Borç İçin Sürekli Aranıyorum, Tahsilatçıyı Şikâyet Edebilir miyim?
Borç tahsilatçısı sürekli arama yapıyorsa şikâyet edebilirsiniz; borcunuzun gerçekten var olması, tahsilatçıya sizi istediği sıklıkta, istediği saatte ve istediği kişi üzerinden arama hakkı vermez. Rakamlar sınırı gösteriyor: bankadan alacak devralan bir varlık yönetim şirketi size ulaşamadığında günde en fazla üç kez arayabilir, yalnız hafta içi 09.00 ile 17.00 arasında; Yargıtay ise bir ay içinde yalnız bir arama ve on beş mesajı, borcun tahsili amacıyla yapılmış olsa bile suç saymıştır (12. CD E.2025/2225 K.2026/4853, 11.05.2026).
Kimin aradığı sonucu değiştirir. Varlık yönetim şirketleri için saat ve sayı sınırı yönetmelikle yazılıdır; bankanın kendisi ya da bir hukuk bürosu arıyorsa sınır, Türk Ceza Kanunu m.123’teki huzur ve sükûnu bozma suçundan, kişisel verilerin korunması kurallarından ve banka sırrından gelir. Her arayan türünün kuralı, Yargıtay’ın suç saydığı ve saymadığı dosyalar ve şikâyetin nereye, kaç gün içinde yapılacağı bu yüzden ayrı ayrı ele alınıyor.
Bir bakışta
- Varlık yönetim şirketi: Hafta sonu ve resmî tatil hariç yalnız 09.00-17.00 arası arayabilir; ulaşamazsa günde en çok 3 arama ve 1 mesaj, sizinle konuştuysa sonraki aramadan önce en az 5 iş günü.
- Banka ve hukuk bürosu: Bu saat sınırı onları doğrudan bağlamaz, ama ısrarlı ve rahatsız edici arama TCK m.123 kapsamında suç olabilir.
- Yakınlar ve iş yeri: Borcunuzu annenize, eşinize veya iş arkadaşınıza söylemek kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesidir; Kurul bankalara idari para cezası vermiştir.
- Tehdit: “Hapis kararınız çıktı” gibi gerçek dışı sözler ve hukuki yola başvuru dışındaki kötülük tehditleri ayrıca tehdit suçudur.
- Şikâyet yolları: Kuruma yazılı başvuru, BDDK, Kişisel Verileri Koruma Kurulu, savcılık ve avukatsa baro; savcılık şikâyeti için süre fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren 6 aydır.
- Borç ne olur: Şikâyet borcu ortadan kaldırmaz; yalnız tahsilatın yöntemini hukuka uygun hâle getirir.
Borç Tahsilatçısı Sürekli Arama Yapabilir mi, Kim Aradığına Göre Ne Değişir?
Borç tahsilatçısı sürekli arama yapabilir mi sorusunun ilk cevabı, alacaklının borçluyu arama hakkının bulunduğudur. Ödenmemiş bir kredi kartı, tüketici kredisi, telefon faturası ya da elektrik borcu için alacaklının sizi araması, hatırlatma yapması ve ödeme planı teklif etmesi kendiliğinden hukuka aykırı değildir. Sorun, aramanın sıklığı, saati, dili ve kime yapıldığı ölçüyü aştığında başlar.
Bu ölçünün hangi kurala göre belirleneceği, telefonun öbür ucunda kimin olduğuna bağlıdır. Size “tahsilat birimi”, “hukuk bürosu” ya da “takip departmanı” diye kendini tanıtan arayan, aslında dört farklı yapıdan birine bağlıdır ve her birinin uymak zorunda olduğu metin farklıdır. Bu yüzden borç tahsilatçısı sürekli arama yapıyorsa şikâyetten önce yapılacak ilk iş, arayanın kim adına aradığını öğrenmektir: hangi kurum, hangi alacak, hangi tarihte devredilmiş.
| Arayan kim? | Uyması gereken özel kural | Asıl şikâyet yeri |
|---|---|---|
| Varlık yönetim şirketi veya onun adına arayan çağrı merkezi | VYŞ Yönetmeliği m.20-24 (saat, sayı, üçüncü kişi yasağı) | Önce şirket, sonra BDDK |
| Bankanın kendi tahsilat birimi | Bankacılık Kanunu m.73 (müşteri sırrı), KVKK | Önce banka, sonra BDDK |
| Alacaklı adına arayan avukat veya hukuk bürosu | Avukatlık Kanunu meslek kuralları, KVKK | Avukatın kayıtlı olduğu baro |
| Her biri, ölçü aşıldığında | TCK m.123, m.106, m.150 | Cumhuriyet başsavcılığı |
Tahsilat araması ne demek?
Tahsilat araması, vadesi geçmiş bir borcun ödenmesini sağlamak için borçluya telefonla, sesli mesajla veya kısa mesajla ulaşılmasıdır. Pazarlama aramasından farkı amacıdır: size yeni bir ürün satılmaz, mevcut bir borcun ödenmesi istenir. Bu fark önemlidir, çünkü reklam ve tanıtım aramaları için konulmuş bazı kurallar tahsilat aramasına uygulanmaz. Örneğin bankaların çağrı merkezleri için konulan “Pazar günü arama yapılmaz, diğer günler 09.00-20.00 arası aranır” kuralı yalnız satış ve pazarlama amaçlı aramalar içindir (Banka Çağrı Merkezlerinin Hizmet Seviyesinin ve Kalitesinin Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik m.7/1). Aynı yönetmelik çağrı merkezini tanımlarken tahsilatı da sayar, ama saat sınırını tahsilat aramasına bağlamaz.
