Trafik Kazası Sonrası İşitme Kaybından Dolayı Ne Kadar Tazminat Alınabilir?

Trafik kazası sonrası işitme kaybı tazminatının tutarını belirleyen tek bir rakam yoktur; tutar, kazazedenin engel oranı, kusur dağılımı, yaşı ve kazanç düzeyi birlikte hesaplanarak bulunur. Bu zincirin ilk halkası olan engel oranı ise doktorun takdirine değil, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (RG 20/2/2019-30692) ekindeki cetvellere bağlıdır: her kulağa ayrı saf ses odyometrisi uygulanır, dört frekanstaki desibel değerleri toplanır, Ek-2’nin Tablo 1’inden işitme kaybı yüzdesi, Tablo 2’sinden engel oranı okunur.

Bu yazıda cetvelin nasıl işlediğini adım adım gösteriyor, tek kulakta ve iki kulakta ortaya çıkan oranları tablo hâlinde veriyor, kazada işitme kaybı yaşayan kişinin hangi kalemi kimden isteyebileceğini ayırıyoruz. Tedavi gideri, işitme cihazı bedeli, sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminatın muhatapları birbirinden farklıdır; bu ayrım bilinmezse başvuru yanlış kuruma yapılır ve süre boşa işler.

Trafik Kazası Sonrası İşitme Kaybında Tazminat Hakkı

Trafik kazası sonrası işitme kaybı hukuken bedensel zarar sayılır; duyusunu kısmen veya tamamen yitiren kişi uğradığı zararın tazminini isteyebilir. Hakkın kaynağı, kazazedenin kişisel durumu değil kanunun kendisidir: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85/1, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa” aracın işletenini doğan zarardan sorumlu tutar. Bu, kusura dayanmayan bir sorumluluktur; işletenin kazada kişisel kusuru bulunmasa da sorumluluk doğar.

Tazminatın kapsamı ve hesabı bakımından KTK m.90 devreye girer: “Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda düzenlenmeyen hususlar hakkında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” Yani kalemler ve hesap yöntemi TBK m.51 ilâ m.56 arasında aranır; süre, başvuru usulü ve sigorta ilişkisi ise KTK’da düzenlenmiştir.

İşitme kaybı tazminatını kim öder: sigorta şirketi mi, sürücü mü?

Muhatap, istenen kaleme göre değişir. Bedensel zarara ilişkin kalemlerin büyük bölümü kusurlu aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (trafik sigortası) teminatındadır ve doğrudan sigorta şirketinden istenir. Buna karşılık KTK m.92/(f) manevi tazminat taleplerini açıkça teminat dışında bırakır; bu kalem sürücü ve işletenden istenir. Sağlık hizmet bedelleri ise üçüncü bir rejime, KTK m.98 ile Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlanmıştır.

Kazaya birden fazla araç karışmışsa KTK m.88/1 uygulanır: üçüncü kişinin uğradığı zarardan birden fazla kişi sorumluysa bunlar müteselsilen sorumludur. Dolayısıyla yolcu ya da yaya konumundaki kazazede, kusur oranlarını kendi arasında paylaştırmak zorunda kalmadan zararının tamamını sorumlulardan birine yöneltebilir; iç ilişkideki paylaşım m.88/2’ye göre sonradan yapılır.

Sigorta şirketine başvurmadan dava açılabilir mi?

Hayır. KTK m.97 (Değişik: 14/4/2016-6704/5), zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde kalan talepler için “dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir” der. Sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermezse ya da cevap talebi karşılamazsa, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.

Belgeler tamamlandıktan sonra ödeme süresi ayrıdır: KTK m.99/1 uyarınca sigortacı, genel şartlarla belirlenen belgelerin kendisine ulaştığı tarihten itibaren sekiz iş günü içinde teminat sınırları içindeki tutarı ödemek zorundadır. Uygulamada en sık karıştırılan iki süre bunlardır: 15 gün cevap, 8 iş günü ödeme süresidir.

Trafik kazası sonrası işitme kaybında zamanaşımı kaç yıldır?

Kural olarak KTK m.109/1 iki yıllık ve her hâlde kaza gününden itibaren on yıllık süre öngörür. Ancak işitme kaybı bir yaralanma sonucudur ve yaralanmalı kaza taksirle yaralama suçunu oluşturur. Bu durumda m.109/2 devreye girer: “Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.”

Taksirle yaralamanın cezasının üst sınırı beş yılı aşmadığından TCK m.66/1-e uyarınca dava zamanaşımı sekiz yıldır ve süre kaza gününden işler. Yaralanmalı kazada “iki yılım var” varsayımı bu nedenle eksiktir. Sürelerin kesilmesi, durması ve sigortaya yapılan başvurunun süreye etkisi ayrı bir konudur; ayrıntı için Trafik Kazası Tazminat Zamanaşımı: Kaç Yıl İçinde Dava Açılır? yazımıza bakabilirsiniz.

İşitme Kaybında Maluliyet Oranı ve Belirlenmesi

Tazminat hesabının tamamı tek bir sayının üzerine kurulur: engel oranı. Bu oran, hekimin genel kanaatiyle değil, yürürlükteki yönetmeliğin ekindeki cetvellerle belirlenir. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.10/3 bunu açıkça yazar: “Bireyin engel durumu, sağlık kurulunca Ek-2’de yer alan engel alanları kılavuzunda bulunan engel oranlarına göre yüzde (%) olarak belirlenerek raporun ilgili bölümünde belirtilir.” İşitme, Ek-2’nin Kulak Burun Boğaz bölümünün ilk başlığıdır (A-İŞİTME).

Hangi yönetmelik uygulanır: ölçüt kaza tarihidir

Raporun hangi mevzuata göre düzenleneceğini belirleyen şey raporun alındığı tarih değil, kazanın olduğu tarihtir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bu dönemleri kararlarında tek tek sayar:

Kaza tarihi	Uygulanacak mevzuat
11.10.2008 öncesi	Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü
11.10.2008 – 01.09.2013	Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği
01.09.2013 – 01.06.2015	Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği
01.06.2015 – 20.02.2019	Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik
20.02.2019 ve sonrası	Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik

Bu ayrım pratikte doğrudan sonuç doğurur. Yargıtay 4. HD 10.09.2025, E.2025/6012, K.2025/12184 sayılı kararında, 29.05.2021 tarihli kazada yolcu olarak yaralanan davacıya üniversite adli tıp anabilim dalınca düzenlenen ve işitme kaybı nedeniyle %2 sürekli iş göremezlik tespit eden rapor incelenmiş; raporun “kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan yönetmeliğe göre düzenlendiği” saptanarak, hakem heyetinin bu rapora girmeden başvuruyu reddetmesi hatalı bulunmuş ve karar bozulmuştur.

İşitme kaybı nasıl ölçülür?

