukuken ücret niteliğindedir; tazminat değildir. Bu niteleme sonucu doğrudan etkiler: alacağa uygulanacak faiz, zamanaşımı süresi ve ödenmemesinin işverene bağladığı sonuçlar ücret rejimine göre belirlenir.
UBGT Çalışması Nedir?
UBGT çalışması, işçinin 2429 sayılı Kanun’da sayılan tatil günlerinde fiilen iş görmesidir. Bu çalışmanın fazla mesaiden farkı, ölçütün süre değil gün olmasıdır: fazla çalışma haftalık 45 saati aşan çalışmadır (4857 s.K. m.41), UBGT çalışması ise sürenin uzunluğuna bakılmaksızın belirli takvim günlerinde iş görülmesidir. Bu nedenle bayram gününde iki saat çalışan bir işçinin alacağı, aşağıda gösterildiği üzere bir günlük ücret üzerinden hesaplanır.
UBGT çalışmasının hukuka uygun olması için kural olarak işçinin onayı gerekir. 4857 sayılı Kanun’un 44. maddesi, bu günlerde çalışılıp çalışılmayacağının toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle kararlaştırılacağını, sözleşmede hüküm yoksa işçinin onayının arandığını düzenler. Konunun ayrıntısı ve onay verilmemesinin sonuçları resmi tatillerde mesai ücreti zorunlu mu yazısında ele alınmıştır.
UBGT Alacağı Nedir, Ne Demek?
UBGT alacağı, işçinin tatil günlerinde çalışmasına rağmen kendisine ödenmeyen ilave ücretin talep edilebilir hâle gelmiş biçimidir. İşçi çalıştığı sürece bu bir ücret kalemidir; ödenmediğinde ise dava veya icra yoluyla istenebilen bir alacağa dönüşür. Uygulamada dava dilekçelerinde “ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı” başlığıyla, fazla çalışma ve hafta tatili alacaklarının yanında talep edilir.
Alacağın doğması için iş sözleşmesinin sona ermiş olması gerekmez. İşçi çalışmaya devam ederken de ödenmeyen UBGT ücretini talep edebilir; ancak uygulamada talepler çoğunlukla iş ilişkisi bittikten sonra, diğer işçilik alacaklarıyla birlikte ileri sürülür.
UBGT Ücreti Kaç Katı Ödenir? İki Kat Mı, İlave Bir Yevmiye Mi?
Bu, hesabın sonucunu ikiye bölen sorudur ve tek bir cevabı yoktur: ücretin ödenme biçimine göre değişir. 4857 sayılı Kanun’un 49. maddesinin son fıkrası ayrımı açıkça kurar:
“Hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hallerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere 46, 47 ve 48 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ancak bunlardan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışanlara ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücreti ödenir.”
Hükmün anlamı şudur: aylığı tam ödenen işçi zaten o ay içindeki bütün günlerin ücretini almıştır; bayram günü de bu otuz günün içindedir. Dolayısıyla o günün ücretini ikinci kez talep edemez, çalışması karşılığında bir yevmiye ilave alır. Buna karşılık günlük ücretle çalışan işçi, çalışmadığı tatil gününün ücretini m.47 uyarınca ayrıca hak eder; çalışırsa bunun üstüne bir yevmiye daha eklenir ve toplam gerçekten iki yevmiye olur.
| Ücret tipi | Tatilde çalışmazsa | Tatilde çalışırsa | Dava konusu olabilen ilave alacak |
|---|---|---|---|
| Aylık ücretli (maktu aylık) | Maaş tam ödenir, ayrıca ödeme yok | Maaş + 1 yevmiye | 1 yevmiye / gün |
| Günlük ücretli (yevmiyeli) | 1 yevmiye | 1 + 1 = 2 yevmiye | 1 yevmiye / gün |
| Saat ücretli | Saat ücretinin 7,5 katı | 7,5 kat + çalışma karşılığı | m.49/3’e göre |
| Parça başı, akort, götürü, yüzde usulü | Ödeme dönemi kazancı ÷ çalışılan gün | Aynı tutar + çalışma karşılığı | m.47/2, m.49/2 |
Tablodan görüleceği üzere dava konusu olan ilave alacak her iki tipte de günde bir yevmiyedir; fark, tatil gününün ücretinin daha önce ödenip ödenmemesindedir. Bu ayrımı kurmayan bir hesap, aylık ücretli işçide tatil gününün ücretini iki kez sayar ve alacağı olduğundan yüksek gösterir. Hesabın bilirkişi incelemesinde düzeltilmesi hâlinde ise talep edilen tutarın karşılanmayan kısmı, yargılama gideri ve vekâlet ücreti bakımından işçi aleyhine sonuç doğurabilir.
Ulusal Bayram Ve Genel Tatil (UBGT) Ücreti Alacağı Nasıl Hesaplanır?
UBGT ücreti, işçinin bir günlük brüt çıplak ücreti esas alınarak hesaplanır. Yukarıda da ifade edildiği gibi, işçinin özellikle resmi ve dini bayramlarda ailesiyle ve çevresiyle zaman geçirmesi, sosyalleşmesi, çalışmaması ama ücretinden de mahrum olmaması amaçlanmıştır. Hesap üç adımdan oluşur: (1) hesaba esas ücretin tespiti, (2) bir günlük ücretin bulunması, (3) çalışılan UBGT gün sayısıyla çarpılması.
UBGT ücreti, tatilin bulunduğu ayın sonunda işçinin maaşıyla birlikte ödenmelidir; İş Kanunu m.32 uyarınca ücret en geç ayda bir ödenir. Ücret biçimine göre değişen hesabı, saat ücretlilerde uygulanan yedi buçuk katı kuralıyla birlikte resmi tatillerde çalışma ücreti yazısında örneklerle gösterdik.
UBGT Hangi Ücret Üzerinden Hesaplanır? Çıplak Ücret Mi Giydirilmiş Ücret Mi?
Hesaba esas alınacak ücret çıplak ücrettir, giydirilmiş ücret değildir. Bunun kanuni dayanağı 4857 sayılı Kanun’un 50. maddesidir:
“Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.”
Buna göre yol yardımı, yemek yardımı, ikramiye, prim, sosyal yardımlar ve fazla çalışma ücretleri UBGT hesabına girmez. Bu, UBGT’yi kıdem tazminatından ayıran önemli bir noktadır: kıdem tazminatı giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanırken, UBGT ücreti çıplak ücret üzerinden hesaplanır. Aynı ayrım hafta tatili ücreti için de geçerlidir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi de bu yönde karar vermiştir. 9. Hukuk Dairesi E. 2015/20427, K. 2018/13245, T. 19.06.2018 sayılı kararında, hesaba esas alınan ücretin içine asgari geçim indiriminin katılıp katılmadığının denetime elverişli biçimde belirlenmesi ve “fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının çıplak ücret üzerinden hesaplanması gerekirken” aksi yönde karar verilmesinin hatalı olduğu belirtilerek hüküm bozulmuştur.(3)
UBGT Hesaplama Net Mi Brüt Mü Yapılır?