Borç tahsilat şirketi ne demek, kime çalışır?
Günlük dilde “borç tahsilat şirketi” denen yapılar hukuken iki gruptur. Birincisi varlık yönetim şirketleridir: bankaların ve finans kuruluşlarının tahsil edemediği alacakları satın alır, bundan sonra alacaklı sıfatıyla sizi kendileri arar. Bu şirketler Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) izni ve denetimiyle çalışır. İkincisi, alacağı devralmadan alacaklı adına iş yapan çağrı merkezleri ve hukuk bürolarıdır. Bankalar tahsilat aramalarını dışarıdan hizmet alımıyla yaptırabilir; varlık yönetim şirketleri de hukuk bürosu ve çağrı merkeziyle çalışabilir, ancak bu durumda bile yönetmeliğe uyma sorumluluğu şirkette kalır (VYŞ Yönetmeliği m.23/1).
Varlık Yönetim Şirketi Hangi Saatlerde ve Kaç Kez Arayabilir?
Varlık yönetim şirketinin borçluyu arama düzeni, BDDK’nın 14.07.2021 tarihli Varlık Yönetim Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları ile Devralınacak Alacaklara İlişkin İşlemler Hakkında Yönetmeliğinin 24. maddesinde yazılıdır. Hüküm, borçlunun finansal tüketici olduğu, yani krediyi veya kartı ticari ya da mesleki olmayan amaçla kullandığı hâllerde uygulanır.
Saat sınırı 27.08.2025’te daraldı. Yönetmeliğin ilk metni “resmî tatil günleri ve Pazar günleri hariç olmak üzere sadece 09.00-20.00” diyordu. 27.08.2025 tarihli değişiklik yönetmeliğinin 8. maddesi “Pazar günleri” ibaresini “hafta sonları”, “20.00” ibaresini “17.00” olarak değiştirdi. Bugün yürürlükteki kural şudur: varlık yönetim şirketi, borcun devrine ilişkin yazılı bildirime rağmen ödeme yapılmamışsa, resmî tatil günleri ve hafta sonları hariç yalnız 09.00-17.00 arasında borçluyla veya borçla ilgili yetkili kişilerle iletişim kurabilir. Cumartesi günü ya da akşam saat altıda gelen tahsilat araması bu şirketler için yönetmeliğe aykırıdır. İnternette hâlâ dolaşan “20.00’ye kadar arayabilirler” bilgisi eski metne dayanır.
Sayı sınırı aynı maddenin (c) bendindedir ve iki durumu ayırır:
- Size ulaşamıyorlarsa: Farklı telefon hatlarından yapılanlar da dâhil olmak üzere günde en fazla üç arama ve bir mesaj. Şirketin beş ayrı numaradan sırayla araması bu sınırı aşmanın yolu değildir.
- Sizinle konuşup konuyu aktardılarsa: Kayıt altına alınmış rızanız yoksa bir sonraki aramadan önce en az beş iş günü geçmesi gerekir.
Aramalar başlamadan önce şirketin size yazılı bildirim yapması zorunludur. Bu bildirimde borcun hangi kuruluştan devralındığı ve şirketin iletişim bilgileri yer alır, borcun ayrıntısı yazılmaz (m.20/1-2). İlk görüşmede ise borcun kaynağı olan işlem, asıl alacak ve fer’ileri, ödemezseniz karşılaşacağınız hukuki işlemler ve ödemekle yükümlü olacağınız diğer tutarlar “doğru, sade ve anlaşılır şekilde” bildirilir ve aynı bilgiler size yazılı olarak da gönderilir (m.20/3). Telefonda yalnız “borcunuz var, bugün ödemezseniz icraya gidiyoruz” deyip ayrıntı vermeyen tahsilatçı bu kurala uymuş sayılmaz.
“Beni aramayın” demek aramaları durdurur mu?
Kısmen. Yönetmelik, borcunu kabul etmeyen, herhangi bir uzlaşmayı reddeden ve kesinlikle aranmak istemediğini açıkça ifade eden kişilerin aranmamasını ister; ancak şirketin elinde borçlu olduğunuza dair somut belge varsa bu korumanın dışına çıkılır (m.24/1-c). Üç şart birlikte aranır. Kredi sözleşmesi, kart başvuru formu gibi belgeleri elinde tutan bir şirket karşısında yalnız “aramayın” demek aramaları her zaman bitirmez. Buna karşılık saat, sayı ve beş iş günü sınırları bu durumda da geçerlidir; şirket aramaya devam edecekse bu sınırlar içinde kalmak zorundadır.
Aranmak istemediğinizi telefonda söylemekle yetinmeyin, şirketin çağrı merkezine ve yazılı kanalına iletin. Yönetmelik şirkete, şikâyet ve itirazların kaydedildiği ve saklandığı, mesai saatlerinde kolay erişilebilen bir çağrı merkezi kurma yükümlülüğü getirir (m.24/1-ç). Bu kayıt, ileride BDDK’ya yapacağınız şikâyette şirketin talebinizi bildiğini gösterir.
Bu kurallar her borçlu için geçerli mi?
Saat ve sayı kuralları finansal tüketiciler içindir. Şirketinizin ticari kredisi için ya da şirket ortağı veya müdürü sıfatıyla aranıyorsanız m.24 doğrudan uygulanmaz. Üçüncü kişilere borç bilgisi verme yasağı ve itibar zedeleyici yöntemlerden kaçınma yükümlülüğü ise m.21’dedir ve bütün borçlular için geçerlidir.
Banka ya da Hukuk Bürosu Ararsa Saat Sınırı Var mı?
