Sosyal Yardım Parası Ne Kadar? Kimler Alır, Nasıl Hesaplanır
Sosyal yardım parası ne kadar sorusunun tek bir rakamı yoktur; çünkü bu ad altında ödenen paralar iki ayrı kanundan doğar ve tutarları bambaşka yöntemlerle belirlenir. 2022 sayılı Kanun kapsamındaki 65 yaş ve engelli aylıkları kanunda gösterge rakamı olarak yazılıdır ve memur aylık katsayısıyla çarpılarak bulunur; 3294 sayılı Kanun kapsamındaki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı yardımlarının tutarı ise kanunda hiç yazmaz, Fon Kurulu kararlarıyla belirlenir.
Bu ayrım pratikte şuna yarar: hangi kanuna dayandığınızı bilmeden ne alacağınızı, kaç lira alacağınızı, hatta yardımın kesilmesi hâlinde nereye başvuracağınızı hesaplayamazsınız. Aşağıda önce tutarın nasıl bulunduğunu, sonra muhtaçlık ölçütünün üç ayrı yerde nasıl farklı hesaplandığını, en sonunda da tek tek yardım kalemlerini ele alıyoruz.
Öne çıkanlar
Sosyal yardım tek bir kalem değil, iki ayrı kanuna dayanan iki ayrı rejimdir.
- Tutar nerede yazılı: 65 yaş ve engelli aylıkları 2022 sayılı Kanunda gösterge olarak yazılıdır; SYDV yardımlarının tutarı kanunda hiç geçmez.
- Ölçüt: Hane içinde kişi başına düşen gelirin net asgari ücretin üçte birinden az olması. Ancak bu üçte birin paydası üç ayrı hükümde farklıdır.
- Sigortalı olmak: 3294 sayılı Kanunda 2012’den beri engel değildir; 2022 sayılı Kanunda ise kesin dışlama sebebidir.
- Banka: Halkbank ya da PTT ödemenin yapıldığı kanaldır, hakkın kaynağı değildir.
Sosyal Yardım Parası Ne Kadar?
Sosyal yardım parası ne kadar sorusuna verilebilecek en doğru cevap, tutarı belirleyen iki farklı yöntemi ayırmakla başlar. 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, ödenecek aylığı doğrudan Türk lirası olarak yazmaz. Kanunun 1. maddesi 65 yaş aylığı için 4.387, 2. maddesi başkasının yardımı olmaksızın hayatını devam ettiremeyecek durumdaki engelliler için 4.860, talebine rağmen Türkiye İş Kurumu tarafından işe yerleştirilememiş engelliler ile engelli yakınının bakımını üstlenenler için 3.240 gösterge rakamını belirler. Ödenecek tutar bu göstergenin memur aylık katsayısıyla çarpımıdır.
Bu yöntemin sonucu şudur: aylık tutarı her memur maaş katsayısı değişiminde kendiliğinden değişir, ayrıca bir kanun değişikliği gerekmez. Hazine ve Maliye Bakanlığının 3 Temmuz 2026 tarihli genelgesiyle 1 Temmuz – 31 Aralık 2026 dönemi için aylık katsayı 1,575512 olarak belirlenmiştir. Bu katsayıya göre 65 yaş aylığı 4.387 × 1,575512 hesabıyla yaklaşık 6.911 TL, ağır engelli aylığı 4.860 × 1,575512 hesabıyla yaklaşık 7.656 TL, engelli ve engelli yakını aylığı ise 3.240 × 1,575512 hesabıyla yaklaşık 5.104 TL eder.
