Yoklama Kaçağı Bedelli Askerlik Cezası Nasıl Hesaplanır?

Yoklama kaçağı bedelli askerlik cezası, tek seferlik maktu bir tutar değil, kaçak kalınan her gün için ayrı ayrı hesaplanan bir idari para cezasıdır. 7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 24. maddesi cezayı gün sayısına bağladığı için, aynı kişiye kesilen tutar altı ay sonra bambaşka bir rakama ulaşır. İkinci belirleyici unsur ise yükümlünün askerlik şubesine kendiliğinden başvurup başvurmadığıdır: kendiliğinden gelen ile kolluk tarafından yakalanan arasındaki günlük tutar farkı tam iki katıdır.

Konunun para cezasıyla sınırlı olmadığını baştan söylemek gerekir. Askeralma Kanunu ile Askerî Ceza Kanunu birlikte iki aşamalı bir yaptırım kurar; idari para cezası bu zincirin yalnızca ilk halkasıdır. Statülerin birbirine karıştırılması, itirazın yanlış mercie yapılması ya da “askere gidince nasılsa silinir” beklentisi, çözülebilecek bir dosyayı ceza yargılamasına taşıyabilir.

Yoklama Kaçağı Bedelli Askerlik Cezası Gün Başına İşler

Askeralma Kanunu m.24/1, kabul edilebilir bir özrü olmaksızın yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için cezayı “kaçak kaldıkları gün süresi kadar” öngörür. Maddede iki ayrı günlük tutar vardır: askerlik şubesine kendiliğinden gelenler için gün başına 5 Türk lirası, kolluk kuvvetlerince yakalananlar için gün başına 10 Türk lirası. Bu rakamlar kanunun 2019 tarihli metnine aittir ve bugün uygulanan tutarlar değildir.

Dolayısıyla yoklama kaçağı bedelli askerlik cezası hesaplanırken kanun metnindeki rakamın doğrudan kullanılması yanıltıcıdır. Güncelleme mekanizması maddenin kendi içinde gösterilmiştir: idari para cezaları, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılır. 2026 yılı için uygulanan yeniden değerleme oranı %25,49’dur. 2019’dan bu yana yapılan yıllık artışlarla günlük tutar, kendiliğinden başvuranlar için yaklaşık 58 TL, yakalananlar için yaklaşık 116 TL düzeyine ulaşmıştır.

Buradaki ince nokta çoğu kaynakta atlanır: Kabahatler Kanunu’nun genel kuralı artış sonucunda “bir Türk lirasının küsurunun dikkate alınmayacağını” söylerken, Askeralma Kanunu m.24/1 aynı hesabın “bir Türk lirasının küsuru dikkate alınarak” yapılacağını belirtir. Yani askerlik cezalarında kuruşlar aşağı yuvarlanmaz; tebliğ evrakındaki tutarın küsuratlı çıkması hata değildir.

Dört Ayrı Statü: Yoklama Kaçağı, Saklı, Bakaya, Geç İltihak Bakayası

Aynı yaptırıma tabi olsalar da bu dört durum farklı fiillerden doğar ve sonraki süreçleri birbirinden ayrılır. Kanun m.21’de dört bent hâlinde sayılmıştır:

Statü	Hangi fiilden doğar	Yakalandıktan sonra
Yoklama kaçağı	Tabi olduğu yoklama yılı içinde yoklamasını yaptırmamak	Erteleme hakkı varsa talebi hâlinde ertelenir; yoksa sınıflandırma kaynağına alınır
Saklı	20 yaşına girdiği hâlde ismini nüfus kayıtlarına geçirmemiş olmak	Yoklama kaçağıyla aynı usul
Bakaya	Sevke tabi olduğu hâlde sevkini yaptırmamak veya sevk edildiği birliğe katılmamak	Ele geçirilmesini müteakip derhâl sevk edilir
Geç iltihak bakayası	Sevkini yaptırdığı hâlde tanınan yol süresi dışında birliğe katılmak	Katılış gerçekleştiği için ayrıca sevk söz konusu olmaz

Ayrımın pratikteki karşılığı şudur: yoklama kaçağı statüsündeki bir yükümlü askerlik şubesine gittiğinde erteleme, muayene ve sınıflandırma süreci işlerken, bakaya statüsündeki yükümlü aynı gün sevk edilebilir. İki durumu tek başlık altında anlatan kaynaklar bu farkı görünmez kılar.