Ek-2’nin A-İŞİTME bölümü ölçüm yöntemini adım adım tarif eder. Sıralama şudur:

1. Her bir kulağa ayrı saf ses odyometrisi uygulanarak 500, 1000, 2000 ve 4000 Hertz’deki işitme seviyeleri kaydedilir.
2. Bir frekansta işitme seviyesi 100 desibelden fazlaysa seviye 100 dB kabul edilir; seviye normalden daha iyiyse 0 dB kabul edilir.
3. Her kulağın dört frekanstaki hava yolu işitme seviyeleri desibel olarak toplanır. Bu toplam, cetvele giriş anahtarıdır.
4. Elde edilen toplamlarla Tablo 1‘den işitme kaybı yüzdesi bulunur.
5. Bulunan yüzde Tablo 2‘ye taşınır ve kişinin engel oranı okunur.

Ölçümün en çok gözden kaçan şartı, kılavuzun tanımlar bölümündeki tek cümlede saklıdır: “İşitmenin değerlendirilmesi sırasında işitme cihazları ve protezler kullanılmamalıdır.” Aynı kural yöntem bölümünde de tekrarlanır; değerlendirmeye esas alınan değerler cihazsız (işitme cihazı ve implantlar çıkarılmış hâlde) ölçülen değerlerdir. Dolayısıyla işitme cihazı takıldığında kişinin daha iyi duyuyor olması engel oranını düşürmez.

Tablo 1 nasıl okunur: az işiten kulak dikey, iyi işiten kulak yatay

Tablo 1, iki kulağın desibel toplamlarını kesiştiren bir matristir. Kılavuzun “Açıklama 1” notu okuma yönünü net biçimde belirler: dört frekanstaki toplamlar, az işiten kulak için dikey, daha iyi işiten kulak için yatay eksende okunur ve bu değerlerin kesişme noktası kişinin işitme kaybı yüzdesini verir. Tablonun dikey ekseni ≤100’den başlayıp ≥370’te, yatay ekseni ≤100’den başlayıp ≥368’de biter.

İki uç değer damarın en çok sorulan sorularını doğrudan cevaplar: iki kulağın toplamı da tablonun en üst basamağındaysa (≥370 ve ≥368) işitme kaybı yüzdesi %100‘dür. Buna karşılık bir kulak tamamen sağır, diğeri normal işitiyorsa kesişim %16,7‘dir. Aradaki fark, tek taraflı kaybın neden beklenenden çok daha düşük bir oran ürettiğini açıklar.

İşitme kaybı engel oranı tablosu (Tablo 2)

Tablo 1’den çıkan işitme engeli yüzdesi ile raporda yazılacak engel oranı aynı sayı değildir. İkincisi Tablo 2’den okunur. Aşağıdaki tablo, Ek-2’nin Tablo 2’sinin tamamıdır:

İşitme engeli (%)	Engel oranı (%)	İşitme engeli (%)	Engel oranı (%)
0 – 1,7	0	50,0 – 53,1	34
1,8 – 4,2	2	53,2 – 55,7	35
4,3 – 7,4	4	55,8 – 58,8	36
7,5 – 9,9	6	58,9 – 61,4	37
10,0 – 13,1	8	61,5 – 64,5	38
13,2 – 15,9	10	64,6 – 67,1	39
16,0 – 18,8	12	67,2 – 70,0	40
18,9 – 21,4	14	70,1 – 72,8	41
21,5 – 24,5	16	72,9 – 75,9	42
24,6 – 27,1	18	76,0 – 78,5	43
27,2 – 30,0	20	78,6 – 81,7	44
30,1 – 32,8	22	81,8 – 84,2	45
32,9 – 35,9	24	84,3 – 87,4	46
36,0 – 38,5	26	87,5 – 89,9	47
38,6 – 41,7	30	90,0 – 93,1	48
41,8 – 44,2	31	93,2 – 95,7	49
44,3 – 47,4	32	95,8 – 98,8	50
47,5 – 49,9	33	98,9 – 100,0	52

Tablonun iki özelliği dikkat ister. Birincisi, basamaklar %28’i atlar: 36,0-38,5 aralığı 26 verirken bir sonraki aralık (38,6-41,7) doğrudan 30’a sıçrar. İkincisi, işitme engelinden tek başına ulaşılabilecek en yüksek engel oranı %52’dir; iki kulak tamamen duymuyor olsa dahi cetvel %100 üretmez. Bu tavan, aşağıda göreceğimiz engelli raporu ve malulen emeklilik eşikleriyle birlikte okunduğunda damarın en yanlış bilinen noktasını düzeltir.

İşitme kaybı dereceleri ve tahmini eşik toplamı (Tablo 3)

Saf ses işitme eşikleri her frekans için belirlenemeyen hastalarda (küçük çocuklar, işbirliği kurulamayan olgular) objektif testler devreye girer: beyin sapı odyometrisi (ABR), Auditory Steady State Response (ASSR), otoakustik emisyon (OAE) ve immitansmetrik bulgular. Bu hâlde tahmini işitme eşiği dörtle çarpılarak dört frekans tahmini eşik toplamı elde edilir ve Tablo 1’e bu değerle girilir. Tablo 3, dereceleri ve karşılık gelen eşik toplamlarını gösterir:

İşitme kaybı derecesi	Çocuk (dBHL / eşik toplamı)	Erişkin (dBHL / eşik toplamı)
Çok hafif	16-25 / 64-100	21-35 / 84-140
Hafif	26-40 / 104-160	36-45 / 144-180
Orta	41-55 / 164-220	46-55 / 184-220
Orta-İleri	56-70 / 224-280	56-70 / 224-280
İleri	71-90 / 284-360	71-90 / 284-360
Çok ileri	91 ve üstü / 364	91 ve üstü / 364

Tablo, “ağır işitme kaybı” gibi günlük dildeki nitelemelerin cetveldeki karşılığını verir. “İleri derece” bir kulakta 71-90 dBHL, yani dört frekans toplamında 284-360 aralığına denk gelir; bu değer tek başına engel oranını vermez, Tablo 1 ve Tablo 2 zincirinden geçirilmesi gerekir.

Birden fazla araz varsa oranlar toplanmaz: Balthazard

Trafik kazasında işitme kaybı çoğu zaman tek başına ortaya çıkmaz; kafa travmasına bağlı denge bozukluğu, yüzde şekil bozukluğu veya ortopedik arazlarla birlikte görülür. Bu durumda Yönetmelik m.10/4 uygulanır: “Birden fazla hastalığı veya fonksiyon kaybı bulunanların engellilik durumu Ek-2’de yer alan engel alanları kılavuzu esas alınarak Ek-3’teki Balthazard yöntemi ile hesaplanır.” Oranlar düz toplanmaz; büyük oran esas alınıp kalan kapasite üzerinden küçük oran eklenir.

Aynı fıkranın ikinci cümlesi yaş eklemesini de aynı yönteme bağlar: “65 yaş ve üzeri bireylerin engellilik oranına Balthazard formülü ile %10 eklenerek engel oranı belirlenir.” Buradaki %10 düz toplanan bir sayı değildir; formülle eklenir. Hesabın işleyişi ve tablo okuması için Balthazard Hesaplama Tablosu Nedir? yazımıza bakabilirsiniz. Kazada denge sistemi de etkilenmişse Kaza Sonrası Denge Bozukluğundan Kaynaklı Maddi Tazminat Talebi, dış kulakta anatomik kayıp varsa Dış Kulağın Tek Taraflı Kaybı Veya Şekil Bozukluğu: Maluliyet ve Tazminat yazımız ayrı cetvelleri gösterir.

