Maddi Hasarlı Trafik Kazalarında ZMMS Hangi Zararları Karşılar

Maddi hasarlı trafik kazalarında ZMMS, yani zorunlu trafik sigortası, kusurlu sürücünün karşı tarafa verdiği maddi zararı poliçe limitleri içinde karşılar; sürücünün kendi aracındaki hasarı ise karşılamaz. Peki maddi hasarlı kazada sigorta hangi zararları karşılar, hangi kalemler teminat dışında kalır ve sigorta şirketi ödeme yaptıktan sonra hangi hâllerde kusurlu sürücüye başvurur?

Bu yazıda ZMMS kısaltmasının açılımından başlayarak teminat türlerini, güncel teminat limitlerini, araç başına ve kaza başına ayrımını, teminat dışı hâlleri ve teminat dışılık ile rücu arasındaki en çok karıştırılan farkı Karayolları Trafik Kanunu ve Genel Şartlar hükümleriyle birlikte ele alıyoruz.

ZMMS Ne Demek? Açılımı ve Doğru Yazımı

ZMMS, zorunlu trafik sigortasının halk arasında kullanılan kısaltmasıdır ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ifadesinin baş harflerinden gelir. Mevzuattaki resmî adı ise farklıdır: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve buna dayanılarak çıkarılan Genel Şartlar bu sigortayı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası olarak adlandırır. Yani ZMMS ile ZMSS aynı poliçeyi, aynı teminatı ve aynı kanunu ifade eder; aradaki fark yalnızca eski dildeki mesuliyet kelimesi ile bugünkü metinde geçen sorumluluk kelimesinden doğar.

Bu ikilik pratikte kafa karıştırıcıdır, çünkü poliçenin üzerinde çoğu zaman “Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası” yazar; sigorta acentesi ise telefonda ZMMS diyebilir. Aynı ürünün üçüncü adı da vardır ve en yaygın olanı odur: zorunlu trafik sigortası. Aşağıdaki tablo, arama motorlarında en çok karşılaşılan yazımların hangisine karşılık geldiğini gösterir.

Kullanılan ifade	Açılımı	Doğru mu?
ZMSS	Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası	Mevzuattaki adla birebir örtüşen kısaltma
ZMMS	Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası	Yaygın kullanım; eski dildeki karşılığı, aynı poliçe
ZMS / ZMM	Zorunlu Mali Sorumluluk / Mesuliyet	Kısaltmanın eksik yazımı, aynı ürün kastedilir
Trafik sigortası	—	Günlük dildeki en yaygın ad
İMM	İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası	Farklı üründür; zorunlu değildir, limit üstünü karşılar
Kasko	Kara Araçları Kasko Sigortası	Farklı üründür; kendi aracınızın hasarını karşılar

Kısacası ZMMS açılımı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, günlük dildeki karşılığı ise zorunlu trafik sigortasıdır. Yazının devamında, okuyucunun aradığı kısaltma bu olduğu için ZMMS kullanılmıştır; aynı ifadeler ZMSS için de geçerlidir.

ZMMS Nedir ve Maddi Hasarlı Trafik Kazalarında Ne İşe Yarar?

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS), halk arasında daha yaygın olarak bilinen adıyla Zorunlu Trafik Sigortası, Türkiye’de trafikte seyreden her motorlu araç sahibinin yasal olarak yaptırması gereken bir sigorta türüdür. Bu sigorta, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında düzenlenmiş olup, kusurlu sürücülerin kazada neden oldukları zararların belirli limitler dâhilinde karşılanmasını sağlar. Kanunun 91 inci maddesi sigortayı yaptırmayı zorunlu tutar ve aynı maddede, geçerli teminat tutarları üzerinden zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan araçların trafikten men edileceği düzenlenmiştir.

ZMMS’nin temel amacı, bir trafik kazası sonucunda meydana gelebilecek maddi zararların mağdur taraf üzerinde oluşturduğu ekonomik yükü azaltarak, sigorta sistemi üzerinden bu zararın karşılanmasını temin etmektir. Özellikle maddi hasarlı trafik kazalarında, zarar gören araç sahibinin onarım masrafları veya kamu mallarına verilen hasarlar gibi masraflar, ZMMS kapsamında sigorta şirketi tarafından karşılanır. Bu sayede kazaya sebebiyet veren tarafın ekonomik olarak zor durumda kalması engellenirken, mağdur olan tarafın zararı da hızlı bir şekilde giderilmiş olur.

Sigortanın hukuki temeli, kanunun işletene yüklediği sorumluluktur. Karayolları Trafik Kanunu’nun 85 inci maddesine göre bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına ya da bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olur. Aynı maddenin devamında işletenin, sürücünün ve aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu belirtilir. ZMMS işte bu sorumluluğun karşılanmasını sağlamak üzere yaptırılır; yani poliçe aracı değil, aracın işletilmesinden doğan sorumluluğu sigortalar.

Bu sigortanın kapsamı, yalnızca kusurlu sürücünün 3. şahıslara verdiği zararla sınırlıdır. Bu, şu anlama gelir: Eğer bir trafik kazasında siz kusurlu tarafsanız, karşınızdaki aracın masrafları poliçede belirtilen limitler dahilinde sigortanız tarafından karşılanır. Ancak, kendi aracınızdaki hasarlar için trafik sigortası herhangi bir ödeme yapmaz; bu tür durumlar için ek olarak kasko sigortasına sahip olmanız gerekmektedir.

Üçüncü kişi kavramının da bir sınırı vardır. Genel Şartlar’ın teminat dışı halleri düzenleyen A.6 maddesine göre sigortalının eşinin, usul ve fürûunun, evlat edinme ilişkisiyle bağlı olduğu kişilerin ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar sebebiyle ileri sürecekleri talepler teminat dışındadır. Aynı hüküm Karayolları Trafik Kanunu’nun 92 nci maddesinde de yer alır. Uygulamada sık rastlanan babanın aracına çarpma örneğinde, sigorta bu bent nedeniyle ödeme yapmaz.