Bakaya Kalmak ile Firar Etmek Aynı Suç Değildir

Günlük dilde “asker kaçağı” ifadesi hem bakayayı hem firarı kapsayacak şekilde kullanılır; hukuken ise bunlar farklı kanun maddelerine tabidir. Bakaya, henüz birliğe katılmamış yükümlünün durumudur ve Askerî Ceza Kanunu m.63 kapsamındadır. Firar ise 1632 sayılı Askerî Ceza Kanunu m.66’da düzenlenir: kıtasından veya bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz olarak altı günden fazla uzaklaşan askerî şahsın fiilidir. Yani firar, askerlik hizmetine fiilen başlamış olmayı gerektirir.

Fark yaptırıma da yansır. Firar suçunda ceza doğrudan bir yıldan üç yıla kadar hapistir ve öncesinde idari para cezası şartı aranmaz. Bakaya kalan yükümlü için ise aşağıda görüleceği gibi önce idari süreç işler. Silah, mühimmat veya orduya tahsisli bir şeyi beraberinde götürme, hizmet sırasında kaçma ya da mükerrerlik hâllerinde firar cezasının alt sınırı iki yıla yükselir.

“Yoklama Kaçağı Olarak Takibiniz Yapılmaktadır” İbaresi Ne Anlama Gelir?

e-Devlet ekranında ya da askerlik şubesinden gelen yazıda görülen bu ibare, hakkınızda mahkeme kararıyla verilmiş bir yakalama emri bulunduğu anlamına gelmez. Dayanağı Askeralma Kanunu m.26’dır: yoklama kaçakları ve bakayalar, askerlik ödevlerini yerine getirmek maksadıyla yakalanmaları için Millî Savunma Bakanlığı tarafından İçişleri Bakanlığına bildirilir. Kayıt idari niteliktedir; amacı cezalandırmak değil, yükümlüyü askerlik şubesine ulaştırmaktır.

Yakalanan Yükümlüye Ne Yapılır?

Kanun burada da ayrıntılı bir usul öngörür. Yakalanarak muhafaza altına alınanlar, mesai saatleri içinde en yakın askerlik şubesine getirilir. Mesai saatleri dışında ya da askerlik şubesinin bulunmadığı yerlerde yakalananlar ise ilgili kolluk kuvvetince hazırlanan tutanağa istinaden derhâl serbest bırakılır. Gece yakalanan bir yükümlünün sabaha kadar tutulması kanuni bir dayanağa sahip değildir.

Şubeye getirilen yükümlü hakkında idari para cezası, getirildiği askerlik şubesi başkanı tarafından uygulanır ve karar derhâl nüfusa kayıtlı olunan yer askerlik şubesine bildirilir. Kendiliğinden müracaat edenlerde ise cezayı, müracaat edilen şubenin başkanı verir. Bu ayrım yalnızca yetki meselesi değildir: kendiliğinden gelmek günlük tutarı yarıya indirdiği için, “takibiniz yapılmaktadır” yazısını görüp bekleyen bir yükümlü her geçen gün iki kat maliyet biriktirir.

Askerlik Sevk Başvurusu Yapılmazsa Ne Olur?

Sevk işlemi yapılmadığında yükümlü kanunen bakaya statüsüne düşer. Askeralma Kanunu m.19/3, sevke tabi tutulan yükümlülerin sevk belgelerini bizzat askerlik şubesinden veya e-Devlet üzerinden almaya ve kendilerine tebliğ edilen tarihte birliklerine katılmaya mecbur olduğunu belirtir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi, m.21/1-c uyarınca bakaya sayılma sonucunu doğurur ve idari para cezası bakaya kalınan tarihten itibaren işlemeye başlar.

