Ceza Hukuku, Hakaret Davası

Alenen Hakaret Nedir, Sosyal Medyada Hesap Gizliyse Ceza Artar mı?

Alenen Hakaret Nedir, Sosyal Medyada Hesap Gizliyse Ceza Artar mı

Alenen hakaret, hakaret suçunun belirlenemeyen sayıda kişinin görebileceği, duyabileceği ya da algılayabileceği bir ortamda işlenmesidir ve Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinin dördüncü fıkrasına göre cezanın altıda bir oranında artırılmasına yol açar. Sosyal medyada yazılan her hakaret bu artırımı kendiliğinden doğurmaz. Yargıtay, paylaşımın yapıldığı hesabın ya da grubun gerçekten herkese açık olup olmadığı araştırılmadan verilen artırımları yıllardır bozmaktadır.

Makale İçeriği

Bu ölçüt, basına “Yargıtay’dan sosyal medyada hakarete yeni kriter” başlığıyla yansıyan bir 4. Ceza Dairesi kararıyla yeniden gündeme geldi. Oysa kriter yeni değildir. Aynı cümleyi kuran kararlar 2017’den bu yana Yargıtay’ın karar arama sisteminde yer alır; yalnızca 2025 yılında bu ölçütün kelimelerini birlikte taşıyan 36 karar bulunur. Bu yazıda alenen hakaretin ne olduğunu, gizli hesap, WhatsApp grubu, kapalı grup, yorum ve özel mesaj ayrımlarını, cezaya, önödemeye ve basit yargılamaya etkisini Yargıtay kararlarıyla birlikte ele alıyoruz.

Ana hatlarıyla

Alenen hakaret ayrı bir suç değil, hakaret suçunun cezasını altıda bir artıran bir hâldir.

  • Ölçüt: Hakaretin herhangi bir sınırlama olmaksızın belirlenemeyen sayıda kişi tarafından görülebilmesi gerekir; ortamda başkalarının bulunması yetmez.
  • Sosyal medya: Mahkeme, hesabın, sayfanın ya da grubun herkese açık olup olmadığını tespit etmeden artırım yapamaz; yalnız takipçilere açık paylaşım, WhatsApp grubu ve kapalı grup Yargıtay’a göre aleni değildir.
  • Suç yine vardır: Aleniyet yoksa yalnız artırım düşer; hakaret suçu ortadan kalkmaz.
  • Usul: Alenen hakaret önödeme kapsamındadır, uzlaştırmaya tabi değildir; aleniyet artırımı uygulandığında basit yargılama usulü kapanır.
  • Yeni değil: Bu ölçütü kuran Yargıtay kararları 2017’den bu yana aynı gerekçeyi tekrarlar.

Alenen Hakaret Nedir?

Alenen hakaret, TCK m.125’te tanımlanan hakaret suçunun aleni bir ortamda işlenmesidir. Kanun metni kısadır: “Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.” (TCK m.125/4). Bu fıkra 29.06.2005 tarihli 5377 sayılı Kanun’la bugünkü hâlini almıştır ve o tarihten bu yana değişmemiştir.

Kanun “alenen” kelimesini tanımlamaz. Tanımı Yargıtay’ın içtihadı yapmıştır ve bu tanım on yılı aşkın süredir aynı cümleyle tekrarlanır: aleniyetin oluşabilmesi için “olay yerinde başkalarının bulunması yeterli olmayıp hakaretin belirlenemeyen sayıda kişi ve herkes tarafından görülme, duyulma ve algılanabilme olasılığının bulunması, herhangi bir sınırlama olmaksızın herkese açık olan yerlerde işlenmesi” gerekir. Bu cümle, sosyal medya dosyalarında olduğu kadar kafede, hastanede, cezaevinde ya da sokakta işlenen hakaretlerde de aynen kullanılır.

Tanımın üç parçası ayrı ayrı önemlidir. Birincisi belirlenemeyen sayı: hakareti görenlerin kim oldukları ve kaç kişi oldukları önceden belli olmamalıdır. İkincisi olasılık: kaç kişinin fiilen gördüğü değil, görme imkânının bulunup bulunmadığı ölçülür. Üçüncüsü sınırlama olmaması: ortama girişin bir onaya, bir üyeliğe, bir davete ya da takip isteğinin kabulüne bağlı olmaması gerekir.

Alenen hakaret ayrı bir suç mu?

Hayır. Alenen hakaret, TCK m.125/1’deki hakaret suçunun nitelikli hâlidir ve cezada artırım sebebi olarak işler. Mahkeme önce hakaret suçunun oluşup oluşmadığına bakar, suç oluşmuşsa temel cezayı belirler, ardından aleniyet varsa bu cezayı altıda bir artırır. Aleniyetin bulunmaması sanığı beraat ettirmez; yalnızca artırımın yapılmamasını sağlar.

Hakaret suçunun genel yapısını, isnat ve sövme ayrımını ve diğer fıkraları TCK 125 hakaret suçu yazımızda ayrıntılı anlattık. Bu yazının ekseni yalnızca dördüncü fıkradır.

Aleniyet için kaç kişinin görmesi gerekir?

Kanunda bir sayı yoktur ve Yargıtay da bir sayı aramaz. Üç kişinin bulunduğu kapalı bir odada söylenen söz aleni değildir; buna karşılık herkese açık bir sayfada yazılan ve hiç kimsenin okumadığı kanıtlanan bir yorum aleni olabilir. Ölçüt, izleyici sayısı değil ortamın herkese açık olup olmadığıdır.

  1. Ceza Dairesi 2015’te bu ayrımı çok yalın bir olayda kurmuştur: sanık, kaldığı cezaevi odasında başkalarının yanında hakaret etmişti ve mahkeme cezayı aleniyet gerekçesiyle artırmıştı. Daire, “herkesin girmesine elverişli olmayan, sanığın kaldığı cezaevi odasında aleniyet ögesinin oluşmadığı gözetilmeden cezanın artırılması” gerekçesiyle hükmü bozdu (Yargıtay 18. CD, E.2015/7234 K.2015/5015, 10.09.2015). Odada birden fazla kişi vardı; ama odaya herkes giremiyordu.