Maddi hasarlı trafik kazalarında ZMMS’nin devreye girmesi için hızlı hareket ederek kaza tespit tutanağını doğru bir şekilde doldurmak ve tüm belgeleri sigorta şirketine iletmek oldukça önemlidir. Bu belgeleme süreci, sigorta dosyasının açılmasını ve tazminat ödemesinin hızlıca yapılmasını sağlar. Tutanağın nasıl düzenleneceği, hangi hâllerde taraflarca doldurulamayacağı ve e-Devlet üzerinden nasıl sorgulanacağı ayrı bir konu başlığıdır; ayrıntıları e-Devlet kaza tutanağı sorgulama yazımızda bulabilirsiniz.

Sonuç olarak, ZMMS, maddi hasarlı kazalarda mağdurların zararını gidermek ve kusurlu tarafın hukuki yükümlülüklerini yerine getirmek için zorunlu bir güvencedir. Bu sistem sayesinde trafik kazalarının doğurduğu ekonomik kayıplar hızlıca çözüme ulaştırılabilir ve taraflar arasında olası anlaşmazlıkların önüne geçilebilir.

Maddi Hasarlı Trafik Kazalarında ZMMS Neleri Karşılar?

Zorunlu trafik sigortası dört teminat türünü kapsar: maddi zararlar, sağlık giderleri, sakatlanma ve destekten yoksun kalma (ölüm). Bu dört başlık, Genel Şartlar’ın Kapsama Giren Teminat Türleri kenar başlıklı A.5 maddesinde sayılmıştır ve 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle 1 Temmuz 2026’dan itibaren yeniden yazılmıştır. Bu dört başlığın dışında kalan hiçbir kalem, adı ne olursa olsun ZMMS teminatı değildir.

Teminat türü	Neyi karşılar	Maddi hasarlı kazadaki karşılığı
Maddi Zararlar Teminatı	Zarar görenin, zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalma	Asıl teminat budur: onarım bedeli ve değer kaybı
Sağlık Giderleri Teminatı	Protez organ bedelleri dahil tedavi giderleri ve bakıcı gideri	Yaralanma yoksa devreye girmez
Sakatlanma Teminatı	Sürekli sakatlık nedeniyle ileride uğranacak maddi zararlar ile geçici iş göremezlik	Yaralanma yoksa devreye girmez
Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı	Ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararları	Ölümlü kazaya özgüdür

Maddi hasarlı bir kazada yalnızca birinci sıradaki teminat çalışır. Bu teminatın kapsamı 1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükte olan metinde açıkça genişletilmiştir: madde, değer kaybını maddi zararlar teminatının içinde sayar ve “araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir” hükmünü getirir. Yani onarım için başvuran kişinin değer kaybı için ayrıca dilekçe vermesi gerekmez; eksper atanmışsa, tespiti yapan eksper değer kaybı tutarına da raporunda yer vermek zorundadır. Değer kaybının nasıl hesaplandığına ve rapora itiraz yollarına dair ayrıntı için 1 Temmuz 2026 sonrası değer kaybı eksper raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Sağlık giderleri teminatı bakımından ise sık yapılan bir hata vardır. Karayolları Trafik Kanunu’nun 98 inci maddesi gereğince trafik kazası sebebiyle sunulan sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. Genel Şartlar da bunu tekrarlar ve bu kapsamda ödenen giderler için sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğunun sona erdiğini belirtir. Dolayısıyla “hastane masrafını karşı tarafın trafik sigortası öder” cümlesi, kanunun 98 inci maddesi kapsamındaki tedavi giderleri bakımından doğru değildir. Sigortacının sorumluluğunda kalan kalem, tedavi süresince ve sürekli sakatlık sonrası ortaya çıkan bakıcı giderleridir.

Maddi Hasarlı Kazalarda Sigorta Teminat Limitleri

Trafik kazalarında oluşan maddi hasarların karşılanmasında en önemli unsurlardan biri, sigorta poliçesindeki teminat limitleridir. Maddi hasarlı kazada sigorta hangi zararları karşılar sorusu kadar, ne kadarını karşılar sorusu da bu limitlere bağlıdır; maddi hasarlı trafik kazalarında ZMMS ödemesi hiçbir zaman poliçe limitini aşamaz. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS), hem karşı tarafın zararlarını güvence altına almayı hem de olası hukuki süreçlerde araç sahibini korumayı hedefler. Ancak bu korumanın kapsamı, sigorta teminat limitleriyle sınırlıdır.

2026 Teminat Limitleri ile ZMMS Kapsamı

2026 yılında zorunlu trafik sigortasının maddi zarar teminatı, bütün araç gruplarında araç başına 400.000 TL ve kaza başına 800.000 TL’dir. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun 29 Aralık 2025 tarihli duyurusuyla maddi zararlar için belirlenen teminat tutarı 300 bin TL’den 400 bin TL’ye, bedeni zararlar için öngörülen tutar ise 2,7 milyon TL’den 3,6 milyon TL’ye çıkarılmıştır. Aşağıdaki tablo 1 Ocak 2026 – 31 Aralık 2026 dönemi için geçerli tutarları gösterir.

Teminat	2025	2026	Kapsam
Maddi zarar – araç başına	300.000 TL	400.000 TL	Bütün araç gruplarında aynı
Maddi zarar – kaza başına	600.000 TL	800.000 TL	Bütün araç gruplarında aynı
Sağlık gideri – kişi başına	2.700.000 TL	3.600.000 TL	Bedeni zarar
Sakatlanma ve ölüm – kişi başına	2.700.000 TL	3.600.000 TL	Bedeni zarar
Bedeni zarar – kaza başına	Araç grubuna ve koltuk sayısına göre değişir		Otobüs, minibüs ve kamyonda daha yüksektir

Bu tablonun en çok gözden kaçan tarafı maddi zarar satırlarıdır: maddi zarar teminatında araç türüne göre farklı bir limit yoktur. Otomobil de kamyon da otobüs de aynı 400.000 TL araç başına limitle sigortalıdır. Araç grupları arasındaki fark yalnızca bedeni zararların kaza başına limitinde ortaya çıkar; çünkü bir otobüs kazasında zarar gören kişi sayısı bir motosiklet kazasındakinden çok daha yüksek olabilir. Maddi hasarlı bir kazada bu ayrımın pratik bir sonucu yoktur, çünkü bedeni teminatlar devreye girmez.

