Malpraktis Davası Açmadan Önce Arabulucuya Gitmek Zorunlu mu?

Malpraktis arabuluculuk zorunlu mu? Özel hastane, muayenehane veya estetik klinikteki tıbbi hata için tüketici mahkemesinde açılacak tazminat davasından önce arabulucuya gitmek zorunludur; değeri tüketici hakem heyeti sınırının altında kalan talepler ise hakem heyetine gider; devlet ve üniversite hastanelerinde ise arabuluculuk hiç yoktur, onun yerine idareye yazılı başvuru yapılır. Zorunluluğun kaynağı 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 73/A maddesidir ve Anayasa Mahkemesi bu kuralın Anayasa’ya aykırı olmadığına oybirliğiyle karar vermiştir.

Arabulucuya başvurmadan açılan dava, mahkemece hiçbir işlem yapılmadan dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Buna karşılık arabuluculuk hasta için çoğu zaman ücretsizdir, en fazla dört hafta sürer ve bu sırada zamanaşımı işlemez. Asıl risk, sürecin kendisinden çok arabuluculuk masasında erken imzalanan anlaşmadadır.

Malpraktis Arabuluculuk Zorunlu mu? Önce Hizmeti Kimin Verdiğine Bakılır

Malpraktis arabuluculuk zorunlu mu sorusunun ilk ölçütü, tıbbi hizmeti kimin sunduğudur. Zorunluluk tıbbi hatanın türüne, ameliyatın büyüklüğüne ya da hekimin uzmanlık dalına göre değişmez; davanın hangi mahkemede görüleceğine göre değişir. Arabuluculuk, tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklar için dava şartıdır ve özel sağlık hizmeti bu kapsama girer.

Hizmeti veren	Dava nerede görülür	Dava öncesi zorunlu adım
Özel hastane, özel tıp merkezi, poliklinik	Tüketici mahkemesi	Arabuluculuk (6502 m.73/A)
Muayenehane, serbest çalışan hekim veya diş hekimi	Tüketici mahkemesi	Arabuluculuk
Estetik klinik, saç ekim merkezi	Tüketici mahkemesi	Arabuluculuk
Herhangi biri, talep 186.000 TL’nin altında (2026)	Tüketici hakem heyeti	Hakem heyetine başvuru; arabuluculuk aranmaz
Devlet, eğitim ve araştırma, şehir hastanesi, aile sağlığı merkezi	İdare mahkemesi	İdareye yazılı başvuru (İYUK m.13)
Devlet üniversitesi hastanesi	İdare mahkemesi	İdareye yazılı başvuru

Vakıf üniversitesi hastanelerinde tablo daha karışıktır; bu kurumların hangi durumda kamu, hangi durumda özel hukuk rejimine tabi olduğunu ve davalının nasıl belirlendiğini malpraktis davası kime karşı açılır yazımızda ayrıntılı anlattık. Davanın açılacağı yer de arabuluculuk başvurusunun yapılacağı büroyu belirlediği için görev ve yetki sorusu baştan çözülmelidir.

Özel Hastane, Muayenehane ve Estetik Klinikte Arabuluculuk Dava Şartıdır

Özel hastaneye, özel tıp merkezine, muayenehanesinde çalışan hekime veya estetik kliniğe karşı açılacak tazminat davasından önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.73/A-1’e göre tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Özel sağlık hizmeti, bir ücret karşılığında tüketiciye sunulan hizmet olduğu için bu uyuşmazlıklar tüketici mahkemesinde görülür (m.73/1). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin önüne gelen güncel malpraktis dosyalarında ilk derece mahkemesi olarak tüketici mahkemeleri görünür; örneğin 21.04.2026 tarihli ve E.2025/3775, K.2026/2386 sayılı kararda, yumurtalık ameliyatında üretere zarar verildiği ve bu yüzden böbreğin kaybedildiği iddiasıyla 2024’te açılan dava Gebze Tüketici Mahkemesi’nde görülmüştür.

Tüketici mahkemesinde arabuluculuk zorunlu mu, hangi davalar istisna?