Sosyal Medyada Hakaret Her Zaman Alenen Hakaret Sayılır mı?

Sayılmaz. Sosyal medyanın “herkese açık” olduğu düşüncesi yaygındır ama mahkeme için bir karine değildir. Yargıtay, sosyal medyada işlenen hakarette aleniyet artırımını ancak paylaşımın gerçekten herkes tarafından görülebildiği tespit edilmişse yerinde bulur. Bu tespit yapılmadan verilen hüküm, çoğu zaman yalnız bu sebeple bozulur.

  1. Ceza Dairesi bu denetimi her dosyada aynı soru kalıbıyla yapar. 2026 tarihli bir bozma kararındaki ifade şudur: “Sanığın Facebook isimli sosyal paylaşım sitesinde yer alan hesabından yaptığı paylaşımın sayfasının herkese açık olup olmadığı, paylaşımın herkes tarafından görülme olanağı olup olmadığı tespit edildikten sonra, aleniyet unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenerek sonucuna göre 5237 sayılı Kanun’un 125/4. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi, hukuka aykırı görülmüştür.” (Yargıtay 4. CD, E.2023/16470 K.2026/1787, 19.01.2026).

Mahkemenin yanıtlaması gereken sorular somut olarak şunlardır:

  • Paylaşım, yorum ya da mesaj hangi platformda ve hangi alanda yapıldı: kişisel profil, bir sayfa, bir grup, bir mesajlaşma uygulaması?
  • O alan herkese açık mıydı, yoksa takip isteği, arkadaşlık, üyelik ya da davet gibi bir sınırlamaya mı bağlıydı?
  • Paylaşımın kendisinin görünürlük ayarı neydi: “herkese açık” mı, “yalnızca arkadaşlar” mı?
  • Bu bilgiler hangi delille tespit edildi: ekran görüntüsü, açık kaynak araştırması, tespit tutanağı ya da bilirkişi raporu?

Yargıtay bu ölçütü ilk kez mi uyguluyor?

Hayır. Karar arama sisteminde “herkese açık”, “facebook”, “aleniyet” ve “hakaret” kelimelerini birlikte taşıyan 77 karar bulunur; en eskisi 2017 tarihlidir ve yıllara göre dağılım 2024’te 14, 2025’te 36, 2026’nın ilk dokuz ayında 13 karardır. Sosyal paylaşım sitesinde işlenen hakarette paylaşımın “belirlenemeyen sayıda kişi tarafından görülme olanağı araştırıldıktan sonra” artırım yapılabileceğini söyleyen karar 26.09.2017 tarihlidir (Yargıtay 18. CD, E.2015/34867 K.2017/9677). 2019’da aynı Daire, müştekilerin yorumları başka birinin Facebook hesabında gördüğünü söylemesi karşısında “sanığa ait hesabın herkese açık nitelikte olup olmadığı araştırılıp aleniyet unsurunun ne şekilde oluştuğu tartışılmadan” yapılan artırımı bozdu (Yargıtay 18. CD, E.2017/7187 K.2019/12887, 24.09.2019).

Bu kararların eskileri 18. Ceza Dairesi’ne, 2020 sonrasındakiler ağırlıkla 4. Ceza Dairesi’ne aittir; hakaret dosyalarını inceleyen daire değişmiş, ölçüt değişmemiştir. Basına yeni kriter diye yansıyan karar bu çizginin son halkasıdır; kararın tam metni henüz Yargıtay’ın karar arama sisteminde yayımlanmadığı için künyesini veremiyoruz, ancak basına yansıyan gerekçe yukarıdaki kararların gerekçesiyle aynıdır. Kararların kendi metninde de “içtihat değişikliği” ya da “yerleşik uygulamadan dönülmüştür” gibi bir ifade yer almaz.

Karar hangi durumda bozuluyor, hangi durumda onanıyor?

Bozma sebebi çoğu zaman aleniyetin yokluğu değil, araştırılmamış olmasıdır. Yargıtay, dosyada hesabın açık mı kapalı mı olduğunu gösteren bir veri yoksa hükmü bozar ve yerel mahkemeden bu tespiti yapmasını ister. Dosyada paylaşımın kapalı bir alanda yapıldığı açıkça görülüyorsa, yeniden yargılamaya gerek görmeden artırımı hükümden çıkarır.

Tespit yapılmış ve paylaşım gerçekten herkese açıksa sonuç tersine döner. 4. Ceza Dairesi 2026’da, sanığın yalnızca aleniyet hükümlerinin uygulanamayacağını ileri sürdüğü bir dosyada “sosyal paylaşım sitesi tespit tutanağı ile tüm dosya kapsamından sanığın mahkumiyet ve paylaşımın herkese açık olması karşısında aleniyet hükümlerinin uygulanmasına ilişkin Mahkemenin takdir ve gerekçesi yerinde bulunmuş” diyerek hükmü onadı (Yargıtay 4. CD, E.2026/2508 K.2026/7408, 21.04.2026). Yani “sosyal medyada hakarette ceza artırılmaz” diye bir kural da yoktur; belirleyici olan, paylaşımın açıklığının dosyaya delille girmiş olmasıdır.

Gizli Hesaptan Yapılan Hakaret Alenen Hakaret Sayılır mı?

Yargıtay’ın kararlarına göre sayılmaz. Gizli (kapalı) hesapta paylaşımı yalnızca hesap sahibinin onayladığı takipçiler görebilir. Bu kişilerin sayısı yüksek olsa bile belirlidir; hesaba erişim takip isteğinin kabulüne bağlıdır. Tanımdaki “herhangi bir sınırlama olmaksızın” şartı bu yüzden karşılanmaz.