Ceza yalnızca sevke gitmemeye bağlı da değildir. Sevk belgesini alıp yola çıktığı hâlde tanınan yol süresi dışında birliğine katılan yükümlü geç iltihak bakayası olur ve onun için süre, yol süresinin bitiminden itibaren hesaplanır.

Cezayı Durduran Mazeretler

Kanun m.23, sevke gidilememesini haklı kılan hâlleri tek tek sayar ve m.23/2 ile bu sürelere ceza uygulanmayacağını hükme bağlar. Belgelendirilmesi hâlinde geçerli sayılan mazeretler şunlardır:

• Yükümlünün kendisinin tutukluluğu veya hükümlülüğü
• Sağlık kurumu raporuyla belgelendirilmiş, istirahat gerektiren hastalık
• Eşinin veya ikinci derece dâhil kan ya da kayın hısımlarından birinin heyet raporuyla belgelenmiş hayati tehlikeli hastalığı
• Sevkten önceki veya sonraki on beş gün içinde eşinin ya da ikinci derece dâhil hısımlarından birinin ölümü
• Sevkten önceki veya sonraki on beş gün içinde kendisinin veya bu hısımlarından birinin evlenmesi
• Sevkten önceki veya sonraki iki ay içinde çocuğunun doğması

Mazeret belgeleri askerlik şubesine teslim edilir. Sağlık nedeniyle sevki gecikenler istirahatin bitiminde derhâl sevk edilirken, diğer mazeret sahipleri müteakip celbe bırakılır. Belge sonradan sunulduğunda geçmişe dönük düzeltme talep edilebilmesi de bu maddeye dayanır.

Kaç Gün Kaçak Kalınırsa Ne Kadar Ceza Çıkar?

Aşağıdaki tablo, 2026 yılı için uygulanan günlük tutarlar üzerinden yaklaşık toplamları gösterir. Kesin rakam, cezanın uygulandığı tarihteki güncel tutara ve kaçak kalınan gün sayısına göre askerlik şubesince hesaplanır.

Kaçak süresi	Kendiliğinden başvuran (≈58 TL/gün)	Yakalanan (≈116 TL/gün)
1 ay (30 gün)	≈ 1.740 TL	≈ 3.480 TL
6 ay (180 gün)	≈ 10.440 TL	≈ 20.880 TL
1 yıl (365 gün)	≈ 21.170 TL	≈ 42.340 TL
2 yıl (730 gün)	≈ 42.340 TL	≈ 84.680 TL
3 yıl (1.095 gün)	≈ 63.510 TL	≈ 127.020 TL

Tablodaki iki sütun arasındaki fark, sürecin en kolay kontrol edilebilir değişkenidir. Kaçak süresi geçmişe dönük olarak kısaltılamaz; ancak şubeye kendiliğinden başvurmak, o güne kadar birikmiş tutarın yarısını devre dışı bırakır. Kanun metni resmî kaynağından incelenebilir: 7179 sayılı Askeralma Kanunu.

İdari Para Cezası Hangi Durumda Hapse Dönüşür?

Yoklama kaçağı olmak tek başına hapis cezası sonucunu doğurmaz. Askeralma Kanunu m.24/4 açıktır: barışta verilen idari para cezası kesinleştikten sonra maddede sayılan eylemlerden herhangi biri yeniden işlenirse, askerlik şubelerince suç dosyası hazırlanır ve yükümlünün nüfusa kayıtlı olduğu yer Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.