Kuralın istisnaları Kanun’da beş bentte sayılır: tüketici hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar, hakem heyeti kararlarına itirazlar, Bakanlık ve tüketici örgütlerinin m.73/6 kapsamındaki davaları, seri malın toplatılmasına ilişkin m.74 davaları ve taşınmazın aynından doğan tüketici uyuşmazlıkları. Malpraktis bunların hiçbirine girmez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 11.06.2025 tarihli ve E.2024/2251, K.2025/3236 sayılı kararında bu listenin “tahdidi olarak” sayıldığını, listede yer almayan bir tüketici uyuşmazlığında arabulucuya başvurmadan açılan davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini açıkladı ve davayı esastan inceleyen kararı bozdu.

Dava şartının anayasallığı da tartışılmıştır. Anayasa Mahkemesi, 26.10.2023 tarihli ve E.2020/73, K.2023/181 sayılı kararında 73/A-1’deki “dava şartıdır” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine oybirliğiyle karar verdi (Resmî Gazete 22.12.2023, sayı 32407). Aynı kararda HMK m.28’deki bazı ibareler iptal edildi; tüketici arabuluculuğunun zorunlu niteliği ise yerinde kaldı.

Kural 7251 sayılı Kanunla 2020’de getirildi. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 09.05.2022 tarihli ve E.2022/3116, K.2022/4302 sayılı kanun yararına bozma kararında bu dava şartının 28.07.2020’den sonra açılan davalara uygulanacağını belirtti. Bugün açılacak bütün özel hastane davaları için şart geçerlidir.

186.000 TL’nin Altındaki Taleplerde Arabulucu Değil Tüketici Hakem Heyeti

Tazminat talebinin değeri 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaysa arabulucuya değil tüketici hakem heyetine başvurulur. 6502 m.68/1 parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvuruyu zorunlu tutar ve sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar için hakem heyetine başvurulamayacağını söyler; sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. 2026 sınırı, 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığı Tebliği ile 186.000 TL olarak belirlendi. Hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar arabuluculuk şartının dışındadır (m.73/A-1-a), hakem heyeti kararına karşı tüketici mahkemesine yapılan itiraz için de arabulucuya gidilmez (m.73/A-1-b).

Malpraktis dosyalarının çoğu bu sınırın üzerinde kalır: kalıcı bir sağlık sorunu, iş göremezlik, ikinci ameliyat masrafı ve manevi tazminat birlikte istendiğinde talep kolayca altı haneli rakamları aşar. Sınırın altında kalan dosyalar daha çok ücret iadesi, başarısız bir estetik işlemin bedeli veya kısa süreli tedavi gideri gibi taleplerdir.

Bu ayrımda iki pratik nokta vardır. Birincisi, sınır başvuru tarihindeki yıla göre uygulanır; 2027’de yapılacak başvurularda yeni tebliğle belirlenecek tutar esas alınır. İkincisi, bedensel zarar ve manevi tazminat taleplerinin hakem heyetinde incelenmeye elverişli olup olmadığı uygulamada tartışmalıdır. Talebin değeri sınırın hemen altında ama içinde manevi tazminat ve bilirkişi incelemesi gerektiren bir kusur iddiası bulunan dosyada hangi yolun izleneceği, başvurudan önce dosya bazında değerlendirilmelidir.

Hekime, Hasta Yakınlarına ve Sigortacıya Açılacak Davalarda Durum

Malpraktis arabuluculuk zorunlu mu sorusu yalnız hasta ile hastane arasındaki dava için sorulmaz; davalı gösterilecek kişi değiştikçe cevap da değişebilir. Bu üç durumda doğrudan bu soruyu çözen bir Yargıtay kararına ulaşamadık; aşağıdaki değerlendirme Kanun metnine ve dava şartının işleyişine dayanır.

Muayenehanesinde çalışan hekim. Serbest çalışan hekim, hastaya meslek faaliyeti kapsamında ücret karşılığı hizmet sunar ve 6502 m.3’teki sağlayıcı tanımına girer. Bu dava tüketici mahkemesinde görülür ve arabuluculuk şarttır.