Bir başka ek kalem, işitme kaybına eşlik eden konuşma bozukluğudur. Kılavuzun “Açıklama 2” notu, bu hâlde engel oranının Tablo 5‘ten belirleneceğini ve işitme engeline ait orana Balthazard formülü veya Ek-3’teki tablo kullanılarak ekleneceğini söyler. Konuşma engeline Tablo 5’ten verilebilecek en yüksek oran %40’tır.

Ek-2, adı cetvelde geçmeyen tabloları da kapsam dışında bırakmaz. m.10/5: “Bireyin engellilik durumu, Ek-2’de hastalığın adı yer almasa bile, vücut sistemleri üzerinden fonksiyon kayıpları değerlendirilerek belirlenir.” Tinnitus (kulak çınlaması) gibi cetvelde ayrı satırı olmayan şikâyetlerde “listede yok” gerekçesiyle değerlendirmeden kaçınmak mevzuata aykırıdır.

Tek Kulak İşitme Kaybı Engel Oranı Hesaplama

Trafik kazalarında en sık karşılaşılan tablo, darbenin tek tarafta yoğunlaşması nedeniyle tek kulakta gelişen işitme kaybıdır. Cetvel bu durumu ayrı bir kuralla ele alır ve sonuç, çoğu kişinin beklediğinden düşük çıkar.

Tek kulak işitme kaybı engel oranı nasıl hesaplanır?

Ek-2’nin kuralı nettir: “Tek taraflı işitme kayıpları için normal işiten kulak %0 olarak kabul edilerek işitme kayıp yüzdesi belirlenir.” Aynı cümlenin parantez içi açıklaması normalin sınırını da çizer: saf ses ortalaması çocuklarda 15 dB’in, erişkinlerde 20 dB’in altında olduğu zaman kulağın normal işittiği kabul edilir.

Pratikte bu, Tablo 1’e girişte sağlam kulağın en düşük basamaktan (≤100) okunması demektir. Zarar gören kulağın dört frekans desibel toplamı ne olursa olsun, tablonun ilk sütunundaki değerler kullanılır ve ortaya çıkan işitme kaybı yüzdesi düşük kalır.

Tek kulak işitme kaybı yüzde kaç rapor verilir?

Bir kulak tamamen duymuyor, diğeri normal işitiyorsa Tablo 1’deki kesişim %16,7‘dir. Bu değer Tablo 2’ye taşındığında 16,0-18,8 bandına düşer ve raporda yazılacak engel oranı %12 olur. Yani tek kulakta tam sağırlık, engellilik cetveli bakımından %12’lik bir engel oranı üretir.

Durum	İşitme kaybı yüzdesi (Tablo 1)	Engel oranı (Tablo 2)
Tek kulakta tam kayıp, diğer kulak normal	16,7	12
İki kulakta tam kayıp	100	52
Engelli sağlık kurulu raporu eşiği için gereken	en az 67,2	40

Bu tablo, “kulak duymamasına yüzde kaç rapor verilir” sorusunun tek cümlelik cevabını da verir: tek kulakta %12, iki kulakta %52. Kazada başka arazlar da varsa bu oran Balthazard ile birleşerek yükselir; tek başına işitmeden gelen kısım değişmez.

Hafif işitme kaybı engel oranı ve ağır işitme kaybı engel oranı kaçtır?

Günlük dilde kullanılan “hafif”, “orta” ve “ağır” nitelemelerinin cetveldeki karşılığı Tablo 3’teki derecelerdir. Tek kulakta kayıp varken diğer kulak normal işitiyorsa, her derecenin ürettiği engel oranı aşağıdaki gibidir. Değerler Tablo 1’in ilk sütunundan (sağlam kulak %0 kabul edilerek) okunmuş ve Tablo 2’ye taşınmıştır:

Derece (erişkin)	Dört frekans eşik toplamı	İşitme kaybı yüzdesi	Engel oranı
Çok hafif	84 – 140	0 – 2,5	%0 – 2
Hafif	144 – 180	2,8 – 5,0	%2 – 4
Orta	184 – 220	5,3 – 7,5	%4 – 6
Orta-İleri	224 – 280	7,8 – 11,3	%6 – 8
İleri (ağır)	284 – 360	11,6 – 16,3	%8 – 12
Çok ileri	364 ve üzeri	16,6 – 16,7	%12

Tablo yalnızca tek taraflı kayıp içindir. İki kulakta birden kayıp varsa değerler Tablo 1’in kesişiminden okunur ve çok daha hızlı yükselir: her iki kulakta hafif derecede kayıp (145/145) işitme kaybı yüzdesini 16,9’a, yani engel oranını %12’ye çıkarır. Aynı derece, tek kulakta %2-4 üretirken iki kulakta %12 üretir.

Sensörinöral işitme kaybı engel oranı farklı mı hesaplanır?

Hayır. Ek-2’nin A-İŞİTME bölümü kaybın tipine göre ayrı bir cetvel vermez; iletim tipi, sensörinöral ve mikst tip kayıplar aynı yöntemle değerlendirilir. Belirleyici olan tek veri, saf ses odyometrisinde ölçülen dört frekans desibel eşik toplamıdır. Tipin dosyadaki değeri orandan değil, illiyet bağından gelir: ani gelişen sensörinöral kayıplarda tıbbi tartışma çoğunlukla kaybın travmaya mı yoksa başka bir sebebe mi bağlandığı noktasındadır.

Tek kulak işitme kaybı özür oranı ne kadar?

“Özür oranı” ifadesi, 01.06.2015 ile 20.02.2019 arasında yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik döneminden kalmadır; bugünkü karşılığı engel oranıdır. Terim değişmiş olsa da soru aynıdır ve 20.02.2019’dan sonraki kazalarda cevap Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’ten okunur: tek kulakta tam kayıpta %12. Kaza 20.02.2019 öncesinde olmuşsa oran, o tarihte yürürlükte olan yönetmeliğe göre belirlenir.

Tek kulak işitme kaybı malulen emeklilik sağlar mı?

Engellilik cetvelinden çıkan oran ile malulen emeklilik değerlendirmesi aynı rejime tabi değildir. Yönetmelik m.2/3 bunu doğrudan dışarıda bırakır: 5510 sayılı Kanuna tabi sigortalılara bağlanacak “sürekli iş göremezlik geliri, malullük aylıkları ile ölüm sigortasından bağlanacak aylıklar” için istenecek durum bildirir sağlık kurulu raporları “bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilemez”.