Buna karşılık 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununda hiçbir yardım kalemi için tutar yazmaz. Kanunun 5. maddesi, Fonun çalışma usul ve esasları ile kaynakların vakıflara dağıtım esaslarının yönetmelikle tespit edileceğini söyler. Bu nedenle aile destek ödemesi, yakacak yardımı, şartlı eğitim ve sağlık yardımı gibi kalemlerin tutarları Fon Kurulu kararlarıyla dönem dönem güncellenir. Bir rakam arıyorsanız kanuna değil, güncel Fon Kurulu kararına ve vakfın ilanına bakmanız gerekir.
| Ödeme | Dayanak | Tutar nasıl belirlenir |
|---|---|---|
| 65 yaş aylığı | 2022 s.K. m.1 | 4.387 gösterge × memur aylık katsayısı |
| Ağır engelli aylığı | 2022 s.K. m.2/1-a | 4.860 gösterge × memur aylık katsayısı |
| İşe yerleştirilememiş engelli aylığı | 2022 s.K. m.2/1-b | 3.240 gösterge × memur aylık katsayısı |
| Engelli yakını aylığı | 2022 s.K. m.2/2 | 3.240 gösterge × memur aylık katsayısı |
| SYDV yardımları (ADP, yakacak, şartlı yardımlar) | 3294 s.K. m.5 | Kanunda yazmaz; Fon Kurulu kararı |
Sosyal Yardım Kişi Başına Düşen Gelir Ne Kadar Olmalı?
Sosyal yardım kişi başına düşen gelir ölçütü, 3294 sayılı Kanunun 2. maddesine 2012 yılında 6353 sayılı Kanunla eklenen fıkrada yer alır. Hükme göre hane içindeki kişi başına düşen gelir, on altı yaşından büyükler için belirlenen aylık net asgari ücretin üçte birinden az olan kişilerden fakir ve muhtaç durumda bulunanlar kanun kapsamındadır. Yani ölçüt sabit bir lira tutarı değil, asgari ücrete bağlı hareketli bir eşiktir.
Hesap basittir ama iki noktada yanılgı doğurur. Birincisi, ölçüte giren gelir yalnızca maaş değildir: kira geliri, tarımsal gelir, sosyal güvenlik kurumundan alınan aylık, kısacası hanenin her türlü geliri toplanır. İkincisi, bölünen kişi sayısı “hanede yaşayan herkes” olarak alınır; bu nedenle aynı adreste yaşayan çalışan bir yakının geliri, başvuranın eşiğin üzerine çıkmasına yol açabilir.
Asgari ücretin net tutarı her yıl değiştiği için eşik de her yıl değişir. Bu yüzden geçen yıl reddedilen bir başvuru, gelir sabit kalsa bile bu yıl kabul edilebilir. Asgari ücrete bağlı hesapların nasıl işlediğini asgari ücret üzerinden yapılan yıllık hesaplamalar yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
“Üçte Bir Kuralı” Tek Kural Değildir: Paydası Üç Yerde Farklıdır
Konuyu anlatan kaynakların çoğu “kişi başına düşen gelir asgari ücretin üçte birinden az olacak” cümlesini tek bir kural gibi aktarır. Oysa mevzuatta bu ölçüt üç ayrı hükümde, üç farklı paydayla düzenlenmiştir ve hangi hükmün uygulanacağı başvurduğunuz yardıma göre değişir.
3294 sayılı Kanunun 2. maddesinde payda hanedir: hane içindeki kişi başına düşen gelire bakılır. 2022 sayılı Kanunun 1. maddesinde ise 65 yaş aylığı bakımından payda hane değil, kişinin kendisi ve eşidir; hüküm “kendisine ve eşine ait her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle” der. Aynı Kanunun 2. maddesinde engelli yakınına bağlanacak aylık için tekrar hane ölçütüne dönülür.
Bu fark küçük görünür ama sonucu belirler. Aynı evde oturan çalışan bir çocuğun geliri, 3294 kapsamındaki bir aile destek başvurusunda hesaba katılırken, aynı hanedeki yaşlının 65 yaş aylığı başvurusunda kural olarak hesaba katılmaz; orada yalnızca kendisinin ve eşinin geliri toplanır. Reddedilen bir başvuruda ilk kontrol edilmesi gereken şey, idarenin doğru paydayı kullanıp kullanmadığıdır.
Sigortalı Çalışan Sosyal Yardım Alabilir mi?
Yaygın kanı “sigortalıysanız sosyal yardım alamazsınız” biçimindedir ve bu, iki kanundan yalnızca biri için doğrudur. 3294 sayılı Kanunun 2. maddesinin ilk fıkrası gerçekten de sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olmayanları kapsama alır. Ancak aynı maddeye 2012’de 6353 sayılı Kanunla eklenen fıkra bu kurala açık bir istisna getirmiştir.