Bankanın kendi tahsilat birimi ya da alacaklı adına iş takip eden bir hukuk bürosu sizi arıyorsa, varlık yönetim şirketlerindeki gibi “saat 17.00’den sonra arayamaz” diyen bir metin yoktur. Banka çağrı merkezleri yönetmeliğindeki saat kuralı yalnız satış ve pazarlama aramalarına bağlanmıştır. Bu, banka ve hukuk bürosunun sınırsız arayabileceği anlamına gelmez; sınır başka yerden gelir.
Birinci sınır ceza hukukudur. Sırf huzur ve sükûnunuzu bozmak maksadıyla ısrarla telefon edilmesi, kim tarafından yapılırsa yapılsın suçtur (TCK m.123). Yargıtay’ın tahsilat aramalarında bu suçu nasıl ölçtüğü aşağıda ayrıca anlatılıyor. İkinci sınır sır ve kişisel veri kurallarıdır: banka, kredi ilişkisi kurulduktan sonra sizinle ilgili oluşan verileri müşteri sırrı olarak korumak zorundadır ve bu bilgileri sizin talebiniz ya da talimatınız olmadan, açık rızanız alınmış olsa dahi üçüncü kişilerle paylaşamaz (Bankacılık Kanunu m.73/3). Üçüncü sınır, alacaklı adına arayan avukat bakımından meslek kurallarıdır: avukat, görevini özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve mesleğin gerektirdiği saygı ve güvene uygun davranmakla yükümlüdür (Avukatlık Kanunu m.34); bu yükümlülüğe aykırılık disiplin konusudur (m.134).
Varlık yönetim şirketinin adına çalışan hukuk bürosu ise ayrı bir durumdur. Yönetmelik, dış hizmet sağlayıcıyla yapılan sözleşmenin yönetmelikteki yükümlülüklere uygun olmasını ister ve sorumluluğu şirkette bırakır (m.23). Alacağı devralan şirket bir varlık yönetim şirketiyse, onun adına arayan büronun aramaları da şirketin saat ve sayı yükümlülüğü içinde değerlendirilir.
Banka sürekli arıyor, ne yapmalıyım?
Banka sürekli arıyor ne yapmalıyım durumunda ilk iş aramaların kaydını tutmaktır: tarih, saat, numara ve görüşme içeriği. Sonra bankaya yazılı başvuru yapın; şubeden, internet bankacılığından veya müşteri hizmetleri kanalından iletebilirsiniz. Başvuruda üç şey isteyin: borcun dökümü, aramaların hangi numaradan ve kimin adına yapıldığı ve iletişimin tek bir kanaldan, makul aralıklarla yürütülmesi. Banka yakınlarınızı veya iş yerinizi arıyorsa bunu ayrıca yazın ve bu numaraları sistemden silmesini isteyin.
Bankadan tatmin edici cevap alamazsanız tahsilat yöntemine ilişkin şikâyetinizi BDDK’nın e-Şikâyet sistemine taşıyabilirsiniz. Yakınlarınızın aranması kişisel veri ihlaliyse Kişisel Verileri Koruma Kurulu yolu, aramalar ısrar ve rahatsızlık boyutuna ulaştıysa savcılık yolu ayrıca açıktır. Bu yollar birbirinin alternatifi değildir; aynı olay için birlikte kullanılabilir.
Hukuk bürosundan arıyorlar, borç sorgulama nasıl yapılır?
Hukuk bürosu borç sorgulama yapmak istiyorsanız iki kaynağa bakın. Birincisi, adınıza açılmış bir icra takibi olup olmadığıdır: e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı’na girerek taraf olduğunuz icra dosyalarını, alacaklıyı ve alacaklı vekilini görebilirsiniz. İcra dosyası yoksa telefonda “icra dosyanız kesinleşti, haciz için yola çıktık” denmesinin dayanağı yoktur. İkincisi, borcun hangi kurumdan doğduğudur: aramayı yapan büro, alacaklının adını, borcun kaynağını ve tutarın dökümünü yazılı olarak vermelidir. Alacak bir varlık yönetim şirketine devredildiyse şirket size zaten yazılı devir bildirimi yapmak zorundadır.
Kendini “hukuk bürosu” diye tanıtan her arayan avukat değildir. Baro levhasında yazılı olmayanlar avukatlık unvanını taşıyamaz ve başkasına ait icra işlemlerini takip edemez (Avukatlık Kanunu m.63). Arayan kişiden avukatın adını ve kayıtlı olduğu baroyu sorabilir, bu bilgiyi baronun avukat arama sayfasından doğrulayabilirsiniz. Ayrıca “borcunuz kamu alacağı oldu”, “TC kimlik numaranız emniyete gönderildi” gibi resmî görünümlü mesajlar dolandırıcılık amacıyla da gönderilmektedir; ödemeyi mesajdaki hesaba değil, icra dosyası varsa dosyanın bulunduğu icra dairesinin hesabına ya da alacaklı kurumun kendi kanalına yapın.
Borçluyu Sürekli Aramak Suç mu? Yargıtay Sınırı Nerede Çiziyor?
Borçluyu sürekli aramak suç mu, bunu TCK m.123’ün lafzı belirler: “Sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla telefon edilmesi” mağdurun şikâyeti üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası gerektirir. Tahsilatçının ilk savunması hep aynıdır: “Amacım rahatsız etmek değil, alacağımı istemekti.” Yargıtay bu savunmayı bazı dosyalarda kabul etmiş, bazılarında reddetmiştir. Ayrım, aramaların sayısına, aralığına, süresine ve kime yöneldiğine bakılarak yapılır.