Sonuç şudur: elinizdeki engelli sağlık kurulu raporunda yazan %12 ya da %52, malulen emeklilik için doğrudan dayanak oluşturmaz. O değerlendirme ayrı bir yönetmelik ve Kurum Sağlık Kurulu kararıyla yapılır; sürecin işleyişi için SGK Maluliyet Raporu Kaç Günde Çıkar? Heyet Sonucu ve Malulen Emeklilik Süreci yazımıza bakabilirsiniz. Aynı ayrım, engellilik cetvelinin tazminat davasındaki işlevini ortadan kaldırmaz; tazminat hesabında esas alınan oran, kaza tarihindeki engellilik mevzuatına göre belirlenen orandır.

İşitme Kaybı Engelli Raporu Nasıl Alınır?

Trafik kazası kaynaklı işitme kaybında alınacak belge, sıradan bir engelli sağlık kurulu raporu değildir. Yönetmelik iki ayrı rapor türü tanımlar ve kaza için olanı ayrı maddede düzenler.

Trafik kazasında hangi rapor alınır?

m.9/1 birebir şöyledir: “İş kazası ve/veya meslek hastalığı dışındaki terör/kaza/yaralanma nedeni ile meydana gelen fonksiyon kayıplarında Ek-4’te yer alan Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu düzenlenir.” Trafik kazası bu tanımın içindedir. Raporun kendine özgü iki kuralı vardır: m.9/3 uyarınca raporda “var olan kronik hastalıklara ilişkin fonksiyon kayıpları belirtilmez” ve tedavi sürerken süreli, tamamlandıktan sonra sürekli/süreli rapor verilir.

Kronik hastalıkların dışarıda bırakılması, illiyet bağının mevzuattaki karşılığıdır: rapor yalnızca kazaya bağlanabilen kaybı ölçer. Yaşa bağlı işitme kaybı (presbiakuzi) bulunan bir kişide kazadan önceki odyogramın dosyaya girmesi bu nedenle kritiktir.

İşitme kaybı engelli raporu nasıl alınır: başvuru adımları

Kaza raporunun süreci m.9/2 ile m.8’e bağlanmıştır. İki maddenin birlikte okunmasından çıkan akış şudur:

1. Talep kanalı: Ek-4 raporu, m.9/2 uyarınca “kurumlar tarafından resmi yazı ile terör/kaza/yaralanmaya ilişkin belgelerle birlikte” yetkili sağlık kuruluşundan istenir. Dava veya tahkim dosyasında bu talep mahkemeden ya da hakem heyetinden çıkar.
2. Poliklinik muayenesi: m.8/1-(c) uyarınca klinik bulgular, ICD kodları, tetkikler ve fonksiyon kaybı Ek-2’deki muayene formuna işlenir. İşitmede bu, odyometri sonuçlarının forma girmesi demektir.
3. Kurul değerlendirmesi: m.8/1-(d) uyarınca kurul bireyi bizzat görerek karar verir; dosya üzerinden oran verilmez.
4. Engel grubu: m.8/1-(e) uyarınca rapordaki engel grubu bölümü boş bırakılamaz; işitme, Ek-1’deki sekiz engel grubundan biridir ve birden fazla grup işaretlenebilir.
5. Geçerlilik: m.8/1-(g) uyarınca “Sistemden rapor numarası alınmadan düzenlenen raporlar geçersiz rapor olarak kabul edilir.”
6. Süre: m.8/1-(j) uyarınca “Rapor başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır.”

Raporun hangi hastaneden alınabileceği ve heyet sürecinin ayrıntıları için Trafik Kazası Sağlık Kurulu Raporu Nasıl Alınır? ve Trafik Kazası Sonrası Maluliyet Raporu Nasıl Alınır? yazılarımız ayrıntılı yol haritası sunar.

Ani işitme kaybı engelli raporu nasıl alınır?

Kaza sonrası aniden gelişen işitme kayıplarında raporun zamanlaması belirleyicidir. m.11/2 uyarınca engel durumunun ilaç tedavisi, cerrahi tedavi veya rehabilitasyonla “zaman içinde azalma ihtimali olduğu ve hastalık bulgularının tam olarak görülemediği hâllerde süreli rapor düzenlenir”; m.11/3 uyarınca durumun sabit kalması veya artması söz konusu olan hastalıklarda sürekli rapor verilir. Kaza raporları bakımından aynı kural m.9/3‘te tekrarlanır: tedavi ve rehabilitasyon sürerken süreli, süreç tamamlandıktan sonra sürekli veya süreli rapor düzenlenir.

Pratik sonuç şudur: tedavi devam ederken alınan rapordaki oran, tazminat hesabına esas alınacak nihai oran değildir. Tazminat davasında aranan şey, kaybın kalıcılaştığı aşamada düzenlenen rapordur. Bu nedenle ani işitme kaybında dosyayı erken kapatmak yerine tıbbi sürecin tamamlanması beklenir.

Rapora itiraz süresi ve hakem hastane

Rapordaki oran düşük bulunursa itiraz yolu açıktır. m.12/1: bireysel rapor itirazları “ilgilisine teslim tarihinden itibaren otuz gün içerisinde” il sağlık müdürlüğüne yapılır; süresinde yapılmayan itirazlar değerlendirilmez. Kurum itirazları ise gerekçeli ve yazılı olarak yapılır.

İtiraz üzerine birey farklı bir sağlık kuruluşuna yönlendirilir. m.12/2 uyarınca iki rapordaki kararlar aynı yöndeyse rapor kesinleşir; farklıysa ve itiraz sürüyorsa dosya hakem hastaneye gider ve “Hakem hastane tarafından verilen karar kesindir.” m.12/3 önemli bir tuzağı kapatır: ilk veya ikinci rapor hakem hastaneden alınmış olsa dahi bu rapor hakem hastane raporu sayılmaz. m.12/5 ise kesinleşen raporda aynı gereksinim alanıyla ilgili yeni başvurunun en erken altı ay sonra kabul edileceğini söyler. Raporun olumsuz çıkması hâlinde izlenecek yollar için Sağlık Raporundan Elenenler: İtiraz Süresi ve Dava Yolu yazımıza bakabilirsiniz.

Engelli raporu için yüzde kaç gerekir?

Engelli sağlık kurulu raporuna bağlanan hakların çoğunda aranan eşik %40 engel oranıdır. Eşiğin kanundaki karşılığı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.31‘de görülür: çalışma gücünün asgari %80’ini kaybedenler birinci, %60’ını kaybedenler ikinci, “asgarî % 40’ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece engelli sayılır”. Tablo 2 ile birlikte okunduğunda bunun işitme bakımından karşılığı şudur: engel oranının %40’a ulaşması için işitme engeli yüzdesinin en az 67,2 olması gerekir. Tek kulaktaki kayıp bu eşiğe tek başına ulaşamaz.

Buna karşılık raporun kendisi hak doğuran bir belge değildir. m.10/1 bunu açıkça yazar: “Raporlar, tek başına hakların verilmesi için dayanak teşkil etmez. İlgili mevzuata göre diğer şartların da ayrıca sağlanması zorunludur.” Vergi indirimi, istihdam kotası ve taşıt istisnası gibi hakların her birinin kendi mevzuatındaki şartları ayrıca aranır.

İşitme Kaybı Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Engel oranı belirlendikten sonra tazminat, aktüerya hesabıyla bulunur. Hesaba giren veriler sabittir ve kazazedenin beyanına değil dosyadaki belgelere dayanır.