  1. Ceza Dairesi bu sonucu iki ayrı kararda aynı cümleyle kurmuştur. Mahkemeler, paylaşımın yalnızca takipçiler tarafından görülebildiğini kendi gerekçelerinde kabul ettikleri hâlde cezayı artırmıştı. Daire, “sanığın suça konu paylaşımının yalnızca takipçiler tarafından görüleceğinin kabul edilmesine rağmen sanık hakkında 5237 sayılı Kanun’un 125 inci maddesinin dördüncü fıkrasının uygulanması” gerekçesiyle iki hükmü de bozdu (Yargıtay 4. CD, E.2021/9730 K.2023/18101, 09.05.2023; E.2021/27494 K.2024/6011, 06.05.2024).

Gizli hesaptan yazılan hakaret suç olmaya devam eder. Paylaşım mağdurun kendisine yöneltilmişse yüze karşı hakaret ya da TCK m.125/2’deki ileti hükmü, mağdur muhatap alınmamışsa m.125/1’deki gıyapta hakaret hükmü tartışılır. Değişen tek şey altıda birlik artırımdır.

Instagram’da gizli hesaptan paylaşılan gönderi ve hikâye

Instagram’da hesap gizliye alındığında gönderiler ve hikâyeler yalnızca takip isteği onaylanmış kişilere görünür. Bu yapı, yukarıdaki kararlarda “yalnızca takipçiler tarafından görülebilen paylaşım” diye tarif edilen durumun tam karşılığıdır. Yargıtay kararlarında platform adları çoğu zaman noktalarla gizlenir ya da “sosyal paylaşım sitesi” diye yazılır; ölçüt platforma göre değil, erişimin sınırlı olup olmadığına göre kurulur.

Hikâyenin 24 saat sonra kendiliğinden kaybolması aleniyeti ortadan kaldırmaz. Hesap herkese açıksa hikâye yayında kaldığı süre boyunca herkes tarafından görülebilir; kanun aleniyet için bir süre şartı öngörmez. Buna karşılık “yakın arkadaşlar” listesine özel paylaşılan bir hikâye, hesap açık olsa bile sınırlı bir kitleye gösterilmiş olur. Bu ayrım kararlarda doğrudan tartışılmış değildir; ancak “herhangi bir sınırlama olmaksızın” ölçütü uygulandığında sonuç aynı yöne gider.

Takipçi sayısı çok yüksekse sonuç değişir mi?

Bazı hukukçular, on binlerce takipçisi olan kapalı bir hesabın fiilen herkese açık bir hesaptan farksız olduğu, bu nedenle aleniyetin kabul edilmesi gerektiği görüşü savunulmaktadır. İncelediğimiz 4. Ceza Dairesi kararlarında ise takipçi sayısına göre bir ayrım yapılmamış; ölçüt, paylaşımın yalnızca takipçiler tarafından görülebilmesi olarak belirlenmiştir. Çok takipçili kapalı hesaplarla ilgili bir dosyada bu görüş savunma ya da katılan tarafından ileri sürülebilir, fakat bugünkü içtihat onu desteklememektedir.

“Herkese açık” seçeneği işaretlenmemiş paylaşım

Facebook gibi platformlarda hesap açık olsa bile tek tek paylaşımların görünürlüğü ayrıca seçilebilir. 4. Ceza Dairesi 2025’te bu ayrıntıyı ekran görüntüsünden okudu: dosyadaki görüntüde paylaşımın “herkese açık seçeneği işaretlenmeden gerçekleştirildiğinin anlaşılması karşısında” aleniyetin nasıl oluştuğu tartışılmadan yapılan artırımı bozdu (Yargıtay 4. CD, E.2023/9253 K.2025/13140, 10.09.2025).

Aynı karar ikinci ve daha temel bir soruyu da sordu. Sanık hakareti kendi kişisel hesabında, mağduru muhatap almadan yazmıştı. Daire, bunun gıyapta hakaret olduğunu ve TCK m.125/1’in son cümlesi uyarınca “en az üç kişiyle ihtilat” şartının nasıl oluştuğunun delilleriyle açıklanması gerektiğini belirtti. Yani kapalı bir kitleye yapılan paylaşımda yalnızca aleniyet değil, suçun kendisinin oluşup oluşmadığı da tartışılabilir.

Herkese Açık Bir Gönderinin Altına Yazılan Yorum Aleni midir?

Yorum, yazıldığı yerin açıklığını paylaşır. Herkese açık bir sayfadaki ya da herkese açık bir hesabın gönderisinin altına yazılan yorum, o sayfayı açan herkes tarafından görülebilir ve kural olarak aleni kabul edilir. Yorumun yapıldığı sayfa bir grup ya da kapalı bir profilse, mahkemenin bunu ayrıca araştırması gerekir.

  1. Ceza Dairesi, başka bir kullanıcının paylaşımına cevap olarak yazılan yorumda “sayfasının herkese açık olup olmadığı, paylaşımın ve yazıların herkes tarafından görülme algılama olanağı olup olmadığı” tespit edilmeden yapılan artırımı bozmuştur (Yargıtay 4. CD, E.2023/15752 K.2025/18421, 17.11.2025). 2026’da da, yorumun yapıldığı grubun herkese açık olup olmadığı araştırılmadan verilen hüküm aynı gerekçeyle bozuldu (Yargıtay 4. CD, E.2024/6825 K.2026/7040, 15.04.2026).

Burada yorumu yazanın kendi hesabının gizli olması sonucu değiştirmez. Yorum, kendi profilinde değil, başkasının açık sayfasında yayımlanmaktadır. Tersine, yorumu yazanın hesabı açık olsa bile yorum kapalı bir grubun içindeyse, belirleyici olan grubun kapalılığıdır.

WhatsApp Grubunda veya Kapalı Grupta Hakaret Alenen Sayılır mı?