Ayrıca ısrar unsuru yoksa suç yoktur. Yargıtay, alacağını tahsil etmek için yalnız iki kez arama yapıldığı tespit edilen bir dosyada mahkûmiyeti bozmuş ve beraat gerektiğini söylemiştir (18. CD E.2015/12378 K.2015/12760). Avukatlık bürosunun takip servisi tarafından dört kez arandığı tespit edilen, borçlunun icra takibine itirazının da kesin olarak reddedildiği başka bir dosyada kastın ispatlanamadığı gerekçesiyle verilen beraat onanmıştır (12. CD E.2023/2338 K.2024/6484).
Karşı yönde ise alacak amacının suçu ortadan kaldırmadığı kararlar vardır:
| Karar | Olay | Sonuç |
|---|---|---|
| 2. CD E.2010/18208 K.2012/8536 | Alacaklı, hukuki yollara başvurmak yerine borçluyu iki ay boyunca, aynı gün içinde çok kısa aralıklarla defalarca aramış | “Alacağını tahsil amacı” gerekçesiyle verilen beraat bozuldu |
| 2. CD E.2010/17854 K.2012/8252 | Altı yıl önceki alacak için aynı gün kısa aralıklarla birden çok arama | Beraat bozuldu |
| 12. CD E.2024/553 K.2025/991 | Alacaklı vekili avukat; borçlunun telefonu sıkça aranmış, mesaj atılmış, iş yeri iki kez aranmış ve büro çalışanı tanığa borç bilgisi vermiş | TCK m.123’ten verilen mahkûmiyet onandı |
| 12. CD E.2025/2225 K.2026/4853 | Avukatlık bürosu, alacağın tahsili için bir ay içinde 1 arama yapmış, 15 mesaj göndermiş | Beraat bozuldu: “makul ve mazur sınır” aşılmış, tazyik ve psikolojik yıldırma var |
Bu kararların ortak cümlesi şudur: borcu istemek hukuka uygundur, ama aynı gün içinde kısa aralıklarla tekrar eden, haftalara yayılan ve borçluyu yıldırmaya dönük aramalar artık tahsilat değil baskıdır. 2026 tarihli bozma kararı, yalnız aramaların değil mesajların da ısrar unsurunu oluşturabildiğini açıkça gösterir.
Borçluyu telefonla aramak ne zaman suç olur?
Borçluyu telefonla aramak tek başına suç olmaz; ölçüyü aşan arama suç olur. Yukarıdaki kararlardan çıkan işaretler şunlardır: aynı gün içinde kısa aralıklarla tekrarlanan aramalar, cevap verilmediği hâlde sürdürülen aramalar, aramalara eşlik eden yıldırıcı mesajlar, iş yerinin ve yakınların aranması ve borç bilgisinin başkalarına söylenmesi. Kaç aramanın ısrar sayılacağına dair sabit bir sayı kanunda yoktur; aramaların sayıca çok olması ise suçun oluşmasını değil cezanın miktarını etkileyebilir. Bu ölçütlerin ayrıntısı Sürekli Aramak Suç mu? Kaç Arama Israr Sayılır? yazımızda, Yargıtay’ın suç saydığı diğer davranışlar ise huzur ve sükunu bozma suçunda Yargıtay kararları yazımızda anlatılmıştır.
Aramalar ısrarlı takip suçu olabilir mi?
Tahsilat aramaları kural olarak TCK m.123 kapsamında değerlendirilir. Israrlı takip (m.123/A) ise iletişim araçlarıyla veya üçüncü kişileri kullanarak ısrarla temas kurmaya çalışmanın kişide ciddi bir huzursuzluk ya da kendisinin veya yakınlarının güvenliğinden endişe yaratmasını arar; “sırf” maksadı aramaz. Tahsilatçının evinizin önüne gelmesi, yakınlarınız üzerinden sürekli size ulaşmaya çalışması gibi olaylarda bu madde gündeme gelebilir. Suçun şartları ve cezası ısrarlı takip suçu cezası yazımızda ayrıca ele alınmıştır.
Aramayı yapanın kim olduğu nasıl ispatlanır?
Ceza dosyalarında en sık düşülen tuzak, arayanın tespit edilememesidir. Bir hukuk bürosu adına “6 ay hapis kararınız kesinleşmiştir” gibi asılsız mesajlar gönderildiği hâlde, mesajları gönderen ve arayan kişi kesin olarak belirlenemediği için büronun sorumlusu hakkında verilen beraat onanmıştır (12. CD E.2023/1987 K.2023/4410). Bu yüzden şikâyete arama dökümünü, numaraları ve mesajların ekran görüntülerini ekleyin; numaranın hangi kuruma ait olduğunu araştırması için savcılıktan iletişim kayıtlarının getirilmesini isteyin.
Yakınlarımı ve İş Yerimi Arıyorlar, Borcumu Başkasına Söyleyebilirler mi?
Hayır. Borç bilgisi size ait bir kişisel veridir ve sizin dışınızdaki birine aktarılması ancak kanundaki işleme şartlarından birine dayanabiliyorsa hukuka uygundur. Kişisel Verileri Koruma Kurulu bu konuda birçok karar vermiştir:
- Abla ve babanın aranması: Kredi kartı borcu için banka, borçlunun ablasını bir, babasını iki kez aramış; numaralar Risk Merkezi üzerinden temin edilmişti. Kurul, yakınların bu numaralardan aranmasının borçlunun bankayla ilişkisinin yakınlarla paylaşılması anlamına geldiğini ve hiçbir işleme şartına dayanmadığını tespit ederek bankaya idari para cezası verdi (Kurul kararı 03.02.2021, 2021/79).
- Kız kardeşin aranması: Banka, borçlunun kız kardeşinin numarasını “diğer telefon” olarak takip sistemine kaydetmiş, sözleşmeli avukat bu numarayı aramış ve mesaj göndermişti. Kurul bankaya 175.000 TL idari para cezası verdi (09.02.2021, 2021/115).