Hesap unsuru	Kaynağı
Sürekli iş göremezlik (engel) oranı	Kaza tarihindeki yönetmeliğe göre düzenlenen sağlık kurulu raporu
Kusur dağılımı	Kaza tespit tutanağı, ceza dosyası ve bilirkişi raporu
Kazazedenin yaşı ve bakiye ömrü	TRH 2010 yaşam tablosu
Gelir	Belgelenen kazanç; belgelenemiyorsa asgari ücret
Aktif ve pasif dönem	Çalışma hayatının süresi ve emeklilik sonrası dönem

Hesap raporunda yüzde 1,8 teknik faiz görürseniz

Uzun yıllar sigorta şirketlerinin hesap raporlarında kullanılan yüzde 1,8 teknik faiz, dayanağını KTK m.90’ın genel şartlara yaptığı atıftan alıyordu. Anayasa Mahkemesi 17/7/2020 tarihli E.2019/40, K.2020/40 sayılı kararıyla bu atıf ibaresini iptal etmiştir. Yargıtay uygulamasında bakiye ömür TRH 2010 tablosuna, işleyecek dönem ise yüzde 10 artırım ve yüzde 10 iskonto esasına (progresif rant) göre, teknik faiz uygulanmadan hesaplanmaktadır. Bir raporda yüzde 1,8 teknik faizin kullanılmış olması tek başına itiraz gerekçesidir; fark, uzun aktif dönemlerde tazminatın önemli bir bölümüne karşılık gelir.

31 Temmuz 2026 kırılması: faiz ve mahsup kuralı değişti

7589 sayılı Kanun (RG 31/7/2026) bedensel zarar davalarında iki temel değişiklik getirdi. Birincisi, TBK m.55‘e eklenen fıkralarla faiz ikiye ayrıldı: kazancın bilindiği döneme ilişkin tazminata haksız fiil tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin tazminata ise karar tarihinden kanuni faiz işler. Ayrıca tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla ödenen bedel, ödeme tarihine göre oransal mahsup edilir. Bu fıkralar yalnızca 31.07.2026’dan sonra meydana gelen olaylarda uygulanır.

İkincisi, aynı Kanunla HMK m.107 (belirsiz alacak davası) yürürlükten kaldırıldı; m.109’a eklenen dördüncü fıkra ile kısmi davada talep bir defaya mahsus, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikat sona erene kadar artırılabilir hâle geldi ve zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden kesilmiş sayılır. Bu değişiklikte ölçüt dava tarihidir; 31.07.2026’dan önce açılmış davalarda mülga m.107 uygulanmaya devam eder. İşitme kaybı gibi maluliyet oranı yargılama sırasında netleşen dosyalarda talep artırımının tek sefere inmesi, dava dilekçesinin baştan doğru kurulmasını zorunlu kılar.

Kusur indirimi tazminatı ne kadar düşürür?

Kazazedenin kendi kusuru varsa hesaplanan tazminat bu oranda indirilir. TBK m.52 hâkime tazminatı “indirebilir veya tamamen kaldırabilir” yetkisi verir; KTK m.86/1 ise zarar görenin ağır kusuru ispatlanırsa işleteni sorumluluktan büsbütün kurtarır. Emniyet kemeri veya kask kullanmamak gibi koruyucu tedbir ihlalleri kazanın oluşumuna değil zararın büyümesine etki ettiğinden, indirim için ihlalin somut olaydaki katkısının ortaya konması gerekir; ihlalin varlığı tek başına yetmez.

İşitme Kaybı Nedeniyle Talep Edilebilecek Tazminatlar

Kazadan işitme kaybı yaşayan kişinin talep edebileceği kalemler TBK m.54‘te sayılmıştır: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar. Manevi tazminat ise TBK m.56‘da ayrıca düzenlenmiştir. Her kalemin muhatabı aynı değildir ve bu, damarın en pahalı hatasının kaynağıdır.

Kalem	Muhatap	Dayanak
Hastane, ameliyat, ilaç, tetkik bedelleri	Sosyal Güvenlik Kurumu	KTK m.98/1
İşitme cihazı, koklear implant gibi protez ve ortezler	Sosyal Güvenlik Kurumu	KTK m.98 ek cümle (6645/60)
Bakıcı gideri	Sigorta şirketi / Güvence Hesabı	ZMSS Genel Şartları A.5/b
Geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı	Sigorta şirketi (limit içinde), aşan kısımda işleten ve sürücü	ZMSS Genel Şartları A.5/c, TBK m.54
Ekonomik geleceğin sarsılması	İşleten ve sürücü	TBK m.54/4
Manevi tazminat	İşleten ve sürücü (zorunlu sigorta dışı)	KTK m.92/(f), TBK m.56

Tedavi giderlerini ve işitme cihazı bedelini kim öder?

Bu kalemde sık yapılan hata, faturayı sigorta şirketine göndermektir. KTK m.98/1 (Değişik: 13/2/2011-6111/59) şöyledir: “Trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın genel sağlık sigortası kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır.” Maddenin ikinci fıkrası sonucu da yazar: sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı prim aktarımı yaptıktan sonra “bu teminat kapsamındaki yükümlülükleri sona erer”.

Aynı maddenin 6645 sayılı Kanunla eklenen cümlesi protez ve ortezleri de bu rejime bağlar; işitme cihazı ve koklear implant bakımından muhatap dolayısıyla SGK’dır. Kurumun cihaz bedelini ödememesi hâlinde izlenecek itiraz ve dava yolu için SGK Tıbbi Malzeme ve Cihaz Bedelini Ödemediğinde İtiraz ve Dava Yolu, kalem bazında ayrıntılı döküm için Trafik Kazasında Tedavi Giderlerini Kim Öder, SGK ve Sigorta Süreci Nasıl İşler? yazımıza bakabilirsiniz.

Trafik kazası acil hâl olduğundan, 5510 sayılı Kanun m.73/5 uyarınca sözleşmeli ve sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucuları acil hâllerde kişiden veya Kurumdan “herhangi bir ilave ücret talep edemez”. Özel hastanenin fark ücreti istemesinin bu kalemde dayanağı yoktur.

Sürekli iş göremezlik tazminatı

Bedensel zararın parasal karşılığı asıl olarak bu kalemde toplanır. Engel oranı, kazazedenin çalışma gücünde kalıcı bir azalma yarattığından, bakiye ömrü boyunca uğrayacağı kazanç kaybı bugünkü değere indirgenerek hesaplanır. İşitme kaybında oranlar tek başına yüksek çıkmadığı için tazminat tutarı da çoğu zaman sınırlı kalır; yukarıda andığımız 4. HD 10.09.2025, E.2025/6012, K.2025/12184 kararında tespit edilen oran %2‘dir. Buna karşılık oranın düşüklüğü talebi anlamsız kılmaz; dosyada başka arazlar varsa Balthazard ile birleşerek tabloyu değiştirir.

