Adana Engelli Sağlık Kurulu Raporu Düzenlemeye Yetkili Sağlık Kuruluşları
Adana engelli sağlık kurulu raporu, yalnızca Sağlık Bakanlığının yetkilendirdiği sağlık kuruluşlarından alınabilir; Bakanlığın 12 Mayıs 2026 tarihli güncel listesine göre Adana’da bu yetkiye sahip sekiz kurum bulunmaktadır. Listede yer almayan sağlık kuruluşlarından alınan raporlar kurumlarca değerlendirmeye dahi alınmaz.
Bu yazıda Adana’daki yetkili hastanelerin tam listesini kurum kodlarıyla birlikte veriyor; başvurunun e-Devlet adımından rapor teslimine kadar işleyişi, rapor süresini, ücret rejimini, itiraz yolunu ve raporun hangi haklara hangi engel oranı eşiğinde kapı açtığını yürürlükteki mevzuat hükümleriyle açıklıyoruz. 19 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin bu alandaki üç önemli değişikliğine ve engelli araç alımında 2026’da yaşanan özel tüketim vergisi kırılmasına ayrıca yer verdik.
Özet
Adana’da engelli sağlık kurulu raporu, Sağlık Bakanlığının yetkili kuruluş listesinde yer alan altı kamu hastanesi ile iki üniversite hastanesinden alınabilir; özel hastaneler bu raporu kural olarak düzenleyemez.
- Başvurudan önce e-Devlet üzerinden kişisel sağlık bilgi formu doldurulur; ardından yetkili hastaneye dilekçeyle ya da kurum sevk yazısıyla gidilir.
- Rapor, başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır.
- Kurul, kurul başkanıyla birlikte en az yedi daimi üyeden oluşur; engel oranı Ek-2 kılavuzuna göre yüzde olarak yazılır.
- Rapora itiraz süresi otuz gündür ve itiraz il sağlık müdürlüğüne yapılır; Adana’nın hakem hastaneleri Adana Şehir Hastanesi ile Adana Seyhan Devlet Hastanesi’dir.
- Rapor tek başına hak doğurmaz: vergi indirimi, istihdam kontenjanı ve araç alımı gibi haklarda ayrıca ilgili mevzuattaki oran eşiği aranır.
Adana’da Engelli Sağlık Kurulu Raporu Veren Hastaneler
Adana’da engelli sağlık kurulu raporu veren hastaneler, Sağlık Bakanlığının yayımladığı “Engelli Sağlık Kurulu Raporu Düzenlemeye Yetkili Hastane Listesi”nde tek tek sayılır. Listenin 12 Mayıs 2026 tarihli sürümüne göre Adana’da sekiz sağlık kuruluşu bu raporu düzenlemeye yetkilidir: altısı Sağlık Bakanlığına bağlı hastane, ikisi üniversite hastanesidir.
| # | Kurum kodu | Sağlık kuruluşu | Rol | Kurum türü |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 625541 | Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi (Adana Şehir Hastanesi) | A-I | Sağlık Bakanlığı |
| 2 | 177004 | Adana Seyhan Devlet Hastanesi | A-II | Sağlık Bakanlığı |
| 3 | 6282 | Adana Yüreğir Devlet Hastanesi | A-II | Sağlık Bakanlığı |
| 4 | 637568 | Adana Çukurova Devlet Hastanesi | B | Sağlık Bakanlığı |
| 5 | 6219 | Kozan Devlet Hastanesi | B | Sağlık Bakanlığı |
| 6 | 6349 | Ceyhan Devlet Hastanesi | B | Sağlık Bakanlığı |
| 7 | 900138 | Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi | — | Üniversite |
| 8 | 900110 | Başkent Üniversitesi Adana Uygulama ve Araştırma Merkezi | — | Üniversite (vakıf) |
Tablodaki “rol” sütunu, Bakanlığın hastaneleri hizmet kapasitesine göre sınıflandırdığı kurumsal rol grubunu gösterir. Rapor yetkisi bakımından belirleyici olan, hastanenin rol harfi değil listede yer alıp almadığıdır: A-I rolündeki bir hastane de B rolündeki bir devlet hastanesi de aynı yönetmelik hükümlerine tabidir ve aynı engel oranı kılavuzunu uygular.
Listede Olmayan Hastaneden Alınan Rapor Geçerli midir?
Geçerli değildir. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in 7 nci maddesinin ikinci fıkrası açık hüküm koyar: “Yetkili olmayan sağlık kurum ve kuruluşları ile 6 ncı maddede belirtildiği şekilde sağlık kurulunu teşkil edemeyen sağlık kurum ve kuruluşlarının verdiği raporlar kurumlarca değerlendirmeye alınmaz.” Yani rapor fiilen düzenlenmiş olsa bile Sosyal Güvenlik Kurumu, vergi dairesi, İŞKUR ya da belediye o belgeyi işleme koymaz.