Hesap brüt ücret üzerinden yapılır; kesintiler sonradan uygulanır. İşçilik alacaklarında bilirkişi incelemesi ve mahkeme hükmü brüt tutar üzerinden kurulur, gelir vergisi ve sigorta primi kesintileri ödeme aşamasında düşülür. Bu nedenle “net maaşı 30’a böl” biçiminde kurulan formüller, dava dosyasındaki hesapla örtüşmez ve işçinin gerçek alacağını olduğundan düşük gösterir.
Karışıklığın kaynağı, işçinin eline geçen tutarı net olarak bilmesidir. Ancak bordroda ve mahkeme hükmünde esas alınan büyüklük brüttür. Net ile brüt arasındaki farkın hangi kalemlerden doğduğu ve hangi hesabın esas alınacağı konusundaki ayrıntıyı fazla mesai net ücretten mi hesaplanır yazısında ayrıca ele aldık.
Bir noktayı da eklemek gerekir: brüt üzerinden hesaplanan alacaktan asgari geçim indirimi (AGİ) düşülmez ve ücrete de eklenmez. Yukarıda anılan Yargıtay kararının bozma sebebi tam olarak budur; AGİ, devletin vergi iadesi kapsamındaki bir ödemesi olduğundan ne çıplak ücrete ne de giydirilmiş ücrete dahil edilir. AGİ uygulaması sonraki yıllarda kaldırılmış olmakla birlikte, geçmiş dönemlere ilişkin hesaplarda bu kural hâlâ geçerlidir.
Ulusal Bayram Ve Genel Tatil (UBGT) Ücreti Alacağı Hesaplama Formülü
Formül, ücret tipine göre iki ayrı biçimde kurulur. Ortak nokta, günlük ücretin bulunmasıdır; ayrıldıkları nokta ise tatil gününün ücretinin daha önce ödenip ödenmediğidir.
| Ücret tipi | Bir günlük ücret | Tatilde çalışılırsa ilave alacak |
|---|---|---|
| Aylık ücretli | Aylık brüt çıplak ücret ÷ 30 | Günlük ücret × çalışılan UBGT gün sayısı |
| Günlük ücretli | Günlük brüt yevmiye | Yevmiye × çalışılan UBGT gün sayısı |
| Saat ücretli | Saat ücreti × 7,5 (m.49/3) | Bulunan tutar × çalışılan UBGT gün sayısı |
| Parça başı / akort / yüzde | Ödeme dönemi kazancı ÷ o dönemde çalışılan gün sayısı | Bulunan tutar × çalışılan UBGT gün sayısı |
Aylık ücretlide bölenin 30 olması, aylık ücretin ay kaç gün çekerse çeksin otuz gün karşılığı ödendiği kabulüne dayanır. Buna karşılık saat ücretlisinde 7,5 katı ölçütü doğrudan kanundan gelir: 4857 sayılı Kanun’un 49. maddesinin üçüncü fıkrası “Saat ücreti ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti saat ücretinin yedibuçuk katıdır” der. Maddelerin resmî metnine 4857 sayılı İş Kanunu sayfasından ulaşabilirsiniz.
UBGT Hesaplama Örnekleri: Ücret Tipine Göre Dört Senaryo
Aşağıdaki örneklerde kullanılan ücret rakamları yalnızca hesabın işleyişini göstermek içindir; her dosyada esas alınacak tutar, işçinin kendi brüt çıplak ücretidir. Örneklerin ortak noktası, önce bir günlük ücretin bulunması, ardından çalışılan UBGT gün sayısıyla çarpılmasıdır.
Aylık Ücretli İşçide UBGT Hesaplama Örneği
İşçinin aylık brüt çıplak ücreti 30.000 TL’dir ve Ramazan Bayramı’nda tatil yapmak yerine iki gün çalışmıştır. Bir günlük ücreti 30.000 ÷ 30 = 1.000 TL’dir. Tatil günlerinin ücreti maaşın içinde zaten ödendiğinden, çalışması karşılığı hak ettiği ilave alacak 1.000 × 2 = 2.000 TL brüttür.
Bu tutar bordroya ayrı bir kalem olarak girer ve maaşın üstüne eklenir. İşçi o ay toplamda 32.000 TL brüt tahakkuk görür; bunun 30.000 TL’si maaş, 2.000 TL’si UBGT ilave ücretidir.
Yevmiyeli (Günlük Ücretli) İşçide UBGT Hesaplama Örneği
İşçinin brüt günlük yevmiyesi 1.500 TL’dir ve 1 Mayıs günü tatil yapmak yerine çalışmıştır. Bu işçi bakımından iki ayrı kalem doğar: tatil gününün ücreti olarak 1.500 TL ve çalışma karşılığı olarak 1.500 TL daha. Toplam karşılık 3.000 TL brüttür.
Aradaki farkın sebebi şudur: yevmiyeli işçi, çalışmadığı günün ücretini kural olarak almaz; kanun tatil günü bakımından bu kurala istisna getirerek çalışılmasa dahi o günün ücretinin ödenmesini emreder. Çalışma hâlinde ise bunun üstüne bir yevmiye daha eklenir.
Saat Ücretli İşçide UBGT Hesaplama
Saat ücretiyle çalışan işçinin tatil günü ücreti, saat ücretinin yedi buçuk katıdır (m.49/3). Saat ücreti 200 TL olan bir işçi bakımından tatil günü ücreti 200 × 7,5 = 1.500 TL olarak bulunur. Bu ölçüt, günlük çalışma süresinin yedi buçuk saat kabul edilmesinden gelir ve işçinin o gün fiilen kaç saat çalıştığından bağımsızdır.
Parça Başı, Akort Ve Yüzde Usulünde UBGT Hesaplama
4857 sayılı Kanun’un 49. maddesinin ikinci fıkrasına göre parça başına, akort, götürü veya yüzde usulü ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti, ödeme döneminde kazandığı ücretin aynı süre içinde çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır. Yani sabit bir yevmiye yerine, o dönemin fiili kazancından türetilen bir ortalama günlük ücret bulunur.
Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde ayrıca özel bir kural vardır: 4857 sayılı Kanun’un 47. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca “Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.” Bu hüküm, otel, lokanta ve eğlence yerleri gibi servis bedelinin müşteriden toplandığı işyerlerinde UBGT ücretinin yüzde havuzundan değil, doğrudan işverenin kendi kaynağından ödenmesi anlamına gelir.
Ulusal Bayram Ve Genel Tatil (UBGT) Ücreti Alacağı Nasıl Hak Edilir?
Evvela kişinin İş Kanunu’na tabi olması, İş Kanunu’na göre işçi sıfatını haiz olması gereklidir. Hak kazanmaya ilişkin diğer koşullar ise İş Kanunu’nun 47. maddesinde açıklanmıştır.
