Pert (tam hasar) kararı, trafik kazası sonrasında aracın onarım maliyeti ile piyasa değerinin karşılaştırılması sonucunda verilen önemli bir değerlendirmedir. Bu karar, sigorta şirketinin yapacağı ödeme tutarını ve aracın gelecekteki hukuki durumunu doğrudan etkiler.

Trafik kazası sonrasında araçta meydana gelen hasarın büyüklüğüne göre sigorta şirketi tarafından “pert” (tam hasar) kararı verilebilir. Pert kararı, araç sahibinin hem maddi zararlarının hesaplanması hem de aracın gelecekteki kullanım ve satış süreci açısından önemli sonuçlar doğurur.

Uygulamada araç sahipleri, pert kararının hangi kriterlere göre verildiğini, pert bedelinin nasıl belirlendiğini ve kararın hatalı olması halinde itiraz edilip edilemeyeceğini sıkça araştırmaktadır.

Pert Araç Nedir?

Pert araç, trafik kazası veya benzeri bir olay sonucunda;

• Onarımın teknik olarak mümkün olmaması,

• Ya da onarım masraflarının aracın değerine göre ekonomik olmaması

nedeniyle tam hasarlı sayılan araç anlamına gelir.

Pert kararı verilmesi durumunda, araç genellikle “tam hasar” statüsünde değerlendirilir ve sigorta şirketi tarafından zarar hesabı “onarım” üzerinden değil, araç değeri (rayiç) üzerinden yapılır.

Pert (Tam Hasar) Kararı Nasıl Verilir?

Pert kararı, yalnızca hasarın büyüklüğü ile değil; hasarın ekonomik ve teknik değerlendirmesi ile verilir. Bu süreçte şu unsurlar birlikte dikkate alınır:

1) Onarım Maliyetinin Tespiti

Sigorta şirketi veya eksper, araçtaki hasarın onarım maliyetini belirler. Bu tespit;

• Değişecek parçalar,

• İşçilik bedeli,

• Boya işlemleri,

• Elektrik/elektronik aksam zararları,

• Güvenlik sistemleri (airbag vb.)

gibi kalemler üzerinden yapılır.

2) Aracın Rayiç (Piyasa) Değerinin Belirlenmesi

Pert kararında temel karşılaştırma şudur:

Onarım masrafı ↔ Aracın rayiç değeri

Aracın rayiç değeri belirlenirken;

• Araç marka/model/yıl

• Kilometre

• Donanım paketi

• Hasar geçmişi (tramer)

• İkinci el piyasa verileri

gibi kriterler esas alınır.

3) Ekonomik Pert (Onarım Ekonomik Değilse)

Bazı durumlarda araç teknik olarak onarılabilir olsa bile, onarımın maliyeti aracın değerine yaklaşır veya aşarsa “ekonomik pert” kararı verilebilir.

4) Teknik Pert (Onarım Teknik Olarak Mümkün Değilse)

Bazı durumlarda ise onarım ekonomik olarak mümkün görünse dahi, araç;

• Şasi ve taşıyıcı sistem hasarı,

• Gövde bütünlüğü kaybı,

• Güvenli sürüşe uygun olmama

gibi nedenlerle trafik güvenliği açısından onarımı mümkün olmayan statüde değerlendirilerek pert sayılabilir.

Pert Kararı Kim Tarafından Verilir?

Uygulamada pert kararı;

• Sigorta şirketinin hasar birimi,

• Eksper raporları,

• Servis/onarım raporları

üzerinden değerlendirilerek verilir.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus şudur:
Pert kararı, mutlak ve tartışılmaz bir karar değildir. Eksper raporuna dayansa bile, hatalı değerlendirmeler yapılabilir.

Pert Kararı Verilirse Sigorta Ne Öder?

Pert kararı verildiğinde sigorta şirketi genellikle:

• Aracın rayiç değerini,

• Sovtaj bedelini (hurda/enkaz değeri) dikkate alarak

ödeme planı oluşturur.

Bu noktada araç sahiplerinin en sık karşılaştığı tartışma şudur:

✅ “Araç rayiç değeri doğru mu belirlendi?”
✅ “Sovtaj bedeli gerçeğe uygun mu?”
✅ “Eksik ödeme mi yapıldı?”

Sovtaj Bedeli Nedir? Pert Kararında Neden Önemlidir?

Sovtaj bedeli, pert edilen aracın kalan değeridir (enkaz/hurda değeri). Aracın pert sayılması halinde araç tamamen “değersiz” olmaz; enkaz halinde belirli bir piyasa değeri olabilir.

Sigorta ödeme hesaplarında;

• Aracın rayiç değeri

• Sovtaj bedeli

kıyaslanarak ödeme çıkar.

Bu nedenle pert dosyalarında “sovtaj” konusu, uyuşmazlığın merkezinde yer alır.

Pert Araç Kararına İtiraz Edilebilir Mi?

Evet. Pert kararına itiraz mümkündür. Ancak itirazın başarıyla sonuçlanabilmesi için somut delillerle desteklenmesi gerekir.

İtirazın içeriği genellikle şu başlıklarda olur:

• Pert kararının hatalı olması

• Aracın pert değil, onarılabilir durumda olması

• Onarım maliyetinin şişirilmesi

• Rayiç bedelin düşük belirlenmesi

• Sovtaj bedelinin hatalı belirlenmesi

• Eksik ödeme yapılması

Pert Kararına İtiraz Yolları Nelerdir?

