Malpraktis Davasında Hatayı Hasta mı İspatlar, Doktor mu?
Malpraktis ispat yükü, davanın tamamında tek bir tarafın üzerinde durmaz; hangi olgunun tartışıldığına göre hasta ile doktor veya hastane arasında yer değiştirir. Tedavi ilişkisini, zararı ve özen eksikliğini kural olarak hasta ortaya koyar; bilgilendirmenin yapıldığını, kayıtların düzgün tutulduğunu ve ameliyat tutanaklarının eksiksiz olduğunu ise doktor veya hastane göstermek zorundadır.
Bu ayrım dava sonucunu doğrudan etkiler. Hukuk Genel Kurulu aydınlatmanın ispatını hekime yüklemiş, eksik kaydı hasta lehine fiilî karine saymış, Anayasa Mahkemesi de sağlık kuruluşunun sunamadığı belgenin hasta aleyhine yorumlanmaması gerektiğini söylemiştir. Aynı dönemde Yargıtay, özen ihlalini ispatlayamayan hastaların davalarında verilen ret kararlarını onamıştır.
Özetle
- Hasta gösterir: tedavi ilişkisi, zarar, özen borcuna aykırılık ve bunların sonuçla bağı. Kötü sonucun gerçekleşmesi tek başına yetmez.
- Doktor veya hastane gösterir: hastanın bilgilendirildiği ve rızasının alındığı, tutulması zorunlu kayıtların eksiksiz olduğu, “kayıt karıştı” veya “başka ameliyatta oldu” gibi savunmaların doğruluğu.
- Mahkeme ne yapar: tıbbi tartışmayı bilirkişi raporuyla çözer, raporu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Eksik veya çelişkili raporla ret kararı Yargıtay’da bozulabilir.
- Süreye dikkat: rapora itiraz için tebliğden itibaren iki hafta vardır; dilekçede ileri sürülmeyen iddia sonradan her zaman eklenemez.
Malpraktis İspat Yükü Kimde?
Başlangıç kuralı Türk Medeni Kanunu m.6 ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.190’dır: her taraf, hakkını dayandırdığı olguyu ispatlar. Tazminat isteyen taraf hasta olduğu için ilk yük ona düşer. Ancak savunmada ileri sürülen olgunun yükü savunanındır ve kanuni karineye dayanan taraf yalnız karinenin temelini ispatlar.
Bu yüzden malpraktis ispat yükü dosyada tek soru olarak kalmaz, birkaç ayrı olguya bölünür:
| Tartışılan olgu | Yük kural olarak kimde? | Dayanak |
|---|---|---|
| O hastanede veya doktorda tedavi görüldüğü | Hasta | 3. HD 2023/4295 K.2024/2756 |
| Zararın varlığı | Hasta; miktar tam ispatlanamıyorsa hâkim hakkaniyetle belirler | TBK m.50 |
| Özen borcuna aykırılık ve sonuçla bağı | Hasta | HGK 2009/13-393 K.2009/452 |
| Aykırılık ortaya konduktan sonra kusursuzluk | Sözleşmede borçlu | TBK m.112, HGK 2017/778 K.2019/329 |
| Aydınlatma ve rıza | Hekim veya hastane | HGK 2020/592 K.2022/356 |
| Tutulması gereken kayıt ve tutanak | Hekim veya hastane | 3. HD 2020/6334 K.2021/8515 |
| “Kayıtlar karıştı” savunması | Bunu ileri süren davalı | 3. HD 2024/39 K.2025/322 |
Tabloyu karar özeti gibi değil, başlangıç haritası gibi okumak gerekir. Yükün kimde olduğu davayı tek başına bitirmez; yükü taşıyan taraf bunu raporla, kayıtla veya tanıkla yerine getirebilir.