Sayılmaz. WhatsApp grupları davetle katılınan, üyeleri belli olan ortamlardır. 4. Ceza Dairesi bu grupları kararlarında açıkça “aleni sayılmayan whatsapp grubu” diye nitelendirir. Cumhurbaşkanına hakaret suçunda aleniyet artırımını düzenleyen TCK m.299/2 için verilen iki kararda, sözlerin WhatsApp grubunda söylendiği anlaşıldığı hâlde cezanın artırılması hukuka aykırı bulundu (Yargıtay 4. CD, E.2022/8364 K.2025/4592, 11.03.2025; E.2023/2014 K.2025/17186, 27.10.2025). Aleniyetin tanımı her iki maddede aynıdır; bu kararların gerekçesi TCK m.125/4 bakımından da geçerlidir.

Kapalı gruplar için de aynı sonuç verilmiştir. Ekran görüntüsünde grubun “kapalı grup” olarak göründüğü dosyalarda Daire, grubun “ne şekilde aleni olduğu açıklanmadan” yapılan artırımı bozmuştur (Yargıtay 4. CD, E.2023/3898 K.2025/11926, 25.06.2025). Başka bir kararda paylaşımların “kapalı grup içerisinde gerçekleştirildiğinin anlaşılması karşısında, aleniyet ögesinin oluşmadığı gözetilmeyip” artırım yapılması “fazla ceza tayini” sayıldı (Yargıtay 4. CD, E.2023/12366 K.2025/17613, 03.11.2025).

Yargıtay bu eksikliği tarafların ileri sürmesini de beklemez. 2025’teki bir dosyada hükmü temyiz eden bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet savcısıydı ve savcının itirazı aleniyetle değil, suçların içtimaıyla ilgiliydi. Daire savcının bu itirazını reddetti; ancak “kapalı grup” ibaresi taşıyan bir sayfadaki yorumun herkes tarafından görülme olanağı bulunup bulunmadığı tespit edilmeden aleniyet artırımı yapılmasını kendiliğinden bozma sebebi yaptı (Yargıtay 4. CD, E.2023/7400 K.2025/20613, 10.12.2025).

WhatsApp grubunda hakaret suç mu?

Suçtur, ama hangi fıkradan cezalandırılacağı mağdurun grupta olup olmamasına bağlıdır. Mağdur gruptaysa ve mesaj ona yöneltilmişse, sesli, yazılı ya da görüntülü iletiyle işlenen hakareti düzenleyen TCK m.125/2 uygulanır. Mağdur grupta değilse hakaret gıyapta işlenmiştir ve TCK m.125/1’in son cümlesi gereği ceza verilebilmesi için fiilin “en az üç kişiyle ihtilat ederek” işlenmesi gerekir.

İhtilat ile aleniyet sık karıştırılır. Bazı kaynaklarda “üç kişiden kalabalık bir WhatsApp grubunda hakaret alenidir” denir; bu yanlıştır. Üç kişi şartı gıyapta hakaretin oluşma şartıdır; aleniyet ise suç oluştuktan sonra devreye giren artırım sebebidir. Kalabalık bir WhatsApp grubunda ihtilat gerçekleşebilir, fakat grup yine aleni değildir. Yargıtay’a göre ihtilat mesajla da kurulabilir: “üç veya daha fazla kişiye mektup göndermek, telefon etmek, SMS veya e-mail göndermek suretiyle de gerçekleştirilebilir”; ancak failin sözleri en az üç kişinin duyabileceği bir ortamda söylemesi yetmez, “muhatapların bizzat anlamaları duyup algılaması gerekir” (Yargıtay 4. CD, E.2023/8530 K.2025/17799, 04.11.2025).

İhtilat Aleniyet İleti
Dayanak TCK m.125/1 son cümle TCK m.125/4 TCK m.125/2
Ne zaman aranır Mağdur yokken (gıyapta) yapılan hakarette Her hakarette ayrıca değerlendirilir Mesaj mağduru muhatap aldığında
Ölçüt En az üç kişinin sözü algılaması Belirlenemeyen sayıda kişinin sınırlama olmaksızın görebilmesi Mesajın mağdura yöneltilmesi
Yoksa sonuç Gıyapta hakaret cezalandırılamaz Suç oluşur, yalnız altıda bir artırım yapılmaz Diğer fıkralar değerlendirilir
Sosyal medya örneği Mağdurun bulunmadığı bir gruba yazılan mesaj Herkese açık profil veya sayfadaki paylaşım DM, WhatsApp özel mesajı, mağdura yazılan yorum

Kapalı Facebook grubunda yapılan yorum

Grup kapalıysa, yorumun başka bir kişinin açık profilinde paylaşılmış bir içeriğe bağlı görünmesi tek başına aleniyet doğurmaz. 4. Ceza Dairesi, kapalı grupta yapılan paylaşımın altına yazılan yorumda, dosyadaki tutanakta yorumun “paylaşım ziyarete kapalı olduğundan tespit edilemediği” bildirildiği için aleniyet artırımını hükümden çıkardı ve yeniden yargılama yapmadan sonuç hapis cezasını 10 aya indirdi (Yargıtay 4. CD, E.2023/4742 K.2025/11296, 18.06.2025).

Özel Mesajla Yapılan Hakaret Alenen Hakaret midir?

Değildir. Instagram DM, Facebook Messenger, WhatsApp özel sohbeti, SMS ya da e-posta ile yalnızca mağdura gönderilen mesaj, tanımı gereği sınırlı bir ortamdır; mesajı mağdurdan başka kimse görmez. Bu hâlde hakaret TCK m.125/2 kapsamında cezalandırılır ve aleniyet artırımı yapılmaz.