Bir başka kritik nokta poliçe tarihiyle ilgilidir. SEDDK duyurusunun lafzı nettir: belirlenen yeni teminat tutarları, yürürlükte bulunan tüm sigorta sözleşmelerine herhangi bir ek prim alınmaksızın uygulanacaktır. Yani 2025 yılında yaptırılmış ve hâlâ süresi dolmamış bir poliçe için de 2026 limitleri geçerlidir; eski poliçe eski limitte kalmaz, ek prim de istenmez. Poliçe yenilemesini beklemeye ya da limit yükseltmek için ayrı bir işlem yapmaya gerek yoktur.

Araç Başına ve Kaza Başına Maddi Zarar Ne Demek?

Araç başına maddi zarar, tek bir zarar gören araç için ödenebilecek üst sınırı; kaza başına maddi zarar ise aynı kazada zarar gören bütün araç ve mallar için ödenecek toplam üst sınırı ifade eder. İki limit birlikte çalışır: sigortacı hiçbir araca 400.000 TL’den fazla ödemez ve tek kazadan doğan bütün maddi zararlar için toplamda 800.000 TL’yi aşan bir ödeme yapmaz.

Örnek üzerinden bakalım. Zincirleme bir kazada kusurlu sürücü üç araca zarar vermiş olsun. Zararlar sırasıyla 500.000 TL, 250.000 TL ve 150.000 TL ise; birinci araç için ödeme araç başına limit nedeniyle 400.000 TL ile sınırlanır. Bu durumda toplam talep 400.000 + 250.000 + 150.000 = 800.000 TL olur ve kaza başına limit tam olarak karşılanır. Sigortacıdan istenebilecek tutarların toplamı 800.000 TL’yi geçseydi, devreye kanunun 96 ncı maddesi girerdi.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 96 ncı maddesi, zarar görenlerin tazminat alacaklarının sigorta tutarından fazla olması hâlinde, her birinin sigortacıya yönelteceği talebin, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulacağını düzenler. Uygulamada garame paylaştırması denilen bu kural, kaza başına limitin neden önemli olduğunu gösterir: limit aşıldığında herkes zararının tamamını değil, oransal bir kısmını alır. Kalan zarar için muhatap sigorta şirketi değil, kusurlu işleten ve sürücüdür.

Aynı maddenin ikinci fıkrası iyiniyetli sigortacıyı korur: başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerden birine veya birkaçına, kendilerine düşecek olandan fazla ödeme yapan sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır. Bu nedenle çok araçlı kazalarda başvuruyu geciktirmemek, hak sahibinin lehinedir.

ZMMS’nin Sunduğu Güvence

ZMMS, maddi kayıplar açısından güçlü bir koruma sunsa da teminat limitleri aşıldığında kalan zarar, ilgili tarafların kendi imkanlarıyla karşılanmak zorundadır. Bunun önüne geçmek için ihtiyari mali mesuliyet sigortası gibi tamamlayıcı poliçeler tercih edilebilir. İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) sigortası, zorunlu trafik sigortasının limit üstü devamıdır: teminatın konusu aynı olduğu için ZMMS’de teminat dışı sayılan bir kalem İMM’de de karşılanmaz, yalnızca limit yükselir.

Kısaca, maddi hasarlı trafik kazalarında ZMMS’nin teminat limitleri, araç sahibi ve kazaya karışan diğer taraflar için belirleyici bir faktördür. Bu nedenle, poliçe üzerinde yer alan limitlerin detaylı bir şekilde incelenmesi ve gerektiğinde ek güvence sağlanması önemlidir.

Sigorta Şirketi Tarafından Karşılanan Maddi Hasar Türleri

Sigorta şirketlerinin maddi hasarlı kazalarda verdiği teminatlar, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) kapsamında net olarak tanımlanmıştır. Maddi hasarlı kazada sigorta hangi zararları karşılar sorusunun yanıtını, poliçenin belirlediği kapsam ve limitler çerçevesinde değerlendirebiliriz. Bu kapsamda, ZMMS’nin sağladığı teminatlar üçüncü şahıslara verilen zararları içerir ve aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir:

1. Karşı Araca Verilen Zararlar:
Trafik kazası sonucunda kusurlu bir sürücünün diğer sürücüye ait araca verdiği maddi zararlar ZMMS çerçevesinde karşılanır. Poliçede belirlenen limitlere kadar aracın tamir masrafları veya parçaların değiştirilmesi gibi giderler sigorta tarafından ödenir. Bu işlemlerin yapılabilmesi için eksper raporu ve kaza tespit tutanağı gibi belgelerin sigorta şirketine sunulması gereklidir.

2. Aracın Değer Kaybı:
Onarım bedelinden ayrı olarak, kaza sebebiyle aracın ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüş de maddi zararlar teminatının içindedir. 1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükte olan Genel Şartlar hükmüne göre değer kaybı; aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza tarihinden önceki ile onarım sonrasındaki ikinci el satış değeri arasındaki fark dikkate alınarak, atanacak sigorta eksperi tarafından tespit edilir. İnternette dolaşan katsayı tablolarına dayalı hesap yöntemlerinin dayanağı, aynı değişiklikle Genel Şartlar eklerinin yürürlükten kaldırılmasıyla ortadan kalkmıştır.

3. Kamu Mallarına Verilen Zararlar:
Kaza sırasında yol tabelaları, trafik lambaları, elektrik direkleri gibi kamuya ait malların zarar görmesi durumunda sigorta şirketleri bu hasarları poliçe limitleri dahilinde karşılar. Ancak zarar verilen malın kamuya ait olup olmadığı net bir şekilde tespit edilmelidir. Kamu malına zarar verilen kazalarda tarafların anlaşmalı tutanak düzenlemesi mümkün değildir; kolluğun olay yerine çağrılması gerekir.

4. Üçüncü Kişilere Ait Mallara Verilen Zararlar:
Kazayla ilişkili olarak, üçüncü şahıslara ait ev, bahçe çitleri, dükkan camları ya da diğer eşyaların zarar görmesi durumunda, bu hasarlar sigorta kapsamına alınır. Ancak bu tür durumlar için detaylı tutanak tutulması ve fotoğraf gibi ek belgeler önemlidir.

Belirli Limitler Dahilinde Güvence:
ZMMS ile sağlanan tüm bu teminatlar, her yıl güncellenen limitlerle sınırlıdır. 2026 yılı için geçerli olan maddi zarar teminat limiti araç başına 400.000 TL olarak belirlenmiştir. Diğer yandan, bir kazadaki toplam zarar poliçe kapsamını aşarsa, aşan kısmın kusurlu işleten ve sürücü tarafından karşılanması gerekir.