4857 Sayılı İş Kanunu Madde 47 – “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.
Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.”(1)
Mezkûr Kanun maddesine göre işçinin tatil günlerinde çalışmaması hâlinde kendisine tam ücret ödenecektir. İşçinin çalışması hâlinde ise çalışılan her gün için işçiye bir günlük ücretinin yanında bir günlük ücret daha ödenmelidir. Bu kural, yukarıda açıklandığı üzere aylık ücretli işçide 49. maddenin son fıkrasıyla birlikte okunur.
Bir başka koşul da hakkın sözleşmeyle ortadan kaldırılamamasıdır. 4857 sayılı Kanun’un 45. maddesi, toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara aykırı hükümler konulamayacağını düzenler. İşçi lehine olan kanun, sözleşme veya gelenekten doğan kazanılmış haklar ise saklıdır. Bu nedenle iş sözleşmesine konulan “bayram çalışmaları ücrete dahildir” türü bir kayıt, kanunun tanıdığı hakkı tek başına ortadan kaldırmaz.
Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde Çalışmak İstemeyen İşçi İşten Çıkartılabilir Mi?
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma konusu İş Kanunu’nun 44. maddesinde düzenlenmiştir:
İş Kanunu Madde 44 – “Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm bulunmaması halinde söz konusu günlerde çalışılması için işçinin onayı gereklidir.
Bu günlere ait ücretler 47 nci maddeye göre ödenir.”(2)
Buna göre toplu iş sözleşmelerinde ve iş sözleşmesinde işçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışacağı kararlaştırılmamışsa, işçinin söz konusu günlerde çalışıp çalışmayacağı kendi isteğine ve onayına bağlıdır. Bu durumda işçinin çalışmak istememesi ve sırf bu nedenle işten çıkartılması, iş akdinin sonlandırılması hukuka uygun değildir.
İşçi, iş akdinin bu sebeple feshedildiğini ileri sürerek dava açabilir; koşulları varsa kıdem ve ihbar tazminatı talep edebilir. Ayrıca işçi tatilde çalışmak istemez ve işveren tarafından zorla çalıştırılırsa, bu durum iş akdini haklı nedenle feshetme hakkı doğurabilir. Buna karşılık işçi, sözleşmeyle ya da ayrıca verdiği onayla çalışmayı kabul etmişse, kararlaştırılan tatil gününde işe gelmemesi devamsızlık olarak değerlendirilebilir ve işverene 4857 sayılı Kanun’un 25. maddesi çerçevesinde fesih imkânı tanıyabilir. Somut olayda hangi sonucun doğacağı, onayın kapsamına ve devamsızlığın niteliğine göre değişir.
Bordroda UBGT Nedir? Bordroda Nasıl Görünür?
Ücret bordrosunda UBGT, maaşın içine gizlenen bir kalem değil, ayrı satır olarak gösterilmesi gereken bir ödemedir. Bunun dayanağı 4857 sayılı Kanun’un 37. maddesidir; hüküm, işverenin işçiye ücret hesabını gösterir bir pusula vermek zorunda olduğunu ve bu pusulada “fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi asıl ücrete yapılan her çeşit eklemeler tutarının” ayrı ayrı gösterilmesi gerektiğini düzenler.
| Bordroda görülen kalem | Karşılığı | Dayanak |
|---|---|---|
| NORMAL ÇALIŞMA | Ayın çalışılan günleri | m.32 |
| HAFTA TATİLİ | Pazar günleri karşılığı ücret | m.46 |
| GENEL TATİL / UBGT | Tatil gününün ücreti | m.47/1 ilk hâl |
| TATİL MESAİSİ / İLAVE YEVMİYE | Tatilde çalışma karşılığı ilave ücret | m.47/1 ikinci hâl |
| FAZLA MESAİ | Haftalık 45 saati aşan çalışma | m.41 |
Bordroda UBGT ilave ücretinin “fazla mesai” kalemi altında gösterilmesi doğru değildir; ikisi farklı hükümlere dayanır, farklı ölçütlere göre hesaplanır ve biri diğerinin yerine geçmez. Uygulamada bu karışıklık, işçinin fazla mesai ücreti aldığı, dolayısıyla UBGT alacağının kalmadığı savunmasına dayanak yapılır; oysa iki kalem birbirinden bağımsızdır.
UBGT Ücretinden Hangi Kesintiler Yapılır?
UBGT ücreti ücret niteliğinde olduğundan, ücretten yapılan kesintilerin tamamına tabidir. Brüt tutar üzerinden SGK primi işçi payı, işsizlik sigortası primi işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; işçinin eline geçen tutar bu kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutardır.
Bu, “net mi brüt mü” sorusunun pratikteki karşılığıdır: dava dosyasında hesaplanan ve hükme bağlanan tutar brüttür, işçinin eline geçen ise nettir. İki rakam arasındaki farkın kesintilerden kaynaklanması normaldir; hesabın yanlış olduğu anlamına gelmez.
Ulusal Bayram Ve Genel Tatil (UBGT) Alacağı Nasıl İspat Edilir?
İşçi tarafından bayram ve tatil günlerinde çalıştırıldığı, ancak bu çalışmanın karşılığının ödenmediği iddiasıyla açılan iş davalarında ispat hususu da büyük önem arz etmektedir. Her ne kadar iş davalarında işçi lehine yorum ilkesi mevcutsa da, bu alacağın varlığını ispat etmek işçinin sorumluluğundadır. İşçi tatil günlerinde çalışma yaptığını işyeri kayıtlarından ve genellikle tanıklarla ispatlamaya çalışmaktadır.
Buna karşılık işverenin de kayıt tutma yükümlülüğü vardır. 4857 sayılı Kanun’un 75. maddesi, işverenin çalıştırdığı her işçi için özlük dosyası düzenlemesini ve kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kaydı saklamasını emreder. Puantaj kayıtları, giriş-çıkış kayıtları ve bordrolar bu kapsamdadır; işverenin bunları sunmaması, işçinin iddiasının değerlendirilmesinde aleyhine sonuç doğurabilir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2022/5402 K. 2022/8364 T. 28.6.2022:
“Dava, işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir. İşçinin fazla çalışma alacağının bordrodan fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.
İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda ise işçinin ihtirazi kayıt ileri sürmesi beklenemeyeceğinden, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının her türlü delil ile ispatı mümkündür.
Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez. Aynı ispat kuralları hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücret alacakları için de geçerlidir.
Çalışma sürelerinin ispatı noktasında işverene karşı dava açan tanıkların beyanlarına ihtiyatla yaklaşılması gerekir. Fazla çalışma, hafta ve genel tatili alacaklarının ispatında salt husumetli tanık beyanlarıyla sonuca gidilemez. Bununla birlikte yan delil ya da olgularla desteklenen husumetli tanık beyanlarına itibar edilmelidir.”(4)
Bordroda Tahakkuk Varsa Ne Olur?
Bordroda UBGT ücretine ilişkin bir tahakkuk bulunması, ispat yükünün yönünü değiştirir. Bordro imzalı ve ihtirazi kayıtsız ise, işçinin bordroda görünenden fazla çalıştığını yazılı belgeyle kanıtlaması gerekir; bu hâlde tanık beyanı tek başına yeterli olmaz. Buna karşılık bordro imzalatılmamış, ödemeler banka kanalıyla ve her ay değişen tutarlarda yapılmışsa, işçiden ihtirazi kayıt ileri sürmesi beklenemeyeceğinden ispat her türlü delille mümkündür.