Malpraktis İspat Yükünde Hastaya Düşen Olgular
Hasta, kötü sonucun yanında o sonuca götüren özen eksikliğini de göstermek durumundadır. Hukuk Genel Kurulu, psikiyatri servisinde yaşanan bir ölüm dosyasında özen borcunun yerine getirilmediğini ispat yükünün müvekkilde olduğunu, başarılı sonucun gerçekleşmediğini ispatlamanın bu yükü karşılamadığını yazmıştır (HGK 2009/13-393 K.2009/452). Aynı dosyada yetersiz bilirkişi raporuna dayanan ret kararı yine de bozulmuş, hastane kusurlu bulunmuştur; yani kural hastayı baştan kaybettirmez.
Üçüncü Hukuk Dairesi’nin yakın tarihli onamaları bu çizgide ilerliyor. 3. HD 2024/2854 K.2025/3736’da komplikasyon yönetiminin eksiksiz yapıldığı tespit edilince özen yükümlülüğünün ihlal edildiğinin ispatlanamadığı belirtilmiştir. 3. HD 2024/2469 K.2025/1930 dosyasında ilk derece mahkemesi “hafif de olsa” kusurun ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, karar raporların uyumlu olması ve onam formunun ayrıntılı bulunması üzerine onanmıştır.
Tedavi gördüğünüzü de siz göstereceksiniz
Yükün en temel basamağı tedavi ilişkisidir ve tartışıldığında dosyayı bitirebilir. 3. HD 2023/4295 K.2024/2756’da hasta, 2007 tarihli bir reçeteye dayanarak 2017’de dava açmıştır. Reçetede doktor ismi dışında bilgi yoktur, tıp merkezi kayıtlarında hastanın kaydı çıkmamıştır, Sağlık Müdürlüğü de o tarihte o isimde bir doktorun orada çalışmadığını bildirmiştir. Hasta “kayıtları tutmak hastanenin görevi” diye itiraz etmiş, ancak dava reddedilmiş ve karar onanmıştır.
Bu karar, aşağıda anlatılan eksik kayıt kuralının sınırını da gösteriyor. Hastane lehine işleyen bir kayıt yokluğu değil, hastanın o kuruma hiç başvurduğunun gösterilememesi söz konusudur. Fatura, ödeme dekontu, e-Nabız görünümü ve randevu mesajı bu nedenle değerlidir.
Zarar ve illiyet bağı
Zarar görenin zararını ispatlaması TBK m.50/1’in açık kuralıdır. Miktar tam ispatlanamıyorsa hâkim, ikinci fıkra gereği olayların olağan akışına ve zarar görenin aldığı önlemlere bakarak hakkaniyete uygun tutarı belirler. Bu fıkra zararın varlığını ortadan kaldırmaz, yalnız tutarın kesinleştirilemediği hâlde devreye girer. 13. HD 2018/3376 K.2018/7454’te gereksiz gözlük tedavisinde “ek zarar oluşmadı” raporuna dayanan ret kararı, tedavinin klinik bulgulara uygun olmaması nedeniyle bu maddeye atıfla bozulmuştur.
İlliyette ise tablo sertleşebilir. Kusur bulunsa bile sonuçla bağ kurulamazsa tazminat çıkmayabilir; bu ayrımı Yargıtay’ın kusur ölçülerini anlattığımız yazıda kararlarıyla ele aldık. Sonucun beklenen bir risk mi, hata mı olduğu sorusuna ise komplikasyon ile malpraktis farkı yazımızda yer verdik.
Sözleşme Varsa Kusursuzluğu Kim İspatlar?
Özel hastane veya serbest çalışan hekimle kurulan ilişkide Türk Borçlar Kanunu m.112 devreye girer: borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe zararı gidermekle yükümlüdür. Hukuk Genel Kurulu, doğum sırasında ihmal iddiasıyla açılan bir davanın zamanaşımı tartışmasında aynı ayrımı açıkça yazmıştır: haksız fiilde kusuru zarar gören ispatlar, sözleşmede durum tam tersidir (HGK 2017/778 K.2019/329).