Sigorta şirketlerinin karşıladığı bu zarar türleri, kusurlu sürücülerin ciddi mali yüklerle karşı karşıya kalmasını önlerken kazadan mağdur olan üçüncü şahısların hakkını korumaya yönelik önemli bir güvence sağlar. Bu nedenle, ZMMS kapsamının ve poliçe detaylarının iyi anlaşılması, olası kazalarda hak kayıplarını önlemek adına oldukça önemlidir.

Onarımda Hangi Parça Takılır? Orijinal, Eşdeğer ve Yeniden Kullanılabilir Parça

Hasar gören orijinal parçanın onarımı mümkün değilse kural, parçanın orijinali ile değiştirilmesidir. Eşdeğer ya da yeniden kullanılabilir parçaya geçilebilmesi için ya hak sahibinin onayının alınmış olması ya da orijinal parça ile değiştirme imkânının bulunmaması gerekir. Genel Şartlar bu iki hâlin ispat yükünü sigortacıya yüklemiştir. Hasar gören parça zaten orijinal değilse sıra tersine döner: önce yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça, bu mümkün değilse orijinal parça takılır.

Her iki fıkra da aynı cümleyle biter ve bu cümle uygulamada çok işe yarar: bu fıkraların uygulanması sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelmiş olsa dahi, bu fark tazminat miktarından indirilemez. Yani “parçalar yenilendi, araç değer kazandı” gerekçesiyle tazminattan kesinti yapılamaz. Onarım ve sigorta sürecinin işleyişini trafik kazası sonrası araç tamiri ve sigorta işlemleri yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Ağır hasar bakımından da bir ödeme şartı vardır. Zarar gören aracın ağır hasara uğradığı eksper raporu ile tespit edilmişse, aracın trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez. Onarım masrafları aracın kaza tarihindeki değerini aşıyor ve araç onarım kabul etmez hâle gelmişse araç tam hasarlı sayılır; bu kez hurda tescil belgesi aranır. Ayrımın ölçütleri için tam hasar ve ağır hasar tespiti yazımıza bakabilirsiniz.

Trafik Sigortası Çekiciyi Karşılar mı?

Zorunlu trafik sigortasının Genel Şartlar’ında çekici ve kurtarma hizmeti diye bir teminat kalemi yoktur. Teminat türleri A.5 maddesinde dört başlık hâlinde sayılmıştır ve bu sayımın dışında kalan talepler, Genel Şartlar’ın teminat dışı halleri düzenleyen maddesinin son bendi uyarınca kapsam dışındadır. Bu nedenle kaza sonrası aracın çekilmesi için ödenen ücretin doğrudan karşı tarafın ZMMS poliçesinden tahsil edileceğini varsaymak doğru olmaz.

Çekici hizmeti pratikte iki yerden gelir. Birincisi kasko poliçelerine bağlı asistans (yol yardım) teminatıdır; ürünün kapsamı ve yıllık kullanım sayısı poliçe özel şartlarına göre değişir. İkincisi genel hükümlerdir: kazadan doğan zorunlu masraf olarak çekici bedeli, kusurlu işleten ve sürücüden Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümleri çerçevesinde talep edilebilir. Kısacası çekici bedeli hukuken tazmin edilebilir bir kalemdir, ancak muhatap kural olarak ZMMS sigortacısı değildir.

Aracın kaza yerinden alınmasıyla ilgili Genel Şartlar’da yer alan tek yükümlülük farklıdır ve sigortalıya aittir: maddi hasarlı trafik kazalarında sigortalı, tutanak düzenlemek üzere motorlu aracı güvenli bir yere çekmekle yükümlüdür. Bu, bir teminat değil, sigortalının yerine getirmesi gereken bir borçtur.

ZMMS’nin Kapsamadığı Durumlar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS), trafik kazalarında karşı tarafın zararlarını karşılayan hayati bir koruma sağlasa da, bazı durumlar bu sigortanın kapsamı dışında kalır. Bununla beraber, sigorta sahiplerinin bu sınırlamaların farkında olması, olası mağduriyetlerin önüne geçmek açısından büyük önem taşır. Teminat dışı haller Genel Şartlar’ın A.6 maddesinde ve Karayolları Trafik Kanunu’nun 92 nci maddesinde ayrı ayrı sayılmıştır; aşağıdaki tablo maddi hasarlı kazalarda en çok karşılaşılanları toplar.

Teminat dışı hâl	Pratikte ne anlama gelir
Sigortalının kendi aracına gelen zararlar	Kusurlu sürücünün kendi aracı için kasko gerekir
Manevi tazminat talepleri	Sigortadan değil, kusurludan genel hükümlere göre istenir
Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti	Araç mahrumiyet bedeli bu bent nedeniyle sigortadan alınamaz
Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepler	Kusur oranı kadar indirim yapılır
Eş, usul-fürû, evlatlık ve birlikte yaşanan kardeşlerin malları	Aile içi çarpmalarda ödeme yapılmaz
Sigortalı araçta taşınan eşya	Yolcunun yanındaki bagaj ve benzeri eşya istisnadır
İşletilme halinde olmayan araçların sebep olduğu zararlar	Aşağıdaki başlıkta ayrıca açıklanmıştır
Cezai kovuşturmadan doğan giderler, idari ve adli para cezaları	Trafik cezasını ve avukatlık giderini sigorta ödemez
Çevresel zararlar (toprak, su, hava kirliliği, temizleme masrafları)	Ayrı bir sorumluluk rejimine tabidir
Terör eylemlerinde kullanılan araçların verdiği zararlar	Kanunda ayrıca sayılmıştır

Kendi Aracımdaki Hasarı Trafik Sigortası Karşılar mı?

ZMMS, sigortalının kendi aracına gelen zararı karşılamaz. Yani kazada kusurlu taraf iseniz, aracınızda meydana gelen hasar sigorta kapsamı dışında kalır. Bu tür durumlarda, araca gelen hasarın karşılanabilmesi için ayrı bir kasko sigortası yaptırılması gerekir. Kusursuz taraf iseniz durum değişir: bu kez karşı tarafın ZMMS poliçesi sizin aracınızın onarımını ve değer kaybını karşılar, çünkü siz o poliçe bakımından üçüncü kişi konumundasınız.