Bordroda hiç tahakkuk yoksa, işçi çalışmayı her türlü delille ispat edebilir. Bu noktada tanık beyanının yanında puantaj kayıtları, işyeri giriş-çıkış kayıtları, vardiya çizelgeleri ve iş ilişkisinin niteliğine göre yazışmalar da delil olarak değerlendirilir.
Yargıtay UBGT Alacağından Neden İndirim Yapıyor?
Uygulamada işçinin hesaplanan UBGT alacağının bir kısmına hükmedilmemesi sık görülür ve bu, hesabın yanlış olmasından değil takdiri indirimden kaynaklanır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi bu uygulamayı ve sınırlarını açıkça ortaya koymuştur.
9. Hukuk Dairesi E. 2022/5440, K. 2022/6061, T. 16.05.2022:
“İşçinin fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağından indirim yapılması konusunda yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu alacak kalemlerinin uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması hâlinde Yargıtayca son yıllarda indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Bu indirim, dosyadaki delillerin durumu ve niteliğine göre yapılması gerekli uygun bir indirimdir. Ancak çalışmaların tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline, işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı miktarına göre takdir edilmelidir.”(5)
Kararın pratik sonucu iki yönlüdür. Birincisi, ispat yazılı belgeye ve işveren kayıtlarına dayanıyorsa indirim yapılmaz; indirimin gerekçesi tanık beyanına dayalı hesabın taşıdığı belirsizliktir. İkincisi, aynı kararda indirimin yöntemi de belirlenmiştir: indirim, bilirkişi raporunda hesaplanan miktar üzerinden yapılır ve sonucuna göre hükmedilecek tutar belirlenir; harcı tamamlanan talep miktarı üzerinden indirim yapılması bozma sebebidir.
Bu nedenle dava hazırlığında puantaj, giriş-çıkış kaydı ve vardiya çizelgesi gibi yazılı delillerin toplanması, yalnızca davanın kazanılması bakımından değil, hükmedilecek tutarın yüksekliği bakımından da belirleyicidir.
UBGT Alacağında Faiz
Ulusal bayram ve genel tatilde çalışılması nedeniyle hak kazanılan ilave ücretin zamanında ödenmemesi durumunda faiz uygulanır mı, faiz hangi tarihten itibaren işler ve uygulanacak faiz türü nedir? Bu üç soru dava açacak herkesin gündemindedir ve üçünün de cevabı kanunda yazılıdır.
UBGT Alacağına Hangi Faiz Uygulanır?
Uygulanacak faiz mevduata uygulanan en yüksek faizdir, yasal faiz değildir. Dayanağı 4857 sayılı Kanun’un 34. maddesidir: “Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.”(6)
Bu faiz türünün seçilmesinin sebebi, UBGT ücretinin hukuken ücret niteliğinde olmasıdır. Aynı davada talep edilen kıdem tazminatına bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz, ihbar tazminatına ise yasal faiz uygulanır; yani tek bir dosyada birden fazla faiz türü bir arada bulunabilir. Faiz hesabının nasıl yapıldığına ilişkin ayrıntı ve tabloları yasal faiz hesaplama sayfamızda bulabilirsiniz.
UBGT Faizi Ne Zaman Başlar?
Faizin başlangıcı, alacağın muaccel olduğu tarihtir. İş Kanunu’nun 32. maddesinde “Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir” hükmü yer alır. Buna göre UBGT ücreti, tatilin bulunduğu ayın ücret ödeme gününde muaccel olur ve ödenmediği takdirde faiz bu tarihten itibaren işlemeye başlar.
Uygulamada faiz başlangıcı çoğu zaman dava tarihi olarak belirlenir; bunun sebebi, geçmişe dönük her bir ay için ayrı ayrı temerrüt tarihinin belirlenmesindeki güçlüktür. İşçinin dava açmadan önce noter ihtarnamesiyle veya arabuluculuk başvurusuyla işvereni temerrüde düşürmesi, faiz başlangıcını öne çekebilir. Bu nedenle ihtarname tarihinin dosyaya sunulması, faiz kaleminin büyüklüğünü doğrudan etkiler.
UBGT Ücreti Talebinde Zamanaşımı
İş Kanunu’nun 32. maddesinin son fıkrasında “Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır” hükmü yer alır. UBGT ücreti ücret niteliğinde olduğundan beş yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre hak ediş tarihinden, yani çalışılan ayın ücret ödeme gününden itibaren işlemeye başlar.
Zamanaşımı her bir ay için ayrı ayrı işler. Dolayısıyla dava tarihinden geriye doğru beş yıllık dönemin dışında kalan UBGT alacakları, işveren zamanaşımı def’ini ileri sürdüğü takdirde hüküm altına alınmaz. Zamanaşımı def’idir, itiraz değildir; hâkim kendiliğinden dikkate alamaz, işverenin süresinde ileri sürmesi gerekir. İleri sürülmezse beş yıldan eski alacaklar da hükmedilebilir.
Bir noktayı ayırmak gerekir: 4857 sayılı Kanun’un Ek 3. maddesi yıllık izin ücreti, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ve eşit davranma ilkesine aykırı fesihten doğan tazminat için beş yıllık zamanaşımı öngörür. UBGT ücretinin dayanağı bu madde değil, m.32’nin son fıkrasıdır; sonuç aynı olsa da dayanak farklıdır.
Arabuluculuk Başvurusu Zamanaşımını Durdurur Mu?
Evet. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesinin on yedinci fıkrası açıktır: “Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.”
Bu hüküm pratikte önem taşır: zamanaşımı süresinin dolmasına az kalan bir alacakta arabuluculuk başvurusu, süreyi arabuluculuk süreci boyunca dondurur. Arabulucu, başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılabilir. Yani süreç normal koşullarda dört haftayı aşmaz ve bu süre zamanaşımından sayılmaz.
UBGT Alacağı Belirsiz Alacak Davası Mı, Kısmi Dava Mı?
Bu sorunun cevabı 31 Temmuz 2026’da değişmiştir ve konuyu anlatan kaynakların büyük bölümü hâlâ eski rejimi aktarmaktadır. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre fazla çalışma, hafta tatili ve UBGT alacakları belirsiz alacak davasına konu edilebiliyordu; çünkü işçi çalıştığı gün sayısını ve alacağın miktarını dava açarken tam olarak belirleyecek durumda değildi.