Bu kalemin sigorta tarafındaki karşılığı ZMSS Genel Şartları A.5/c Sakatlanma Teminatıdır. Metnin bir cümlesi ispat yükünü doğrudan etkiler: kazaya ilişkin belgelerde illiyet bağı ile ilgili tespitin yer alması durumunda bu tespitin aksini ispat sigorta şirketine aittir. Yaralanmalı kazada talep edilebilecek kalemlerin tamamı için Yaralamalı Trafik Kazasında Hangi Tazminatlar Talep Edilebilir? yazımıza bakabilirsiniz.

Manevi tazminat kimden istenir?

İşitme kaybı, kişinin sosyal hayatını, iletişimini ve çalışma düzenini kalıcı olarak etkileyen bir kayıptır; TBK m.56 bu nedenle bedensel bütünlüğün zedelenmesi hâlinde manevi tazminata hükmedilmesine imkân verir. Ancak muhatap sigorta şirketi değildir: KTK m.92/(f), “Manevi tazminata ilişkin talepler” ifadesiyle bu kalemi zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı dışında bırakır. Bu sınır genel şartlardan değil doğrudan kanundan gelir.

Talep dolayısıyla işleten ve sürücüye yöneltilir. Kusurlu araçta ihtiyari mali mesuliyet (İMM) poliçesi varsa ve manevi tazminat ek sözleşmeyle teminata alınmışsa bu poliçeden de karşılanabilir. Ayrıntı ve sınırlar için ZMMS Manevi Tazminatı Karşılar Mı? yazımızı inceleyebilirsiniz. Ayrıca TBK m.56‘nın ikinci cümlesi “ağır bedensel zarar” hâlinde zarar görenin yakınlarına da manevi tazminat verilebileceğini söyler; hak yalnızca ölüm hâline bağlı değildir.

Ekonomik geleceğin sarsılması

İşitme kaybı, kazanç düzeyi değişmese bile kişinin mesleki ilerleme imkânını daraltabilir. Öğretmenlik, müzisyenlik, çağrı merkezi çalışanlığı, şoförlük gibi işitmenin doğrudan iş yapma kapasitesine girdiği mesleklerde bu etki belirgindir. TBK m.54/4 “ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar”ı ayrı bir kalem olarak sayar; bu kalem, çalışma gücü kaybından farklıdır ve ayrıca talep edilmelidir.

İşyerinde İşitme Kaybı Tazminatı ve Meslek Hastalığı Rejimi

İşitme kaybı her zaman ani bir travmadan doğmaz. Gürültülü ortamda uzun süre çalışmaya bağlı kayıplarda rejim tamamen değişir ve trafik kazasının cetveli uygulanmaz.

İşyerinde işitme kaybı tazminatı hangi mevzuata tabidir?

Ayrımı yapan hüküm, engellilik yönetmeliğinin m.9/1‘idir: Ek-4 raporu “iş kazası ve/veya meslek hastalığı dışındaki” olaylar için düzenlenir. Meslek hastalığı iddiasında ölçüt, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği (RG 11/10/2008-27021) çerçevesinde belirlenen meslekte kazanma gücü kaybı oranıdır. Bu oran, aynı arazın farklı mesleklerde farklı sonuç doğurmasına imkân verir; “meslekte kazanma gücü” adı buradan gelir.

Aynı Yönetmeliğin m.18/1‘i meslek hastalıklarını beş gruba ayırır: A kimyasal maddeler, B mesleki cilt hastalıkları, C pnömokonyozlar ve diğer mesleki solunum sistemi hastalıkları, D mesleki bulaşıcı hastalıklar, E fizik etkenlerle olan meslek hastalıkları. Gürültüye bağlı işitme kaybı E grubunda yer alır. m.18/2 uyarınca listenin orta sütununda her hastalık için yükümlülük süresi ayrıca yazılıdır; bu nedenle “meslek hastalığında süre şu kadardır” biçiminde tek bir rakam verilemez.

İşe giriş odyogramı neden belirleyici?

Aynı Yönetmeliğin m.6/4-(b)-2‘si, meslek hastalığı değerlendirmesinde KBB muayenelerinde aranacak belgeleri sayar: “her iki kulağın işitme düzeyini gösteren odyogramlar, işe girmeden önce çekilmiş olan odyogramı mevcut ise her ikisinin kıyaslanarak yapılacak değerlendirme”. Yani dosyanın kaderini belirleyen belge, işe giriş sağlık muayenesinde çekilmiş odyogramdır. Bu belge yoksa kaybın çalışma ortamından kaynaklandığını göstermek güçleşir.

Raporun karar hanesine ilişkin kural da farklıdır: m.6/2-(g) uyarınca sağlık kurulu raporlarının karar hanesinde çalışma gücü kayıp oranı belirtilmez, “Sosyal Güvenlik Kurumunca belirlenecektir.” ibaresi yazılır. Oranı hastane değil Kurum belirler.

İşitme kaybı meslek hastalığı tazminat davasında nasıl ispatlanır?

İspatın üç ayağı vardır. Birincisi tanı: hastalığın meslek hastalığı olduğunun tespiti Kurum Sağlık Kurulu kararına bağlıdır. İkincisi maruziyet: çalışılan ortamdaki gürültü düzeyinin ölçümlerle ortaya konması gerekir. Üçüncüsü karşılaştırma: işe giriş odyogramı ile güncel odyogramın yan yana konması. Bu üçü tamamlanmadan dosyada yalnızca bir işitme kaybı bulunur, o kaybın işle bağlantısı bulunmaz.

Meslek hastalıklarında ayrıca yükümlülük süresi kavramı işler; bu süre, sigortalının işten fiilen ayrıldığı tarih ile hastalığın ortaya çıkması arasındaki azami süredir ve hastalık bazında ilgili listede ayrı ayrı belirlenmiştir, tek bir rakama indirgenemez. Süre aşılmış olsa dahi, hastalık klinik ve laboratuvar bulgularıyla kesinleşmiş ve etken işyeri incelemesiyle kanıtlanmışsa Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun onayıyla meslek hastalığı sayılabilir.

Çağrı merkezi işitme kaybı tazminatı

Kulaklıkla çalışılan işlerde, özellikle çağrı merkezlerinde ortaya çıkan işitme kaybı ve kulak çınlaması şikâyetleri iki ayrı yoldan değerlendirilir. Ani ve tek bir olaya bağlanabilen akustik travma (hatta gelen yüksek şiddetli ses gibi) iş kazası niteliğindedir; zamana yayılan maruziyet ise meslek hastalığı rejimine girer. Her iki hâlde de işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, kusur değerlendirmesinin merkezindedir.

Usul bakımından kritik bir ayrım daha vardır: 7036 sayılı Kanun m.3/3 uyarınca iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir. İşçilik alacakları için zorunlu olan arabuluculuk, bu davalarda aranmaz. Sürecin tamamı için Meslek Hastalığı ve Buna Bağlı Alınabilecek Tazminatlar yazımıza bakabilirsiniz.

Trafik Kazası Tazminat Davasında Hukuki Süreç ve Adımlar

Süreç, belgelerin toplanmasıyla başlar ve hükmün kesinleşmesiyle biter. Aşağıdaki adımlar sırasıyla izlenir.