Kusurun paylaşıldığı kazalarda ise ödeme kusur oranına göre indirime uğrar. Genel Şartlar hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerini teminat dışında sayar; yani yüzde elli kusurlu bir sürücü, zararının yüzde ellisini karşı tarafın sigortasından alabilir. Bu hesabın nasıl yapıldığını yüzde 50 kusurda sigorta tazminatı ve hasar ödeme süreci yazımızda örneklerle anlattık.

Manevi Tazminat, Araç Mahrumiyeti ve Kâr Kaybı

ZMMS yalnızca maddi zararları kapsar; kazaya karışan tarafların yaşadığı üzüntü ve elem gibi durumlarla ilgili manevi tazminat talepleri hem Genel Şartlar’da hem de Karayolları Trafik Kanunu’nun 92 nci maddesinde açıkça teminat dışında bırakılmıştır. Bu, manevi tazminat istenemeyeceği anlamına gelmez; muhatap sigorta şirketi değil, kusurlu sürücü ve işletendir. Konunun ayrıntısı için ZMMS manevi tazminatı karşılar mı yazımıza bakabilirsiniz.

Aynı şekilde gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar da teminat dışıdır. Aracı serviste kaldığı için araçsız kalan sürücünün talep ettiği araç mahrumiyet bedeli tam olarak bu bent kapsamındadır ve karşı tarafın trafik sigortacısından istenemez. Bu kalem, kusurlu işleten ve sürücüden genel hükümlere göre talep edilir; hesabın nasıl kurulacağını araç mahrumiyet tazminatında dilekçe örneği ve dava açma yazımızda bulabilirsiniz.

Bu ayrım, teminatın lafzından çıkar: maddi zararlar teminatı, zarar görenin doğrudan malları üzerindeki azalmayı kapsar. Onarım gideri ve değer kaybı malvarlığını doğrudan eksiltir; kullanım kaybı ise dolaylı zarardır. İhtiyari Mali Mesuliyet poliçesi de bu tabloyu değiştirmez, yalnızca limiti yükseltir.

İşletilme Halinde Olmayan Aracın Verdiği Zarar

İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar teminat dışıdır. Genel Şartlar’ın teminat dışı halleri sayan maddesinin ilk bendi budur. Buradaki ölçüt aracın park hâlinde olup olmadığı değil, zararın aracın işletilmesinden doğup doğmadığıdır. Motoru çalışmayan, trafiğe katılmayan ve tamamen hareketsiz bir aracın çevresine verdiği zarar bu bent kapsamına girebilirken, park hâlindeyken el freni çözülüp kayan bir aracın verdiği zarar uygulamada işletme hâliyle bağlantılı görülebilmektedir.

Kanun bu noktada ispat yükünü de düzenlemiştir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 85 inci maddesinin ilgili fıkrasına göre, işletilme halinde olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin, kazanın oluşumunda işletene veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını ya da araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir. Yani bu hâlde işletenin kusursuz sorumluluğu değil, ispata bağlı bir sorumluluk söz konusudur.

Dikkat Edilmesi Gerekenler:
ZMMS kapsamını anlamak, hak ve sorumluluklarınızı doğru değerlendirmek açısından hayati öneme sahiptir. Öncelikle poliçenizin tüm şartlarını detaylı bir şekilde incelemeniz gerekmektedir. Ayrıca, ek teminatlarla poliçe kapsamınızı genişletmek, örneğin İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası satın almak, farklı riskler karşısında daha kapsamlı bir güvence sağlayabilir.

Sigorta Şirketi Hangi Durumlarda Ödeme Yapmaz?

Sigorta şirketi yalnızca teminat dışı hâllerde ödeme yapmaz; alkol, ehliyetsizlik, kasıt ve istiap haddi aşımı gibi durumlar teminat dışı değil, rücu sebebidir. Bu ayrım, maddi hasarlı kaza konusunda internette en çok yanlış aktarılan noktadır ve mağdur açısından sonucu tamamen değiştirir. Teminat dışı bir kalem hiç ödenmez; rücu sebebi ise ödemenin yapılmasına engel değildir, sigortacı zarar görene öder ve ödediğini sonradan kendi sigortalısından geri ister.

Bu kuralın kaynağı kanunun kendisidir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 95 inci maddesinin ilk fıkrasına göre, sigorta sözleşmesinden veya sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Aynı hüküm Genel Şartlar’ın B.4 maddesinin başında da tekrarlanır. İkinci fıkra ise ödemede bulunan sigortacının, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya başvurabileceğini söyler; yani rücu, ödenen tutarın tamamı için değil, o oranla sınırlıdır.

Alkollü veya Ehliyetsiz Sürücüde Sigorta Öder mi?

Evet, öder. Kusurlu sürücü alkollüyse ya da ehliyetsizse, zarar gören yine karşı tarafın trafik sigortasından tazminatını alır. Sigorta şirketi ödemeyi yaptıktan sonra kendi sigortalısına rücu eder. Mağdurun alkol raporunu takip etmesine, sürücünün ehliyetini sorgulamasına ya da bu sebeple başvurusunu geri çekmesine gerek yoktur. Genel Şartlar bu konuda ayrıca şu güvenceyi de getirmiştir: sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.

Sigortalı açısından tablo tersidir: ödeme yapılmış olması onu borçtan kurtarmaz, sigortacı ödediğini geri isteyecektir. Alkollü veya ehliyetsiz araç kullanmanın idari ve cezai sonuçları için alkollü ve ehliyetsiz araç kullanma cezası yazımıza bakabilirsiniz.

ZMMS Rücu Sebepleri Nelerdir?

Genel Şartlar’ın B.4 maddesinin üçüncü fıkrası, sigortacının sigortalısına hangi sebeplerle rücu edebileceğini altı bent hâlinde sayar. Bentlerin lafzındaki kayıtlar önemlidir; çoğu kaynak bu kayıtları atlayarak aktardığı için sonuç yanlış çıkar.