Ancak 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile (RG: 31/7/2026, Sayı: 33326) Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Aynı kanunla HMK’nın kısmi davayı düzenleyen 109. maddesine dördüncü fıkra eklenmiştir:
“Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.”
| Konu | 31.07.2026’dan önce açılan davalar | 31.07.2026 ve sonrasında açılan davalar |
|---|---|---|
| Dava türü | Belirsiz alacak davası (HMK m.107) mümkün | Belirsiz alacak davası yok; kısmi dava açılır |
| Talep artırımı | Bilirkişi raporu sonrası talep artırım dilekçesi | Kısmi davada bir defaya mahsus artırım (m.109/4) |
| Artırımın son anı | Belirsiz alacak rejimine göre | Tahkikatın sona ermesine kadar |
| Zamanaşımı | Belirsiz alacak davasında dava tarihinde tamamı için kesilir | Artırılan kısım için de dava tarihinden kesilmiş sayılır |
| Uygulanacak hüküm | Mülga m.107 uygulanmaya devam eder | m.109/4 |
Devam eden davalar bakımından kanun koyucu geçiş hükmü öngörmüştür. 7589 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesinin onuncu fıkrası şöyledir: “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 6100 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırılan 107 nci maddesi, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam olunur.”
Yani hâlihazırda görülmekte olan belirsiz alacak davaları etkilenmez; değişiklik yalnızca 31 Temmuz 2026 ve sonrasında açılan davalar bakımından sonuç doğurur. Değişikliğin resmî metnine 7589 sayılı Kanun’un Resmî Gazete nüshasından ulaşılabilir. Yeni rejimde talep artırımının bir defaya mahsus olması, dava dilekçesindeki talep miktarının ve bilirkişi raporunun daha dikkatli değerlendirilmesini gerektirir. Değişikliğin ayrıntısı, artırım dilekçesinin nasıl hazırlanacağı ve hangi alacaklarda gündeme geldiği belirsiz alacak davası kısmi dava farkı yazısında ele alınmıştır.
Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Ücreti Davası Nasıl Açılır ?
UBGT ücret alacağı bir işçilik alacağıdır ve iş davası çerçevesinde talep edilir. Dava dilekçesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 118. ve 119. maddelerinde açıklandığı şekilde; mahkemenin adı, tarafların adı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, adresi, talep sonucu ve dava değeri, dayanılan hukuki sebepler ve iddianın dayanağı vakıalar açıklanarak açık ve anlaşılır bir taleple hazırlanmalıdır.
Ancak dilekçeden önce gelen bir aşama vardır ve atlanması davanın usulden reddiyle sonuçlanır.
Dava Açmadan Önce Arabuluculuk Zorunlu Mudur?
Evet, arabuluculuk dava şartıdır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesinin birinci fıkrası: “Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” UBGT ücreti kanuna dayanan bir işçi alacağı olduğundan bu kapsamdadır.
Aynı maddenin ikinci fıkrası sonucu da açıkça düzenler: davacı, anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir; bu süre içinde de sunulmazsa dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya hiç başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa, herhangi bir işlem yapılmaksızın dava şartı yokluğundan usulden ret kararı verilir.
Arabuluculuk sürecinde dikkat edilmesi gereken iki nokta daha vardır. Birincisi başvurunun yetkili büroya yapılmasıdır: başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır (m.3/5). İkincisi ilk toplantıya katılmamanın maliyetidir: geçerli mazereti olmaksızın ilk toplantıya katılmayan taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve karşı taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir (m.3/12).
UBGT Ücreti Davasında Görevli Ve Yetkili Mahkeme
Görevli mahkeme iş mahkemesidir. 7036 sayılı Kanun’un 5. maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlığında iş mahkemelerini görevli kılar. İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu davalara, o yerdeki asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar (m.2/3).
Yetkili mahkeme ise 7036 sayılı Kanun’un 6. maddesinde düzenlenmiştir: davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi. Davalı birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Maddenin beşinci fıkrası önemlidir: bu hükümlere aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir. Yani iş sözleşmesine konulan “uyuşmazlıklarda şu ilin mahkemeleri yetkilidir” kaydı, kanunun saydığı yerlerin dışına çıkıyorsa hüküm doğurmaz.
Yargılama usulü bakımından iş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulanır (m.7/1). Basit yargılama usulünde dilekçe teatisi iki dilekçeyle sınırlıdır; cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi verilmez. Bu nedenle dava dilekçesinde vakıaların ve delillerin eksiksiz gösterilmesi, sonraki aşamada telafisi güç sonuçlar doğurmaması bakımından önemlidir.
UBGT Davaları Ne Kadar Sürer?
UBGT alacağı bir işçilik alacağıdır ve iş davası çerçevesinde talep edilir. Sürenin uzunluğu dosyanın kapsamına, tanık sayısına, bilirkişi incelemesinin süresine ve mahkemenin iş yüküne göre belirgin biçimde değişir; bu nedenle her dosya için geçerli tek bir süre vermek mümkün değildir.
Süreyi öngörülebilir kılan bir kural 7589 sayılı Kanun’la getirilmiştir. HMK’nın 147. maddesine eklenen fıkraya göre duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz; işin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemleri yürütülmesi gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilir. Ayrıca 7036 sayılı Kanun’un 7. maddesinin beşinci fıkrası, kanun yoluna başvurulan kararların bölge adliye mahkemesi ve Yargıtayca ivedilikle karara bağlanacağını düzenler.
Sürenin toplamına, dava öncesindeki arabuluculuk aşaması ile kanun yolu aşamaları da eklenir. İstinaf ve temyiz yoluna başvurulan dosyalarda toplam süre ilk derece yargılamasının belirgin biçimde üzerine çıkar.
Ulusal Bayram Ve Genel Tatil Ücreti Hesaplanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler?
Hesaplama yapılmadan evvel UBGT talep eden çalışanın İş Kanunu’na tabi bir işçi olup olmadığı değerlendirilmelidir. Zira UBGT talep edebilmek için işçi sıfatını haiz olma şartı mevcuttur. Hesaplama yapılırken ise hesaba esas ücretin doğru tespit edilmesi gerekmektedir; bu ücret brüt çıplak ücrettir, prim ve sosyal yardımlarla giydirilmiş ücret değildir.
Sırasıyla kontrol edilmesi gereken noktalar şunlardır:
- Ücret tipi belirlenir: aylık ücretli mi, yevmiyeli mi, saat ücretli mi, akort veya yüzde usulü mü? Formül buna göre kurulur.
- Hesaba esas ücret tespit edilir: brüt çıplak ücret alınır; prim, ikramiye, yol, yemek ve sosyal yardımlar dışlanır (m.50).
- Bir günlük ücret bulunur: aylık ücretlide brüt ücret 30’a bölünür; saat ücretlisinde saat ücreti 7,5 ile çarpılır.
- Çalışılan UBGT gün sayısı belirlenir: yılda azami 15,5 gün üzerinden, fiilen çalışılan günler sayılır.
- Zamanaşımı süzgeci uygulanır: dava tarihinden geriye beş yıllık dönem esas alınır.
- Delil durumu değerlendirilir: ispat yazılı belgeye dayanıyorsa takdiri indirim gündeme gelmez.
Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde Bir saat Çalışılmış Olması Halinde UBGT Ücreti Ödenir Mi?
