ZMMS Tedavi Giderlerini Karşılar mı? Hangi Masraflar Dahil?

ZMMS tedavi giderlerini, kanunun aradığı anlamda artık karşılamaz: trafik kazası sebebiyle hastanelerin sunduğu sağlık hizmet bedelleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98 inci maddesi uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır ve sigorta şirketinin bu teminat kapsamındaki yükümlülüğü kanunen sona ermiştir. Poliçede “Sağlık Giderleri Teminatı” satırının hâlâ görünmesi bu sonucu değiştirmez; o satır bugün yalnızca m.98 dışında kalan kalemler için, başta bakıcı gideri olmak üzere, bir üst sınır ifade eder.

Bu yazı, ZMMS poliçesi perspektifinden üç soruyu ayırıyor: hangi kalem SGK’ya, hangisi sigorta şirketine, hangisi doğrudan kusurlu tarafa yöneltilir. Kalem kalem ayrıntılı döküm için trafik kazasında tedavi giderlerini kim öder başlıklı yazıya bakabilirsiniz.

ZMMS Nedir ve Neyi Teminat Altına Alır?

ZMMS, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının kısaltmasıdır; halk arasında “trafik sigortası” denilen poliçe budur. Dayanağı 2918 sayılı Kanunun 91 inci maddesidir: işletenler, 85 inci maddenin birinci fıkrasından doğan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Sigorta, aracı değil işletenin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu güvence altına alır. Bu yüzden kendi aracınızdaki hasar ZMMS’den değil kaskodan karşılanır.

Teminat türleri, Genel Şartların A.5 inci maddesinde sayılır. Bu madde 12/6/2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Şartlarla baştan yazılmış ve 1/7/2026’da yürürlüğe girmiştir. Yeni metne göre dört teminat vardır ve tedavi giderleri tartışması bunlardan ikisinin sınırında yürür.

Teminat	Kapsam (A.5 lafzı)	Ödeyen
A.5/a Maddi Zararlar	Değer kaybı dahil, doğrudan mallar üzerindeki azalma	Sigorta şirketi
A.5/b Sağlık Giderleri	Protez organ bedelleri dahil tedavi giderleri — ancak KTK m.98 kapsamındakiler hariç	Kural olarak SGK; bakıcı gideri sigorta şirketi
A.5/c Sakatlanma	Geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlık tazminatı (TBK haksız fiil hükümlerine göre)	Sigorta şirketi
A.5/ç Destekten Yoksun Kalma	Ölüm hâlinde destek zararları (TBK haksız fiil hükümlerine göre)	Sigorta şirketi

Kısaltmanın iki yazımı birlikte kullanılır: ZMMS (Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası) ve ZMSS (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası). İkisi de aynı poliçeyi anlatır; mevzuatın tercih ettiği ifade “zorunlu mali sorumluluk sigortası”dır. Maddi hasar tarafındaki kapsam ayrı bir konudur ve maddi hasarlı trafik kazalarında ZMMS hangi zararları karşılar yazısında ele alınmıştır.

ZMMS Limitleri 2026 Yılında Ne Kadar?

Teminat tutarları her yıl Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından belirlenir. 29/12/2025 tarihli duyuruyla bedeni zarar teminatı kişi başına 2.700.000 TL’den 3.600.000 TL’ye, maddi zarar teminatı araç başına 300.000 TL’den 400.000 TL’ye çıkarılmıştır. Aşağıdaki tutarlar 01.01.2026–31.12.2026 dönemi için geçerlidir ve insan taşımada kullanılan motorlu araçlar grubunu (otomobil dahil) gösterir.

Teminat	Kişi/araç başına	Kaza başına
Sağlık gideri (B)	3.600.000 TL	18.000.000 TL
Sakatlanma ve ölüm (C)	3.600.000 TL	18.000.000 TL
Maddi zarar (A)	400.000 TL	800.000 TL

Araç grubu değiştikçe kaza başına tutarlar da değişir: eşya taşımada kullanılan motorlu araçlar, römork, iş makinesi ve tarım araçlarında sağlık gideri kaza başına 36.000.000 TL’ye çıkar, motosiklet ve yük motosikletinde 10.800.000 TL’ye iner. SEDDK duyurusunun lafzı açıktır: yeni tutarlar yürürlükte bulunan tüm sigorta sözleşmelerine ek prim alınmaksızın uygulanır. Poliçenizin 2025’te düzenlenmiş olması eski limitte kalmanıza yol açmaz.

ZMMS Tedavi Giderlerini Karşılar mı?

Hayır. ZMMS tedavi giderleri bakımından muhatap sigorta şirketi değildir: trafik kazası sebebiyle sunulan sağlık hizmetlerinin bedeli poliçeden değil, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. Bunun kaynağı uygulama tercihi değil kanun hükmüdür. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98 inci maddesi (Değişik: 13/2/2011-6111/59 md.) şöyledir:

“Trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır.”