- Şirket hatlarına mesaj: Bir GSM operatörünün yetkilendirdiği avukatlık ortaklığı, borç ve icra takibi bilgisini borçlunun ortağı olduğu şirketin dört kurumsal numarasına göndermişti. Kurul, kurumsal numaraları bireysel sözleşmede iletişim numarası olarak kullanan operatöre 85.000 TL idari para cezası verdi (19.01.2023, 2023/78).
Kurum, 20.08.2025 tarihli kamuoyu duyurusunda alacaklı vekillerinin borçluların yakınlarının telefon numaralarına erişip borç bilgisini bu kişilerle paylaştığına dair şikâyetler aldığını açıklamış; açık rıza veya başka bir işleme şartı yoksa bu paylaşımın kanuna aykırı olabileceğini ve idari para cezası gerektirebileceğini duyurmuştur.
Varlık yönetim şirketleri için kural yönetmelikte de yazılıdır: borcu ödemek, üstlenmek veya borca katılmak isteyenler dışında, borçla ilgili yetkili olmayan üçüncü kişilere borç hakkında hiçbir şekilde bilgi verilemez ve bu kişilerle iletişim kurulamaz (VYŞ Yönetmeliği m.21/2). Şirket ayrıca borçluların toplum içindeki itibarını zedeleyici iletişim ve tahsilat yöntemlerinden kaçınmak ve aradığı numaranın başkası tarafından kullanıldığını öğrenirse o numarayı pasif hâle getirmek zorundadır (m.21/3).
Banka söz konusuysa bir katman daha vardır. Bankacılık Kanunu m.73/3, müşteri sırrının üçüncü kişilerle paylaşılmasını yasaklar; bu yükümlülüğe uymayanlar için m.159 bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörür. Yakınınızın borcunuzu bankanın tahsilat biriminden öğrenmesi bu nedenle yalnız bir veri ihlali değil, sır saklama yükümlülüğünün de konusudur. Kişisel verilerin başkasına verilmesinin ceza boyutu kişisel verileri ele geçirme ve yayma suçu yazımızda anlatılmıştır; telefonda sözlü olarak söylenen bilginin bu suçu oluşturup oluşturmadığı ise somut olaya göre tartışmalıdır.
Kendi verdiğim referans numarası aranırsa ne olur?
Kredi başvurusunda kendi rızanızla “acil durumda aranacak kişi” olarak yazdığınız bir yakının aranması farklı değerlendirilebilir. Yargıtay, sözleşmede acil durum kişisi olarak gösterilen ağabeyin aranmasını sözleşme gereği sayıp kişilik hakkına saldırı kabul etmeyen ve manevi tazminat talebini reddeden kararı onamıştır (19. HD E.2016/19404 K.2018/4870). Bu karar 2020 öncesi bir olaya ilişkindir; Bankacılık Kanunu’na 2020’de eklenen cümle, müşteri sırrının açık rıza alınsa dahi müşterinin talebi veya talimatı olmadan paylaşılamayacağını söyler. Referans kişinin aranması ile ona borcunuzun anlatılması da aynı şey değildir: yakınınızdan size ulaşılmasını istemek başka, borcun tutarını ve kaynağını söylemek başkadır.
Kefilim veya ortak borçlu arandıysa?
Kefil, müşterek borçlu veya borca katılan kişi, borç ilişkisinin tarafıdır. Bu kişilerin aranması üçüncü kişiye bilgi verme sayılmaz ve yönetmelik de borcu üstlenmek veya borca katılmak isteyenleri yasağın dışında tutar. Ancak onlar için de aynı sınırlar geçerlidir: ısrarlı, yıldırıcı ve tehdit içeren aramalar onlar bakımından da suç oluşturabilir.
Tehdit ve “Haciz Geleceğiz” Mesajları, Hangi Söz Suç Olur?
Alacaklının hukuki yollara başvuracağını bildirmesi suç değildir. “Ödeme yapılmazsa icra takibi başlatılacaktır” cümlesi bir hakkın kullanılacağını haber verir. Buna karşılık borç tahsil edilirken hukuki yolların dışında bir kötülük edileceği söylenirse tehdit gündeme gelir. Kanun bu durumu açıkça düzenler: hukuki bir ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla tehdit veya cebir kullanılırsa tehdit veya kasten yaralama hükümleri uygulanır (TCK m.150/1). Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle yapılan tehdit, mağdurun şikâyeti üzerine iki aydan altı aya kadar hapis veya adli para cezası gerektirir; hayata veya vücut dokunulmazlığına yönelik tehdit ise şikâyete bağlı değildir ve cezası daha ağırdır (TCK m.106/1).
Tahsilat mesajlarında en sık görülen kalıplar şunlardır ve hiçbiri hukuken doğru değildir:
- “Hakkınızda hapis kararı kesinleşti”: Hiç kimse yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz (Anayasa m.38). İcra hukukundaki bazı disiplin ve tazyik hapisleri, örneğin mal beyanında bulunmama, ancak açılmış bir icra dosyası üzerinden ve icra mahkemesi kararıyla gündeme gelir; telefonla bildirilmez.
- “İki saat içinde hacze geliyoruz”: Haciz ancak kesinleşmiş bir icra takibinde, icra dairesinin işlemiyle yapılır. Takip yoksa ya da ödeme emrine süresinde itiraz edildiyse haciz yapılamaz. Hangi malların haczedilebileceği ve aile bireylerinin eşyasının durumu şirket borcu yüzünden eve haciz yazımızda anlatılmıştır.