Aynı yönetmeliğin 8 inci maddesinin (g) bendine göre raporun sisteme kaydedilmesi ve sistemden rapor numarası alınması da geçerlilik şartıdır; numarasız düzenlenen rapor geçersiz kabul edilir. Bu nedenle başvuru yapmadan önce hastanenin güncel listede bulunduğunu teyit etmek, sonradan yeniden rapor almak zorunda kalmanın önüne geçer.
Yetkili Hastane Listesi Nereden ve Ne Sıklıkla Güncellenir?
Liste, Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün internet sitesinde Engelli Sağlık Kurulu Raporu Düzenlemeye Yetkili Sağlık Kuruluşları Listesi başlığıyla yayımlanır ve dönem dönem güncellenir. Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin 64 üncü maddesinin on birinci fıkrası bu konuda bağlayıcıdır: “Yetkili hastane listelerinde ve rapor formatlarında yapılan değişikliklerin Bakanlık resmi internet sitesinde duyurulmasından itibaren güncel yetkili hastane listeleri ve rapor formatları esas alınır.”
Pratik sonucu şudur: bir hastanenin geçmişte rapor vermiş olması bugün de yetkili olduğu anlamına gelmez. Randevu almadan önce güncel listeyi kontrol etmek, özellikle il dışından gelen veya yıllar önce aldığı raporu yenilemek isteyen başvurucular için önemlidir. Başka bir ilde başvuru yapacaklar aynı mantıkla o ilin listesine bakmalıdır; örneğin Ankara’da engelli sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili sağlık kuruluşlarını ayrı bir yazıda ele aldık.

Adana’da Tam Teşekküllü Sağlık Raporu Veren Hastaneler Hangileri?
Adana’da tam teşekküllü sağlık raporu, tam teşekküllü sağlık kurulu kurabilen hastanelerden alınır. Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin 9 uncu maddesine göre tam teşekküllü sağlık kurulu; başhekim ya da görevlendireceği bir hekimin başkanlığında yedi zorunlu branştan oluşur:
- İç hastalıkları uzmanı
- Genel cerrahi uzmanı
- Göz hastalıkları uzmanı
- Kulak burun boğaz hastalıkları uzmanı
- Nöroloji uzmanı
- Ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı
- Fiziksel tıp ve rehabilitasyon veya ortopedi ve travmatoloji uzmanı
Bu yapı, Adana’da pratikte A-I ve A-II rolündeki hastaneler ile üniversite hastanelerinde bulunur. Hastalık durumuna göre kurul başkanının teklifiyle üroloji, tıbbi onkoloji gibi başka branşlardan hekimler de kurula davet edilebilir (m. 9/2). Hastanın teşhis ve tedavisinde bizzat görev almış hekim varsa kurula katılır veya görüşünü kurula bildirir (m. 9/3).
Tam teşekküllü sağlık raporu ile engelli sağlık kurulu raporu aynı belge değildir. İkisi farklı kurullarca, farklı formatlarda ve farklı amaçlarla düzenlenir. Karıştırılması, yanlış rapor alınmasına ve sürecin baştan tekrarlanmasına yol açan en yaygın hatadır.
| Ölçüt | Tam teşekküllü sağlık kurulu raporu | Engelli sağlık kurulu raporu |
|---|---|---|
| Dayanak | Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 9 | Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik |
| Kurulun oluşumu | Başhekim + 7 zorunlu branş | Kurul başkanı + en az 6 branş, toplam en az 7 daimi üye |
| Ne yazar | Kişinin genel sağlık durumu, talebe konu özel kriter | Engel grubu, bağımlılık değerlendirmesi ve engel oranı (%) |
| Tipik kullanım | Memuriyet, silah ruhsatı, sürücü belgesi, öğrencilik işlemleri | Vergi indirimi, ÖTV istisnası, engelli kadrosu, sosyal yardımlar |
| Yetkili kurum | Bakanlıkça yetkilendirilen sağlık kuruluşları | Bakanlığın engelli rapor listesindeki kuruluşlar |
Adana’da Heyet Raporu Veren Hastaneler ve Heyet Raporu Ne Demek?
Halk arasında “heyet raporu” denilen belge, mevzuattaki adıyla sağlık kurulu raporudur. Üç veya daha fazla uzman hekimin bir arada karar vermesi nedeniyle “heyet” adını almıştır; ayrı bir rapor türü değildir. Dolayısıyla Adana’da heyet raporu veren hastaneler, sağlık kurulu kurabilen hastanelerdir ve engelli raporu söz konusu olduğunda yukarıdaki sekiz kurumluk liste geçerlidir.
Sürecin genel işleyişini ayrıntılı ele aldığımız heyet raporu nasıl alınır yazımız, randevudan rapor teslimine kadar adımları tüm rapor türleri bakımından anlatıyor. Sıkça sorulan “3 doktorlu heyet raporu” ifadesinin mevzuattaki karşılığı ise üç hekimli sağlık kuruludur. Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 10/1 uyarınca bu kurul, ilgili daldan üç uzman ile kurul başkanından oluşur; aynı dalda üç uzman yoksa en yakın uzmanlık dallarından hekimler görevlendirilir.