Aynı maddenin ikinci fıkrası, sigorta şirketinin bu teminattaki konumunu bitirir. Şirketlerin yazdığı primlerin ve Güvence Hesabınca tahsil edilen katkı paylarının yüzde 15’ini aşmamak üzere belirlenen tutar SGK’ya aktarılır ve fıkra şu cümleyle biter: “Aktarım ile sigorta şirketlerinin ve Güvence Hesabının bu teminat kapsamındaki yükümlülükleri sona erer.” Yani sigortacı her poliçede bu teminatın bedelini zaten SGK’ya ödemektedir; kazazedeye ikinci kez ödeme yapması söz konusu değildir.

Aynı sonuç, 27/8/2011 tarihli ve 28038 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Trafik Kazaları Nedeniyle İlgililere Sunulan Sağlık Hizmet Bedellerinin Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrasında da yazılıdır: aktarım ile sigorta şirketlerinin ve Güvence Hesabının “sağlık/tedavi giderleri teminatı bakımından sorumlulukları sona erer.”

1/7/2026’dan itibaren bu ayrım Genel Şartların kendi metninde de yer alıyor. A.5/b maddesinin lafzı şudur:

“2918 sayılı Kanunun 98 inci maddesi kapsamındaki sağlık giderleri genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup, söz konusu madde kapsamında ödenen giderler için sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu sona ermiştir.”

Bu üç metin birlikte okunduğunda soru “sigorta öder mi” olmaktan çıkar, “kalem m.98 kapsamında mı” hâline gelir. Tartışmanın tamamı bu tek ayrım üzerinde yürür.

Sağlık Giderleri Teminatında Sigorta Şirketine Kalan Üç Kalem

Teminat tamamen boşalmış değildir. A.5/b maddesi, m.98’i istisna ettikten sonra sigortacının yükümlülüğünü açıkça saymaya devam eder. Uygulamada sigorta şirketinde kalan kalemler üç başlıkta toplanır.

Kalem	Dayanak	Not
Bakıcı gideri (tedavi süresince ve tıbben gerekli sürekli bakıcı)	ZMSS Genel Şartları A.5/b	İhtiyacın belirlenmesinde Kurul Raporu dikkate alınır
SGK’ca karşılanmayan belgeli tedavi gideri	Y. 4. HD 27.11.2023, E.2023/10290, K.2023/12665	Kalem m.98 dışındaysa sigortacı sorumluluğu sürer
Geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlık tazminatı	ZMSS Genel Şartları A.5/c	Tedavi gideri değildir; ayrı teminattır

Sigorta şirketleri bir dönem bakıcı giderini de “tedavi gideridir, m.98 ile SGK’ya geçmiştir” savunmasıyla reddetmeyi denemiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 27.11.2025 tarihli, E.2024/10068, K.2025/15883 sayılı kararında hüküm, “KTK m.98 kapsamında tedavi gideri niteliğinde olmayan bakıcı giderinden davalının sorumlu olmasına” gerekçesiyle onanmıştır. Bu kalemin hesabı ve ispatı ZMMS bakıcı giderlerini karşılar mı yazısında ayrıca işlenmiştir.

Tedavi Giderlerinin Karşılanması İçin Hangi Şartlar Aranır?

Aranan şartlar, talebin hangi kanala gittiğine göre değişir. SGK tarafında şart sayısı azdır ve kazazedenin üzerine yük bindirmez; sigortacı tarafında ise klasik tazminat şartları işler.

Şart	SGK kanalı (m.98 kalemleri)	Sigortacı kanalı (A.5/b–c kalemleri)
Trafik kazasının meydana gelmiş olması	Aranır	Aranır
Kaza ile zarar arasında illiyet bağı	Aranır	Aranır — resmî belgede tespit varsa aksini ispat sigortacıya aittir
Sosyal güvence	Aranmaz (m.98/1 lafzı)	Aranmaz
Kusursuzluk	Aranmaz — madde kusurdan söz etmez	Aranır; kusur oranında indirim yapılır
Belgelendirme (fatura, rapor, reçete)	Kazazededen istenmez; hastane MEDULA üzerinden bildirir	Aranır
Yazılı ön başvuru	Gerekmez	Zorunlu (KTK m.97)

Tablodaki en çok gözden kaçan satır kusur satırıdır. KTK m.98 kusurdan hiç söz etmez; bu yüzden kazada tam kusurlu olan sürücünün tedavi gideri de SGK tarafından karşılanır. Kusur, yalnızca sigortacıda kalan kalemlerin hesabını etkiler.

Poliçemde Sağlık Giderleri Teminatı Yazıyor, Neden Ödenmiyor?

Poliçede teminatın ve limitin yazılı olması, o kalemin size nakden ödeneceği anlamına gelmez. Sağlık giderleri teminatının bedeli, poliçe düzenlendiği anda zaten SGK’ya aktarılmaktadır. Mekanizma KTK m.98/2 ile kurulmuş, Yönetmeliğin 5 inci maddesiyle takvime bağlanmıştır.

Prim Aktarımı Mekanizması Nasıl İşler?

1. Sigorta şirketi, yazdığı primin Yönetmelik ekindeki hesaplama yöntemine göre belirlenen kısmını, primin tahakkuk ettiği ayı izleyen üçüncü ay sonuna kadar defaten veya üç eşit taksitte SGK’ya aktarır (Yön. m.5/2).
2. Güvence Hesabı, tahsil ettiği katılım paylarının yüzde 15’ini, tahsilatı izleyen ayın onuncu gününe kadar aktarır (Yön. m.5/4).
3. Aktarım yapıldığı anda sigortacının ve Güvence Hesabının bu teminattaki sorumluluğu sona erer (KTK m.98/2 · Yön. m.8/1).
4. Süresinde aktarılmazsa 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin ikinci fıkrası uygulanır (KTK m.98/3). Bu, kazazedeyi değil kurumlar arası ilişkiyi ilgilendirir.