Aynı şart, ceza hükmünü içeren maddede de tekrarlanır. Askerî Ceza Kanunu m.63/1, cezayı “7179 sayılı Askeralma Kanununun 24 üncü maddesi uyarınca haklarında verilen idarî para cezası kesinleştikten sonra” işlenen fiillere bağlar ve ayrıca m.23’teki mazeretlerin bulunmamasını arar. Hapis cezasının süresi, kaçaklığın uzunluğuna ve yükümlünün kendiliğinden gelip gelmediğine göre değişir:

Geçen süre	Kendiliğinden gelen	Yakalanan
İlk dört ay içinde	6 aya kadar hapis	2 aydan 6 aya kadar
Dört aydan sonra bir yıl içinde	2 aydan 1 yıla kadar	4 aydan 1 yıla kadar
Bir yıldan sonra	4 aydan 2 yıla kadar	6 aydan 3 yıla kadar

Bu tablodaki cezalar kısa süreli hapis sınırına yakın olduğundan, verilen cezanın infaz biçimi çoğu zaman doğrudan cezaevi anlamına gelmez. Hapis cezalarının fiilen ne kadarının infaz edildiği konusunda hapis cezası alan kişinin ne kadar yatacağını ve şartlarını ayrıntılı biçimde açıkladığımız yazımız yol gösterir; denetimli serbestlik şartları da bu noktada devreye girer.

Anayasa Mahkemesi İki Aşamalı Sistemi Onayladı

Önce idari para cezası, tekrarı hâlinde hapis cezası öngören bu yapının Anayasa’ya aykırılığı ileri sürülmüştü. Anayasa Mahkemesi, 29 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kararıyla Askeralma Kanunu m.24 ve Askerî Ceza Kanunu m.63’e yönelik itirazı reddetti; askerlik hizmetinin niteliği ve kamu yararı gerekçesiyle düzenlemeleri anayasal sınırlar içinde buldu. Karar, “aynı fiile iki ceza veriliyor” itirazının güncel hukuki durumunu ortaya koyması bakımından önemlidir.

Cezaya İtiraz Sulh Ceza Hâkimliğine Yapılır

Askerlik şubesi başkanı tarafından verilen ceza bir idari yaptırım kararıdır ve kanun yolu Kabahatler Kanunu’nda düzenlenmiştir. 5326 sayılı Kanun m.27/1 uyarınca başvuru, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır. Askerlik cezalarının idare mahkemesine taşınacağını yazan kaynaklar, kabahat cezalarıyla idari işlemleri aynı kefeye koyduğu için yanılmaktadır; yanlış mercie yapılan başvuru sürenin kaçırılmasına yol açar.

Başvuru, bizzat kanuni temsilci veya avukat tarafından iki nüsha dilekçeyle yapılır. Dilekçede karara ilişkin bilgilerin ve ileri sürülen delillerin açıkça gösterilmesi gerekir. Kanun yollarının hangi mercide ve hangi sürede işlediği konusunda mahkeme kararının bir üst mahkemeye taşınması başlıklı yazımız genel çerçeveyi verir.

On Beş Günlük Süre Kaçırılırsa

Süre içinde başvuru yapılmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir. Kesinleşmenin iki sonucu vardır: tutar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilebilir hâle gelir ve daha önemlisi, Askerî Ceza Kanunu m.63’ün aradığı “kesinleşmiş idari para cezası” şartı gerçekleşmiş olur. Mücbir sebep nedeniyle süre kaçırılmışsa, sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren yedi gün içinde başvurulabilir; ancak bu başvuru kesinleşmeyi kendiliğinden engellemez, mahkeme yalnızca yerine getirmeyi durdurabilir.

Erken Ödemede Dörtte Bir İndirim

Kabahatler Kanunu m.17/6, idari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde cezadan %25 oranında indirim yapılacağını düzenler. Askeralma Kanunu m.24/1 ödeme süresini bir ay olarak belirlediğinden, bu bir aylık süre içinde yapılan ödeme indirimden yararlanır. 2022 yılında eklenen cümle ise sık sorulan bir tereddüdü giderir: ödeme yapılması, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez. İndirimden yararlanmak için itirazdan vazgeçmek gerekmez.

Yoklama Kaçağı Cezası Askere Gidince Silinir Mi?