Tatil günlerine ilişkin düzenlenen Kanun’un ve İş Kanunu’nun tatil günlerini özel olarak belirtmesi ve ücret belirlemesi, çalışma olması hâlinde işverene ek mali külfet yüklemesinin bir amacı olduğundan söz etmiştik. Bu amaç işçinin sosyalleşmesi ve mali zorluğa düşmemesidir. Söz konusu günlerin herhangi bir sebeple bölünmesi ise kanunun amacıyla örtüşmemektedir. Bu nedenle yerleşmiş içtihatlarda tatilin kesintisiz olması gerektiğinin altı çizilmiş, bir saatlik çalışma olması hâlinde de işçiye o günün bir günlük yevmiyesinin ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E. 2014/23997 K. 2015/34572:
“Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının hafta tatilinde çalıştığı, ancak bu çalışmasının sabah ekmek ve gazete dağıtımı için yarım saat, akşam da çöp toplamak için yarım saat olmak üzere toplam bir saat olduğu esas alınarak, bir saat karşılığı hafta tatili ücreti alacağına hak kazandığı kabul edilmiştir. Ne var ki, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 46. maddesi uyarınca, hafta tatili izni, yedi günlük zaman dilimi içinde kullandırılması gerekli yirmi dört saatlik kesintisiz izindir. Yirmi dört saatin altında bir süre haftalık izin verilmesi durumunda, usulüne uygun şekilde hafta tatili izni kullandırıldığından söz edilemez. Hafta tatili bölünerek kullandırılamaz. Buna göre hafta tatilinin yirmi dört saatten az olarak kullandırılması halinde hafta tatili hiç kullandırılmamış sayılır. Açıklanan bu hususlar nazara alındığında, davacının hafta tatili gününde her ne kadar bir saat çalışmış ise de bu çalışması karşılığında, bir günlük yevmiyesinin yüzde elli zamlı hesaplanarak ödenmesi gereklidir. Yazılı şekilde kabulle sonuca gidilmesi hatalıdır. Ulusal bayram ve genel tatil çalışması bakımından da davacının tatil gününde sadece bir saat çalışması sebebiyle, bir saat çalışma karşılığı ücret hesaplanmış ise de söz konusu tatilin de kesintisiz kullandırılması gereklidir. Tatil gününde bir saat çalışılmış ise de çalışma karşılığı ücretin, bir günlük yevmiye tutarında ödenmesi gereklidir. Bu yöne aykırı kabulle sonuca gidilmesi hatalıdır.”(7)
Kararın iki ayrı sonucu birbirinden ayırmak gerekir. Hafta tatili bakımından karar, bir günlük yevmiyenin yüzde elli zamlı ödenmesini; UBGT bakımından ise bir günlük yevmiye tutarında ödenmesini öngörür. İki tatil türünün zam oranı farklıdır ve bu karar, farkı tek metinde göstermesi bakımından değerlidir.
Bir usul notu da eklemek gerekir: bu karar Yargıtay 22. Hukuk Dairesince verilmiştir. Anılan daire, Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 7/7/2020 tarihli kararıyla 2 Eylül 2020 itibarıyla kapatılmış, dosyaları ve üyeleri 9. Hukuk Dairesine devredilmiştir. Karar geçerliliğini korur; bugün aynı uyuşmazlıkta temyiz mercii 9. Hukuk Dairesidir.
Resmi Tatilde Çalışma Ücreti: Özel Sektör Ve Memur Farkı
Günlük dilde “resmi tatil” denen günlerin iş hukukundaki karşılığı, yukarıda sayılan ulusal bayram ve genel tatil günleridir. Ancak bu günlerde çalışmanın karşılığı, çalışanın tabi olduğu mevzuata göre değişir.
Özel sektör işçisi 4857 sayılı İş Kanunu’na tabidir; tatil gününde çalışması hâlinde 47. madde uyarınca ilave ücrete hak kazanır ve bu alacağı iş mahkemesinde talep edebilir. Memur ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabidir; memurun bayram ve tatil günlerindeki çalışmasının karşılığı, İş Kanunu’ndaki UBGT rejimine değil kendi kanunundaki fazla çalışma ve nöbet hükümlerine göre belirlenir. Bu nedenle “resmi tatilde çalışma ücreti memur” araması ile “resmi tatilde çalışma ücreti özel sektör” araması, hukuken iki ayrı rejimi işaret eder.
Kamu kurumunda işçi statüsünde çalışanlar bakımından ise durum farklıdır: bu kişiler memur değil işçi olduğundan 4857 sayılı Kanun’a tabidir ve UBGT ücretine ilişkin kurallar aynen uygulanır. Kamu işvereni olması, tatil günü çalışmasının karşılığını değiştirmez.
UBGT Ödenmezse Ne Yapılır? Şikâyet Ve Haklı Fesih Yolu
UBGT ücretinin ödenmemesi karşısında işçinin üç ayrı yolu vardır ve bunlar birbirinin alternatifi değildir; koşulları varsa birlikte kullanılabilir.
Birincisi idari şikâyettir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na, çalışma ve iş kurumu il müdürlüklerine yapılan başvuru üzerine iş müfettişleri işyerinde inceleme yapabilir. Başvuru, e-Devlet üzerinden ya da doğrudan il müdürlüğüne dilekçeyle yapılabilir. Şikâyet, alacağın tahsilini kendiliğinden sağlamaz; ancak işveren kayıtlarının denetlenmesini sağlayarak ileride açılacak davada delil oluşturur.
İkincisi idari para cezasıdır. 4857 sayılı Kanun’un 102. maddesinin (a) bendi uyarınca, 32. maddede belirtilen ücret ile işçinin kanundan, toplu iş sözleşmesinden veya iş sözleşmesinden doğan ücret ödemelerini süresi içinde kasten ödemeyen veya eksik ödeyen işveren, işveren vekili ve üçüncü kişiye bu durumda olan her işçi ve her ay için idari para cezası verilir. Cezanın maktu tutarı her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.
Üçüncüsü haklı fesihtir. Ücretin ödenmemesi, 4857 sayılı Kanun’un 24. maddesinin (II) numaralı bendinin (e) alt bendi uyarınca işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshetme hakkı verir. UBGT ücreti de ücret niteliğinde olduğundan bu kapsamdadır. Haklı nedenle fesih hâlinde işçi kıdem tazminatına hak kazanır; ihbar tazminatına ise hak kazanamaz, çünkü feshi kendisi gerçekleştirmiştir.
Ücret Ödenmezse İşçi Çalışmaktan Kaçınabilir Mi?
Evet. 4857 sayılı Kanun’un 34. maddesinin ilk fıkrası, “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir” der. Maddenin devamı, bu kararın sayısal olarak toplu bir nitelik kazanmasının dahi grev sayılamayacağını ve bu işçilerin iş akitlerinin çalışmadıkları için feshedilemeyeceğini düzenler.
Bu hüküm, işçiye iş ilişkisi devam ederken kullanabileceği bir baskı aracı verir. Ancak yirmi günlük sürenin dolmuş olması ve ödememenin mücbir bir sebebe dayanmaması gerekir; koşullar oluşmadan işe gelmemek devamsızlık olarak değerlendirilebilir.