Şu ayrım önemli: “hasta özen ihlalini ispatlar” ile “borçlu kusursuzluğunu ispatlar” cümleleri aynı kararda yan yana kurulmuş değildir. İki Genel Kurul kararını birlikte okuduğumuzda ortaya iki basamak çıkıyor; önce borcun gereği gibi ifa edilmediği ortaya konuyor, sonra borçlu kendini kurtaracak olguyu gösteriyor. Bu okuma yazımızın değerlendirmesidir, doktor dosyasında iki basamağı bu şekilde sıralayan bir Genel Kurul kararı bulamadık. İncelediğimiz onama kararlarında özen ihlali ile kusur aynı rapor üzerinden tartışılmış, sonuç da bilirkişinin tespitine bağlanmıştır.
Sözleşmeye dayanmanın somut bir faydası hastane bakımından görünür. 3. HD 2023/1948 K.2024/345, hastanenin yardımcı kişi olarak çalıştırdığı hekimden doğan sorumluluğu TBK m.116’ya bağlamış, burada kurtuluş kanıtı tanınmadığını ve hastanenin kendi kusursuzluğunu ispatlayarak kurtulamayacağını belirtmiştir. Davalı doktor kusursuz bulunsa da aynı hastanenin başka bir uzmanının davranışı tıp kurallarına aykırı olduğu için karar hastane yönünden bozulmuştur. Kimi davalı göstereceğinizi malpraktis davası kime karşı açılır yazımızda anlattık.
Estetik müdahalede ölçü değişir mi?
Değişebilir, çünkü estetik amaçlı müdahalelerde Yargıtay eser sözleşmesi hükümlerini uygulayan kararlar vermiştir. 6. HD 2023/4376 K.2025/734’te karın germe ve meme estetiği dosyasında “kusur tespit edilemedi” görüşünün yeterli olmadığı belirtilmiş, HGK 2020/284 K.2022/1423 de oy çokluğuyla “kusur yok” raporlarına rağmen ayıplı eser sonucuna varmıştır. Sonuç taahhüdü tartışmasını estetik ameliyatta sonuç garantisi yazımıza bıraktık.
Hastanın Bilgilendirildiğini Hekim İspatlar
Aydınlatmanın ispatı hekim veya hastanededir ve bu, malpraktis ispat yükü bakımından en net yer değiştirmedir. Hukuk Genel Kurulu dayanağı şöyle kurmuştur: mevzuatta bu konuda açık hüküm yoktur, ama her tıbbi müdahale vücut bütünlüğüne dokunur ve TMK m.24 gereği rızanın bulunmadığına ilişkin yasal karine vardır. Rızayı savunan hekim, karinenin aksini ispatlamalıdır (HGK 2020/592 K.2022/356, p.24). Hasta ile hekim arasında sözleşme olup olmaması da bu sonucu değiştirmez.
Bu kuralın Daire kararlarındaki sonuçları iki yöne de işler:
| Dosya | Tartışma | Sonuç |
|---|---|---|
| 3. HD 2025/531 K.2026/1285 | Form başka hastanede saklanıyor gerekçesiyle ret | Bozuldu; ispat yükü davalı doktorlarda da |
| 3. HD 2023/5637 K.2024/3954 | Komplikasyon, ama form riski içermiyor | Hasta yararına bozuldu |
| 3. HD 2026/249 K.2026/3669 | Form yeterli bilgi içermiyor | Tazminat kararı onandı |
| 13. HD 2015/41712 K.2018/4243 | Stent için onam belgesi yok | Bozuldu |
| 3. HD 2024/1911 K.2025/1047 | Kayıtta “tarama testi anlatıldı” notu var | Doktor yararına bozuldu |
| 3. HD 2025/643 K.2026/1916 | Prospektüste bile olmayan risk | Davalılar yararına bozuldu |
| 3. HD 2024/2166 K.2025/1859 | Endikasyonu olmayan test için aydınlatma | Doktor yararına bozuldu |
Son üç satır önemli bir sınır çiziyor. Aydınlatmanın yazılı olması zorunlu sayılmadığından hekim her türlü delille ispat yapabilir (HGK 2020/592, p.26). 3. HD 2024/1911’de muayene kaydındaki kısa not yeterli görülmüş, kaydın aksini ispatlamak hastaya bırakılmıştır. Yük hekimde olsa da dosyadaki bir kayıt, tartışmanın yönünü hasta aleyhine çevirebilir.