Yargıtay bu sonucu, aleniyetin artırım değil suçun unsuru olduğu bir suç tipinde de açıkça kurmuştur. Facebook hesabından başka bir kullanıcıya mesaj gönderilerek işlenen ve kanunda “alenen” işlenmesi aranan bir suçta 11. Ceza Dairesi, eylemin “aleniyet unsurunu taşımadığı ve suçun unsurları itibariyle oluşmadığı gözetilmeden” verilen mahkûmiyeti bozdu (Yargıtay 11. CD, E.2018/555 K.2018/4698, 17.05.2018). Hakaret suçunda aleniyet yalnız artırım sebebi olduğu için DM’den yapılan hakaret suç olmaya devam eder; değişen şey, cezanın artırılmamasıdır.

Özel mesajın ekran görüntüsünün sonradan mağdur ya da bir başkası tarafından yayılması, kural olarak gönderenin eylemini geriye dönük olarak aleni hâle getirmez; aleniyet, failin hakareti hangi ortamda işlediğine göre değerlendirilir.

Aleniyet Olmazsa Hakaret Suçu Ortadan Kalkar mı?

Kalkmaz. Hesabın gizli olduğunu, grubun kapalı olduğunu ya da mesajın özel olduğunu kanıtlamak, sanığa beraat değil yalnızca daha düşük bir ceza kazandırır. Yargıtay’ın bu konudaki bozma kararlarının büyük kısmı, mahkûmiyetin kendisini yerinde bulup yalnızca artırım kısmını denetler. 4. Ceza Dairesi’nin kapalı grup kararında dosya yeniden yargılamaya gönderilmedi; artırım hükümden çıkarıldı, ceza indirildi ve hüküm düzeltilerek onandı.

Beraat ancak başka bir sebeple mümkündür: sözlerin onur, şeref ve saygınlığı rencide edecek nitelikte olmaması, kaba ama hakaret boyutuna ulaşmayan ifade olarak kalması, mağdura yönelik olmaması (TCK m.126 matufiyet), gıyapta hakarette ihtilat şartının kurulamaması ya da paylaşımın sanık tarafından yapıldığının ispatlanamaması. Bu savunmalar aleniyet itirazıyla birlikte ileri sürülebilir; ancak birbirinin yerine geçmez.

Alenen Hakaretin Cezası Ne Kadar?

TCK m.125/1’e göre hakaretin cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Kanun hakime bir seçim hakkı tanır; hapis cezası tercih edildiyse bunun gerekçesi hükümde gösterilmelidir. 4. Ceza Dairesi, seçimlik cezada “hangi hukuksal gerekçelerle hapis cezasının tercih edildiğinin” gösterilmemesini de bozma sebebi yapmıştır (Yargıtay 4. CD, E.2024/6825 K.2026/7040).

Alenen işlenen hakarette belirlenen ceza altıda bir oranında artırılır. Adli para cezası seçilirse, TCK m.52/2 uyarınca bir gün karşılığı en az 100, en fazla 500 Türk lirası olarak kişinin ekonomik durumuna göre belirlenir. Bazı kaynaklarda hâlâ yer alan “günlüğü 20 ile 100 TL arası” bilgisi, 02.03.2024 tarihli 7499 sayılı Kanun’la değiştirilmeden önceki metne aittir.

Durum Temel ceza aralığı Aleniyet varsa
Basit hakaret (m.125/1) 3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası Belirlenen ceza 1/6 artırılır
İleti yoluyla hakaret (m.125/2) Aynı ceza Mesaj özel olduğu için kural olarak artırım yok
Kamu görevlisine görevinden dolayı, inanç ve kutsal değerler (m.125/3) Alt sınır 1 yıldan az olamaz Belirlenen ceza 1/6 artırılır
Değişik zamanlarda aynı kişiye birden fazla hakaret (m.43) Ceza 1/4’ten 3/4’e kadar artırılır Aleniyet artırımı ayrıca uygulanır

Sayısal bir örnekle: mahkeme temel cezayı 12 ay hapis olarak belirlerse, aleniyet artırımıyla ceza 14 aya çıkar. Temel ceza 3 ay ise 3 ay 15 güne çıkar. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakarette alt sınır bir yıl olduğu için alenen işlenmesi hâlinde ceza, takdiri indirim hariç, en az 14 ay olur. Kamu görevlisine hakaretin kendine özgü kurallarını kamu görevlisine hakaret yazımızda ele aldık.

Aleniyet artırımı düşerse ceza ne kadar azalır?

Altıda bir artırım çarpma yoluyla uygulandığı için, artırım çıkarıldığında sonuç cezanın yedide biri ortadan kalkar. Basına yansıyan bilgilere göre yeni kararın konusu olan dosyada ilk derece mahkemesi 1 yıl 5 ay 15 gün hapis cezası vermişti. Bu cezada aleniyet artırımı uygulanmışsa ve yeniden yargılamada aleniyet kabul edilmezse, diğer her şey aynı kaldığında sonuç 1 yıl 3 ay olur. Hangi artırımların uygulandığı kararın tam metni yayımlandığında netleşecektir.

Sanığın temyizi üzerine bozulan dosyalarda Yargıtay, yeniden hüküm kurulurken cezayı aleyhe değiştirme yasağının (CMK m.307/5) gözetilmesini ayrıca hatırlatır. Yani yeniden yargılamada aleniyet bu kez kabul edilse bile, sanık hakkında önceki hükümden daha ağır bir ceza verilemez.

Birden fazla mesajda zincirleme suç artırımı

Aynı kişiye farklı zamanlarda birden fazla hakaret edilmişse TCK m.43 uyarınca tek ceza verilir ve bu ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır. Ancak her mesaj dizisi zincirleme suç değildir. 4. Ceza Dairesi, hakaret içerikli mesajların “kısa zaman aralığı içinde ve aynı suç işleme kararı kapsamında” gönderildiği bir dosyada eylemlerin “bir bütün halinde tek fiil kapsamında değerlendirilmesi” gerektiğini, m.43’ün uygulanmasının fazla ceza tayini olduğunu belirtmiştir (Yargıtay 4. CD, E.2021/27494 K.2024/6011). Aynı kararda aleniyet artırımı da bozuldu; yani tek dosyada iki ayrı artırım birden düşebilir.