Eklenen fıkra şunu söyler: sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olmakla veya bu kuruluşlarca aylık ya da gelir bağlanmış olmakla birlikte, Fon Kurulunca belirlenecek ölçütlere göre hane içindeki kişi başına düşen geliri net asgari ücretin üçte birinden az olan fakir ve muhtaç durumdakiler de bu Kanun kapsamındadır. Yani düşük ücretle sigortalı çalışmak ya da düşük bir emekli aylığı almak, 3294 kapsamındaki yardımlara başvurmaya tek başına engel değildir.
2022 sayılı Kanunda ise durum tam tersidir. Kanunun 1. maddesi, sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden “her ne nam altında olursa olsun” bir gelir veya aylık hakkından yararlananlar ile uzun vadeli sigorta kolları bakımından zorunlu sigortalı sayılan bir işte çalışanları kapsam dışında bırakır. Burada gelirin düşüklüğü kurtarmaz; gelir veya aylık almak başlı başına dışlama sebebidir. Aynı soruya iki kanunun iki zıt cevap vermesi, uygulamada en sık karıştırılan noktadır.
Halkbank Sosyal Yardım Parası Ne Kadar?
Halkbank sosyal yardım parası ne kadar sorusu, aslında tutarla ilgili değil ödeme kanalıyla ilgilidir. Ne 3294 sayılı Kanunda ne de 2022 sayılı Kanunda herhangi bir bankanın adı geçer; hiçbir hüküm ödemenin belirli bir bankadan yapılacağını söylemez. Ödemenin Halkbank, PTT ya da başka bir kanal üzerinden yapılması, idarenin belirlediği bir uygulama tercihidir.
Bunun pratik sonucu önemlidir: aldığınız tutar hangi bankadan ödendiğine göre değişmez. Halkbank üzerinden ödenen bir aile destek ödemesi ile PTT üzerinden ödenen aynı kalem aynı tutardadır; farklı görünen rakamlar farklı bankadan değil, farklı yardım kaleminden veya farklı hane değerlendirmesinden kaynaklanır.
Ödeme kanalının hukuki önemi başka bir noktada ortaya çıkar. Para bir banka hesabına yattığında, o hesabın hacze konu olup olamayacağı sorusu gündeme gelir. Sosyal yardımlar bakımından bu sorunun cevabı 3294 sayılı Kanunun ek 2. maddesinde açıkça düzenlenmiştir; konuyu sosyal yardım parasının geri alınması ve haczi yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Sosyal Hizmetler Yardım Parası Ne Kadar?
Sosyal hizmetler yardım parası ne kadar sorusu çoğunlukla 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamındaki ödemeleri hedefler. Bu Kanun 2026’da önemli bir değişiklik geçirdi: 22 Nisan 2026 tarihli 7578 sayılı Kanunla eklenen 25/A maddesi, “sosyal ve ekonomik destek” adı altındaki ödemeyi ilk kez kanun düzeyinde düzenledi.
Maddeye göre bu destek, çocukların kuruluş bakımına alınmaksızın ailesi veya yakını yanında bakımı ve desteklenmesi amacıyla sağlanır. Tutar bakımından kanun bir tavan koyar: destek ödemeleri en yüksek devlet memuru aylığı (ek gösterge dahil) tutarını aşamaz ve yaş ile öğrenim durumuna göre bu üst sınır üzerinden hesaplanır. Aylık ödenecek süreli destek iki yıla kadar, tek seferlik geçici destek ise yılda en fazla iki kez sağlanabilir; geçici destek, belirlenen tutarın üç katına kadar verilebilir.
Maddenin sınırları da açıktır: sosyal ve ekonomik destek aynı ailede en fazla iki kişi için sağlanır. Bu kalemin ayrıntılarını ve kamuoyunda vatandaşlık maaşı denilen modelle ilişkisini ayrı bir yazıda inceledik. Kural olarak çocuğun 18 yaşını doldurmasına kadar sürer; korunma veya bakım tedbiri kararı reşit olması nedeniyle sona erenler ile aralık vermeksizin örgün yükseköğrenime devam eden gençler ise 25 yaşını tamamlayana kadar yararlanabilir.