İmzalı formun ne kadar koruma sağladığı ayrı bir yazının konusudur; burada yalnız ispat etkisini anmakla yetiniyoruz. Anayasa Mahkemesi de 2021/56334 başvurusunda (25/6/2025, RG 02.03.2026/33184, §29) doktor kusuru iddiası karşılanmış olsa bile formun alınıp alınmadığı, kapsamı ve riskleri içerip içermediği incelenmediği için yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine karar vermiştir.
Geç sunulan form dikkate alınmayabilir
Süre kuralı hastane için de işler. 3. HD 2023/692 K.2023/2264’te davalı, anestezi onam formunu ancak istinaf aşamasında sunmuş, Bölge Adliye Mahkemesi bu belgeyi incelememiş, Daire de bunu isabetli bularak hasta lehine kararı onamıştır. Hastanın savunmadaki bu eksikliği takip etmesi, dosyanın sonucunu değiştirebilecek bir ayrıntıdır.
SMS ile verilen onay ispatı nasıl etkiler?
27 Ekim 2026’da yürürlüğe giren Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik ile hastanın rızası, doğrulanmış telefona gelen tek kullanımlık şifreyle alınabiliyor (m.8/8). Dayanağı, 1219 sayılı Kanun m.70’e 2025’te eklenen cümlelerdir.
Yönetmeliğin m.9/3 hükmü, ispata elverişlilik için tutulacak asgari kayıtları sayar: beyanın tarihi, saati ve işlem bilgileri, şifrenin gönderilip doğrulanması, işlemi yapan sağlık meslek mensubu ve güvenlik bilgileri. Bu liste kimin, ne zaman onay verdiğini güçlü biçimde belgeler; hastaya ne anlatıldığı ise ayrı bir kayıt olarak sayılmamıştır. Düzenleme çok yeni olduğundan bu kayıtların Hukuk Genel Kurulu’nun aydınlatma ölçütünü nasıl karşılayacağına dair bir karara rastlamadık.
Hasta Kayıtları Eksikse İspat Yükü Nasıl Değişir?
Eksik kayıt, hasta lehine çalışan en güçlü araçlardan biridir, ama kendi başına tazminat sebebi değildir. Hukuk Genel Kurulu, arşivleme ve kayıt tutma yükümlülüğünün ihlalinin bizatihi tazminat sebebi olmasa da hasta lehine tıbbi müdahalenin yapılmadığı yönünde fiilî bir karine yarattığını, bu açıdan gerekli müdahalenin yapıldığını ispat yükünün hekime düştüğünü belirtmiştir (HGK 2020/592, p.25).
Anayasa Mahkemesi aynı meseleye temel hak açısından bakmıştır. Eyüp Kurt kararında (B. No: 2015/6926, 4/4/2019, RG 08.05.2019/30768) enjeksiyon sonrası sakat kalan başvurucunun muayene bulguları yoktu; Adli Tıp bu yüzden hekimin eylemini yorumlayamadı, dava reddedildi. Mahkeme, verilerin kaydedilmesi ve saklanması sorumluluğunun sağlık kuruluşunda olduğunu, sunulamayan belgenin somut olayın özel koşulları haklı kılmadıkça başvurucu aleyhine yorumlanmaması gerektiğini söyleyerek ihlal kararı vermiştir (§§47-50).