1. Delillerin toplanması: kaza tespit tutanağı, ceza soruşturma dosyası, olay yeri fotoğrafları, tanık beyanları, hastane epikrizleri ve odyometri sonuçları. Kazadan önceki döneme ait odyogram varsa dosyaya konulmalıdır.
2. Sağlık kurulu raporunun alınması: Ek-4 raporu m.9/2 uyarınca resmi yazı ile talep edilir; tedavi tamamlanmadan alınan rapor süreli olur.
3. Sigorta şirketine yazılı başvuru: KTK m.97 gereği zorunludur. Şirketin 15 gün içinde cevap vermemesi ya da cevabın talebi karşılamaması dava ve tahkim yolunu açar.
4. Tahkim veya dava tercihi: sigorta şirketi Sigorta Tahkim Komisyonu üyesiyse uyuşmazlık hakem heyetine taşınabilir.
5. Yargılama: kusur ve maluliyet bilirkişi incelemesiyle belirlenir, ardından aktüer hesabı yapılır.
6. Karar ve icra: hükmedilen tazminat kesinleşince ilamlı icra yoluyla tahsil edilir.

Görevli ve yetkili mahkeme

Görev, davalının kim olduğuna göre değişir. Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası ticari dava olduğundan (TTK m.4/1-a ve m.5) asliye ticaret mahkemesi görevlidir ve TTK m.5/A uyarınca dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Yalnızca sürücü ve işletene karşı açılan dava genel haksız fiil davasıdır; asliye hukuk mahkemesi görevlidir ve arabuluculuk şartı aranmaz.

Yetkide seçenek geniştir. KTK m.110 sigortacının merkez veya şubesinin ya da sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer ile kazanın meydana geldiği yer mahkemesini yetkili kılar. HMK m.16 ayrıca haksız fiilin işlendiği yer, zararın meydana geldiği yer ve zarar görenin yerleşim yeri mahkemesini de yetkili sayar; kazazede kendi ikametgâhında dava açabilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu yolu

Sigorta şirketiyle uyuşmazlıkta mahkemeye alternatif yol, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 ile kurulan Sigorta Tahkim Komisyonudur. Süreç uyuşmazlık hakem heyetiyle başlar; karara itiraz üzerine dosya itiraz hakem heyetine gider, oradan da kanunda öngörülen sınırlar içinde Yargıtay temyizi açıktır. Yukarıda andığımız 4. HD E.2025/6012 dosyası da bu zinciri izlemiş, itiraz hakem heyeti kararı temyiz üzerine bozulmuştur.

Dava masrafı: cismani zararda peşin harç yirmide bir

Tazminat davalarında nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin alınır. Ancak 492 sayılı Harçlar Kanunu m.28/1-(a)‘nın istisna cümlesi bedensel zarar davaları için ayrı bir oran koyar: “ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan harcın oranı yirmide bir olarak uygulanır.” Trafik kazasına bağlı işitme kaybı davası bu kapsamdadır; dava açma maliyeti beşte bire iner. Aynı fıkra, bakiye harcın ödenmemesinin hükmün tebliğine, takibe ve kanun yollarına engel olmadığını da söyler.

Bilirkişi raporuna itiraz süresi

Maluliyet oranı veya kusur dağılımı düşük belirlenmişse rapora itiraz edilmelidir. HMK m.281/1 uyarınca taraflar, raporun kendilerine tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde raporda eksik gördükleri hususların tamamlanmasını veya belirsizliklerin giderilmesini isteyebilir. Süre kaçırılırsa itiraz hakkı kural olarak düşer; bu nedenle rapor tebliğ edilir edilmez odyometri ve klinik verilerle karşılaştırılmalıdır.

İlliyet bağının ispatı: raporlar arasındaki çelişki

İşitme kaybı damarının en çok tartışılan noktası, kaybın kazadan mı yoksa önceden var olan bir durumdan mı kaynaklandığıdır. Farklı kurulların farklı sonuçlara varması hâlinde mahkeme bunlardan birini seçip hüküm kuramaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 19.02.2025, E.2023/400, K.2025/68 sayılı kararında, sağ kulakta çok ileri derecede sensörinöral işitme kaybı bulunan sigortalı bakımından Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun %13 meslekte kazanma gücü kaybı tespit ettiği, 2. Üst Kurulun ise illiyet bağı kurulamadığını bildirdiği dosyada, “kurul raporları arasındaki farklılığa ilişkin çelişkileri giderici ve açıklayıcı rapor” alınması gerektiğine hükmetmiş, direnme kararını bozmuştur.

Karar, uygulamada iki sonuç doğurur: çelişkili raporlar giderilmeden verilen hüküm bozulur ve kazazede, aleyhine çıkan tek bir rapora karşı çelişki giderme talebini gündeme getirebilir.

İşitme Kaybı Tazminatında Emsal Yargıtay Kararları

Damarda yön gösteren iki karar aşağıdadır. Her ikisi de tam metinleriyle incelenmiştir.

Künye	Konu	Sonuç
Y. 4. HD 10.09.2025, E.2025/6012, K.2025/12184	Trafik kazasında yaralanan yolcu; üniversite adli tıp raporunda işitme kaybı nedeniyle %2 sürekli iş göremezlik	Kaza tarihindeki yönetmeliğe göre düzenlenen rapor usule uygundur; esasa girilmeden başvurunun reddi hatalıdır — BOZMA
Y. HGK 19.02.2025, E.2023/400, K.2025/68	İş kazası sonrası sağ kulakta çok ileri derecede sensörinöral işitme kaybı; iki adli tıp kurulu arasında illiyet bağı çelişkisi	Çelişkiyi giderici ve açıklayıcı rapor alınmadan hüküm kurulamaz — direnme kararı BOZULDU

İki karardan çıkan ortak ders şudur: işitme kaybı dosyalarında uyuşmazlık çoğu zaman oranın büyüklüğünde değil, raporun hangi mevzuata göre düzenlendiği ve kayıp ile olay arasındaki bağın kurulup kurulmadığı noktasında düğümlenir. Dosyaya doğru tarihli mevzuata göre düzenlenmiş ve illiyet bağını açıkça kuran bir rapor koymak, tutarı tartışmaktan önce gelir.

Trafik kazası sonrası işitme kaybı dosyalarında rapor, kusur ve hesap üç ayrı teknik alandır ve her biri ayrı süreye bağlıdır. Sürecin yürütülmesinde destek almak isterseniz Trafik Kazası Avukatı sayfamız üzerinden büromuza ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik kazası sonrası işitme kaybı yaşayan bir kişi tazminat talebinde bulunabilir mi?

Evet. Karayolları Trafik Kanunu m.85/1 aracın işletenini, bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin yaralanmasına sebep olması hâlinde doğan zarardan sorumlu tutar. İşitme kaybı bedensel zarar niteliğinde olduğundan, engel oranı ve kusur dağılımı belirlenerek maddi tazminat, ayrıca Türk Borçlar Kanunu m.56 uyarınca manevi tazminat talep edilebilir.