Alenen Hakaret Önödemeye Tabi mi?

Tabidir. TCK m.75/6-a-2, 7531 sayılı Kanun’la 14.11.2024’te hakaret suçunu önödeme kapsamına aldı. İlk düzenleme yalnızca belirli fıkraları sayıyordu: m.125’in ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (b) ve (c) bentleri ve dördüncü fıkrası, yani alenen hakaret. 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanun bu bendi yeniden yazdı ve bugünkü metin “Hakaret (üçüncü fıkranın (a) bendi hariç, madde 125)” şeklindedir. Böylece kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışındaki bütün hâller, alenen hakaret de dahil, önödeme kapsamındadır.

Bazı kaynaklarda önödemenin yalnızca “125/2, 125/3-b, 125/3-c ve 125/4” için uygulandığı yazılıdır; bu liste 7531’in ilk hâline aittir ve 25.12.2025’ten beri güncel değildir. Önödemede fail, Cumhuriyet savcılığının tebliği üzerine belirlenen tutarı on gün içinde öderse kamu davası açılmaz. Tutar kanundaki ölçütlere göre savcılıkça hesaplanıp tebliğ edilir; mağdurun rızası aranmaz. Aynı suç beş yıl içinde tekrar işlenirse fail hakkında aynı suçtan dolayı önödeme uygulanmaz (TCK m.75/6 son cümle).

Hakaret artık uzlaştırmaya tabi değildir. CMK m.253/3, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve ısrarlı takiple birlikte hakaret suçunu da uzlaştırma dışına çıkarır. “Hakaret davasında önce zorunlu uzlaştırma yapılır” bilgisi eski düzenlemeye aittir. Önödeme ile uzlaştırma arasındaki farkı ve önödeme gerçekleşmezse dosyanın nasıl ilerlediğini hakaret davasında uzlaşma olmazsa ne olur yazımızda ayrıntılı anlattık.

Aleniyetin Basit Yargılama, Erteleme ve HAGB Üzerindeki Etkisi

Aleniyet artırımının en az bilinen sonucu usule ilişkindir. CMK m.251/1’e göre basit yargılama usulü “adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda” uygulanabilir. Basit hakaretin üst sınırı tam iki yıldır; bu nedenle basit yargılamaya elverişlidir. Aleniyet artırımı uygulandığında ise suçun kanundaki üst sınırı iki yılı aşar ve basit yargılama yolu kapanır.

  1. Ceza Dairesi bunu 2026’da somut bir dosyada uyguladı. Sanık hakkında önce basit yargılama usulüyle mahkûmiyet kararı verilmiş, sanığın itirazı üzerine genel hükümlere göre duruşma açılmış ve sanık gelmediği için savunması alınmadan hüküm kurulmuştu. Daire, eylemin aleni ortamda işlendiği kabul edilerek m.125/4 uygulandığına göre “suçun kanun maddesinde öngörülen cezasının üst sınırı 2 yılı aştığından basit yargılama usulünün uygulanamayacağı”, bu nedenle ihtarlı davetiyeyle yetinilemeyeceği ve sanığın duruşmada bizzat hazır edilmesi gerektiği sonucuna vardı; savunma hakkının kısıtlandığı gerekçesiyle hükmü bozdu (Yargıtay 4. CD, E.2024/1524 K.2026/2303, 03.02.2026). Aynı kararın ilk bozma sebebi de yorumun yapıldığı grubun herkese açık olup olmadığının araştırılmamasıydı.

Madalyonun öbür yüzü de Yargıtay kararlarında yer alır. Aleniyet unsurunun oluşmadığının kabulü hâlinde dosya basit yargılama kapsamına girer ve mahkûmiyet hâlinde sonuç cezada dörtte bir indirim gündeme gelir (CMK m.251/3). 4. Ceza Dairesi 2021’de, aleniyet araştırması sonucunda bu artırımın düşmesi hâlinde basit yargılama hükümlerinin de değerlendirilmesini istemiştir (Yargıtay 4. CD, E.2020/12636 K.2021/1495, 19.01.2021).

Erteleme (TCK m.51) ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK m.231/5) ise suçun kanundaki üst sınırına değil, hükmolunan cezaya bakar: iki yıl veya daha az süreli hapis cezası. Hakaret dosyalarında aleniyet artırımına rağmen verilen ceza çoğu zaman bu sınırın altında kalır; ancak m.125/3, zincirleme suç ve aleniyet artırımları birleştiğinde sınır aşılabilir. HAGB hükümleri 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun’la yeniden düzenlenmiştir; somut dosyada güncel metnin koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Mahkeme Hesabın Herkese Açık Olduğunu Nasıl Tespit Eder?

Aleniyet bir maddi vakıadır ve delille kanıtlanır. Yargıtay kararlarında başvurulan araçlar şunlardır: mağdurun şikâyet dilekçesine eklediği ekran görüntüleri, kolluğun ya da savcılığın yaptığı açık kaynak araştırması, sosyal paylaşım sitesi tespit tutanağı ve gerektiğinde uzman bilirkişi incelemesi. 4. Ceza Dairesi bir dosyada, paylaşımların herkese açık olup olmadığının “uzman bilirkişi tarafından yapılacak inceleme neticesinde tespit edilmesinden sonra” artırımın değerlendirilmesini istemiştir (Yargıtay 4. CD, E.2022/8612 K.2024/14878, 20.11.2024).