Sonuç şudur: poliçedeki sağlık giderleri satırı ödendiği için silinmemiştir, başka bir kuruma ödendiği için silinmemiştir. O satırın bugünkü işlevi, m.98 dışında kalan kalemlerin tavanını göstermektir. Sigorta şirketinden “sorumluluğumuz sona ermiştir” yazılı cevabı aldığınızda bu, keyfi bir ret değil kanuni bir durumdur; ancak cevabın hangi kaleme ilişkin olduğu mutlaka okunmalıdır. Ret yazısı hastane faturasına ilişkinse doğrudur, bakıcı giderine ilişkinse yerinde değildir.

ZMMS Kapsamında Hangi Tedavi Masrafları Dahildir?

Aşağıdaki kalemlerin tamamı “sağlık hizmet bedeli” tanımının içindedir ve bu nedenle m.98 uyarınca SGK tarafından karşılanır; ZMMS poliçesinden ödenmez. Bu, kalemlerin karşılanmadığı anlamına gelmez — yalnızca muhatabın değiştiği anlamına gelir. Aşağıdaki tablo, hangi masrafın hangi kapıya gittiğini tek bakışta gösterir.

Masraf	ZMMS poliçesinden ödenir mi?	Muhatap ve dayanak
Muayene, tetkik, görüntüleme	Hayır	SGK — KTK m.98/1
Ameliyat, yatış, yoğun bakım	Hayır	SGK — KTK m.98/1
İlaç ve reçeteli tıbbi ürün	Hayır	SGK — KTK m.98/1
Ortez, atel, alçı, sarf malzemesi	Hayır	SGK — KTK m.98/1
Fizik tedavi ve rehabilitasyon	Hayır	SGK — KTK m.98/1
Ambulans ve nakil	Hayır	SGK — KTK m.98/1 + 5510 m.73
Protez organ ve kalıcı cihaz	Hayır	SGK — KTK m.98/1 ek cümle (6645 s.K.)
Bakıcı gideri	Evet	Sigorta şirketi — A.5/b
SGK’ca karşılanmayan belgeli gider	Evet	Sigorta şirketi ve sorumlular

1) Hastane ve Acil Servis Giderleri

Acil müdahale, muayene ücretleri, yataklı tedavi hizmetleri, ameliyat masrafları ile MR, tomografi ve röntgen gibi görüntüleme giderleri m.98’in tam merkezinde yer alır. Kazazededen bu kalemler için ödeme istenmesinin hukuki dayanağı yoktur; hastane, bedeli MEDULA kaydı üzerinden SGK’dan tahsil eder. Devlet hastanesi, üniversite hastanesi ve özel hastane arasında bu bakımdan fark yoktur — madde “diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşları” der.

2) İlaç Giderleri

Doktor reçetesine bağlı ilaçlar ile enjeksiyon ve serum gibi hastane dışında alınan tıbbi ürünler de sağlık hizmet bedeli kapsamındadır. Bu kalemde tartışma çıkıyorsa sebep çoğu zaman teminat değil illiyet bağıdır: ilacın kazayla ilgisi reçete ve epikrizle kurulamıyorsa geri ödeme tartışmalı hâle gelir. Reçete, kupür ve fatura saklanmalı; kaza dosyasıyla aynı klasörde tutulmalıdır.

3) Tıbbi Malzeme ve Sarf Ürünleri

Ortez, atel, alçı, medikal destek ürünleri, dikiş ve bandaj gibi sarf malzemeleri de aynı rejime tabidir. Bu başlıkta özel bir hüküm vardır: m.98’e 4/4/2015 tarihli ve 6645 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesiyle eklenen cümleye göre SGK, trafik kazası kapsamına girenler yönünden ilave sağlık hizmetlerini belirler ve protez ile ortezler için farklı birim fiyatı tespit eder. Yani bu kalemlerde SGK’nın genel geri ödeme listesinden farklı bir fiyatlandırma mümkündür.

4) Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Ortopedik yaralanma veya sinir hasarı sonrasında fizik tedavi uzun sürebilir ve bazen kaza tarihinden aylar sonra başlar. Geç başlaması bu kalemi kapsam dışına çıkarmaz; MEDULA kaydında kazayla bağı kurulduğu sürece bedeli SGK tarafından karşılanır. Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin dördüncü fıkrası, MEDULA sisteminde trafik kazası nedeniyle yapılan veya devam eden tüm sağlık hizmet bedellerinin ilgili kazayla bağını sürdürecek şekilde güncel olarak kayıt altına alınmasını zorunlu tutar.