Hayır. Yürürlükteki Askeralma Kanunu’nda, askerlik hizmetinin yapılmasının kesinleşmiş idari para cezasını ortadan kaldıracağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Bu yaygın beklentinin kaynağı, kanunun 2019’daki geçiş hükümleridir. Geçici m.1/7, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde muvazzaflık hizmetine başlayanların ödenmemiş cezalarının tahsilinden vazgeçilmesini öngörmüştü; Geçici m.1/3 ise 1 Kasım 2019’a kadar bedelli askerlik bedelini ödeyenler için aynı sonucu bağlamıştı. Bu hükümler bir defaya mahsus geçiş düzenlemeleriydi ve süreleri dolmuştur.

Cezanın Hiç Doğmadığı Hâller

Bugün geçerli olan istisna, cezanın silinmesi değil hiç doğmamasıdır. Kanun m.24/2’ye göre üç grup için idari para cezası uygulanmaz:

• Yapılan muayenelerinde askerliğe elverişli olmadıkları anlaşılanlar
• Askerlikten muafiyet hakkı bulunanlar
• Kanunda belirtilen nedenlerle erteleme hakkı olduğu hâlde süresi içinde işlem yaptırmayanlar — bunlarda yalnızca erteleme sürelerine denk gelen günler ceza dışında kalır

Bu nedenle sağlık durumu askerliğe elverişsizlik ihtimali taşıyan bir yükümlü için muayene sürecini başlatmak, aynı zamanda birikmiş cezanın hukuki dayanağını ortadan kaldıran bir adımdır. Muayenenin nerede yapıldığı, hangi kararların verilebildiği ve yoklama kaçağı statüsünün yurt dışı çıkışı ile çalışma hayatına etkisi ayrı bir yazımızın konusudur. Öğrenim veya yurt dışı ertelemesi hakkı bulunup da başvurusunu geciktirenler bakımından da benzer bir düzeltme imkânı vardır.

Ceza Ödenmezse Ne Olur?

Kesinleşen idari para cezası, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere vergi dairesine gönderilir. Ödenmemesi hâlinde gecikme zammı işler ve haciz dâhil cebri tahsil yolları açılır. Buna karşılık idari para cezası ödenmediği için hapis yatırılması söz konusu değildir; kabahat karşılığı para cezaları hapse çevrilmez.

Ekonomik durumu elverişli olmayanlar için Kabahatler Kanunu m.17/3 bir imkân tanır: ilk taksitin peşin ödenmesi koşuluyla, cezanın bir yıl içinde ve dört eşit taksitte ödenmesine karar verilebilir. Taksitlerin zamanında ve tam ödenmemesi hâlinde kalan tutarın tamamı muaccel hâle gelir.

Ödenmemiş cezanın ayrı bir sonucu daha vardır. İdari para cezası bir kabahat yaptırımıdır ve adli sicile işlemez; adli sicil kaydı ancak Askerî Ceza Kanunu m.63 uyarınca yapılan yargılama sonucunda mahkûmiyet hükmü kurulursa oluşur. Kamu görevine giriş süreçlerinde bu ayrımın önemi büyüktür; konunun kapsamı için güvenlik soruşturmasında nelere bakıldığını anlattığımız yazıya bakılabilir.

Yoklama Kaçağı Bedelli Askerlik Cezasında Zamanaşımı

Kabahatler Kanunu m.20, idari para cezaları için soruşturma zamanaşımı öngörür ve süreyi cezanın miktarına göre üç, dört veya beş yıl olarak belirler. Maddeye 2011 yılında eklenen cümle, bazı kanunlar bakımından çok daha kısa bir süre getirir: orada sayılan kanunlardaki cezalar, fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar verilip tebliğ edilmezse yaptırım kararı verilemez. Dikkat çeken nokta, bu listede mülga 1111 sayılı Askerlik Kanunu‘nun yer alması, onun yerine geçen 7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun ise listeye eklenmemiş olmasıdır.

Bu tabloya göre bugünkü askerlik cezalarında özel kısa süre değil, Kabahatler Kanunu’nun genel süreleri gündeme gelir. Öte yandan yoklama kaçaklığı gibi durumun devam ettiği hâllerde sürenin ne zaman işlemeye başlayacağı ayrı bir tartışmadır; tebliğ tarihleri ve gün hesabı dosyadan dosyaya değiştiği için zamanaşımı savunması evrak üzerinden değerlendirilmelidir.