Ekran görüntüsü tek başına her zaman yeterli değildir. Sanığın paylaşımı kabul etmediği ve ekran görüntülerinin şikâyet dilekçesine fotokopi olarak eklendiği bir dosyada Daire, sanığa paylaşımı kendisinin yapıp yapmadığının sorulması ve “anılan paylaşımın tespitine yönelik açık kaynak araştırması” yaptırılması gerektiğini belirtti (Yargıtay 4. CD, E.2023/12366 K.2025/17613). Tersine, kolluk hesabı açık kaynaktan incelediğinde suç içerikli bir paylaşıma rastlamadığını bildirmişse, bu bilgi aleniyet aleyhine güçlü bir veri olur (Yargıtay 4. CD, E.2023/5772 K.2025/18042, 05.11.2025).

Paylaşımın zamanla silinmesi ya da hesabın sonradan gizliye alınması tespiti zorlaştırır. Mahkeme bugünkü duruma değil, paylaşımın yapıldığı ve yayında kaldığı dönemdeki duruma bakmak zorundadır. Bu yüzden delilin hakaret yayındayken toplanması belirleyicidir.

Mağdur delili nasıl toplamalı?

  • Paylaşımın, yorumun ya da mesajın ekran görüntüsünü tarih ve saatiyle birlikte alın; mümkünse paylaşımın bağlantı adresini (URL) not edin.
  • Ekran görüntüsünde hesabın kullanıcı adının, profil sayfasının ve varsa görünürlük simgesinin (herkese açık, arkadaşlar, kilit işareti) görünmesine dikkat edin.
  • Paylaşımın herkese açık olduğunu göstermek için içeriği kendi hesabınıza giriş yapmadan ya da onu takip etmeyen bir hesaptan açıp aynı görüntüyü kaydedin.
  • Yorumsa, yorumun bulunduğu sayfanın ya da grubun açık mı kapalı mı olduğunu gösteren grup bilgisi ekranını da kaydedin.
  • Şikâyet dilekçesinde paylaşımın açık kaynaktan tespit edilmesini ve gerekirse bilirkişi incelemesi yapılmasını açıkça talep edin.

Şikâyet süresi de delil kadar önemlidir. Hakaret şikâyete bağlıdır (TCK m.131/1) ve şikâyet, fiil ile failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. 7531 sayılı Kanun’la eklenen cümleye göre bu süre, her ne suretle olursa olsun, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK m.73/2). Anonim bir hesaptan yapılan hakarette fail geç bulunsa bile bu iki yıllık tavan işler.

Sanık aleniyete nasıl itiraz eder?

Aleniyet artırımına karşı savunma, hesabın ya da grubun kapalılığını gösteren somut verilerle kurulur: hesabın gizli olduğu, paylaşımın görünürlük ayarının sınırlı olduğu, yorumun kapalı bir grupta yapıldığı ya da mesajın yalnızca mağdura gönderildiği. Bu itiraz yargılamanın her aşamasında ileri sürülmeli ve açık kaynak araştırması ya da bilirkişi incelemesi talep edilmelidir. Mahkeme bu talebi karşılamadan artırım yaparsa, istinaf ve temyizde bozma sebebi oluşur.

İtirazın ceza dışında da sonucu vardır: artırım düşerse dosya basit yargılamaya elverişli hâle gelebilir, sonuç ceza erteleme ve HAGB sınırlarının altında kalabilir. Aleniyet tartışması ile ifadenin hakaret boyutuna ulaşıp ulaşmadığı, matufiyet ve ihtilat itirazlarının birlikte kurulması gerekir. Şikâyet, savunma ve kanun yolu aşamalarında hangi adımların izlendiğini hakaret davası avukatı sayfamızda anlattık; aleniyet itirazının dosyadaki delillerle nasıl kurulacağı da orada ele alınan konulardandır.

Aleniyet Tazminat Davasını Etkiler mi?

Aleniyet cezayı artırdığı gibi hukuk mahkemesindeki manevi tazminat değerlendirmesini de etkileyebilir. TBK m.58’e dayanan manevi tazminatta miktar kanunda sabit değildir; hâkim TBK m.51 uyarınca durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önünde tutar. Herkese açık bir paylaşım, yalnızca mağdura gönderilmiş bir mesaja göre daha geniş bir kitleye ulaştığı için saldırının ağırlığını artıran bir veri olarak ileri sürülebilir.

Ceza dosyası ile tazminat davası birbirinden bağımsızdır. Önödeme yapılıp kamu davası açılmasa bile kişisel haklar saklıdır (TCK m.75/5). Tazminat davasının süreleri, miktarın nasıl belirlendiği ve harç konusunu hakaret nedeniyle manevi tazminat davası yazımızda ayrıntılı anlattık.

Yargıtay Kararlarında Alenen Hakaret

Aşağıdaki tablo, yazıda ele alınan kararları olay tipine göre özetler. Kararların tamamı Yargıtay’ın karar arama sisteminden alınmıştır.

Karar Olay Sonuç
18. CD, E.2015/7234 K.2015/5015, 10.09.2015 Cezaevi odasında hakaret Oda herkese açık değil, artırım BOZULDU
18. CD, E.2015/34867 K.2017/9677, 26.09.2017 Sosyal paylaşım sitesinde kendi sayfasında hakaret Görülme olanağı araştırılmadan artırım BOZULDU
11. CD, E.2018/555 K.2018/4698, 17.05.2018 Facebook’tan özel mesaj Mesaj aleniyet taşımaz
18. CD, E.2017/7187 K.2019/12887, 24.09.2019 Facebook yorumları Hesabın açıklığı araştırılsın, BOZMA
4. CD, E.2021/9730 K.2023/18101, 09.05.2023 Yalnız takipçilere açık paylaşım Artırım BOZULDU
4. CD, E.2021/27494 K.2024/6011, 06.05.2024 Takipçilere açık paylaşım, kısa aralıkla mesajlar Aleniyet ve zincirleme BOZULDU
4. CD, E.2022/8364 K.2025/4592, 11.03.2025 WhatsApp grubu (TCK 299/2) Aleni değil, BOZMA
4. CD, E.2023/4742 K.2025/11296, 18.06.2025 Kapalı Facebook grubunda yorum Artırım çıkarıldı, ceza 10 aya indi
4. CD, E.2023/9253 K.2025/13140, 10.09.2025 “Herkese açık” seçilmemiş paylaşım Aleniyet ve ihtilat tartışılsın, BOZMA
4. CD, E.2023/12366 K.2025/17613, 03.11.2025 Kapalı grupta paylaşım, fotokopi ekran görüntüsü Açık kaynak araştırması + artırım BOZULDU
4. CD, E.2024/1524 K.2026/2303, 03.02.2026 Grup yorumu, basit yargılama Aleniyet varsa basit yargılama olmaz, BOZMA
4. CD, E.2026/2508 K.2026/7408, 21.04.2026 Herkese açık paylaşım, tespit tutanağı Artırım yerinde, ONAMA

Sıkça Sorulan Sorular

Alenen hakaret ne demek?