5) Ambulans ve Nakil Giderleri

Ambulansla nakil ve zorunlu sağlık nakilleri de SGK kapsamındadır. Ambulans formunun ayrıca bir ispat değeri vardır: Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre Sağlık Bakanlığınca trafik kazaları için hazırlanan ambulans formları değişmez sıra numaralı düzenlenir ve kaza tespit tutanağı veya ambulans formu, plaka ve kaza tarihi bilgileriyle birlikte elektronik ortamda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine iletilir. Bu form, ileride illiyet bağı tartışılırsa ilk sırada gelen belgedir.

6) Bakıcı Gideri: Teminatta Kalan Tek Tedavi Kalemi

A.5/b maddesi, m.98 istisnasını kurduktan sonra şunu ekler: kazadan sonra tedaviye başlanmasından sürekli sakatlık raporu alınana kadar geçen sürede ortaya çıkan bakıcı giderleri ile sürekli sakatlık oranı belirlendikten sonra ortaya çıkan ve tıbben gerekli olan sürekli bakıcı giderleri, sigorta şirketleri veya Güvence Hesabı tarafından bu teminattan karşılanır. Bakıcı ihtiyacının süresi ve sürekli bakıcı ihtiyacının belirlenmesinde Kurul Raporu dikkate alınır. Bakımın bir aile bireyi tarafından üstlenilmiş olması talebi ortadan kaldırmaz.

SGK’nın Rolü: ZMMS Tedavi Giderlerinde Ödeme Sistemi Nasıl İşler?

Sistem, kazazedenin hiçbir işlem yapmasını gerektirmeyecek şekilde kurulmuştur. Hastane hizmeti sunar, bedeli MEDULA üzerinden kayda geçirir, SGK öder; sigorta şirketleri ise prim aktarımıyla bu ödemenin finansmanına toplu olarak katılır. Kazazede bu zincirin hiçbir halkasında fatura muhatabı değildir.

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, hastanenin kazazededen senet imzalatmaya veya peşin ödeme almaya çalışmasıdır. Bunun karşısında dayanılacak hüküm Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasıdır:

“Bu Yönetmelik çerçevesindeki sağlık hizmet bedelleri için Zorunlu Trafik Sigortası, Zorunlu Taşımacılık Sigortası ve Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası çerçevesinde sigortalı olan kişilerden ayrıca talepte bulunulamaz.”

SGK ile sözleşmesi bulunmayan hastaneler de sistemin dışında değildir. Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin beşinci fıkrası, sözleşmesiz sağlık hizmet sunucularının trafik kazası sebebiyle verdikleri hizmetlerin bedellerini, mağdur, araç işleteni, plaka, kaza tarihi, kaza yeri, kaza tespit tutanağı ve ambulans formu bilgileriyle birlikte elektronik ortamda Merkeze iletmelerini zorunlu tutar. Bu şirketler SGK’dan tahsilat başvurusu yaparken veri aktarımı yaptıkları bilgisini de sunmak durumundadır.

Kaza 25 Şubat 2011’den Önce Olduysa Tedavi Gideri Kime Aittir?

Bu tarih, 6111 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihtir ve eski dosyalarda hâlâ karşılaşılır. Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesine göre Kanunun yayımı tarihinden önce meydana gelen trafik kazalarından kaynaklanan ve o tarih itibarıyla ödenmemiş tüm tedavi gideri bedelleri de SGK tarafından ödenir. Yani eski tarihli bir kaza dosyasında da muhatap sigorta şirketi değildir. Aynı madde, o tarihten önce sigorta şirketlerinden tahsil edilmiş tutarların iade edilmeyeceğini ve SGK’ya aktarılacak tutarlardan mahsup edilemeyeceğini de düzenler.

Özel Hastane Fark Ücreti Kimden İstenir?

Acil hâlde fark ücreti hiç istenemez. 5510 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi bunu açık hükme bağlar: “Sözleşmeli ve sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucuları, acil hallerde … genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden veya Kurumdan herhangi bir ilave ücret talep edemez.” Trafik kazası sonrası müdahale niteliği gereği acil hâldir; bu nedenle kazanın hemen ardından yapılan tedavide ilave ücret talebi hukuka aykırıdır.

Aynı madde sözleşmesiz hastanede tedavi görmüş kazazedeyi de korur: sözleşmesiz sunuculardan acil hâllerde alınan sağlık hizmetinin bedeli, sözleşmeli sunucular için belirlenen bedeller esas alınarak fatura karşılığı ödenir. Buna karşılık acil hâl dışında sözleşmesiz bir hastaneden kişilerce satın alınan sağlık hizmetinin bedeli Kurumca ödenmez. Bu ayrım, dosyaların pratikte en çok ayrıştığı noktadır.

İkinci koruma, m.98’e 6645 sayılı Kanunla eklenen cümlenin son bölümünden gelir: trafik kazası kapsamındaki bu sağlık hizmetleri sağlık uygulama tebliğindeki istisnai sağlık hizmetleri kapsamına dâhil edilmez. 5510 m.73’ün istisnai sağlık hizmetleri için tanıdığı “üç katına kadar ilave ücret” kapısı, trafik kazası dosyalarında bu cümle nedeniyle kapalıdır. Rakip kaynakların büyük bölümünde bu sınır hiç geçmez.