Rücu sebebi	Lafızdaki kritik kayıt
Kasıtlı hareket veya ağır kusur	Sıradan (hafif) kusur rücu sebebi değildir
Ehliyetsizlik, geçersiz sertifika, ehliyete el konulmuş olması veya trafik kurallarının ihlali	Kural ihlalinin ağır kusur ile yapılmış olması aranır
Uyuşturucu veya mevzuattaki seviyenin üzerinde alkol	Zararın bu kullanım sırasında meydana gelmesi gerekir
Yolcu taşımaya ruhsatsız araçta yolcu taşınması, istiap haddinin aşılması, ruhsatsız patlayıcı taşınması	İçtihatta münhasırlık aranır: kaza yalnızca bu ihlalden doğmuş olmalı
Sigortalının B.1’deki yükümlülükleri ihlali	Rücu yalnızca zararın arttığı kısım için mümkündür
Olay yerini terk veya belge düzenleme yükümlülüğüne aykırılık	1 Temmuz 2026’dan beri yeni metin geçerlidir (aşağıda)

Son bent 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete ile yeniden yazılmış ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. Değişen şey tek bir ifadenin yeridir, ama sonucu büyüktür: bent eskiden “bedeni hasara neden olan trafik kazalarında…” diye başlıyordu, bugün “trafik kazalarında…” diye başlıyor. Eski metinde bedeni hasar kaydı rücu hakkının kapsamını sınırlarken, yeni metinde istisnanın şartı hâline gelmiştir. Bugün can güvenliği nedeniyle uzaklaşma her kazada istisnadır; tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme ise yalnızca bedeni hasara neden olan kazalarda istisnadır. Yani salt maddi hasarlı bir kazada olay yerini terk eden sürücü, artık rücu riskiyle karşı karşıyadır.

Genel Şartlar sözleşmenin içeriğini oluşturduğu için, rücu talebiyle karşılaşan sürücünün ilk bakması gereken şey poliçe tarihidir: 1 Temmuz 2026’dan önce düzenlenmiş bir poliçe bakımından eski metnin uygulanması gerektiği savunulabilir.

Maddi Hasarlı Kazada Ne Yapılır? Yapılması Gerekenler

Maddi hasarlı bir kazada sıralama şudur: araçları güvenli yere çekmek, fotoğraf çekmek, tutanağı doldurmak ve belgeleri sigortaya iletmek. Genel Şartlar sigortalıya, maddi hasarlı trafik kazalarında tutanak düzenlemek üzere aracı güvenli bir yere çekme yükümlülüğü getirmiştir; Karayolları Trafik Yönetmeliği de mümkünse fotoğraf çekilip araçların taşıt yolu dışına çıkarılmasını öngörür.

1. Araçları trafiği aksatmayacak güvenli bir alana çekin; kaza yerini ve hasarı fotoğraflayın.
2. Yalnız maddi hasar varsa ve taraflar anlaşıyorsa Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı doldurup imzalayın.
3. Karşı tarafın poliçe bilgilerini, plakasını, sürücü belgesi bilgilerini ve iletişim numarasını kaydedin.
4. Tutanağı, fotoğrafları ve ruhsatı sigorta şirketine iletin; eksper atanmasını takip edin.
5. Onarım bedeliyle birlikte değer kaybı talebinizin de dosyada değerlendirildiğinden emin olun.

Anlaşmalı tutanak her kazada düzenlenemez. Kazaya tek aracın karışması, sürücülerden birinin sürücü belgesinin bulunmaması, araçlardan birinin geçerli trafik sigortasının olmaması, alkol veya uyuşturucu şüphesi, araçlardan birinin kamu kurumuna ait olması, kamu malına veya üçüncü kişilere ait eşyaya zarar verilmesi ve ölüm ya da yaralanma bulunması hâllerinde kolluğa haber verilmesi gerekir.

Maddi Hasarlı Kazada Tutanak Tutulmazsa Ne Olur?

Tutanak, kusurun tespiti için kullanılan ana belgedir; düzenlenmemesi hâlinde sigorta dosyası kusur değerlendirmesi yapılamadığı için ilerlemez. Daha da önemlisi, Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre bir anlaşma ile olay yerinden ayrılmış olan taraflar, zararın sigortaları tarafından veya kendilerince doğrudan karşılanacağını kabul etmiş sayılırlar ve sonradan yetkililerden kaza tespit tutanağı düzenlenmesini isteyemezler. Yani “sonra polis çağırır, tutanak tutturur” planı hukuken karşılıksızdır.

Tutanak düzenlenmiş ama yanlış doldurulmuşsa kalan yol, kusur değerlendirmesine itiraz etmektir. Bu itirazın süresi, mercii ve maddi hata ayrımı için kaza tutanağı yanlış tutulduysa nasıl düzeltilir ve trafik kazası kusur oranına itiraz yazılarımıza bakabilirsiniz.

Başvuru ve Ödeme Süreleri

Maddi hasarlı kazada üç ayrı süre işler ve bunlar birbirine karıştırılmamalıdır: sigortalının ihbar süresi, sigortacının ödeme süresi ve dava öncesi başvuruya cevap süresi. İnternette sık rastlanan “tutanağı 5 iş günü içinde sigortaya vermezseniz hakkınız düşer” bilgisinin Genel Şartlar’da karşılığı yoktur.

Süre	Kime ait	Dayanağı ve sonucu
10 gün	Sigortalı (kusurlu taraf)	Sorumluluğunu gerektirecek olayı haberdar olduğu andan itibaren sigortacıya ihbar eder; ihlal zararı artırırsa artan kısım için rücu edilir
8 iş günü	Sigorta şirketi	Genel Şartlar’da belirlenen belgelerin merkez veya şubeye iletildiği tarihten itibaren tazminatı öder (KTK m.99)
15 gün	Sigorta şirketi	Dava öncesi yazılı başvuruyu cevaplama süresi; cevapsızlık veya yetersiz cevap dava/tahkim yolunu açar (KTK m.97)
2 yıl / 10 yıl	Zarar gören	Zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden 10 yıl (KTK m.109)

Sigortacının 8 iş günlük süresi, belgelere haklı olarak itiraz etmesi veya haklı olarak yeni bir belge talep etmesi hâlinde yeniden başlar. Bu nedenle eksik belgeyle yapılan başvuru, süreyi başlatmaz. Başvuru dosyasının hangi belgelerden oluştuğu Genel Şartlar’ın ekinde sayılmıştır; değer kaybı için kaza tespit tutanağı, ruhsat, fotoğraflar, banka hesap bilgileri ve varsa eksper raporu istenir.

Sigorta Şirketi Ödeme Yapmazsa Ne Yapılır?