Şartlı Sağlık Yardım Parası Ne Kadar?
Şartlı sağlık yardım parası ne kadar sorusunda dikkat edilmesi gereken ilk şey şudur: “şartlı” kelimesi 3294 sayılı Kanunun hiçbir maddesinde geçmez. Şartlı sağlık ve şartlı eğitim yardımları kanunla değil, Kanunun 5. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak Fon Kurulu kararı ve yönetmelikle düzenlenmiştir. Bu yüzden tutarı arayacağınız yer kanun metni değil, güncel Fon Kurulu kararıdır.
Yardımın mantığı adındaki “şart” kelimesinde saklıdır: ödeme, belirli bir davranışın yerine getirilmesine bağlanmıştır. Şartlı sağlık yardımında bu şart, çocuğun düzenli sağlık kontrollerine götürülmesi ve gebelik döneminde düzenli takip yaptırılmasıdır. Şart yerine getirilmediğinde ödeme yapılmaz; yani bu bir kerelik hak değil, süreklilik gerektiren bir programdır.
İnternette bu kalem için birbirini tutmayan rakamlar dolaşır. Aynı yaş grubu için farklı sitelerde kat kat farklı tutarların yazılmasının sebebi, çoğunun eski dönem kararlarını güncellemeden yayımda tutmasıdır. Güncel tutarı öğrenmenin tek güvenilir yolu, ikamet ettiğiniz ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına başvurmak ya da Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi üzerinden kendi dosyanızı görüntülemektir.
Şartlı-Sağlık Yardımı Parası Sorgulama Nasıl Yapılır?
Şartlı-sağlık yardımı parası sorgulama işlemi, e-Devlet üzerinden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının sosyal yardım sorgulama hizmetiyle yapılır. Sorgulama ekranında başvurunun hangi aşamada olduğu, hangi kalemden ne zaman ödeme yapıldığı ve varsa red kararı görüntülenir. Ödeme kanalı olarak belirlenen banka veya PTT şubesinden de sorgulama yapılabilir.
Sorgulamada en sık karşılaşılan durum, başvurunun “değerlendirmede” görünmesidir. 3294 sayılı Kanun başvurunun ne kadar sürede sonuçlandırılacağına dair bir süre öngörmez; süreyi belirleyen, vakıf mütevelli heyetinin toplantı takvimi ve yapılacak sosyal incelemedir. Bu nedenle “kaç günde sonuçlanır” sorusunun kanuni bir cevabı yoktur.
Sorgulama ekranındaki bilgi hukuken önemlidir: red veya kesme kararının öğrenildiği tarih, sonraki başvuru ve dava sürelerinin başlangıcını etkiler. Bu nedenle sorgulama sonucunun ekran görüntüsünü tarihli biçimde saklamak, sonradan yürütülecek bir itiraz sürecinde işe yarar. E-Devlet üzerinden yürütülen resmi işlemlerin nasıl belgelendirileceğine dair örnekleri e-Devlet üzerinden yapılan işlemler yazımızda inceledik.
Sosyal Yardımlaşma İlaç Parası Sorgulama ve Katılım Payı
Sosyal yardımlaşma ilaç parası sorgulama konusunda çoğu kişinin bilmediği bir hüküm vardır: 3294 sayılı Kanunun 2. maddesinin ikinci fıkrası, 5510 sayılı Kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde sayılan genel sağlık sigortalılarının ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin ödedikleri katılım paylarını doğrudan bu Kanun kapsamına almıştır.
Bu fıkra, gelir testi sonucu primi devlet tarafından karşılanan genel sağlık sigortalıları için ilaç katılım payının sosyal yardım mekanizmasıyla karşılanmasının kanuni dayanağıdır. Aynı fıkra, yıl içinde ödenen tutarların takip eden yılda Hazine tarafından Fona geri ödeneceğini de belirtir; yani yük nihayetinde Fonun üzerinde kalmaz.