Üçüncü nokta, SGK’nın ödeyeceği tutarın SUT ile sınırlı olup olmadığıdır. Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan hükümler doğrultusunda” ibaresi, Danıştay 15. Dairesinin E.2013/7713, K.2016/1779 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bugün metinde yalnızca “genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde” ifadesi durur. “SGK yalnız SUT kadar öder” cümlesinin yönetmelik dayanağı bu iptalle ortadan kalkmıştır.

Hangi Giderler ZMMS Kapsamı Dışında Kalabilir?

Teminat dışılığın iki ayrı kaynağı vardır ve karıştırılmamalıdır. Birincisi KTK m.92’de sayılan ve doğrudan sigortacıyı bağlayan teminat dışı hâllerdir; ikincisi ise kalemin zaten m.98 ile SGK’ya geçmiş olmasıdır. Birinci grupta talep başka bir muhataba yöneltilir, ikinci grupta ise talep zaten karşılanmıştır.

Kalem	Sigortacıda mı?	Gerçek muhatap ve dayanak
Manevi tazminat	Hayır	Sürücü, işleten, araç sahibi — KTK m.92/f
Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım	Hayır	Karşılanmaz — KTK m.92/g
Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması, kira mahrumiyeti	Hayır	Sorumlular — KTK m.92/k
Tıbbi zorunluluğu bulunmayan estetik işlem	Hayır	Kazazede; tıbbi zorunluluk varsa m.98 kapsamına girer
Belgelendirilmemiş harcama	Tartışmalı	İspat sorunudur, teminat sorunu değildir
Kaza ile illiyet bağı kurulamayan gider	Hayır	Illiyet bağı kurulursa muhatap yeniden doğar
Refakatçi / bakıcı gideri	Evet	Sigorta şirketi — A.5/b (teminat dışı değildir)

Tablodaki son satır özellikle önemlidir. Bakıcı ve refakat giderini “kapsam dışı” sayan metinler, 1/7/2026 öncesindeki tartışmalı uygulamayı anlatmaktadır; bugünkü Genel Şartlar bu kalemi açıkça teminata almıştır. “Teminat dışı” ifadesinin hakkın yokluğu anlamına gelmediği de unutulmamalıdır: KTK m.92 yalnızca sigortacıyı bağlar, talebin kendisini ortadan kaldırmaz. Manevi tazminat bu ayrımın en tipik örneğidir ve ZMMS manevi tazminatı karşılar mı yazısında ayrıntısıyla incelenmiştir.

Tedavi Gideri Başvurusu Nasıl Yapılır?

ZMMS tedavi giderleri dosyasında başvuru tek bir kapıya değil, kaleme göre iki ayrı kapıya yapılır. Bu ayrım yapılmadan hazırlanan dilekçeler, esasa hiç girilmeden “sorumluluğumuz sona ermiştir” cevabıyla geri döner.

	m.98 kalemleri	A.5/b ve A.5/c kalemleri
Muhatap	SGK (hastane üzerinden)	Kusurlu tarafın ZMMS şirketi
Kazazedenin yapacağı işlem	Yok — kimlik ve kaza bilgisinin hastaneye verilmesi yeterlidir	Yazılı ön başvuru (KTK m.97)
Cevap süresi	—	15 gün (KTK m.97)
Ödeme süresi	—	Belgelerin ulaşmasından itibaren 8 iş günü (KTK m.99/1)
Uyuşmazlık yolu	SGK’ya itiraz / idari yollar	Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava

Sigortacıya yapılacak başvuruda sunulacak belgeler, Genel Şartların Ek-6’sında toplanmıştır. Ek-6’nın başlığı “Tazminat Ödemelerinde İstenilecek Belgeler”dir ve bedeni zararlar bölümü sakatlanma ile ölüm hâllerini ayrı ayrı düzenler. Uygulamada hazırlanan dosya şu belgelerden oluşur:

• Kaza tespit tutanağının resmî tasdikli sureti veya taraflar arasında tutulmuş tutanak
• Varsa ifade ve görgü tespit tutanakları
• Hastane kayıtları, epikriz raporu ve tedavi belgeleri
• Bakıcı gideri talebinde tıbbi gerekliliği ortaya koyan rapor
• Reçeteler, ilaç ve tedavi faturaları, ödeme dekontları
• Kimlik belgesi ve banka hesap bilgileri (banka–şube adı, IBAN)
• Varsa hak sahibine ait doğrulanmış cep telefonu numarası

Cep telefonu numarası Ek-6’da her bölümde “varsa” kaydıyla geçer; zorunlu belge değildir. Buna karşılık banka hesap bilgisi ve tutanak, ödeme süresini başlatan belgeler arasındadır. KTK m.99/1’deki sekiz iş günlük süre, Genel Şartlarla belirlenen belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ulaştığı tarihten itibaren işlemeye başlar; dilekçenin yazıldığı tarihten değil.

Dilekçede talep edilen kalemler isim isim ve ayrı satır hâlinde yazılmalıdır. “Tedavi giderlerimin karşılanmasını talep ederim” biçiminde kurulan bir başvuru, m.98 nedeniyle bütünüyle reddedilebilir; oysa aynı dosyada bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik kalemleri ayrıca yazılmış olsaydı bunlar esastan incelenecekti.