Özel hastanede çalışan hekim. Hastanın sözleşmesi çoğu zaman hastaneyle kurulur; hekim bu ilişkide hastanenin ifa yardımcısıdır. Hekim, hastaneyle birlikte aynı davada davalı gösterilebilir; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin E.2023/2982 sayılı dosyasında doktor, özel hastane ve sigortacı aleyhine açılan dava Bakırköy Tüketici Mahkemesi’nde görülmüştür. Davada davalı gösterilecek herkesin arabuluculuk başvurusunda da karşı taraf olarak yer alması güvenli yoldur; başvuruda adı geçmeyen bir davalı yönünden dava şartının yerine getirilmediği itirazı ileri sürülebilir.

Hastanın ölümünde yakınların davası. Eş, çocuklar veya anne-babanın kendi adlarına açtığı destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasında yakınlar, hastanın hastaneyle kurduğu sözleşmenin tarafı değildir. Bu davaların görevli mahkemesi öğretide ve uygulamada tartışmalıdır. Tüketici mahkemesinin görevli sayılması hâlinde arabulucuya başvurmadan açılan dava usulden reddedileceği için, yakınlar adına da dava öncesinde arabulucuya başvurmak süre ve masraf kaybını önler. Ölümle sonuçlanan malpraktiste açılabilecek davaların tamamını yanlış tedavi yüzünden hasta öldü, ailesi hangi davaları açabilir yazımızda anlattık.

Hekimin sorumluluk sigortacısı. Zarar gören hastanın doğrudan sigortacıya açtığı dava, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin E.2016/13640, K.2016/9304 sayılı kararında Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen sigorta sözleşmesinden doğan mutlak ticari dava sayıldı ve asliye ticaret mahkemesine bırakıldı; karar oyçokluğuyla verildi, karşı oy tüketici mahkemesini savundu. Sigortacının hastane ve hekimle birlikte tüketici mahkemesinde davalı gösterildiği dosyalar da vardır. Ticari davalarda konusu bir miktar para olan tazminat talepleri için de arabuluculuk dava şartıdır; bu yolda arabulucu, başvuruyu altı hafta içinde sonuçlandırır ve süre en fazla iki hafta uzatılabilir (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A). Sigortacıya başvurunun sırası, teminat limitleri ve avans hakkı hekimin mesleki sorumluluk sigortası hastanın zararını karşılar mı yazımızda yer alıyor.

Arabulucuya Gitmeden Dava Açılırsa Ne Olur?

Arabulucuya hiç başvurmadan açılan malpraktis davası, mahkemece herhangi bir işlem yapılmaksızın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir (6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A-2). Dilekçe karşı tarafa tebliğ bile edilmeden dosya kapanabilir. Hasta, bu kez arabulucuya başvurup son tutanağı aldıktan sonra davasını yeniden açmak zorunda kalır; ödenen harç, masraf ve geçen zaman kaybedilmiş olur.

Hiç başvurmamak ile başvurup tutanağı dilekçeye eklemeyi unutmak farklı sonuç doğurur. Kanun, son tutanağın aslının veya arabulucu onaylı örneğinin dava dilekçesine eklenmesini ister. Tutanak eklenmemişse mahkeme davacıya, tutanağı bir haftalık kesin süre içinde sunmasını, aksi hâlde davanın usulden reddedileceğini bildiren bir davetiye gönderir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 10.11.2022 tarihli ve E.2022/6323, K.2022/8692 sayılı kararı da bu iki durumu ayrı ayrı uygular: tutanak eksikliğinde süre verilir, hiç başvurulmadığında doğrudan ret kararı verilir.