Öğrencilik ve Kayıt Dondurma

Askeralma Kanunu m.41/1, kendilerine tanınan erteleme süreleri dikkate alınmak şartıyla askerlik yükümlülüğünü yerine getirmeyen öğrencilerin kayıtlarının, Bakanlığın talebi üzerine ilgili ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarınca askerlik hizmeti yerine getirilene kadar geçici olarak dondurulacağını düzenler. Kaydı bu şekilde dondurulanlardan herhangi bir harç veya öğrenim katkı payı alınmaz. Öğrenimine devam ederken statüsünü fark eden yükümlüler için bu hüküm, sürecin yalnızca parasal bir mesele olmadığını gösterir.

Bedelli Askerlik Kapıyı Kapatmaz, Ama Faturayı Büyütür

Yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olmak bedelli askerlikten yararlanmaya engel değildir. Askeralma Kanunu m.9/6 yalnızca iki grubu kapsam dışında tutar: fiilî askerlik hizmetine başlamış olanlar ile bedelliye müracaat edip seçim öncesi vazgeçenler veya müracaat tarihinden itibaren iki ay içinde ödemesini yapmayanlar.

Bunun karşılığında m.9/7 bir ek yük getirir: kaçak kalınan sürenin her ayı için 3.500 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı kadar ek bedel alınır. Hesapta 1 ila 30 gün bir ay sayılır, bir ayı aşan günler müteakip aya eklenir. Böylece geçen her ay, idari para cezasının yanına ikinci bir kalem daha ekler. Bedelli askerlik ücreti ile ek bedelin nasıl hesaplandığını, hangi statüde kimin başvurabildiğini ve ödemenin yapılmaması hâlinde ne olacağını yoklama kaçağının bedelli askerlik yapıp yapamayacağı yazımızda ayrıntılı biçimde ele aldık.

Askerlik süresinin sonradan sigortalılığa sayılmasıyla ilgilenenler için askerlik borçlanması hesaplama aracımız da emeklilik tarafındaki etkiyi görmeye yarar.

Dosyanızda Birikmiş Bir Ceza Varsa Sıradaki Adım

Yoklama kaçağı bedelli askerlik cezası dosyalarında en çok kaybedilen şey süredir: tebliğden sonraki on beş gün, ödemedeki bir ay, mazeret belgesinin sunulacağı dönem. Kesilen cezanın gün hesabında hata olup olmadığı, erteleme veya muafiyet hakkının doğup doğmadığı ve mazeret belgelerinin geçmişe etkili biçimde sunulup sunulamayacağı çoğu zaman evrak üzerinden anlaşılabilir. Dosyanızın hangi aşamada olduğunu değerlendirmek isterseniz ceza hukuku alanındaki çalışmalarımız üzerinden bize yazabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yoklama kaçağı olduğumu nereden öğrenebilirim?

Askerlik durumu e-Devlet üzerindeki askerlik durum belgesinden görülebilir. Askeralma Kanunu m.19, yoklama işlemlerinin e-Devlet üzerinden tamamlanabileceğini, m.19/3 ise sevk belgesinin de aynı yoldan alınabileceğini düzenler. Statü bilgisinde “yoklama kaçağı” ibaresi görünüyorsa süre işlemeye devam ediyor demektir.

Yoklama kaçağı cezası adli sicile işler mi?

İşlemez. Askeralma Kanunu m.24 uyarınca verilen ceza bir idari para cezasıdır ve kabahat yaptırımıdır. Adli sicile kayıt, ancak Askerî Ceza Kanunu m.63 kapsamında açılan ceza davası sonucunda mahkûmiyet kararı verilmesi hâlinde söz konusu olur.

Cezaya itiraz süresi kaç gündür ve nereye başvurulur?