İlaç bedelinin tamamının karşılanması ise ayrı bir konudur ve Sosyal Güvenlik Kurumunun Sağlık Uygulama Tebliği hükümlerine tabidir. Bir ilacın bedelinin Kurumca ödenip ödenmeyeceği, sosyal yardım mevzuatına göre değil ilgili sağlık mevzuatına göre belirlenir; reddedilen ilaç ödemelerine karşı izlenecek yol da farklıdır.
Eşi Hapiste Olan Kadınlara Maaş Ne Kadar?
Eşi hapiste olan kadınlara maaş ne kadar sorusunun kanuni cevabı şudur: mevzuatta “eşi cezaevinde olan kadın” başlığı altında ayrı bir aylık türü yoktur. Ne 3294 sayılı Kanunda ne de 2022 sayılı Kanunda böyle bir kalem düzenlenmiştir. Bu durumdaki kişilere yapılan ödeme, ayrı bir hak değil, genel muhtaçlık ölçütü üzerinden 3294 kapsamında verilen düzenli nakdî yardımdır.
Uygulamada bu ödeme “eşi vefat etmiş kadınlara yönelik düzenli yardım” ile aynı mantıkla yürütülür: hanenin geliri ölçülür, kişi başına düşen gelir eşiğin altındaysa vakıf mütevelli heyeti karar verir. Eşin cezaevinde bulunması, hane gelirinin fiilen kesilmesine yol açtığı için başvuruyu güçlendiren bir olgudur; kendiliğinden hak doğuran bir şart değildir.
Bu ayrım, red kararına itiraz ederken belirleyici olur. Talebinizi “eşim cezaevinde olduğu için bana maaş bağlanmalı” biçiminde değil, “hane gelirim şu tutara düştüğü ve kişi başına düşen gelir eşiğin altında kaldığı için muhtaçlık ölçütü gerçekleşmiştir” biçiminde kurmak gerekir. Kararın dayanağı muhtaçlık ölçütüdür ve itiraz da o ölçütün yanlış hesaplandığı noktasından yürütülür.
65 Yaş ve Engelli Aylığı Nasıl Hesaplanır?
65 yaş ve engelli aylıklarının hesabı iki bileşene dayanır: kanundaki gösterge rakamı ve dönemsel memur aylık katsayısı. Formül sabittir; değişen tek şey katsayıdır. Bu yapı, emekli aylığı hesabındaki gösterge mantığıyla aynıdır ve gösterge ile katsayının nasıl çarpıldığını anlattığımız hesaplama yazısı konuyu ayrıntılı biçimde ele alır.
Aylığın başlangıç tarihi de kanunla belirlenmiştir. 2022 sayılı Kanunun 3. maddesine göre aylıkların başlangıç tarihi, ilgililerin Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına yaptıkları yazılı müracaatı takip eden aybaşıdır. Aylığa hak kazanma tarihi ile ilk ödemenin yapıldığı dönem arasındaki haklar ise defaten ödenir; yani başvuru ile ilk ödeme arasında geçen süre kaybolmaz.
Engelli aylıklarında ayrıca sağlık kurulu raporu şartı vardır. 2022 sayılı Kanunun 2. maddesi, engellilik durumunun “ilgili mevzuatı çerçevesinde alınacak sağlık kurulu raporu ile” kanıtlanmasını arar. Raporu düzenlemeye yetkili sağlık kuruluşları ayrı bir mevzuatla belirlenir; yetkisiz bir kuruluştan alınan rapor, aylık bağlanması için yeterli olmaz. Bu konuda engelli sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili sağlık kuruluşları yazımıza bakabilirsiniz.
“Nafaka Bağlanması Mümkün Olanlar” Neden Aylık Alamaz?
2022 sayılı Kanunun en çok uyuşmazlık doğuran ifadesi, 1. maddedeki “nafaka bağlanmış veya nafaka bağlanması mümkün olanlar” ibaresidir. Hüküm, fiilen nafaka alanları değil, nafaka bağlanabilecek durumda olanları da kapsam dışına çıkarır. Aynı ifade 2. maddede engelli aylıkları için de tekrarlanır.