Durum	Mahkemenin yapacağı	Sonuç
Arabulucuya hiç başvurulmamış	Hiçbir işlem yapmadan usulden ret	Arabuluculuk tamamlanıp dava yeniden açılır
Başvuru yapılmış, son tutanak dilekçeye eklenmemiş	Bir haftalık kesin süre verir	Süresinde sunulursa dava devam eder, sunulmazsa usulden ret
Arabulucu başvuruyu kendiliğinden kapatmış, son tutanak düzenlememiş	Başvurunun yapıldığını kabul eder	Davacı tutanağı sunamadığı için sorumlu tutulmaz

Tablonun son satırı, arabulucunun uyuşmazlığı “zorunlu arabuluculuğa tabi değil” diyerek kapattığı durumlar içindir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 24.06.2026 tarihli ve E.2026/4125, K.2026/4072 sayılı kararında arabulucunun dosyayı resen kapatıp son tutanak düzenlememesi nedeniyle tutanağın sunulamamasından davacının sorumlu olmayacağını, davacının arabuluculuk başvurusunu yapmış sayılacağını açıkladı ve dava şartı yokluğundan verilen ret kararını bozdu. Bu karar bir avukatlık ücreti uyuşmazlığında verildi; ilke, başvurusu kapatılan hasta için de yol göstericidir.

Usulden ret kararında vekâlet ücreti ödenir mi?

Dava şartı yokluğundan reddedilen davada davacı yargılama giderleriyle sorumlu tutulur. Dava dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmeden ret kararı verildiyse karşı taraf henüz vekil tutmamış olabilir; vekille temsil edilen davalı lehine ise tarifeye göre vekâlet ücretine hükmedilir. Bu masrafı doğurmamanın tek yolu, arabuluculuğu davadan önce tamamlamaktır.

Malpraktis Arabuluculuk Başvurusu Nasıl Yapılır?

Malpraktis arabuluculuk başvurusu, davanın açılacağı yerdeki adliyenin arabuluculuk bürosuna yapılır; büro kurulmamış yerlerde görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne başvurulur (6325 m.18/A-4). Tüketici davası, tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabildiği için (6502 m.73/5) hasta, kendi oturduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna başvurabilir; hastanenin bulunduğu yer de seçenekler arasındadır.

Başvuru adımları şunlardır:

• Karşı tarafların belirlenmesi. Hastanenin ticaret unvanı, varsa hekimin adı ve çalıştığı yer, sorumluluk sigortacısı biliniyorsa sigorta şirketi başvuru formunda tek tek yazılır.
• İletişim bilgileri. Başvuran, kendisine ve elinde bulunan karşı taraf iletişim bilgilerini büroya verir; büro resmî kayıtlardan da araştırma yapabilir (m.18/A-6).
• Uyuşmazlığın özeti ve talep. Tıbbi işlemin tarihi, iddia edilen hata ve istenen kalemler (maddi, manevi) kısa bir dille yazılır. Talep kalemlerini net yazmak, sonradan açılacak davanın kapsamıyla uyum açısından önemlidir.
• Belgeler. Başvuruda zorunlu olmasa da epikriz, hasta dosyası, faturalar ve varsa sağlık kurulu raporu hazır tutulmalıdır. Hastane dosyayı vermiyorsa izlenecek yolu hastane hasta dosyamı vermiyorsa ne yapabilirim yazımızda anlattık.
• Arabulucunun görevlendirilmesi. Büro, listeden bir arabulucu belirler; taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o kişi görevlendirilir (m.18/A-5). Arabulucu tarafları ilk toplantıya davet eder; avukatı olan tarafın kendisini de bilgilendirir (m.18/A-7).
• Son tutanak. Görüşme sonunda anlaşma, anlaşamama veya katılmama durumunu gösteren son tutanak düzenlenir. Anlaşma sağlanamazsa bu tutanağın aslı veya onaylı örneği dava dilekçesine eklenir.

Karşı taraf, başvurunun yanlış büroya yapıldığını en geç ilk toplantıda ileri sürebilir; bu itirazı sulh hukuk mahkemesi bir hafta içinde kesin olarak karara bağlar ve itiraz kabul edilirse yetkili büroya bir hafta içinde yapılan başvuru, ilk başvuru tarihinde yapılmış sayılır (m.18/A-8). Davanın hangi mahkemede açılacağına ilişkin ayrıntılar özel hastane malpraktis davası görevli mahkeme yazımızda yer alıyor.

Sağlık Bakanlığı arabuluculuk diye ayrı bir başvuru yolu var mı?