- “Eşinizin iş yerine gelip herkese anlatacağız”: Bu söz hem borç bilgisinin üçüncü kişilere açıklanacağını, hem de itibar zedeleyici bir yöntemin kullanılacağını haber verir; tehdit ve kişisel veri boyutuyla birlikte değerlendirilir.
Hakaret içeren mesaj ve aramalar da ayrıca suçtur ve mağduru muhatap alan sesli veya yazılı iletiyle işlendiğinde aynı cezaya tabidir (TCK m.125/2). Bu mesajları silmeyin; tarih ve gönderen numarayla birlikte ekran görüntüsünü alın.
Tahsilatçıyı Nereye Şikâyet Edebilirim? Adım Adım Yol
Borç tahsilatçısı sürekli arama yapıyorsa tahsilatçıyı şikâyet ederken sıra önemlidir, çünkü bazı yollar ancak önceki adım tamamlandıktan sonra açılır. Aşağıdaki tablo hangi sorunun nereye, hangi süre içinde götürüleceğini gösterir:
| Sorun | Başvuru yeri | Süre ve not |
|---|---|---|
| Saat, sayı, aranmama talebine uyulmaması (varlık yönetim şirketi) | Önce şirketin çağrı merkezi ve yazılı kanalı, sonra BDDK e-Şikâyet | Şirket şikâyeti kaydetmek zorunda; kaydı saklayın |
| Bankanın tahsilat yöntemi | Önce banka, sonra BDDK e-Şikâyet | Ücret, faiz ve komisyon itirazları ayrı yoldur |
| Yakınların, iş yerinin aranması; borç bilgisinin paylaşılması | Önce veri sorumlusuna yazılı başvuru, sonra Kişisel Verileri Koruma Kurulu | Cevap 30 gün içinde; Kurula cevaptan itibaren 30 gün, her hâlde başvurudan itibaren 60 gün içinde |
| Israrlı, yıldırıcı aramalar; tehdit; hakaret | Cumhuriyet başsavcılığı veya kolluk | TCK m.123 ve malvarlığına yönelik tehdit şikâyete bağlı: fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay |
| Avukatın meslek kurallarına aykırı davranışı | Avukatın kayıtlı olduğu baro | Yazılı dilekçe |
| Uğranılan manevi zarar | Asliye hukuk mahkemesi | Ceza ve idari yollardan bağımsız |
1. Kayıt tutun. Telefonunuzdaki arama geçmişinin ve mesajların ekran görüntülerini tarih ve numarayla birlikte alın, mesajları silmeyin. Gelen aramaların resmî dökümü operatörden savcılık aracılığıyla istenebilir; bu yüzden kendi tuttuğunuz liste şikâyetin omurgasıdır. Yakınlarınız arandıysa onlardan da tarih, saat ve söylenenleri yazılı olarak isteyin.
2. Arayana yazılı başvurun. Borcun dökümünü, alacaklının kim olduğunu, aramaların hangi numaralardan yapıldığını sorun; yakın ve iş yeri numaralarının silinmesini, iletişimin tek bir kanaldan yürütülmesini isteyin. KVKK m.11 size verilerinizin hangi amaçla işlendiğini ve kimlere aktarıldığını öğrenme, yanlışların düzeltilmesini ve silinmesini isteme hakkı tanır. Veri sorumlusu bu başvuruyu en geç otuz gün içinde ücretsiz sonuçlandırmak zorundadır (KVKK m.13/2).
3. Kurumsal şikâyet. Varlık yönetim şirketi ve bankalar BDDK’nın denetimindedir; tahsilat yöntemine ilişkin şikâyet BDDK’nın e-Şikâyet sistemine yapılır. Kişisel veri ihlali için ise Kurula şikâyet, veri sorumlusuna başvuru yapılmadan açılmaz; cevap yetersizse veya süresinde verilmezse cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz, her hâlde başvurudan itibaren altmış gün içinde Kurula başvurursunuz (KVKK m.14/1-2).
4. Savcılık. Israrlı aramalar, tehdit ve hakaret için şikâyetinizi Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa yapabilirsiniz. TCK m.123 şikâyete bağlıdır; şikâyet süresi fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden itibaren altı aydır (TCK m.73/1-2). Şikâyete bağlı bu suçlarda dosya kural olarak önce uzlaştırmaya gönderilir; hakaret ve ısrarlı takip ise kanunda uzlaştırma dışında tutulmuştur. Aramalar sürerken sürenin nasıl işlediği Sürekli Aramak Suç mu? Kaç Arama Israr Sayılır? yazımızın şikâyet süresi bölümünde ayrıca anlatılmıştır.
5. Baro. Aramaları alacaklı vekili bir avukat yapıyorsa, avukatın kayıtlı olduğu baroya yazılı dilekçeyle şikâyette bulunabilirsiniz. Baro şikâyeti ceza soruşturmasının yerine geçmez, onunla birlikte yürür.
6. Tazminat. Kişilik haklarınızın ihlali nedeniyle tazminat hakkınız saklıdır (KVKK m.14/3). Israrlı tahsilat aramaları ve borç bilgisinin yakınlara açıklanması, olayın ağırlığına göre manevi tazminat davasına konu olabilir.
Tahsilatçı şikâyet dilekçesinde neler yazılmalı?
Dilekçede şu başlıklar bulunmalıdır: kimliğiniz ve iletişim bilgileriniz, şikâyet ettiğiniz kurum veya kişi ve biliniyorsa numaraları, aramaların tarih ve saatleriyle dökümü, mesajların içeriği, yakın veya iş yeri arandıysa kimlerin hangi tarihte arandığı, daha önce kuruma yazılı başvurduysanız tarihi ve aldığınız cevap. Savcılığa yaptığınız şikâyette numaraların kime ait olduğunun araştırılmasını ve iletişim kayıtlarının getirtilmesini açıkça talep edin. BDDK şikâyetinde ise 27.08.2025 değişikliğiyle konulan 17.00 sınırına ve günlük üç arama sınırına uyulmadığını tarihleriyle gösterin.