Bu ifadenin arkasında Türk Medeni Kanununun yardım nafakasına ilişkin düzenlemesi vardır: kişinin altsoyu, üstsoyu ve kardeşleri, refah içindeyken yardım etmedikleri takdirde ona karşı nafaka yükümlüsü sayılabilir. Dolayısıyla ekonomik durumu iyi bir çocuğu bulunan bir kişi, o çocuktan fiilen hiçbir destek almasa dahi “nafaka bağlanması mümkün” kabul edilerek aylık talebi reddedilebilir.
Uygulamada bu değerlendirme her zaman doğru yapılmaz. Nafaka yükümlüsü sayılan yakının kendi geliri, kendi bakmakla yükümlü olduğu kişiler ve fiili durumu incelenmeden verilen ret kararları, itiraz ve dava aşamasında en sık tartışılan noktalardan biridir. Reddin gerekçesi bu ibareye dayandırılmışsa, yakının gerçekten nafaka yükümlüsü sayılıp sayılamayacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Sosyal Yardımların Kaynağı Nedir, Para Nereden Geliyor?
3294 sayılı Kanunun 4. maddesi, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonunun gelirlerini tek tek sayar. Bu gelirler arasında bütçeye konulacak ödenekler, bağış ve yardımlar ile Radyo ve Televizyon Üst Kurulu reklam gelirlerinden aktarılan pay bulunur. Listede beklenmedik bir kalem daha vardır: trafik para cezası hasılatının yarısı.
Bu bağ hukuken de sonuç doğurur. Kanunun 4. maddesinin beşinci fıkrası, trafik para cezalarından gelen bu payla ilgili olarak Kabahatler Kanununun 17. maddesinin üçüncü fıkrasının birinci cümlesinin uygulanmayacağını özel olarak düzenlemiştir. Yani genel kabahat rejiminin tahsilat kuralları bu kalem bakımından devre dışı bırakılmıştır. Trafik cezalarının tahsil ve takip usulünü trafik cezası ödeme emri yazımızda ayrıntılandırdık.
Fon gelirlerinin tahsili bakımından bir başka önemli hüküm ek 1. maddededir: sayılan fon ve vakıf gelirleri kamu alacağı mahiyetindedir ve süresinde ödenmediğinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre işlem yapılır. Bu, Fona ödenmesi gereken payların tahsilinde kamu gücünün kullanıldığı anlamına gelir.
3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu ve 2022 sayılı Kanun metinlerinin güncel hâline mevzuat portalından ulaşabilirsiniz.
Sosyal Yardımlar ve Aylıklar Vergiye Tabi mi?
2022 sayılı Kanunun 6. maddesi açıktır: bu aylıklar ile bağlanmasında ve ödenmesinde kullanılacak belgeler her türlü vergi ve resimden muaftır. Yani bağlanan 65 yaş veya engelli aylığından vergi kesilmez ve başvuru sırasında düzenlenen belgeler için harç ödenmez.
Muafiyet yalnızca hak sahibiyle sınırlı değildir. 3294 sayılı Kanunun 9. maddesi, Fon ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarını kurumlar vergisinden (iktisadi işletmeler hariç), bağış ve yardımlar sebebiyle veraset ve intikal vergisinden, sahip oldukları taşınır ve taşınmaz mallar ile yapacakları tüm muameleler dolayısıyla her türlü vergi, resim, harç ve fondan muaf tutar.
Aynı maddenin son fıkrası bağış yapan bakımından da bir sonuç doğurur: Fona ve Vakfa yapılacak bağış ve yardımlar her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olduğu gibi, bu bağış ve yardımlar kurumlar ve gelir vergisi matrahından indirilebilir. Bu hüküm, vakıflara yapılan bağışların vergisel avantajının kanuni dayanağıdır.
Başvuru Reddedilirse Hangi Yol İzlenir?
Sosyal yardım başvurusunun reddi hâlinde izlenecek yol, 3294 sayılı Kanunda düzenlenmemiştir. Kanun metninde “itiraz”, “dava” ve “mahkeme” kelimelerinin hiçbiri geçmez. Bu boşluk, süreci genel idari usul hükümlerine bırakır: önce karar veren makama veya üst makama başvuru, sonuç alınamazsa yargı yolu.