Malpraktis tazminatı için Sağlık Bakanlığı bünyesinde dava şartı niteliğinde bir arabuluculuk sistemi yoktur. Özel sağlık kuruluşuna karşı dava şartı arabuluculuk adliyedeki arabuluculuk bürosu üzerinden yürür; kamu hastanesinde ise dava öncesi adım arabuluculuk değil, ilgili idareye yapılan yazılı başvurudur. Bakanlığa veya hastane yönetimine yapılan şikâyet, bu iki yolun yerine geçmez.

Kamu Hastanesinde Arabuluculuk Yok, İdareye Başvuru Var

Kamu hastanesindeki tıbbi hata için malpraktis arabuluculuk zorunlu mu diye soran hastanın cevabı hayırdır: devlet hastanesi, eğitim ve araştırma hastanesi, şehir hastanesi, aile sağlığı merkezi ve devlet üniversitesi hastanesindeki tıbbi hatalarda arabulucuya gidilmez. Bu kurumlardaki hizmet kamu hizmetidir; uyuşmazlık tüketici mahkemesinde değil idare mahkemesinde, ilgili idareye karşı açılan tam yargı davasıyla çözülür. 6325 sayılı Kanun’un dava şartı arabuluculuğu düzenleyen 18/A maddesi adli yargı ilk derece mahkemelerine göre kurulmuş bir sistemdir ve idari yargıya taşınmaz.

Bunun yerine 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.13’teki ön şart işler: zararı doğuran işlemi veya eylemi öğrenen kişi, önce idareye yazılı başvurarak hakkının yerine getirilmesini ister. İdare talebi reddederse ya da kanuni süre içinde cevap vermezse dava açma süresi başlar; başvuru da zararı doğuran eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır. Arabuluculuk tutanağı bu başvurunun yerine geçmez; idareye başvurmadan doğrudan dava açılırsa ya da yanlış yargı yolunda zaman kaybedilirse süreler sorun olur.

Kamu tarafında başvuru süresinin nasıl hesaplandığını, rakip yazılarda geçen 30 ve 60 günlük sürelerin nereden geldiğini devlet hastanesindeki doktor hatası için idareye nasıl dava açılır yazımızda ayrıca anlattık.

Arabuluculuk Ne Kadar Sürer, Bu Sırada Zamanaşımı İşler mi?

Dava şartı arabuluculukta arabulucu, başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir (6325 m.18/A-9). Kanuni azami süre böylece dört haftadır; taraflara ulaşılamayan veya tarafların ilk toplantıya gelmediği dosyalarda arabulucu faaliyeti daha erken sona erdirip son tutanağı düzenler (m.18/A-10).

Bu sürenin hak kaybına yol açmaması için Kanun ayrı bir güvence koymuştur: arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (6325 m.18/A-15). Zamanaşımının son haftalarında arabulucuya başvuran hasta, tutanak düzenlendikten sonra kalan süre içinde davasını açabilir. Durma, başvuru tarihinde zaten dolmuş bir zamanaşımını ise canlandırmaz.

Arabuluculuğun durdurduğu sürenin kendisi de kısa olabilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 14.10.2024 tarihli ve E.2023/2982, K.2024/3055 sayılı kararında doktor ve özel hastane ile hasta arasındaki ilişkinin vekâlet sözleşmesinden kaynaklandığında “duraksama yoktur” diyerek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.147/5’teki beş yıllık zamanaşımını uyguladı; 2011’deki ameliyat için 2021’de açılan dava zamanaşımından reddedildi. O dosyada davacı, 2021’de arabulucuya başvurduğunu da ileri sürmüştü; Yargıtay bu başvuruyu ayrıca tartışmadı, çünkü beş yıllık süre başvurudan yıllar önce dolmuştu. Kamu tarafında ise İYUK m.13’teki öğrenme ve başvuru süreleri belirleyicidir. Davanın bütün aşamalarıyla ne kadar sürdüğünü malpraktis davası kaç yıl sürer yazımızda mahkeme istatistikleriyle karşılaştırdık.