Kabahatler Kanunu m.27/1 uyarınca tebliğ veya tefhimden itibaren on beş gündür ve başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır. Süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir.

İdari para cezasını ödersem dosya kapanır mı?

Ödeme, o güne kadar biriken idari para cezasını tasfiye eder; ancak askerlik yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Statü devam ettiği sürece yeni günler için ceza işlemeye devam eder ve kesinleşmiş ceza sonrası aynı durumun sürmesi Askerî Ceza Kanunu m.63 kapsamında suç dosyası hazırlanmasına yol açabilir.

Yoklama kaçağı ile bakaya arasındaki fark nedir?

Yoklama kaçağı, tabi olduğu yoklama yılı içinde yoklamasını yaptırmayan kişidir. Bakaya ise sevke tabi olduğu hâlde sevkini yaptırmayan ya da sevk edildiği birliğe katılmayan kişidir. Bakayalar ele geçirildiğinde derhâl sevk edilirken, yoklama kaçaklarında erteleme ve sınıflandırma süreci işler.

Mesai saatleri dışında yakalanırsam gözaltına alınır mıyım?

Askeralma Kanunu m.26, mesai saatleri dışında veya askerlik şubesinin bulunmadığı yerlerde yakalananların, kolluk kuvvetince hazırlanan tutanağa istinaden derhâl serbest bırakılacağını öngörür. Muhafaza altına alınanlar mesai saatleri içinde en yakın askerlik şubesine getirilir.

Kendiliğinden başvurmak cezayı gerçekten yarıya indirir mi?

Kanun kendiliğinden gelenler için gün başına 5, yakalananlar için 10 Türk lirası öngörür; bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Oran farkı iki kat olduğundan, kendiliğinden başvuru o güne kadar birikmiş sürenin maliyetini yarı yarıya düşürür.

Askerliğe elverişsiz raporu alırsam geçmiş ceza ne olur?

Kanun m.24/2, muayenelerinde askerliğe elverişli olmadıkları anlaşılanlara idari para cezası uygulanmayacağını belirtir. Bu durumda ceza silinmiş değil, hukuken doğmamış olur; uygulanmış bir ceza varsa bu maddeye dayanılarak kaldırılması istenebilir.

Yoklama kaçağı hakkında yakalama kararı çıkarılır mı?

Askeralma Kanunu m.26 kapsamındaki bildirim, adli bir yakalama kararı değildir; askerlik ödevinin yerine getirilmesi amacıyla İçişleri Bakanlığına yapılan idari bir bildirimdir. Adli nitelikte yakalama kararı, ancak ceza yargılaması aşamasına geçilmiş dosyalarda gündeme gelir.

Cezayı taksitle ödeyebilir miyim?

Kabahatler Kanunu m.17/3 uyarınca ekonomik durumun müsait olmaması hâlinde, ilk taksitin peşin ödenmesi koşuluyla cezanın bir yıl içinde dört eşit taksitte ödenmesine karar verilebilir. Taksitlerin aksaması hâlinde kalan tutarın tamamı tahsil edilir.

Geç iltihak bakayasında süre nereden başlar?

Kanun m.24/1-c, geç iltihak bakayaları için sürenin kendilerine tanınan yol süresinin bitiminden itibaren hesaplanacağını belirtir. Sevk belgesi alınmış ve yola çıkılmış olması cezayı kendiliğinden ortadan kaldırmaz; belirleyici olan yol süresinin aşılıp aşılmadığıdır.

Yoklama kaçağı affı çıktı mı?

Askeralma Kanunu’nda hâlihazırda yürürlükte olan bir af hükmü bulunmamaktadır. Kanunun 2019 tarihli geçici maddeleriyle getirilen tahsilden vazgeçme imkânları belirli tarihlerle sınırlıydı ve süreleri dolmuştur.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Askerlik mevzuatındaki tutarlar her yıl güncellenmekte, hükümler değişebilmektedir. Kendi durumunuz için askerlik şubenizden ve bir avukattan bilgi alınız. Hazırlayan: Av. Handan Sayan Özgül.