Yıllık İzin, Rapor Ve Hafta Tatiliyle Çakışan UBGT Günleri
Tatil günleri takvimde diğer izin türleriyle çakıştığında hangi hakkın ne olacağı, uygulamada en çok karışan konulardan biridir. Kanun her biri için ayrı bir kural koymuştur.
Yıllık İzin Sırasında Bayrama Denk Gelen Günler
Ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili günleri yıllık izin süresinden sayılmaz. Bu, 4857 sayılı Kanun’un 56. maddesinin uygulamasıdır ve pratik sonucu, izne denk gelen bayram günü kadar iznin uzamasıdır. Yani on günlük yıllık izni içinde iki gün bayram bulunan işçi, fiilen on iki gün izin kullanır.
Bunun yanında 4857 sayılı Kanun’un 55. maddesinin (f) bendi, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin yıllık izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılacağını düzenler. İki kural farklıdır: biri iznin süresini, diğeri izne hak kazanmak için gereken çalışma süresinin hesabını ilgilendirir. Yıllık izin süresinin nasıl hesaplandığına ilişkin ayrıntıyı yıllık izin süresi nasıl hesaplanır yazısında bulabilirsiniz.
Raporluyken Bayrama Denk Gelen Günler
İşçi istirahat raporlu iken bayram gününe denk gelinmesi hâlinde ödemeyi Sosyal Güvenlik Kurumu yapar. 4857 sayılı Kanun’un 48. maddesinin ilk fıkrası: “İşçilere geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi gerektiği zamanlarda geçici iş göremezlik süresine rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatilleri, ödeme yapılan kurum veya sandıklar tarafından geçici iş göremezlik ölçüsü üzerinden ödenir.”
Maddenin ikinci fıkrası ise aylık ücretli işçiler için mahsup kuralı getirir: hastalık nedeniyle çalışılmayan günlerde kurum tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği, aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edilir. Bu mahsup, ödeneğin tutarıyla sınırlıdır; ödeneğin dışında kalan aylık ücretin işverence tam olarak ödenmesi gerekir.
Hafta Tatiline Denk Gelen Bayram Günü
Bayram gününün Pazar’a ya da hafta tatili olarak belirlenen başka bir güne denk gelmesi, işçinin UBGT hakkını ortadan kaldırmaz. Hafta tatili 4857 sayılı Kanun’un 46. maddesinde, UBGT ise 47. maddesinde düzenlenmiş iki ayrı haktır; ikisi aynı güne rastladığında her ikisinin de doğduğu kabul edilir.
Buna karşılık iki tatilin zam oranı farklıdır. Hafta tatilinde çalışan işçinin ücreti, yukarıda anılan Yargıtay kararında da belirtildiği üzere yüzde elli zamlı hesaplanır; UBGT’de ise zam değil, çalışılan gün için bir günlük ücret ilavesi söz konusudur. Bu fark, iki alacağın birlikte talep edildiği dosyalarda hesabın ayrı ayrı yapılmasını gerektirir.
UBGT Çalışması Fazla Mesai Sayılır Mı?
Ulusal bayram ve genel tatil günleri ücret alacağı çoğu zaman fazla mesai alacağı ile karıştırılmakta ve hesaplamalar bu yönde yapılmaktadır. Oysa iki kalem farklı hükümlere dayanır ve biri diğerinin yerine geçmez. Fazla çalışma, 4857 sayılı Kanun’un 41. maddesinde “haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalar” olarak tanımlanmıştır ve her bir saat için normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesiyle ödenir. UBGT ise saat ölçütüne değil, belirli takvim günlerine bağlıdır.
Bu iki kalem aynı anda doğabilir. Bayram günü çalışan bir işçinin o haftaki toplam çalışması 45 saati aşıyorsa, aşan kısım ayrıca fazla çalışma olarak değerlendirilir; UBGT ilave ücreti fazla çalışma ücretinin yerine geçmez. Bordroda UBGT ilave ücretinin fazla mesai kalemi altında gösterilmesinin sakıncası da budur: iki ayrı alacak tek kalemde birleştirilmiş görünür. Fazla mesai hesabının ayrıntısı için fazla mesai hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
UBGT Günü Telafi Çalışması Yaptırılabilir Mi?
Hayır. 4857 sayılı Kanun’un 64. maddesi telafi çalışmasını düzenler ve tatil öncesi veya sonrası işyerinin tatil edilmesi hâlinde işverenin dört ay içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması yaptırabileceğini kabul eder. Ancak aynı maddenin son fıkrası açıktır: “Tatil günlerinde telafi çalışması yaptırılamaz.”
Maddede iki sınır daha vardır: telafi çalışmaları günlük en çok çalışma süresini aşmamak koşuluyla günde üç saatten fazla olamaz ve bu çalışmalar fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sayılmaz. Yani köprü tatil uygulaması nedeniyle yaptırılan telafi çalışması için ayrıca fazla mesai ücreti doğmaz; buna karşılık telafi çalışmasının bir tatil gününe kaydırılması kanuna aykırıdır.
Ulusal Bayram Ve Genel Tatil (UBGT) Ücreti Alacaklarında Avukat Tutulması Zorunlu Mu?
Türk hukukunda zorunlu avukatla temsil oldukça sınırlıdır ve kişilerin hukuk davalarını kendilerinin takip etmesinde bir engel bulunmamaktadır. UBGT alacağı davasında da avukatla temsil zorunlu değildir; işçi davasını bizzat açabilir ve takip edebilir.
Bununla birlikte davanın taşıdığı usul yükü somuttur. Arabuluculuk dava şartının yerine getirilmesi ve son tutanağın dilekçeye eklenmesi, iş mahkemelerinde uygulanan basit yargılama usulünde delillerin dava dilekçesinde eksiksiz gösterilmesi, 31 Temmuz 2026 sonrasında talep artırımının bir defaya mahsus olması ve takdiri indirim ihtimali karşısında yazılı delillerin toplanması — bunların her biri, sonucu doğrudan etkileyen teknik adımlardır. Kesin sürelerin kaçırılması veya dava şartının yerine getirilmemesi, alacak esasen mevcut olsa dahi davanın usulden reddine yol açabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın ücret tipi, delil durumu ve zamanaşımı tablosu farklıdır. UBGT alacağının hesabı ve dava yolunun planlanması için Ankara işçi avukatı sayfamızda yer alan iletişim kanallarını kullanarak bir avukata danışabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
UBGT nedir?
UBGT, “ulusal bayram ve genel tatil” ifadesinin kısaltmasıdır. 2429 sayılı Kanun’da sayılan 29 Ekim, 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos, Ramazan ve Kurban Bayramları, 1 Ocak, 1 Mayıs ve 15 Temmuz günlerini ifade eder.
UBGT açılımı nedir?
Açılımı Ulusal Bayram ve Genel Tatil’dir. Sık karşılaşılan “UGBT”, “ubget” ve “ubtg” yazımları aynı kavramı arar; doğru sıralama UBGT’dir.
UBGT ücreti nedir?