Arabuluculuk Ücretini Kim Öder?

Hasta, tüketici sıfatıyla başvurduğu dava şartı arabuluculukta çoğu durumda arabulucuya cebinden para ödemez. 6502 sayılı Kanun m.73/A-3’e göre arabuluculuk sonunda taraflara ulaşılamaması, tarafların katılmaması nedeniyle görüşme yapılamaması, anlaşma ya da anlaşamama hâllerinde tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Bu karşılama, Arabuluculuk Ücret Tarifesinin Birinci Kısmına göre iki saatlik ücret tutarıyla sınırlıdır.

Sonraki aşamada ücretin akıbeti davaya bağlanır: arabuluculuktan sonra açılan dava tüketici lehine sonuçlanırsa, bütçeden ödenen arabuluculuk ücreti 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre davalıdan tahsil edilerek bütçeye gelir kaydedilir (m.73/A-4). Kanun bu tahsili yalnız tüketici lehine sonuçlanan dava için düzenler; davanın reddedildiği hâlde ücretin akıbeti mahkemenin yargılama gideri hükmüne bağlıdır.

Durum	Arabuluculuk ücretini kim karşılar?	Dayanak
Taraflara ulaşılamadı veya görüşme yapılamadı	Tüketicinin payı Adalet Bakanlığı bütçesinden (iki saatlik tutarla sınırlı)	6502 m.73/A-3
Anlaşma sağlanamadı	Tüketicinin payı bütçeden (iki saatlik tutarla sınırlı)	6502 m.73/A-3
Anlaşma sağlandı	Tüketicinin payı bütçeden (iki saatlik tutarla sınırlı); hastanenin payı kural olarak eşit paylaşım	6502 m.73/A-3, 6325 m.18/A-12
Sonradan açılan dava hasta lehine sonuçlandı	Bütçeden ödenen ücret davalıdan tahsil edilir	6502 m.73/A-4

Arabuluculuk görüşmesine avukatla katılan hastanın avukatlık ücreti ise bu sistemin dışındadır; avukatla müvekkil arasındaki sözleşmeye ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir. Tarifenin güncel rakamlarını avukatlık asgari ücret tarifesi yazımızda bulabilirsiniz.

İlk toplantıya katılmamanın yaptırımı hastaya uygulanır mı?

Uygulanmaz. Genel kurala göre geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir (6325 m.18/A-11; vekâlet ücretine ilişkin ikinci cümle 7531 sayılı Kanunla 2024’te değiştirildi). 6502 m.73/A-2 ise bu fıkranın tüketici aleyhine uygulanmayacağını açıkça söyler. Yaptırım, toplantıya gelmeyen hastaneye karşı işleyebilir; hastaya karşı işlemez. Yine de toplantıya katılmak, karşı tarafın teklifini görmek ve tutanağa doğru kaydı düşürmek açısından hastanın yararınadır.

Arabuluculukta Anlaşmadan Önce Bilinmesi Gerekenler

Arabuluculukta imzalanan anlaşma, sıradan bir protokol değildir. Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır; avukatsız anlaşmada şerh, arabulucunun görev yaptığı yer sulh hukuk mahkemesinden alınır (6325 m.18/2, 18/4). Daha önemlisi, üzerinde anlaşılan hususlarda taraflar artık dava açamaz (m.18/5).

Bu kural malpraktis dosyasında özel bir risk taşır. Tıbbi hatanın sonuçları çoğu zaman ilk aylarda kesinleşmez: ikinci ameliyat ihtiyacı, kalıcı maluliyet oranı ya da çalışma gücü kaybı aylar sonra netleşebilir. Hastanenin veya sigortacısının erken dönemde yaptığı teklifi kabul eden hasta, anlaşma metnindeki kapsama göre sonradan ortaya çıkan kalemler için de dava hakkını kaybedebilir.