Borcumu Kabul Etmiyorum ya da Ödeyemiyorum, Aramaları Nasıl Durdururum?
Borç tahsilatçısı sürekli arama yapıyor ve siz borcu kabul etmiyorsanız ilk adım belge istemektir. Varlık yönetim şirketi, borcun kaynağını, asıl alacak ve fer’ilerini ve tutarı ilk görüşmede bildirmek ve yazılı olarak da göndermek zorundadır. Borcun size ait olmadığını düşünüyorsanız, örneğin isim benzerliği ya da size ait olmayan bir hat nedeniyle aranıyorsanız, bunu yazılı bildirin; şirket isim ve bilgi benzerliği nedeniyle borçla ilgisi olmayan kişilerle iletişim kurmamak ve başkasına ait numarayı pasif hâle getirmek zorundadır. Borç zamanaşımına uğradığını düşünüyorsanız bu bir savunmadır; ödeme emri geldiğinde itirazınızda ileri sürersiniz.
Alacaklı icra takibi başlatırsa size ödeme emri gönderilir. Genel haciz yoluyla takipte ödeme emrine tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilirsiniz (İcra ve İflas Kanunu m.62/1); itiraz takibi durdurur ve alacaklının mahkemeye başvurmasını gerektirir. Telefonla yapılan baskının aksine bu süre kaçırılırsa sonuç doğurur, bu yüzden gelen tebligatları takip edin.
Borcunuzu kabul ediyor ama ödeyemiyorsanız aramaları durdurmanın en etkili yolu yazılı bir ödeme planı istemektir. Yönetmelik, varlık yönetim şirketinin size her tutar teklif ettiğinde ve uzlaşılan tutar ödendiğinde yazılı bildirim yapmasını, ödeme tamamlanınca bildirimin borcun sona erdiğini de içermesini ister (m.21/1). İcra takibi varsa, anlaşmayla kapatılacak borç için harç, vergi ve karşı taraf vekâlet ücreti gibi kalemler tahsilat istenmeden önce size açıkça bildirilmeli ve görüşmelerde toplam kapama tutarı bu masraflar dâhil söylenmelidir (m.22/3). Telefonda söylenen bir indirime güvenip ödeme yapmadan önce bu yazılı bildirimi alın.
Tahsilat Aramasının Hukuka Uygun Olduğu Hâller
Borç tahsilatçısı sürekli arama yapıyor diye her aramayı şikâyet konusu yapmak sonuç vermez; şikâyetin karşılık bulması için tahsilatçının hangi davranışlarının hukuka uygun olduğunu bilmek de gerekir:
- Makul sayıda hatırlatma araması: Borcunuz varsa, mesai saatlerinde ve aralıklarla yapılan aramalar suç oluşturmaz. Yargıtay iki ve dört aramadan ibaret dosyalarda suçun oluşmadığına karar vermiştir.
- Size ait numaraların aranması: Varlık yönetim şirketi, Risk Merkezi veya rehber hizmetleri üzerinden sorgulanan, alacağı devreden kuruluşun verdiği ya da sizin bildirdiğiniz numaralardan, güvenlik teyidi yaptıktan sonra sizinle iletişim kurabilir (VYŞ Yönetmeliği m.21/3, m.24/1-b).
- Hukuki yola başvurulacağının bildirilmesi: İcra takibi başlatılacağını, ödeme yapılmazsa dava açılacağını söylemek tehdit değildir.
- Borç ilişkisinin tarafı olanların aranması: Kefil, müşterek borçlu ve borcu üstlenmek isteyen kişi üçüncü kişi sayılmaz.
- Avukatın uzlaşmaya davet etmesi: Avukat, dava açılmadan önce müvekkiliyle birlikte karşı tarafı uzlaşmaya davet edebilir (Avukatlık Kanunu m.35/A). Kurul, uzlaşma amacıyla arandığı savunulan bir dosyada borcun tahsili ve hak arama amacıyla veri işlenebileceğini kabul etmiş, ısrarlı arama iddiası kayıtla ispatlanamadığı için işlem yapmamıştır (Kurul kararı 07.07.2022, 2022/655).
Şikâyetinizi bu ayrımı gözeterek kurun. Yalnız borcun hatırlatıldığı birkaç arama için yapılan şikâyet sonuç vermez; saat ve sayı sınırının aşıldığını, yakınların arandığını, borç bilgisinin paylaşıldığını ya da tehdit edildiğinizi gösteren kayıtlarla kurulan şikâyet ise hem ceza hem idari yolda karşılık bulur.
Sıkça Sorulan Sorular
Borç tahsilatçısı sürekli arama yaparsa şikâyet edebilir miyim?
Evet. Varlık yönetim şirketiyse önce şirkete, sonra BDDK’ya; aramalar ısrarlı ve yıldırıcıysa savcılığa; yakınlarınız arandıysa Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na; arayan avukatsa barosuna şikâyet edebilirsiniz.
Borçluyu sürekli aramak suç mu?
Ölçüyü aşarsa suçtur. Yargıtay, borcun tahsili amacıyla yapılsa bile kısa aralıklarla tekrarlanan aramaları ve bir ayda 1 arama ile 15 mesajı huzur ve sükûnu bozma suçu saymıştır; yalnız iki ya da dört aramadan ibaret dosyalarda ise suç bulmamıştır.