UBGT ücreti, işçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmadığı hâlde ödenen tam gün ücreti ile bu günlerde çalışması hâlinde ayrıca ödenen bir günlük ilave ücrettir. Dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 47. maddesidir.
UBGT ödemesi nedir?
UBGT ödemesi, tatil günlerinin ücreti ile bu günlerde çalışılması hâlinde doğan ilave ücretin bordro üzerinden işçiye yapılan ödemesidir. Tatilin bulunduğu ayın ücret ödeme gününde yapılması gerekir; geciktiğinde mevduata uygulanan en yüksek faiz işler.
UBGT hesaplama nasıl yapılır?
Aylık ücretli işçide aylık brüt çıplak ücret 30’a bölünerek bir günlük ücret bulunur ve çalışılan UBGT gün sayısıyla çarpılır. Yevmiyeli işçide tatil gününün ücretine çalışma karşılığı bir yevmiye daha eklenir. Saat ücretlisinde tatil günü ücreti, saat ücretinin yedi buçuk katıdır.
UBGT alacağı nasıl hesaplanır?
Dava konusu olan UBGT alacağı, bir günlük brüt çıplak ücretin çalışılan tatil günü sayısıyla çarpılmasıyla bulunur ve dava tarihinden geriye beş yıllık dönemle sınırlıdır. İspat tanık beyanına dayanıyorsa hesaplanan tutardan takdiri indirim yapılabilir.
UBGT ücreti nasıl hesaplanır?
UBGT ücreti hesabında önce ücret tipi belirlenir, sonra bir günlük brüt çıplak ücret bulunur. Aylık ücretlide aylık brüt ücret 30’a, parça başı ve akort çalışanda ödeme dönemi kazancı o dönemde çalışılan gün sayısına bölünür.
UBGT hesaplama formülü nedir?
Aylık ücretlide formül “aylık brüt çıplak ücret ÷ 30 × çalışılan UBGT gün sayısı” şeklindedir. Yevmiyelide tatil günü ücreti ile çalışma karşılığı ücret ayrı ayrı hesaplanır ve toplanır; saat ücretlisinde tatil günü ücreti saat ücretinin 7,5 katıdır.
UBGT ücreti kaç katı ödenir?
Aylık ücretli işçide tatil gününün ücreti maaşın içinde ödendiğinden çalışma karşılığı ilave bir yevmiye doğar. Yevmiyeli işçide ise tatil günü ücreti ile çalışma karşılığı ücret birlikte iki yevmiyeye karşılık gelir.
UBGT net mi brüt mü hesaplanır?
Brüt hesaplanır. Bilirkişi raporu ve mahkeme hükmü brüt tutar üzerinden kurulur; gelir vergisi, damga vergisi ve sigorta primi kesintileri ödeme aşamasında düşülür.
UBGT hangi ücret üzerinden hesaplanır?
Çıplak ücret üzerinden hesaplanır. 4857 sayılı Kanun’un 50. maddesi uyarınca primler, fazla çalışma ücretleri ve sosyal yardımlar tatil ücretinin tespitinde hesaba katılmaz.
UBGT alacağına hangi faiz uygulanır?
Mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır. Dayanağı 4857 sayılı Kanun’un 34. maddesidir; UBGT ücreti ücret niteliğinde olduğu için yasal faiz değil bu faiz türü uygulanır.
UBGT zamanaşımı kaç yıldır?
Beş yıldır. 4857 sayılı Kanun’un 32. maddesinin son fıkrası ücret alacaklarında zamanaşımını beş yıl olarak belirler. Süre her bir ay için ayrı ayrı, ücretin ödenmesi gereken günden itibaren işler.
1 yılda kaç UBGT günü vardır?
2429 sayılı Kanun’da sayılan sürelerin toplamı 15,5 gündür: 29 Ekim 1,5 + 23 Nisan 1 + 19 Mayıs 1 + 30 Ağustos 1 + Ramazan Bayramı 3,5 + Kurban Bayramı 4,5 + 1 Ocak 1 + 1 Mayıs 1 + 15 Temmuz 1.
UBGT alacağı belirsiz alacak davası mıdır?
31 Temmuz 2026’dan itibaren hayır. HMK’nın 107. maddesi 7589 sayılı Kanun’la yürürlükten kaldırılmış, yerine kısmi davada bir defaya mahsus talep artırımı getirilmiştir. Bu tarihten önce açılan davalarda mülga 107. madde uygulanmaya devam eder.
UBGT davası açmadan önce arabuluculuk zorunlu mudur?
Evet. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca işçilik alacaklarında arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Son tutanak dilekçeye eklenmezse dava usulden reddedilir.
Bayramda bir saat çalışan işçi ne kadar alır?
Bir günlük yevmiye tutarında ücret alır. Tatilin kesintisiz kullandırılması gerektiğinden, tatil gününün bir saatlik bölümünde çalışılması hâlinde de karşılık tam bir günlük ücrettir.
Bordroda UBGT nasıl görünür?
Ayrı bir kalem olarak görünmesi gerekir. 4857 sayılı Kanun’un 37. maddesi, ücret hesap pusulasında bayram ve genel tatil ücretlerinin asıl ücrete yapılan eklemeler arasında ayrı ayrı gösterilmesini zorunlu kılar. Fazla mesai kalemi altında gösterilmesi doğru değildir.
UBGT ücreti ödenmezse ne yapılır?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na şikâyet edilebilir, iş mahkemesinde dava açılabilir ve koşulları varsa 4857 sayılı Kanun’un 24/II-e maddesi uyarınca iş sözleşmesi haklı nedenle feshedilerek kıdem tazminatı talep edilebilir.
UBGT çalışması fazla mesai sayılır mı?
Sayılmaz; iki kalem ayrıdır. Ancak bayram günü çalışması nedeniyle haftalık 45 saat aşılmışsa aşan kısım için ayrıca fazla çalışma ücreti doğar. UBGT ilave ücreti fazla mesai ücretinin yerine geçmez.
Yıllık izindeyken bayrama denk gelen günler izinden sayılır mı?
Sayılmaz. Ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili günleri yıllık izin süresine dahil edilmez; bu günler kadar izin uzar.
UBGT davasında görevli ve yetkili mahkeme neresidir?
Görevli mahkeme iş mahkemesi, iş mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme, davalının dava tarihindeki yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesidir; aksi yöndeki yetki sözleşmeleri geçersizdir.
Kaynaklar:
- 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 47
- 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 44
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2015/20427, K. 2018/13245, T. 19.06.2018
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2022/5402, K. 2022/8364, T. 28.06.2022
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E. 2022/5440, K. 2022/6061, T. 16.05.2022
- 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 34
- Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E. 2014/23997, K. 2015/34572
- 2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun Madde 1, 2 ve 3
- 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 32, 37, 41, 45, 48, 49, 50, 55, 64, 75 ve 102
- 7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu Madde 3, 5, 6 ve 7
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 107 (Mülga) ve 109
- 7589 Sayılı Kanun (RG: 31/7/2026, Sayı: 33326) Madde 19, 20 ve Geçici Madde 1