Pert kararı ve ödeme sürecine ilişkin uyuşmazlıklarda izlenebilecek başlıca yollar şunlardır:

1) Sigorta Şirketine Yazılı Başvuru / İtiraz

İlk adımda sigorta şirketine yazılı itiraz yapılması uygulamada önemlidir. Bu itirazda;

• Eksper raporlarının,

• Servis belgelerinin,

• Piyasa rayiçlerinin

dosyaya sunulması gerekebilir.

2) Sigorta Tahkim Komisyonu

Trafik sigortası veya kasko kapsamında sigorta şirketi ile uyuşmazlık olması halinde, şartları oluştuğunda Sigorta Tahkim Komisyonu yoluna gidilebilir.

Tahkim, uygulamada daha hızlı sonuç doğurabilen bir yöntem olarak öne çıkar. Ancak her olayda tahkim şartları ayrıca değerlendirilmelidir.

3) Dava Yolu

Uyuşmazlığın çözülememesi halinde dava yoluna gidilebilir. Bu durumda mahkeme genellikle;

• Bilirkişi incelemesi

• Rayiç değer tespiti

• Hasar/onarım teknik incelemesi

yaptırarak pert kararını ve ödeme miktarını değerlendirebilir.

Pert Araç Kararına İtirazda Deliller Neler Olabilir?

Uygulamada itirazın güçlü olabilmesi için şu belgeler önemlidir:

• Eksper raporu ve ekleri

• Servis onarım/hasar tespit raporları

• Aracın hasar fotoğrafları

• Tramer kayıtları

• Piyasa rayiç araştırmaları (emsal ilanlar)

• Bağımsız eksper/servis görüşü

Pert Kararı İtirazında Sık Yapılan Hatalar

Pert dosyalarında en sık görülen hatalar şunlardır:

• Rayiç bedel araştırması yapılmadan kabul edilmesi

• Sovtaj bedelinin sorgulanmaması

• Eksper raporunun tek başına kesin doğru sanılması

• Belgelerin süresinde sunulmaması

• Yazılı başvuru yapılmadan doğrudan süreç yönetilmesi

Pert Araç Kararı Sonrası Araç Sahibinin Hakları

Pert kararı sonrası araç sahibi açısından değerlendirilmesi gereken temel hak ve seçenekler şunlardır:

• Rayiç bedelin doğru hesaplanmasını isteme

• Eksik ödeme varsa fark talep etme

• Sovtaj bedeline itiraz etme

• Aracı sovtaj olarak kendisinin alma/geri alma seçeneklerini değerlendirme

• Uyuşmazlığı tahkim/dava yoluyla çözme

Pert araç kararı, tek başına “aracın artık değersiz olduğu” anlamına gelmez; çoğu zaman rayiç bedel, sovtaj hesabı ve hasar değerlendirmesi üzerinden önemli uyuşmazlıklar doğurabilir. Bu nedenle pert kararı verildiğinde, ödeme hesaplarının ve raporların dikkatle incelenmesi; hak kaybı yaşanmaması adına sürecin somut olaya göre doğru yönetilmesi önem taşır.

SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

Pert araç ne demektir?

Pert araç, trafik kazası veya benzeri bir olay sonrasında onarımının teknik olarak mümkün olmaması ya da onarım maliyetinin ekonomik açıdan uygun görülmemesi nedeniyle tam hasarlı kabul edilen araçtır. Bu durumda sigorta şirketi, hasarı onarım bedeline göre değil aracın rayiç değeri üzerinden değerlendirir.

Sigorta şirketi pert kararını hangi kriterlere göre verir?

Pert kararı verilirken aracın onarım maliyeti, rayiç piyasa değeri, hasarın teknik durumu, değişecek parçalar, güvenlik sistemlerindeki zarar ve aracın güvenli şekilde yeniden kullanılabilir olup olmadığı birlikte değerlendirilir. Hem teknik hem de ekonomik kriterler dikkate alınır.

Pert kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. Araç sahibi, pert kararının hatalı olduğunu düşünüyorsa itiraz edebilir. Özellikle rayiç bedelin düşük hesaplanması, onarım maliyetinin gerçeği yansıtmaması veya sovtaj bedelinin yanlış belirlenmesi gibi durumlarda yazılı itiraz, Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yoluna başvurulabilir.

Sovtaj bedeli nedir ve neden önemlidir?

Sovtaj bedeli, pert edilen aracın hurda veya enkaz hâlindeki piyasa değeridir. Sigorta şirketinin yapacağı ödeme hesaplanırken rayiç değerden sovtaj bedeli düşülebileceği için bu tutarın doğru belirlenmesi büyük önem taşır. Yanlış hesaplanan sovtaj bedeli, eksik ödeme yapılmasına neden olabilir.

Pert kararı sonrası araç sahibinin hangi hakları vardır?

Araç sahibi, rayiç değerin doğru hesaplanmasını talep edebilir, eksik ödeme yapıldığını düşünüyorsa farkın ödenmesini isteyebilir, sovtaj bedeline itiraz edebilir ve uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkemeye başvurma hakkını kullanabilir. Bu süreçte eksper raporları ve diğer teknik belgeler önemli delil niteliği taşır.