Sigorta şirketi ödeme yapmazsa önce yazılı başvuru zorunludur; 15 gün içinde cevap gelmez ya da cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 97 nci maddesi bu şartı açıkça getirir; yazılı başvuru yapılmadan açılan dava dava şartı yokluğundan reddedilir.

İki yol arasındaki tercih pratik sonuçlar doğurur. Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta uyuşmazlıklarına özgü ve genellikle daha hızlı işleyen bir yoldur; başvuru bedelleri ve karara itiraz sınırları her yıl güncellenir. Dava yolunda ise Karayolları Trafik Kanunu’nun 110 uncu maddesi yetkili mahkeme bakımından seçim hakkı tanır: dava, sigortacının şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde de açılabilir. Tahkim yolundaki karar ve itiraz sınırları için Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarına karşı itiraz ve temyiz sınırları yazımıza bakabilirsiniz.

Sigortacıyla yapılan anlaşmalarda da bir güvence vardır. Kanunun 111 inci maddesine göre hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir; tazminat miktarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar ise yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir. Bu nedenle imzalanan bir ibraname, her durumda hakkın tümüyle sona erdiği anlamına gelmez.

Maddi Hasarlı Kazada Sigorta Yoksa Ne Olur?

Karşı tarafın zorunlu trafik sigortası yoksa maddi hasar Güvence Hesabından karşılanmaz; muhatap doğrudan kusurlu işleten ve sürücüdür. Bu, konunun en çok yanlış bilinen taraflarından biridir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 14 üncü maddesi Güvence Hesabına hangi hâllerde başvurulabileceğini sayar ve sigortasız aracın neden olduğu zararlar bakımından yalnızca bedensel zararları kapsama alır. Sigortalının tespit edilememesi ile çalınmış veya gasp edilmiş aracın karıştığı kazalarda da aynı sınır geçerlidir: yine yalnızca bedensel zarar.

Hesabın maddi zararı da karşıladığı tek hâl, sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflasıdır; bu durumda şirketin ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için Hesaba başvurulabilir. Kanun, eşyaya gelecek zararların kısmen veya tamamen Hesaptan karşılanmasına karar verme yetkisini Cumhurbaşkanına tanımıştır.

Dolayısıyla sigortasız bir araç size çarptığında izlenecek yol, kusurlu işleten ve sürücü aleyhine tazminat talebinde bulunmaktır. Karayolları Trafik Kanunu’nun 85 inci maddesi işleten ile bağlı olduğu teşebbüsün sahibini müştereken ve müteselsilen sorumlu tuttuğu için, alacak birden fazla kişiden istenebilir. Aracın işleteni ile sürücünün farklı kişiler olduğu hâllerde sorumluluğun nasıl dağıldığını şirket aracıyla kaza yazımızda ele aldık.

Trafik Sigortası, Kasko ve İMM Arasındaki Fark

Maddi hasarlı kazada hangi poliçenin devreye gireceğini belirleyen şey, zararın kime ait olduğudur. Aşağıdaki tablo üç ürünü karşılaştırır.

Ölçüt	Zorunlu trafik sigortası (ZMMS)	Kasko	İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM)
Zorunlu mu?	Evet, kanunla zorunlu	Hayır, isteğe bağlı	Hayır, isteğe bağlı
Kimin zararını karşılar?	Karşı tarafın (üçüncü kişilerin)	Kendi aracınızın	Karşı tarafın, ZMMS limiti bittikten sonra
Değer kaybı	Maddi zararlar teminatı içinde	Poliçe şartlarına göre değişir	Limit üstü için
Manevi tazminat	Teminat dışı	Teminat dışı	Teminat dışı
Araç mahrumiyeti / kâr kaybı	Teminat dışı	Ek sözleşme ile alınabilir	Teminat dışı
Çekici ve yol yardım	Yok	Asistans teminatı ile	Yok

Kaza sonrası hasar kaydının nasıl oluştuğu, ödeme yapılmadan kayıt görünüp görünmeyeceği gibi sorular ayrı bir başlıktır; ayrıntısı için TRAMER kaydı oluşmadan hasar ödemesi yapılır mı yazımıza bakabilirsiniz. Hasar kaydının aracın değerine etkisini ise hasar kaydı aracın değerini ne kadar düşürür yazımızda ölçtük.

Zamanaşımı ve Dava Yolu

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Karayolları Trafik Kanunu’nun 109 uncu maddesinde yer alan bu süre, sık rastlanan “sekiz yıl” bilgisiyle karıştırılmamalıdır.

Maddenin diğer fıkraları pratikte belirleyicidir. Dava cezayı gerektiren bir fiilden doğuyor ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, o süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Ayrıca zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur; sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı da tazminat yükümlüsü bakımından kesilmiş sayılır. Bu çapraz kesilme kuralı, muhataplardan yalnız birine başvurmuş olan hak sahibini korur. Sürelerin ayrıntısını trafik kazası tazminat zamanaşımı yazımızda inceledik.

Maddi hasarlı bir kazada tazminat, onarım bedeli ve değer kaybıyla sınırlı kalmayabilir; aracın kullanılamadığı süre, ticari araçta kazanç kaybı ve hasar kaydının doğurduğu piyasa etkisi ayrı kalemlerdir ve farklı hukuki temellere dayanır. Maddi hasarlı trafik kazalarında ZMMS teminatı içinde kalan kalemler ile kusurlu taraftan istenecek kalemlerin ayrılması, hem başvurunun hem de olası davanın kapsamını belirler. Dosyanızdaki kalemlerin hangisinin sigortadan, hangisinin kusurlu taraftan isteneceği konusunda maddi hasarlı trafik kazası alanında çalışan bir avukattan hukuki destek alabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır, hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olayınızdaki kusur durumu, poliçe tarihi ve zarar kalemleri sonucu değiştirebileceğinden bir avukata danışmanız yerinde olur.

Aynı kazada yaralanma da varsa tablo bütünüyle değişir: bedensel zarar kalemleri maddi teminattan değil, ayrı bir teminattan ve ayrı bir limitten karşılanır. Kalem kalem dökümü için yaralanmalı trafik kazalarında trafik sigortası hangi ödemeleri yapar yazısına bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Zorunlu Trafik Sigortası (ZMMS) hangi zararları karşılar?