Varlık yönetim şirketi kaçta arayabilir?
27.08.2025’ten bu yana yalnız 09.00 ile 17.00 arasında arayabilir. Önceki metindeki 20.00 sınırı yürürlükten kalkmıştır.
Varlık yönetim şirketi hafta sonu arayabilir mi?
Hayır. Resmî tatil günleri ve hafta sonları borçluyla iletişim kurulamaz; eski metinde yalnız Pazar günü yasaktı, değişiklikle Cumartesi de kapsama girdi.
Varlık yönetim şirketi günde kaç kez arayabilir?
Size ulaşamıyorsa farklı hatlardan yapılanlar dâhil günde en fazla üç arama ve bir mesaj. Sizinle konuşup konuyu aktardıysa, kayıtlı rızanız yoksa sonraki aramadan önce en az beş iş günü beklemek zorundadır.
Banka borç için günde kaç kez arayabilir?
Bankanın kendi tahsilat aramaları için yönetmelikte sayı sınırı yoktur. Sınırı TCK m.123 çizer: ısrarlı ve rahatsız edici aramalar bankanın tahsilat birimi tarafından yapılsa da suç oluşturabilir.
Tahsilat araması ne demek?
Vadesi geçmiş bir borcun ödenmesi için borçluya telefon veya mesajla ulaşılmasıdır. Satış ve pazarlama araması sayılmaz, bu yüzden pazarlama aramaları için konulan saat kuralları ona uygulanmaz.
Borç tahsilat şirketi ne demek?
Halk arasında iki yapıya denir: alacağı bankadan satın alıp alacaklı olan varlık yönetim şirketleri ve alacaklı adına tahsilat yapan çağrı merkezleri ile hukuk büroları. Varlık yönetim şirketleri BDDK denetimindedir.
Hukuk bürosu borç sorgulama nasıl yapılır?
e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı’na girerek adınıza açılmış icra dosyalarını, alacaklıyı ve vekilini görebilirsiniz. Dosya yoksa arayan bürodan alacaklının adını ve borcun dökümünü yazılı olarak isteyin.
Hukuk bürosu borç için arar mı?
Arayabilir. Alacaklı, alacağının takibi için bir avukata vekâlet verebilir ve avukat sizi ödemeye veya uzlaşmaya davet edebilir. Arayan büronun hangi alacaklı adına aradığını, avukatın adını ve barosunu sorun; ısrarlı ve yıldırıcı aramalar avukat tarafından yapılsa da suç olabilir.
Hukuk bürosu borç ödeme nasıl yapılır?
Adınıza icra takibi açılmışsa ödemeyi dosyanın bulunduğu icra dairesinin hesabına yapın; takip yoksa alacaklı kurumun kendi kanalını veya büronun yazılı olarak bildirdiği hesabı kullanın. Ödemeden önce toplam tutarın ve borcun kapandığını gösteren yazının size verileceğini teyit edin.
Borcum için annemi veya eşimi arayabilirler mi?
Kural olarak hayır. Kurul, yakınların aranarak borç bilgisinin paylaşılmasını hukuka aykırı bulmuş ve bankalara idari para cezası vermiştir. Eşiniz kefil veya müşterek borçluysa durum farklıdır.
İş yerimi arayıp borcumu söyleyebilirler mi?
Hayır. Yargıtay, sık aramalara ek olarak iş yerinin de arandığı ve borç bilgisinin başkasına verildiği bir dosyada avukat hakkındaki mahkûmiyeti onamıştır; Kurul da borç bilgisinin şirketin kurumsal hatlarına gönderilmesini hukuka aykırı bulmuştur.
“Hapis kararınız çıktı” mesajı gerçek mi?
Hayır. Sözleşmeden doğan borcu ödeyememek tek başına hapis sebebi değildir ve hiçbir karar telefonla bildirilmez. Böyle bir mesaj aldıysanız UYAP üzerinden icra dosyanızı kontrol edin ve mesajı delil olarak saklayın.
Tahsilatçıyı şikâyet etmek borcu ortadan kaldırır mı?
Hayır. Şikâyet tahsilatın yöntemini denetler; borç varsa ödeme yükümlülüğü devam eder. Borca itirazınız varsa bunu ödeme emrine itirazda ya da borcun dökümünü isterken ileri sürersiniz.
Tahsilatçıyı şikâyet süresi ne kadar?
Savcılığa şikâyet için fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden itibaren altı ay. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na ise önce veri sorumlusuna başvurur, cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz, her hâlde başvurudan itibaren altmış gün içinde şikâyet edersiniz.
Bu yazı ne değildir? Bir borcun var olup olmadığına ya da tutarının doğruluğuna dair görüş değildir; genel bilgilendirme amacıyla, 21.10.2026 itibarıyla yürürlükte olan Türk Ceza Kanunu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, Bankacılık Kanunu, Avukatlık Kanunu ve Varlık Yönetim Şirketleri Yönetmeliği ile künyesi verilen Yargıtay ve Kurul kararları esas alınarak hazırlanmıştır. Sizin dosyanızda şikâyetin sonucu, aramaların kayıtlarına ve arayanın kim olduğuna göre değişir.
Şikâyet süresi altı ay, Kurul başvurusu ise cevaptan itibaren otuz gün gibi kısa sürelere bağlıdır ve aramalar sürdükçe delil de dağılır. Arama dökümünüzü ve mesajlarınızı topladıysanız, şikâyetin hangi merciye ve hangi suç başlığıyla yapılacağını Ankara ceza avukatı sayfamızdaki bilgilerle bize iletebilir; icra takibi başladıysa icra hukuku avukatı sayfamızdan ya da iletişim sayfamızdan randevu alabilirsiniz.