Hukuk dairesinde aynı mantığın somut bir örneği 3. HD 2025/919 K.2025/1220’dir. Doğuma ait NST ve çocuk kalp sesi kayıtları mahkemeye sunulamamış, raporlar bu yüzden “tıbben ayrım yapılamadığı” sonucuna varmış, dava reddedilmiştir. Daire, kayıtları tutmanın hastanenin yükümlülüğü olduğunu ve organizasyon kusuru bulunduğunu belirterek kararı bozmuştur.
Eksik kaydın sınırı
Üç sınırı birlikte düşünmek gerekir:
- Kayıt yokluğu kendiliğinden tazminat doğurmaz. Genel Kurul bunu açıkça yazmıştır; karine, ispat tartışmasının yönünü değiştirir.
- Birden fazla doktor varsa hangisinin eksiği olduğu belirlenmelidir. 13. HD 2008/4215 K.2008/10749’da “takip belgeleri eksik” gerekçesiyle tüm doktorları sorumlu tutan karar, hangi davalının hangi kaydı eksik tuttuğu belirlenmediği için bozulmuştur.
- Hastanın tarih ve başvuru iddiası yine belgelenmelidir. 3. HD 2025/4089 K.2026/1270’te muayenehane hekiminin kayıtları genel zamanaşımı süresince saklaması gerektiği kabul edilmiş, ama dosyada yalnız tarihsiz üç reçete bulunduğu ve davacılar muayene tarihini belgeleyemediği için ret kararı onanmıştır.
“Kayıt Karıştı” veya “Başka Ameliyatta Oldu” Savunmasını Kim Kanıtlar?
Bu savunmaları ileri süren doktor veya hastane kanıtlar. 3. HD 2024/39 K.2025/322’de epikrizde tüp ligasyonu yapıldığı yazıyor, hastanın tüpleri tıkalı çıkıyor, davalılar ise kayıtların başka hastayla karıştığını savunuyordu. Daire, bu kayıtların ligasyon yapıldığı yönünde karine oluşturduğunu, karışma iddiasını davalıların ispatlaması gerektiğini söyleyip ret kararını bozmuştur. Hekimin özen borcuna kayıtların doğru tutulmasının da dâhil olduğu aynı kararda yazılıdır.
Ameliyatta unutulan cisimde çizgi daha da belirgindir. 3. HD 2020/6334 K.2021/8515’te hasta üç kez ameliyat olmuş, cismin hangisinde kaldığı raporlarla kesin saptanamamıştır. Daire şu cümleyi kurmuştur: ameliyatın tıbbi kurallara uygun yapıldığının ve özen yükümlülüğünün yerine getirildiğinin ispat yükü davalı doktordadır. “Önceki ameliyatta kalmış olabilir” savunmasının dinlenmesi için doktorun kendi tutanaklarının tam olması gerekir; imzalı sayım tutanağı yoktur, ret bozulmuştur. 3. HD 2022/4413 K.2022/8510 aynı ölçüyü tekrar eder. Sayım ve tutanak ayrıntıları için ameliyatta unutulan cisim yazımıza bakılabilir.
Bu cümleyi her malpraktis dosyasına genellemek doğru olmaz. İki karar da vücutta kalan yabancı cisim ve zorunlu tutanak olgusuna bağlıdır; aynı Daire, başka olay türlerinde hastanın özen ihlalini ispatlayamaması nedeniyle ret kararlarını onamaya devam etmektedir. Dava dilekçesinde bu iki çizgiden hangisine yaklaşıldığı olgularla gösterilmelidir.
Devlet Hastanesinde İspat Farklı mı İşler?
Kamu hastanesine karşı açılan tam yargı davasında hâkimin rolü daha geniştir. İdari Yargılama Usulü Kanunu m.20 uyarınca mahkemeler her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar, lüzum gördükleri evrakı taraflardan ve ilgili yerlerden ister. Hukuk yargılamasında ise 3. HD 2023/692’de vurgulandığı gibi delillerin taraflarca sunulması esastır. Görevli mahkemeyi belirlerken özel hastane malpraktis görevli mahkeme yazımız da yol gösterir.