Anlaşma metnini imzalamadan önce şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Kapsam. Anlaşmanın hangi zarar kalemlerini (tedavi gideri, iş göremezlik, manevi tazminat, ileride doğacak ameliyat masrafı) kapsadığı tek tek yazılmalıdır. “Her türlü talepten feragat” gibi genel ifadeler, hastanın henüz bilmediği zararları da kapatabilir.
• Taraflar. Hastane ile anlaşmanın hekimi, hekimin anlaşması hastaneyi ya da sigortacıyı kapsayıp kapsamadığı açıkça belirtilmelidir.
• Kısmi anlaşma. Bazı kalemlerde anlaşılıp diğerlerinin davaya bırakılması mümkündür; bu durumda hangi kalemlerin dışarıda kaldığı tutanağa yazılmalıdır.
• Ödeme ve faiz. Ödeme tarihi, gecikme hâlinde faiz ve ödeme yapılmazsa icra yoluna gidilebileceği metinde yer almalıdır.
• Ceza süreci. Hukuki anlaşma, ceza soruşturmasındaki şikâyet hakkını kendiliğinden sona erdirmez; şikâyetten vazgeçilecekse bu ayrıca ve bilinçli olarak yapılmalıdır.

Maluliyet oranı ve kusur durumu belli olmadan imzalanan bir anlaşmanın geri alınması çok zordur. Kusurun nasıl ispatlandığını malpraktis davasında hatayı hasta mı ispatlar, doktor mu yazımızda anlattık; teklifin değerlendirilmesi de büyük ölçüde bu ispat tablosuna bağlıdır.

Ceza Soruşturmasındaki Uzlaştırma Arabuluculuk Yerine Geçmez

Tıbbi hata nedeniyle savcılığa şikâyette bulunan hasta, soruşturma sırasında uzlaştırmacı ile görüşmeye çağrılabilir. Bu görüşme, hukuk davası için aranan arabuluculuğun yerine geçmez. Uzlaştırma 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.253’te düzenlenir ve ceza dosyasına ilişkin bir kurumdur; arabuluculuk ise 6325 sayılı Kanun’a dayanan, tazminat davasından önce tamamlanması gereken bir dava şartıdır.

CMK m.253/1-b, taksirle yaralama suçunu (TCK m.89) şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamına alır. Hastanın ölümüyle sonuçlanan taksirle öldürme suçu (TCK m.85) bu listede yer almaz. Ceza tarafında hekimin hangi durumda hangi cezayla karşılaşabileceğini hatalı tedavide doktor hapis cezası alır mı yazımızda inceledik.

Uzlaştırmada edim olarak bir tazminat ödenmesi kararlaştırılırsa, bunun hukuk davasındaki taleplerle ilişkisi uzlaşma metnine göre değerlendirilir. Tazminat davası açılacaksa, uzlaştırma görüşmesi yapılmış olsa bile özel hastane dosyasında ayrıca arabulucuya başvurulması gerekir.

Dosyanızda Hangi Yolun İşleyeceği Belli Değilse

Tıbbi işlem özel bir kurumda yapıldı ama hekim kamu görevlisiyse, talebin değeri hakem heyeti sınırına yakınsa ya da hasta hayatını kaybettiği için dava yakınlar tarafından açılacaksa, arabuluculuk başvurusundan önce davalıların ve görevli mahkemenin birlikte belirlenmesi gerekir. Yanlış kişiye karşı yürütülen arabuluculuk, aynı süreci ikinci kez yaşatabilir. Böyle bir dosyada başvuru formunu doldurmadan önce Ankara tazminat avukatı sayfamızda malpraktis davalarında izlediğimiz yolu inceleyebilirsiniz.

Buradaki bilgiler Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki 6502, 6325 ve 2577 sayılı Kanunlara dayanan genel bilgilendirme niteliğindedir; hakem heyeti sınırı her yıl değişir ve somut dosyanızdaki usul için bir avukatın görüşü yerine geçmez.

Sık Sorulan Sorular

Malpraktis davası arabuluculuk zorunlu mu?

Özel hastane, muayenehane veya estetik kliniğe karşı tüketici mahkemesinde açılacak davada zorunludur (6502 m.73/A). Talep 186.000 TL’nin altındaysa tüketici hakem heyetine, kamu hastanesindeyse önce idareye başvurulur.