ZMMS Sağlık Giderleri Teminatında Limit Uygulaması

ZMMS tedavi giderleri tartışmasında limit, ödenecek tutar değil üst sınırdır. Kişi başına 3.600.000 TL’lik sağlık gideri teminatı, her yaralıya bu tutarın ödeneceği anlamına gelmez; ödenecek tutar zararın büyüklüğüne, tıbbi gerekliliğe ve kusur dağılımına göre hesaplanır.

Bu başlıkta çoğu kaynakta bulunmayan bir nokta vardır: m.98 kapsamındaki kalemlerde poliçe limiti işlemez. SGK, sağlık hizmet bedelini genel sağlık sigortalıları için geçerli geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde karşılar; bu ödemenin ölçüsü ZMMS poliçesindeki teminat tutarı değildir. Dolayısıyla hastane faturası poliçe limitini aşsa bile kazazede bakımından bir sonuç doğmaz. Limit, yalnızca sigortacıda kalan kalemleri — bakıcı gideri ve SGK’ca karşılanmayan belgeli giderleri — sınırlar.

Sigortacıda kalan kalemlerde zarar limiti aşarsa, aşan kısım için talep sigortacıya değil doğrudan işletene ve sürücüye yöneltilir. İşletenin sorumluluğu KTK m.85/1, sürücünün sorumluluğu ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49 uncu maddesi kapsamındadır ve bu sorumluluk poliçe limitiyle sınırlı değildir. İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) poliçesi varsa, limit üstü kısım öncelikle oradan karşılanır.

Ret ve Eksik Ödeme Hâlinde İzlenecek Yol

İlk adım, ret gerekçesinin yazılı olarak istenmesi ve doğru okunmasıdır. Ret yazısı “KTK m.98 kapsamındadır, sorumluluğumuz sona ermiştir” diyorsa ve talep hastane faturasına ilişkinse cevap hukuken doğrudur; bu dosyada yapılacak şey talebi bakıcı gideri, geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlık kalemlerine taşımaktır. Ret gerekçesi “evrak eksikliği” veya “giderin belgelendirilememesi” ise sorun teminat değil ispattır ve tamamlanabilir.

Sigortacı, başvuru tarihinden itibaren 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya verilen cevap talebi karşılamıyorsa, zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir (KTK m.97). İki yol arasındaki seçim, dosyanın büyüklüğüne ve hıza verilen öneme göre yapılır.

Ölçüt	Sigorta Tahkim Komisyonu	Dava
Ön koşul	Sigortacıya başvuru ve olumsuz sonucun belgelenmesi	KTK m.97 yazılı başvuru
Görevli merci	Hakem heyeti	Sigortacı davalıysa asliye ticaret mahkemesi (TTK m.4/1-a)
Arabuluculuk	Aranmaz	Sigortacıya karşı açılan davada dava şartıdır (TTK m.5/A)
Kapsam	Sigortacıda kalan kalemler	Sorumlulara karşı açılacak davada tüm kalemler

Sigortacının ret gerekçesi kusur oranına dayanıyorsa ayrı bir kapı daha vardır. A.5/c maddesine göre, ilgili kurum ve kuruluşlarca düzenlenen trafik kazasına ilişkin belgelerde illiyet bağıyla ilgili tespit yer alıyorsa bu tespitin aksini ispat sigorta şirketine aittir. Ayrıca sigortacı rapora itiraz usulüne başvurduğunda, mağdurun itiraz üzerine yaptığı belgelenmiş harcamaları karşılamakla yükümlüdür. Yaralanmalı kazalarda sigortacının ödediği ve ödemediği kalemlerin tam listesi için yaralanmalı trafik kazalarında trafik sigortası hangi ödemeleri yapar yazısına bakılabilir.

Karşı tarafın poliçesi hiç yoksa veya araç kaçmışsa muhatap Güvence Hesabıdır; ancak Güvence Hesabının sorumluluğu 5684 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi çerçevesinde ve yalnızca bedensel zararlarla sınırlıdır. Bu durumun ayrıntısı trafik kazasında karşı taraf sigortasız çıkarsa ne yapılır yazısındadır.

Tedavi Gideri Taleplerinde Zamanaşımı Kaç Yıldır?

Süre, kazanın yaralanmalı olup olmamasına göre değişir ve bu ayrım pratikte en çok hak kaybettiren noktadır. KTK m.109’un birinci fıkrasına göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Ancak aynı maddenin ikinci fıkrası şunu ekler: dava cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı öngörmüşse, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Tedavi gideri tartışması tanım gereği yaralanmalı bir kazadan doğar; yaralanma taksirle yaralama suçunu oluşturduğu için süre iki yıl değil sekiz yıldır.

Durum	Süre	Başlangıç	Dayanak
Salt maddi hasarlı kaza	2 yıl / en çok 10 yıl	Öğrenme / kaza günü	KTK m.109/1
Kazada yaralanma	8 yıl	Kaza günü	KTK m.109/2 + TCK m.66/1-e
Kazada ölüm	15 yıl	Kaza günü	KTK m.109/2 + TCK m.66/1-d

Yaygın bir yanlış bilgi, sigortaya yapılan başvurunun zamanaşımını kestiğidir. KTK m.97 uyarınca yapılan yazılı başvuru zorunludur ama süreyi kesmez; yalnızca dava ve tahkim kapısını açar. Süreyi kesen işlemler dava açılması, tahkime başvurulması, icra takibi ve sigortacının kısmi ödeme yaparak borcu ikrar etmesidir. Buna karşılık m.109’un üçüncü fıkrası çapraz kesilme kuralını getirir: zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur, tersi de geçerlidir. Konunun tamamı trafik kazası tazminat zamanaşımı yazısında ele alınmıştır.