Zorunlu Trafik Sigortası (ZMMS), kazada kusurlu olan tarafın karşı tarafta neden olduğu zararları poliçede belirtilen limitler dahilinde karşılar. Maddi hasarlı kazada bu zararlar karşı aracın onarım bedeli ve değer kaybı, üçüncü şahısların malına verilen zararlar ile kamu mallarına verilen zararlardır. Yaralanmalı kazalarda ayrıca sakatlanma ve bakıcı gideri teminatları devreye girer.

ZMMS ne demek, açılımı nedir?

ZMMS, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ifadesinin kısaltmasıdır ve halk arasında zorunlu trafik sigortası olarak bilinen poliçeyi anlatır. Mevzuattaki resmî adı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası olduğu için ZMSS kısaltmasına da rastlanır; iki kısaltma aynı sigortayı ifade eder.

2026 zorunlu trafik sigortası maddi zarar limiti ne kadar?

2026 yılında maddi zarar teminatı bütün araç gruplarında araç başına 400.000 TL, kaza başına 800.000 TL’dir. Bedeni zararlar için kişi başına teminat 2,7 milyon TL’den 3,6 milyon TL’ye çıkarılmıştır. Yeni tutarlar, yürürlükte bulunan tüm sigorta sözleşmelerine ek prim alınmaksızın uygulanır.

Araç başına ve kaza başına maddi zarar ne demek?

Araç başına maddi zarar, zarar gören tek bir araç için ödenecek üst sınırdır. Kaza başına maddi zarar ise aynı kazada zarar gören tüm araç ve mallar için ödenecek toplam üst sınırdır. Toplam zarar kaza başına limiti aşarsa, Karayolları Trafik Kanunu’nun 96 ncı maddesi uyarınca her zarar görenin talebi oransal olarak indirime tabi tutulur.

Maddi hasarlı bir trafik kazasında taraflar nasıl bir işlem yapmalıdır?

Maddi hasarlı bir trafik kazasında öncelikle araçlar güvenli bir alana çekilmeli ve trafik akışı engellenmemelidir. Taraflar arasında kaza tespit tutanağı doldurulmalı, fotoğraflar çekilmeli ve sigorta poliçeleri karşılaştırılmalıdır. Kamu malına zarar verilmesi, alkol şüphesi, sigortasız araç veya yaralanma gibi hâllerde anlaşmalı tutanak düzenlenemez; kolluğa haber verilmesi gerekir.

Kaza tutanağı sigortaya kaç gün içinde verilmelidir?

Genel Şartlar’a göre sigortalı, sorumluluğunu gerektirecek bir olayı haberdar olduğu andan itibaren on gün içinde sigortacıya ihbar etmekle yükümlüdür. Zarar gören taraf bakımından ise böyle kısa bir hak düşürücü süre yoktur; talep, Karayolları Trafik Kanunu’nun 109 uncu maddesindeki iki yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

ZMMS hangi durumlarda ödeme yapmaz?

ZMMS, sigortalının kendi aracına gelen zararı, manevi tazminat taleplerini, gelir kaybı ve araç mahrumiyeti gibi dolaylı zararları, taşınan eşyayı, para cezalarını ve cezai kovuşturma giderlerini karşılamaz. Sigortalının eşine, usul ve fürûuna, evlatlığına ve birlikte yaşadığı kardeşlerine ait mallara gelen zararlar da teminat dışındadır.

Alkollü sürücünün sigortası ödeme yapar mı?

Evet. Alkol, teminatı ortadan kaldıran bir hâl değil, rücu sebebidir. Sigorta şirketi zarar görene ödemeyi yapar, ardından ödediği tutarı kendi sigortalısından geri ister. Genel Şartlar, sigortacının rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremeyeceğini ve bu sebeplere dayalı belgeyi hak sahibinden isteyemeyeceğini ayrıca düzenler.

Trafik sigortası çekiciyi karşılar mı?

Zorunlu trafik sigortasının Genel Şartlar’ında çekici veya kurtarma hizmeti adı altında bir teminat kalemi bulunmaz. Çekici hizmeti kasko poliçelerine bağlı asistans teminatından sağlanır. Kaza nedeniyle ödenen çekici bedeli, genel hükümlere göre kusurlu işleten ve sürücüden talep edilebilir.

Karşı tarafın trafik sigortası yoksa maddi hasarı kim öder?

Sigortasız aracın verdiği maddi hasar Güvence Hesabından karşılanmaz; Hesap bu hâlde yalnızca bedensel zararları kapsar. Maddi zarar için talep, kusurlu işleten ve sürücüye yöneltilir. Geçerli teminat tutarları üzerinden zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan araçlar ayrıca trafikten men edilir.

Değer kaybı için ayrıca dilekçe vermek gerekir mi?

Gerekmez. 1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükte olan Genel Şartlar hükmüne göre araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir. Araç hasarı için eksper atanmışsa, eksper değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer vermek zorundadır.

Sigorta şirketi ödeme yapmazsa nereye başvurulur?

Önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılması zorunludur. Şirket başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya verilen cevap talebi karşılamazsa, zarar gören dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir. Dava, sigortacının şubesinin, sözleşmeyi yapan acentenin bulunduğu yer veya kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde açılabilir.

Maddi hasarlı kazada sigorta ne kadar öder?

Sigorta, zarar görenin gerçek zararını poliçe limitine kadar öder. Ödeme, kusur oranına göre indirilir: hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım teminat dışıdır. Üst sınır 2026 yılında araç başına 400.000 TL, aynı kazadaki tüm maddi zararlar için toplamda 800.000 TL’dir. Zararın limiti aşan kısmı kusurlu işleten ve sürücüden istenir.

Maddi hasarlı kazada değer kaybını kim öder?

Değer kaybı, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortası tarafından maddi zararlar teminatı kapsamında ödenir. Tutar, Kurum tarafından belirlenen usule göre atanan sigorta eksperi tarafından; aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasarlı kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza öncesi ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki fark dikkate alınarak tespit edilir.

Maddi hasarlı kazada olay yerini terk etmek rücu sebebi midir?

Evet. 1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükte olan Genel Şartlar hükmüne göre olay yerini terk etme veya kaza tutanağı ile alkol raporu gibi belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranma, salt maddi hasarlı kazalarda da rücu sebebidir. Can güvenliği nedeniyle uzaklaşma her kazada istisnadır; tedavi veya yardım amacıyla sağlık kuruluşuna gitme ise yalnızca bedeni hasarlı kazalarda istisna sayılır.