2022 sayılı Kanun kapsamındaki aylıklarda tablo biraz daha nettir. Kanunun 8. maddesine göre aylığı bağlayan ve bütçesinden ödeyen makam Bakanlıktır; vakıf yalnızca muhtaçlık konusunda karar verir ve bu karar aylık bağlanmasında esas alınır. Kesme ve düzeltme işlemlerinin usulü de aynı maddede ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.
Ret veya kesme kararına karşı yürütülecek sürecin ayrıntılarını, sürelerini ve yardımın geri istenmesi hâlinde ortaya çıkan sonuçları geri alma, kesme ve itiraz yazımızda ele aldık. İdari bir işlemin iptali için izlenen genel usulü ise idari işlemin iptali davası yazımızda bulabilirsiniz.
Dosyanızdaki Rakamı Doğru Okumak İçin
Bir sosyal yardım dosyasında tartışma çoğunlukla tutarın kendisinden değil, tutarı doğuran ölçütün yanlış hesaplanmasından çıkar. Hangi kanuna dayanıldığı, hangi paydanın kullanıldığı, hanedeki hangi gelirlerin toplandığı ve nafaka yükümlüsü değerlendirmesinin nasıl yapıldığı; bunların her biri sonucu tek başına değiştirebilir.
Reddedilen ya da kesilen bir dosyada ilk yapılması gereken, kararın gerekçesini ve dayandığı hükmü tespit etmektir. Gerekçe yazılı olarak bildirilmemişse, bunun talep edilmesi sürecin ilk adımıdır. Sonrasında hesabın hangi noktada hatalı kurulduğu belgelerle ortaya konur.
Dosyanızdaki hesabın doğru kurulup kurulmadığını değerlendirmek ya da idari sürecin hangi aşamasında olduğunuzu netleştirmek isterseniz, çalışma alanlarımız sayfasından hangi konularda destek verdiğimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Sosyal yardım parası ne kadar?
Tek bir tutar yoktur. 2022 sayılı Kanun kapsamındaki 65 yaş aylığı 4.387, ağır engelli aylığı 4.860, engelli ve engelli yakını aylığı 3.240 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımıdır. 3294 sayılı Kanun kapsamındaki vakıf yardımlarının tutarı ise kanunda yazmaz, Fon Kurulu kararlarıyla belirlenir.
Sosyal yardım kişi başına düşen gelir kaç lira olmalı?
Sabit bir lira tutarı yoktur. Ölçüt, hane içinde kişi başına düşen gelirin on altı yaşından büyükler için belirlenen aylık net asgari ücretin üçte birinden az olmasıdır. Asgari ücret her yıl değiştiği için eşik de her yıl değişir.
Halkbank sosyal yardım parası ne kadar?
Halkbank bir tutar belirlemez; yalnızca ödemenin yapıldığı kanaldır. Ne 3294 ne de 2022 sayılı Kanunda herhangi bir banka adı geçer. Aynı yardım kalemi hangi bankadan ödenirse ödensin aynı tutardadır.
Şartlı sağlık yardım parası ne kadar?
Tutar kanunda düzenlenmemiştir; “şartlı” ifadesi 3294 sayılı Kanunun hiçbir maddesinde geçmez. Yardım, Kanunun 5. maddesinin verdiği yetkiye dayanan Fon Kurulu kararlarıyla yürütülür ve tutarı dönemsel olarak güncellenir.
Şartlı-sağlık yardımı parası sorgulama nereden yapılır?
e-Devlet üzerinden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının sosyal yardım sorgulama hizmetiyle yapılır. Başvurunun aşaması, ödeme tarihleri ve varsa red kararı bu ekranda görüntülenir; ödeme kanalı olarak belirlenen banka veya PTT şubesinden de sorgulanabilir.
Sosyal yardımlaşma ilaç parası sorgulama nasıl yapılır?
Sorgulama e-Devlet sosyal yardım ekranından yapılır. 3294 sayılı Kanunun 2. maddesi, 5510 sayılı Kanunun 60/1-(c) bendindeki genel sağlık sigortalılarının ödediği katılım paylarını Kanun kapsamına almıştır; ilaç bedelinin tamamının karşılanması ise Sağlık Uygulama Tebliği hükümlerine tabidir.