Danıştay 10. Daire’nin son kararlarında eksik kayıt, maddi tazminat çıkmasa bile manevi tazminat yolunu açabiliyor:
- Dn. 10. D 2023/2002 K.2026/226: ilk muayenedeki lezyonun tıbbi belgelerde ayrıntılı tanımlanmaması, hizmet kusuru ortaya konamasa bile manevi tazminat gerekçesi sayıldı; yetersiz rapora dayanan ret kararı bozuldu.
- Dn. 10. D 2022/4463 K.2025/7170: onam formu “kayboldu” diye sunulamadı; bu eksikliğin ailede şüphe, endişe ve üzüntü yarattığı belirtilerek manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği söylendi.
- Dn. 10. D 2024/2456 K.2025/4066: kayıtların bir kısmı arşiv süresi dolduğu için imha edilmiş, cismin hangi ameliyatta unutulduğu ayrılamamıştı; maddi tazminatın reddi onanırken manevi tazminatın reddi bozuldu.
İdari yargıda süre ve başvuru yolu ayrıca önemlidir; malpraktis davası ne kadar sürer yazımız takvimi anlatıyor.
Malpraktis Bilirkişi Raporu İspatı Nasıl Belirler?
Malpraktis ispat yükü kimde olursa olsun tıbbi tartışma bilirkişi raporu üzerinden çözülür, çünkü HMK m.266 özel veya teknik bilgi gereken konularda bilirkişiye başvurulmasını öngörür. Rapor hâkimi bağlamaz; HMK m.282 uyarınca diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirilir. Yine de uzman raporunun karşısına başka bir uzman görüşü koymadan sonuç almak zordur. 3. HD 2025/5033 K.2026/1898’de tanıklar doktorun kusurlu olduğunu söylemiş, ilk derece mahkemesi uzman raporları karşısında bu beyanlara itibar etmemiş, karar onanmıştır.
Malpraktis bilirkişi raporuna itiraz
HMK m.281 uyarınca rapora karşı talep, tebliğden itibaren iki hafta içinde yapılır. Talep bu sürede hazırlanamayacak kadar teknikse, yine süre içinde başvurulması şartıyla bir defaya mahsus ve en çok iki hafta ek süre verilebilir. Aynı dönemde HMK m.293’e göre uzmandan bilimsel mütalaa alınabilir, ama sadece bu nedenle ayrıca süre istenemez.
Yargıtay ve Danıştay, soyut veya eksik rapora dayanan kararları bozabiliyor. 13. HD 2014/12357 K.2015/15386’da travay kayıtları bulunmayan doğum dosyasında verilere dayanmayan soyut rapor yeterli görülmemiştir. Dn. 10. D 2022/4463’te ilgili uzmanların kurulda yer almaması bozma sebebi olmuştur. Adli Tıp sürecinin ayrıntıları için ATK raporuna itiraz yazımıza göz atabilirsiniz.
Malpraktis Davalarında İspat İçin Hangi Delil Ne İşe Yarar?
Delillerin görevi birbirinden farklıdır; hepsini aynı olguyu kanıtlıyormuş gibi sunmak dosyayı zayıflatır. HMK m.194 tarafların vakıaları somutlaştırmasını ve hangi delilin hangi vakıa için gösterildiğini açıkça belirtmesini ister.
| Delil | En çok neyi gösterir? | Dikkat |
|---|---|---|
| Fatura, dekont, randevu kaydı | Tedavi ilişkisi | Reçete tek başına yetmeyebilir |
| Hasta dosyası, epikriz, ameliyat notu | Yapılan işlem ve kayıt eksikliği | Eksiği raporda sordurun |
| Onam formu | Aydınlatmanın kapsamı | Riskinizin yazılı olup olmadığına bakın |
| Sonraki tedavi belgeleri | Zarar ve illiyet | Kusur değerlendirmesi yine bilirkişiye gider |
| Bilirkişi ve Adli Tıp raporu | Tıbbi standart ve kusur | Süresinde itiraz gerekir |
| Tanık | Olayın akışı, bilgilendirme konuşması | Tıbbi rapora karşı tek başına zayıf kalabilir |
Hangi belgelerin toplanacağını malpraktis davası için gerekli belgeler yazımızda sıraladık. Belge verilmezse izlenecek yollar ise hasta dosyası nasıl alınır başlığında yer alıyor.