Sağlık Giderleri Teminatında 1 Temmuz 2026 Kırılması

Genel Şartların A.5 inci maddesi, 12/6/2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan metinle bütünüyle yeniden yazıldı ve 1/7/2026’da yürürlüğe girdi. Değişiklik ZMMS tedavi giderleri tartışmasında yeni bir kural koymuyor; 2011’den beri kanunda olan sonucu Genel Şartların lafzına taşıyor ve bakıcı gideri tartışmasını kapatıyor.

Konu	Önceki metin	1/7/2026 sonrası
Sağlık hizmet bedeli	Genel Şartlarda açık istisna yoktu; sonuç kanundan çıkarılıyordu	A.5/b’de “sorumluluğu sona ermiştir” ifadesiyle yazılı
Bakıcı gideri	Sigortacılar “tedavi gideridir” savunmasıyla reddediyordu	Teminat kapsamında açıkça sayılıyor
Sürekli bakıcı gideri	Tartışmalı	Tıbben gerekliyse teminatta
İhtiyacın belirlenmesi	Ölçüt belirsizdi	Kurul Raporu dikkate alınır
İlliyet bağı ispatı	Genel ispat kuralları	Resmî belgede tespit varsa aksini ispat sigortacıda (A.5/c)
Rapora itiraz masrafı	Düzenlenmemişti	Mağdurun belgelenmiş harcamaları sigortacı tarafından karşılanır

Zaman bakımından dikkat edilecek nokta şudur: Genel Şartlar sözleşmenin içeriğini oluşturduğu için 1/7/2026’dan önce düzenlenmiş poliçelerde önceki metnin uygulanacağı savunulabilir. Bu nedenle bakıcı gideri reddedilen bir dosyada ilk bakılacak şey poliçe tarihidir. Kanundan doğan m.98 rejimi ise poliçe tarihinden bağımsız olarak 25/2/2011’den beri yürürlüktedir.

Tedavi gideri dosyasında hangi kalemin hangi kuruma yöneltileceği, dosyanın sonucunu belirleyen ilk karardır. Süreç hakkında değerlendirme almak isterseniz trafik kazası avukatı sayfasındaki iletişim bilgileri üzerinden ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

ZMMS ne demek, açılımı nedir?

ZMMS, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının kısaltmasıdır ve halk arasında “trafik sigortası” denilen poliçeyi ifade eder. Mevzuatta kullanılan karşılığı “zorunlu mali sorumluluk sigortası” olduğu için ZMSS kısaltmasıyla da yazılır; ikisi aynı poliçedir.

ZMMS tedavi giderlerini karşılar mı?

Hayır. Trafik kazası sebebiyle sunulan sağlık hizmet bedelleri KTK m.98 uyarınca SGK tarafından karşılanır ve prim aktarımıyla sigorta şirketinin bu teminattaki sorumluluğu sona ermiştir. Sigortacıda kalan kalemler bakıcı gideri, SGK’ca karşılanmayan belgeli giderler ile geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlık tazminatıdır.

Tedavi masrafları SGK tarafından mı karşılanır?

Evet. Trafik kazası sebebiyle sunulan sağlık hizmetlerinin bedeli, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır (KTK m.98/1). Bu, kazazedenin genel sağlık sigortalısı olmasına bağlı değildir; madde bu şartı açıkça aramaz.

Trafik sigortası tedavi giderleri kapsamında ne öder?

Sağlık hizmet bedellerini ödemez; bu kalemler KTK m.98 ile SGK’ya geçmiştir. Poliçeden ödenenler bakıcı gideri, SGK tarafından karşılanmayan belgeli tedavi giderleri ile A.5/c teminatındaki geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlık tazminatıdır.

Trafik sigortası tedavi masraflarını ne zaman öder?

Sigortacıda kalan bir kalem söz konusuysa ödeme, Genel Şartlarla belirlenen belgelerin sigortacıya ulaştığı tarihten itibaren sekiz iş günü içinde yapılır (KTK m.99/1). Başvuruya yazılı cevap süresi ise 15 gündür (KTK m.97). Hastane faturaları bu sürelerin konusu değildir; onlar MEDULA üzerinden doğrudan SGK ile hastane arasında kapanır.

ZMMS teminat limitleri nedir, ZMMS ne kadar öder?

01.01.2026–31.12.2026 döneminde insan taşımada kullanılan motorlu araçlarda sağlık gideri ve sakatlanma–ölüm teminatı kişi başına 3.600.000 TL, kaza başına 18.000.000 TL’dir. Maddi zarar teminatı araç başına 400.000 TL, kaza başına 800.000 TL’dir. Tutarlar SEDDK’nin 29/12/2025 tarihli duyurusuyla belirlenmiştir.

ZMMS poliçe limiti hastane faturasını sınırlar mı?