Trafik kazasında işitme kaybı ile ilgili alınacak tazminat nasıl hesaplanır?

Hesap; sağlık kurulu raporundaki engel oranı, kazadaki kusur dağılımı, kazazedenin yaşı ve bakiye ömrü ile belgelenen geliri üzerinden yapılır. Bakiye ömür TRH 2010 yaşam tablosundan alınır, işleyecek dönem yüzde 10 artırım ve yüzde 10 iskonto esasına göre bugünkü değere indirgenir. Zorunlu trafik sigortası teminat limiti aşılırsa aşan kısım işleten ve sürücüden istenir.

İşitme kaybı yaşanan trafik kazalarında manevi tazminat talep edilebilir mi?

Evet, ancak muhatap sigorta şirketi değildir. Karayolları Trafik Kanunu m.92/(f) manevi tazminata ilişkin talepleri zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı dışında bırakır. Talep işleten ve sürücüye yöneltilir; kusurlu araçta ihtiyari mali mesuliyet poliçesi varsa ve manevi tazminat ek sözleşmeyle teminata alınmışsa bu poliçeden de karşılanabilir.

Tek kulakta işitme kaybı yüzde kaç engelli sayılır?

Tek kulak tamamen duymuyor, diğer kulak normal işitiyorsa Ek-2 Tablo 1’deki işitme kaybı yüzdesi 16,7 olarak bulunur. Bu değer Tablo 2’ye taşındığında engel oranı yüzde 12 çıkar. Engellilere tanınan haklarda aranan yüzde 40 eşiğine tek kulaktaki kayıp tek başına ulaşmaz.

İşitme kaybı engel oranı nasıl hesaplanır?

Her kulağa ayrı saf ses odyometrisi uygulanır; 500, 1000, 2000 ve 4000 Hertz’deki işitme seviyeleri desibel olarak toplanır. Az işiten kulağın toplamı dikey, daha iyi işiten kulağın toplamı yatay eksende okunarak Tablo 1’den işitme kaybı yüzdesi bulunur. Bu yüzde Tablo 2’ye taşınarak engel oranı belirlenir. Ölçüm sırasında işitme cihazı ve implant kullanılmaz.

İşitme kaybından engelli raporu alınır mı?

Alınır. İşitme, Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporundaki sekiz engel grubundan biridir ve raporun engel grubu bölümü boş bırakılamaz. Ancak trafik kazası kaynaklı kayıplarda düzenlenecek belge Ek-4’teki Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporudur ve bu rapor kurumlar tarafından resmi yazı ile talep edilir.

Kulak duymamasına yüzde kaç rapor verilir?

İki kulakta da tam işitme kaybı varsa Tablo 1’den işitme kaybı yüzdesi 100 bulunur ve Tablo 2’ye göre engel oranı yüzde 52 olur. İşitme engelinden tek başına verilebilecek en yüksek engel oranı budur; yüzde 100 engel oranı yalnızca işitme kaybına dayanarak verilmez.

İşitme cihazı kullanınca engel oranı düşer mi?

Düşmez. Ek-2’nin A-İŞİTME bölümü tanımlar kısmında, işitmenin değerlendirilmesi sırasında işitme cihazları ve protezlerin kullanılmaması gerektiğini açıkça yazar. Değerlendirmeye esas alınan değerler cihazsız ölçülen değerlerdir; cihazla sağlanan iyileşme orana yansımaz.

İşitme kaybı engelli raporu hesaplama için hangi tablo kullanılır?

İki tablo sırayla kullanılır. Tablo 1, iki kulağın dört frekans desibel toplamlarını kesiştirerek işitme kaybı yüzdesini verir; Tablo 2 ise bu yüzdeyi engel oranına çevirir. Saf ses eşikleri ölçülemeyen hastalarda önce Tablo 3 ile tahmini eşik toplamı bulunur, sonra aynı zincir izlenir.

İşitme kaybı tazminatında zamanaşımı süresi kaç yıldır?

Yaralanmalı trafik kazasında süre kaza gününden itibaren sekiz yıldır. Karayolları Trafik Kanunu m.109/2, dava cezayı gerektiren bir fiilden doğuyorsa ceza kanunundaki daha uzun sürenin maddi tazminat talepleri için de geçerli olacağını söyler; taksirle yaralamada Türk Ceza Kanunu m.66/1-e uyarınca dava zamanaşımı sekiz yıldır.

Tedavi giderlerini ve işitme cihazı bedelini sigorta mı öder?

Hayır. Karayolları Trafik Kanunu m.98 uyarınca trafik kazası nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. Maddenin ikinci fıkrası, prim aktarımıyla sigorta şirketlerinin ve Güvence Hesabının bu teminat kapsamındaki yükümlülüklerinin sona erdiğini belirtir. Protez ve ortezler de aynı rejime tabidir.

Kulaktan emekli olunur mu?

Engelli sağlık kurulu raporundaki oran malulen emeklilik için doğrudan dayanak oluşturmaz. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m.2/3, 5510 sayılı Kanuna tabi sigortalılara bağlanacak sürekli iş göremezlik geliri ve malullük aylıkları için istenecek raporların bu Yönetmelik kapsamında değerlendirilemeyeceğini düzenler. Malullük değerlendirmesi ayrı mevzuata ve Kurum Sağlık Kurulu kararına tabidir.

Rapordaki işitme kaybı oranına itiraz süresi ne kadar?

Bireysel rapor itirazları, raporun ilgilisine teslim tarihinden itibaren otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne yapılır. İtiraz üzerine alınan ikinci rapor ilkiyle aynı yöndeyse rapor kesinleşir; farklıysa dosya hakem hastaneye gönderilir ve hakem hastanenin kararı kesindir. Kesinleşen raporda aynı gereksinim alanıyla ilgili yeni başvuru en erken altı ay sonra kabul edilir.

İşitme kaybı dereceleri engel oranını nasıl etkiler?

Dereceler doğrudan bir oran vermez, cetvele giriş değerini belirler. Erişkinde çok hafif derece 84-140, hafif 144-180, orta 184-220, orta-ileri 224-280, ileri 284-360, çok ileri 364 ve üzeri dört frekans eşik toplamına karşılık gelir. Tek kulakta kayıp varken diğer kulak normal işitiyorsa bu dereceler yaklaşık yüzde 0 ile yüzde 12 arasında engel oranı üretir; iki kulakta birden kayıp varsa oran çok daha hızlı yükselir.

İşitme kaybı meslek hastalığı sayılır mı?

Gürültülü ortamda çalışmaya bağlı işitme kayıpları meslek hastalığı kapsamında değerlendirilebilir. Bu hâlde trafik kazasının engellilik cetveli değil, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği uygulanır ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı belirlenir. Değerlendirmede işe girmeden önce çekilmiş odyogram ile mevcut odyogramın karşılaştırılması aranır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyaya ilişkin hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kendi durumunuz için bir avukata danışmanız yerinde olur. Mevzuatın tam metni için Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (RG 20/2/2019-30692) ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu metinlerine bakabilirsiniz.