Hastane belgeyi sunmazsa davada ne olur?
HMK m.219 tarafları dayanılan ve ellerinde bulunan belgeleri ibraz etmekle yükümlü kılar. m.220’ye göre mahkeme ibraz için kesin süre verir; süresinde sunulmaz ve kabul edilebilir mazeret gösterilmezse mahkeme duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir. Bu imkân dava dilekçesinde belgenin ve ispatlanacak olgunun açıkça gösterilmesiyle güçlenir.
Malpraktis delil tespiti ne zaman istenir?
Delil kaybolma veya ileri sürülmesi önemli ölçüde zorlaşma ihtimali varsa HMK m.400 uyarınca dava açılmadan da tespit istenebilir. Bedende zamanla değişecek bir bulgu veya silinme riski taşıyan bir kayıt bu yolun tipik gerekçesi olabilir. Tespit raporu tek başına davayı kazandırmaz; davada diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Usul Hataları İspat Avantajını Kaybettirebilir
Malpraktis ispat yükü lehinize dağılmış olsa bile usul adımları atlanırsa bu avantaj kullanılamayabilir. Dört nokta kararlarda tekrar ediyor:
- İddia dilekçede olmalı. Onam veya imza itirazı dava dilekçesinde yoksa HMK m.141’deki genişletme yasağına takılabilir (3. HD 2024/1451 K.2025/1021; 2025/3042 K.2025/5752).
- Kanun yolunda yeni delil beklenmemeli. 3. HD 2023/4295’te süresinde bildirilmeyen delil dikkate alınmamıştır.
- İstinafta söylenmeyen temyize taşınamaz. 3. HD 2024/3069 K.2025/1658 bu sınırı hatırlatır.
- Bilirkişi avansı yatırılmalı. Tüp ligasyonu dosyasının bozma sonrası aşamasında (3. HD 2026/724 K.2026/2555) maddi zarar raporu için avans süresinde yatırılmamış, mahkeme bunu delilden vazgeçme sayıp maddi tazminatı reddetmiş, manevi tazminat ise 100.000 TL ile kabul edilmiş, karar vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek onanmıştır. Hasta, karine sayesinde kazandığı tartışmanın maddi tazminat kısmını bu adımda kaybetmiştir.
Doktor Ceza Davasında Beraat Ettiyse Hasta İspatı Kaybeder mi?
Kendiliğinden kaybetmez. TBK m.74, hukuk hâkiminin kusur konusunda ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı olmadığını söyler; aynı şekilde ceza hâkiminin kusur ve zarar değerlendirmesi de hukuk hâkimini bağlamaz. Ceza dosyasındaki raporlar hukuk mahkemesine getirtilebilir, ama mahkeme bunları kendi dosyasındaki sorularla sınar; 13. HD 2008/4215’te ceza yargılamasında alınmış raporlara dayanan hüküm, hangi doktorun neyi eksik bıraktığını açıklamadığı için bozulmuştur. Ceza boyutunu hatalı tedavide doktor hapis cezası alır mı yazımızda ayrıca işledik.
Dosyanızda Hangi Olgu Size Düşüyor?
Elinizdeki belgeleri yukarıdaki tablodaki olgularla eşleştirdiniz mi? Hangi satırda belgeniz yok, hangi satırda yük zaten karşı tarafta, bunu görmek dava stratejisinin başlangıcıdır. Bu eşleştirmeyi dosyanız üzerinden yapmak isterseniz Ankara tazminat avukatı sayfamızda çalışma alanlarımızı inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Malpraktis davalarında ispat yükü kimdedir?