Hakaretin, herhangi bir sınırlama olmaksızın belirlenemeyen sayıda kişi tarafından görülebilecek, duyulabilecek ya da algılanabilecek bir ortamda işlenmesidir. TCK m.125/4’e göre bu durumda ceza altıda bir oranında artırılır.

Alenen hakaretin cezası ne kadar?

Hakaretin temel cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Alenen işlenmişse mahkemenin belirlediği ceza altıda bir artırılır; örneğin 12 aylık ceza 14 aya çıkar.

Gizli hesaptan hakaret edilirse ceza artar mı?

Yargıtay’ın kararlarına göre artmaz. Paylaşımın yalnızca takipçiler tarafından görülebildiği kabul edilmişse aleniyet artırımı yapılamaz; ancak hakaret suçu yine oluşur.

Instagram hikâyesinde yapılan hakaret alenen sayılır mı?

Hesap herkese açıksa hikâye yayında kaldığı süre boyunca herkes tarafından görülebildiği için aleni sayılabilir. Hesap gizliyse ya da hikâye yalnızca yakın arkadaşlar listesine paylaşıldıysa erişim sınırlıdır ve aleniyet tartışmalı hâle gelir.

WhatsApp grubunda hakaret alenen hakaret midir?

Değildir. Yargıtay 4. Ceza Dairesi WhatsApp gruplarını “aleni sayılmayan” ortamlar olarak nitelendirir. Mağdur gruptaysa ileti yoluyla hakaret, değilse en az üç kişiyle ihtilat şartıyla gıyapta hakaret tartışılır.

DM’den yapılan hakaret suç mu?

Suçtur. Mağduru muhatap alan yazılı, sesli ya da görüntülü iletiyle işlenen hakaret TCK m.125/2’ye göre temel cezayla cezalandırılır. Mesaj özel olduğu için aleniyet artırımı yapılmaz.

Alenen hakaret önödemeye tabi mi?

Tabidir. 7571 sayılı Kanun sonrası TCK m.75/6-a-2, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışındaki bütün hakaret hâllerini önödeme kapsamına alır. Aynı suç beş yıl içinde tekrar işlenirse önödeme uygulanmaz.

Alenen hakaret uzlaşmaya tabi mi?

Değildir. CMK m.253/3’e göre hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez.

Paylaşımı sildim, yine de aleniyet artırımı yapılır mı?

Kanunda silmeye bağlanmış bir sonuç yoktur. Silme, suçun işlenmiş olmasını ortadan kaldırmaz; aleniyet, paylaşımın yayında kaldığı süre içinde herkese açık olup olmadığına göre değerlendirilir. Silme yalnızca bu dönemin delillerle tespitini zorlaştırır.

Kapalı bir gruptaki paylaşıma yorum yaptım, bu aleni sayılır mı?

Yargıtay’a göre kapalı grupta yapılan yorum aleni değildir. 4. Ceza Dairesi kapalı grupta yazılan yorumda aleniyet artırımını hükümden çıkararak cezayı indirmiştir.

Takipçi sayım çok yüksek ama hesabım gizli, aleniyet olur mu?

Doktrinde çok takipçili kapalı hesaplarda aleniyetin kabul edilmesi gerektiği görüşü vardır. İncelediğimiz Yargıtay kararlarında ise takipçi sayısına göre bir ayrım yapılmamış, yalnızca takipçilere açık paylaşımda artırım bozulmuştur.

Alenen hakarette şikâyet süresi ne kadar?

Fiil ve failin öğrenildiği günden itibaren altı aydır ve her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret şikâyete bağlı değildir.

Alenen hakaret basit yargılamaya tabi mi?

Aleniyet artırımı uygulandığında suçun üst sınırı iki yılı aştığı için basit yargılama usulü uygulanamaz. Yargıtay 4. Ceza Dairesi bu durumda sanığın duruşmada hazır edilmeden mahkûm edilmesini savunma hakkının kısıtlanması saymıştır.

Aleniyet yoksa beraat eder miyim?

Hayır. Aleniyetin bulunmaması yalnızca altıda birlik artırımı ortadan kaldırır. Beraat için sözlerin hakaret niteliği taşımaması, mağdura yönelik olmaması ya da gıyapta hakarette ihtilat şartının bulunmaması gibi ayrı bir sebep gerekir.


Bu yazı ne değildir? Somut bir şikâyet ya da ceza dosyası hakkında hukuki görüş değildir. Metin, Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine ve Yargıtay’ın karar arama sisteminde yayımlanmış kararlara dayanan genel bilgilendirmedir. Aleniyetin varlığı hesabın, paylaşımın ve grubun somut ayarlarına ve dosyadaki delillere göre değiştiği için, şikâyet ya da savunma aşamasında dosyanın bir avukatla birlikte incelenmesi gerekir. Sosyal medyada hakaretin genel çerçevesi için sosyal medya ve internet üzerinden hakaret, yargılamanın süresi için hakaret davası ne kadar sürede sonuçlanır yazılarımıza bakabilirsiniz. Kanun metinlerine 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu bağlantılarından ulaşabilirsiniz.