Sigortalı çalışan sosyal yardım alabilir mi?
3294 sayılı Kanun bakımından alabilir. 2012’de eklenen fıkra, sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olmakla veya aylık bağlanmış olmakla birlikte hane içinde kişi başına düşen geliri net asgari ücretin üçte birinden az olanları kapsama almıştır. 2022 sayılı Kanunda ise gelir veya aylık almak kesin dışlama sebebidir.
Eşi hapiste olan kadınlara maaş ne kadar?
Mevzuatta bu ad altında ayrı bir aylık türü yoktur. Yapılan ödeme, 3294 sayılı Kanun kapsamında genel muhtaçlık ölçütüne göre verilen düzenli nakdî yardımdır; tutarı Fon Kurulu kararlarına göre belirlenir.
65 yaş aylığı için başvuru ne zaman sonuç doğurur?
2022 sayılı Kanunun 3. maddesine göre aylığın başlangıç tarihi, vakfa yapılan yazılı müracaatı takip eden aybaşıdır. Hak kazanma tarihi ile ilk ödeme dönemi arasındaki haklar defaten ödenir.
Engelli aylığı için hangi rapor gerekir?
2022 sayılı Kanunun 2. maddesi, engellilik durumunun ilgili mevzuat çerçevesinde alınacak sağlık kurulu raporuyla kanıtlanmasını arar. Raporu düzenlemeye yetkili sağlık kuruluşları ayrıca belirlenir; yetkisiz kuruluş raporu aylık bağlanması için yeterli olmaz.
Çocuğu olan yaşlıya 65 yaş aylığı bağlanır mı?
Kanun “nafaka bağlanmış veya nafaka bağlanması mümkün olanları” kapsam dışında tutar. Ekonomik durumu yeterli bir yakının bulunması, fiilen destek alınmasa dahi ret sebebi sayılabilir. Bu değerlendirmenin doğruluğu itiraz aşamasında ayrıca tartışılabilir.
Sosyal yardımlardan vergi kesilir mi?
Kesilmez. 2022 sayılı Kanunun 6. maddesi aylıkların ve bunlara ilişkin belgelerin her türlü vergi ve resimden muaf olduğunu düzenler. 3294 sayılı Kanunun 9. maddesi de Fon ve vakıflar bakımından geniş bir muafiyet öngörür.
Sosyal ve ekonomik destek kaç yıl sürer?
2828 sayılı Kanunun 25/A maddesine göre aylık ödenen süreli destek iki yıla kadar sağlanır; tek seferlik geçici destek ise yılda en fazla iki kez verilir. Destek aynı ailede en fazla iki kişi için sağlanabilir.
Sosyal yardım başvurusu kaç günde sonuçlanır?
3294 sayılı Kanun başvurunun sonuçlandırılması için bir süre öngörmez. Süreyi vakıf mütevelli heyetinin toplantı takvimi ve yapılacak sosyal inceleme belirler; bu nedenle sabit bir gün sayısı vermek mümkün değildir.
Sosyal Yardım Parası Çekilmezse Ne Olur?
Ödemenin bankada ya da PTT’de ne kadar bekletileceği kanunda düzenlenmemiştir; bu süre idarenin uygulamasıyla belirlenir ve süresinde çekilmeyen tutar kuruma iade edilir. İade, hak sahipliğini sona erdirmez. Paranın geri istenmesi ise bambaşka bir konudur ve ayrı kurallara tabidir.
Sosyal yardım parası nereden finanse ediliyor?
3294 sayılı Kanunun 4. maddesi Fon gelirlerini sayar: bütçe ödenekleri, bağış ve yardımlar, RTÜK reklam gelirlerinden aktarılan pay ve trafik para cezası hasılatının yarısı bunlar arasındadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir dosyaya doğrudan uygulanacak hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Sosyal yardım mevzuatı Fon Kurulu kararlarıyla sık güncellenir ve tutarlar dönemsel olarak değişir; işlem yapmadan önce güncel duruma ve kendi dosyanızın özelliklerine göre bir avukata danışmanız yerinde olur. Hazırlayan: Av. Handan Sayan Özgül.