Malpraktis ispat yükü tek bir tarafta değildir. Tedavi ilişkisi, zarar ve özen ihlali kural olarak hastadadır; aydınlatma, kayıtların tutulması ve “kayıt karıştı” gibi savunmalar doktor veya hastanededir.
Kötü sonuç doktorun hatasını kanıtlar mı?
Hayır. Hukuk Genel Kurulu’na göre başarılı sonucun gerçekleşmediğini göstermek tek başına yetmez; meslek kurallarına aykırı davranış ve bunun sonuca etkisi de ortaya konmalıdır.
Özel hastane davasında kusursuzluğunu hastane mi ispatlar?
TBK m.112 sözleşmede kusursuzluğu ispat yükünü borçluya verir. Yardımcı kişinin fiilinde ise 3. Hukuk Dairesi, TBK m.116 kapsamında hastanenin kendi kusursuzluğunu göstererek kurtulamayacağını belirtmiştir.
Hastanın bilgilendirildiğini kim ispatlar?
Hekim veya hastane ispatlar. Yazılı form şart sayılmadığı için her türlü delil kullanılabilir, ancak form riski içermiyorsa bu yük karşılanmamış sayılabilir.
Hasta dosyası eksikse dava kazanılır mı?
Tek başına kazanılmaz. Eksiklik hasta lehine fiilî karine oluşturur ve yetersiz rapora dayanan reddi bozdurabilir, fakat zarar ve dava edilen doktorla bağ yine değerlendirilir.
Hastane kayıtları sunmazsa mahkeme ne yapabilir?
Mahkeme kesin süre verir. Süresinde sunulmaz ve mazeret gösterilmezse HMK m.220 gereği belgenin içeriği konusunda hastanın beyanını duruma göre kabul edebilir.
Reçete tedavi gördüğümü ispatlar mı?
Her zaman değil. Yargıtay’ın onadığı bir dosyada doktor ismi dışında bilgi taşımayan eski tarihli reçete, kurumda tedavi görüldüğünü ispata yeterli sayılmamıştır.
Tanık beyanı doktorun hatasını kanıtlar mı?
Tıbbi kusur konusunda uzman raporunu tek başına aşması zordur. Olayın akışı ve bilgilendirme konuşması gibi olgularda ise tanık yararlı olabilir.
Malpraktis bilirkişi raporuna itiraz süresi nedir?
Tebliğden itibaren iki haftadır. Teknik sebeple hazırlanamıyorsa süre içinde başvurularak bir defaya mahsus en çok iki hafta ek süre istenebilir.
Devlet hastanesi davasında ispat farklı mıdır?
İdari yargıda mahkeme incelemeyi kendiliğinden yapar ve evrak isteyebilir. Danıştay kararlarında eksik kayıt, hizmet kusuru ortaya konamasa bile manevi tazminat gerekçesi olabilmiştir.
SMS ile verilen onam aydınlatıldığımı kanıtlar mı?
SMS şifresi kimin ne zaman onay verdiğini belgeler. Yönetmeliğin asgari kayıt listesi anlatılan içeriği ayrıca saymaz; bu kayıtların aydınlatma ispatındaki değerine dair henüz karara rastlamadık.
Doktor beraat ederse tazminat davası düşer mi?
Düşmez. TBK m.74’e göre hukuk hâkimi beraat kararıyla bağlı değildir, kusuru kendi dosyasındaki delillerle değerlendirir.
Malpraktis davasında delil tespiti yapılabilir mi?
Evet. Delilin kaybolma veya ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşma ihtimali varsa HMK m.400 uyarınca dava açılmadan da istenebilir.
Bu metin ne değildir:
- Dosyanız için hukuki görüş değildir; anılan kararlar kendi olgularına göre verilmiştir.
- Yargıtay veya Danıştay kararları farklı olgularda farklı sonuç verebilir, mevzuat da zamanla değişebilir.
- Süre ve ispat stratejisi için bir avukatla görüşmeniz uygun olur.