Tüketici davalarında arabuluculuk zorunlu mu?

Tüketici mahkemesinde görülen uyuşmazlıklarda kural olarak zorunludur. Kanun’un saydığı istisnalar dışında kalan bir davada arabulucuya başvurmadan dava açılamaz; Yargıtay bu istisnaların tahdidi olduğunu kabul eder.

Devlet hastanesine dava açmadan önce arabulucuya gidilir mi?

Gidilmez. Devlet ve devlet üniversitesi hastanelerindeki tıbbi hatalarda dava idare mahkemesinde açılır ve dava öncesinde İYUK m.13 uyarınca idareye yazılı başvuru yapılır.

Arabuluculuk dava şartı sonradan tamamlanabilir mi?

Arabulucuya hiç başvurmadan dava açılmışsa tamamlanamaz; dava usulden reddedilir. Başvuru yapılmış ama son tutanak dilekçeye eklenmemişse mahkeme bir haftalık kesin süre verir.

Arabuluculuk sürecinde zamanaşımı işler mi?

İşlemez. Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez (6325 m.18/A-15).

Malpraktis arabuluculuk ne kadar sürer?

Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde süre en fazla bir hafta uzatılabilir. Sigortacıya karşı ticari arabuluculukta süre altı artı iki haftadır.

Tüketici arabuluculuk ücreti anlaşma hâlinde kim öder?

Tüketicinin ödemesi gereken pay anlaşma hâlinde de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; bu karşılama iki saatlik ücret tutarıyla sınırlıdır (6502 m.73/A-3). Karşı tarafın payı kural olarak kendisine aittir.

Hastane arabuluculuk toplantısına gelmezse ne olur?

Arabulucu faaliyeti sona erdirir ve son tutanakta katılmayan tarafı belirtir. Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulabilir; bu yaptırım tüketici aleyhine uygulanmaz.

Doktora şahsen dava açarken de arabulucuya gitmek gerekir mi?

Muayenehanesinde çalışan serbest hekime karşı açılacak davada gerekir. Özel hastanede çalışan hekim hastaneyle birlikte dava edilecekse, davalı gösterilecek herkesin arabuluculuk başvurusunda da yer alması güvenli yoldur.

Estetik ameliyat davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Estetik klinik veya özel hastaneye karşı açılacak tazminat ya da ücret iadesi davasında, talep hakem heyeti sınırının üzerindeyse zorunludur. Sınırın altındaki ücret iadesi talepleri için tüketici hakem heyetine başvurulur.

Arabuluculukta anlaşırsam sonra dava açabilir miyim?

Anlaştığınız hususlarda açamazsınız (6325 m.18/5). Anlaşma dışında bırakılan kalemler için dava hakkı sürer; bu yüzden anlaşmanın kapsamı metinde açıkça yazılmalıdır.

Malpraktis arabuluculuk başvuru formu nereden alınır?

Başvuru, davanın açılacağı yerdeki adliyenin arabuluculuk bürosuna yapılır ve form büroda doldurulur. Tüketici kendi yerleşim yerindeki büroya da başvurabilir; avukat aracılığıyla da başvuru yapılabilir.

Doktora dava açma süresi ne kadardır?

Tek bir süre yoktur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2023/2982, K.2024/3055 sayılı kararında özel hastane ve doktora karşı talepte vekâlet sözleşmesine ilişkin beş yıllık zamanaşımını uyguladı (TBK m.147/5). Haksız fiile dayanan istemde süre, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıldır; fiil daha uzun ceza zamanaşımı öngörülen bir suçsa o süre uygulanır (TBK m.72). Kamu hastanesinde idareye başvuru, öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde yapılır; arabuluculuk süresince zamanaşımı durur.

Ceza davasında uzlaşma yapıldıysa ayrıca arabulucuya gitmek gerekir mi?

Gerekir. Ceza soruşturmasındaki uzlaştırma CMK m.253’e dayanır ve hukuk davası için aranan arabuluculuğun yerine geçmez; özel hastaneye tazminat davası açılacaksa arabuluculuk ayrıca tamamlanır.