Hayır. Hastane faturası m.98 kapsamındadır ve SGK tarafından genel sağlık sigortası geri ödeme usul ve esaslarına göre karşılanır; ödemenin ölçüsü poliçedeki teminat tutarı değildir. Poliçe limiti yalnızca sigortacıda kalan kalemleri sınırlar.

ZMMS şartları nelerdir, kimler yararlanır?

ZMMS, işletenin üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu güvence altına alır; poliçeden yararlanan, kazada zarar gören üçüncü kişidir. Sağlık hizmet bedelleri bakımından ise ayrı bir şart aranmaz: KTK m.98 kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakmaz ve kusurdan söz etmez.

ZMMS sorgulama nasıl yapılır?

Poliçe ve hasar bilgileri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin e-Devlet üzerinden sunduğu “Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama” hizmetiyle görüntülenebilir. Bu ekranda poliçenin varlığı, dönemi ve hasar kayıtları görünür; tedavi giderine ilişkin SGK ödemeleri bu ekranda yer almaz.

Kusurlu olan sürücünün tedavi giderlerini de SGK karşılar mı?

Evet. KTK m.98 kusurdan hiç söz etmez; tam kusurlu sürücünün sağlık hizmet bedelleri de SGK tarafından karşılanır. Kusur, yalnızca sigortacıda kalan tazminat kalemlerinin hesabında indirim sebebi olur.

Trafik kazası özel hastane masraflarını kim öder?

Acil hâlde hiç kimseden fark ücreti istenemez; 5510 m.73 sözleşmeli ve sözleşmesiz sunucuların acil hâllerde ilave ücret talep etmesini yasaklar. Sözleşmesiz hastaneden acil hâlde alınan hizmetin bedeli, sözleşmeli sunucular için belirlenen bedeller esas alınarak fatura karşılığı ödenir. Acil hâl dışında sözleşmesiz hastaneden satın alınan hizmetin bedeli ise Kurumca ödenmez.

Hastane benden senet veya peşin ödeme isterse ne yapmalıyım?

Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrası, bu kapsamdaki sağlık hizmet bedelleri için sigortalı kişilerden ayrıca talepte bulunulamayacağını düzenler. Böyle bir talep yöneltilirse belgeler saklanmalı, ödeme yapılmışsa iade yazılı olarak istenmeli ve gerektiğinde SGK’ya başvurulmalıdır.

İlaç giderleri ZMMS’den istenebilir mi?

Reçeteye dayalı ilaç giderleri sağlık hizmet bedeli kapsamında olduğundan muhatap SGK’dır. SGK’ca karşılanmayan ve belgelenmiş bir ilaç gideri kalıyorsa, bu kalem için sigortacıya ve sorumlulara başvurulabilir; nitekim Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin E.2023/10290, K.2023/12665 sayılı kararında SGK’ca karşılanmayan tedavi giderinden sigorta şirketinin sorumlu tutulmasına ilişkin itirazlar reddedilmiştir.

Fizik tedavi masrafları ZMMS kapsamında mı?

Fizik tedavi ve rehabilitasyon sağlık hizmet bedeli sayıldığı için SGK tarafından karşılanır. Tedavinin kazadan aylar sonra başlaması sonucu değiştirmez; Yönetmeliğin 9 uncu maddesi, devam eden sağlık hizmet bedellerinin ilgili kazayla bağını sürdürecek şekilde MEDULA’da güncel olarak kayıt altına alınmasını zorunlu tutar.

Ambulans ücreti trafik sigortasından istenebilir mi?

Ambulans ve nakil giderleri de m.98 kapsamındadır ve SGK tarafından karşılanır. Ambulans formunun ayrı bir değeri vardır: değişmez sıra numaralı düzenlenir ve kaza bilgileriyle birlikte elektronik ortamda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine iletilir; illiyet bağı tartışmasında ilk sırada gelen belgedir.

Tedavi bittikten aylar sonra masraf çıkarsa talep edilebilir mi?

Edilebilir. Belirleyici olan kalemin niteliği ve kaza ile illiyet bağının kurulabilmesidir. Geç ortaya çıkan giderlerde bağlantının tıbbi raporlarla desteklenmesi önem taşır. Süre bakımından yaralanmalı kazalarda sekiz yıllık zamanaşımı işler.

Tedavi masrafı için mutlaka fatura gerekir mi?

Sigortacıya yöneltilen kalemlerde belgelendirme esastır; fatura veya ödeme dekontu bulunmayan harcamaların ispatı zorlaşır. Buna karşılık m.98 kapsamındaki hastane hizmetlerinde kazazededen fatura istenmez, bedel MEDULA kaydı üzerinden SGK ile hastane arasında kapanır.

İş kazası aynı zamanda trafik kazasıysa tedavi giderleri nasıl karşılanır?

Sağlık hizmet bedeli bakımından sonuç değişmez; KTK m.98 kazazedenin sıfatına bakmaz. Değişen şey, olayın aynı zamanda iş kazası sayılması hâlinde SGK’nın iş kazası hükümlerine göre ayrıca geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri bağlayabilmesi ve işverene rücu edebilmesidir. Bu iki rejim birbirini dışlamaz, birlikte işler.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlıkta hukuki görüş yerine geçmez.