Bu kurulun uygulamada sık ihlal edilen bir kuralı vardır. Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir: “Üç hekimli sağlık kurullarında raporda imzası olan tüm hekimlerce kişinin muayenesi ayrı ayrı yapılmadan kurul raporu düzenlenemez.” Yani raporda imzası bulunan her hekimin başvurucuyu bizzat muayene etmiş olması gerekir; tek hekimin muayenesiyle üç imzalı rapor düzenlenmesi usule aykırıdır.
Kurulda karara katılmayan üyenin gerekçeli muhalefet şerhi yazma hakkı vardır. Ancak bu şerhler, adli makamlar hariç olmak üzere raporu talep eden kuruma veya kişiye verilmez (m. 9/5 ve m. 10/5). Rapor sonucunu tartışmak isteyen başvurucunun elinde şerh metni bulunmaz; itiraz yolu bu nedenle ayrıca düzenlenmiştir.
Özel Hastaneler Engelli Raporu Verebilir mi?
Kural olarak veremez. 19 Mayıs 2026 tarihli ve 33258 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği‘nin 54 üncü maddesinin ikinci fıkrası şu hükmü taşır: “Bakanlıkça izin verilen hâller hariç olmak üzere, usulüne uygun olarak teşekkül ettirilmiş olsa bile özel sağlık hizmeti sunucuları, birinci fıkrada belirtilenler dışında durum bildirir sağlık raporları düzenleyemezler.”
Birinci fıkrada özel hastanelere bırakılan alan dardır: tedavi ettikleri hastaların istirahat/iş göremezlik raporları ile tedavide kullanılan ilaç, tıbbi cihaz ve malzeme kullanım raporları. Engelli sağlık kurulu raporu bu kapsamın dışındadır.
Bakanlık izin verecek olsa bile aranan şartlar ağırdır. Aynı fıkraya göre özel sağlık kuruluşunun hastane ruhsatında iç hastalıkları, kulak burun boğaz, genel cerrahi, göz hastalıkları, ortopedi ve travmatoloji veya fiziksel tıp ve rehabilitasyon, nöroloji ile ruh sağlığı ve hastalıkları branşlarının kayıtlı olması ve bu branşlardaki kurul üyesi hekimin hastanede tam gün esasına göre çalışması zorunludur. Bu branşların varlığı yalnızca ön şarttır; izin, ilin ihtiyacı ve kamu kapasitesi değerlendirilerek verilir.
Bakanlığın 12 Mayıs 2026 tarihli listesinde Adana için kayıtlı bir özel hastane bulunmamaktadır. Bu nedenle “Adana’da özel hastaneden engelli raporu aldım” denilen durumlar, çoğunlukla farklı bir rapor türünün (ilaç kullanım raporu, istirahat raporu, durum bildirir tek hekim raporu) engelli raporu sanılmasından kaynaklanır.
Gerçeğe aykırı rapor düzenlendiğinin tespiti hâlinde yaptırım hem rapora hem kuruma yönelir: rapor iptal edilir, ilgililer hakkında Türk Ceza Kanunu’nun 204 ve 210 uncu maddeleri uyarınca suç duyurusunda bulunulur ve özel sağlık kuruluşunun rapor düzenleme yetkisi Bakanlıkça iptal edilir (m. 69/1-2).
Üniversite Hastaneleri Engelli Raporu Veriyor mu?
Veriyor. Adana’daki sekiz yetkili kurumun ikisi üniversite hastanesidir: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ve Başkent Üniversitesi Adana Uygulama ve Araştırma Merkezi. Bunlardan ikincisi bir vakıf üniversitesine bağlıdır; ancak üniversite hastaneleri mevzuat bakımından “özel sağlık hizmeti sunucusu” kategorisinde değerlendirilmez ve Bakanlık listesinde ayrı bir başlık altında yer alır.
Üniversite hastanelerinde kurul başkanı, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m. 6/8 uyarınca ana bilim dalı başkanıdır; devlet hastanelerinde ise başhekim ya da başhekimin görevlendirdiği uzman hekimdir. Kurul yapısı ve uygulanan engel oranı kılavuzu her iki kurum türünde de aynıdır.
Adana’da En Kolay Engelli Raporu Veren Hastane Hangisi?
Mevzuat açısından “en kolay engelli raporu veren hastane” diye bir kategori yoktur ve olması da mümkün değildir. Adana’daki sekiz yetkili kurumun tamamı aynı yönetmeliğe ve aynı ölçüm aracına tabidir: engel oranı, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in Ek-2’sinde yer alan engel alanları kılavuzuna göre belirlenir (m. 10/3). Kılavuz, hangi bulguya kaç puan verileceğini önceden yazar; hastanenin takdirine bırakılan serbest bir alan değildir.
Birden fazla rahatsızlığı olanlarda oranlar toplanmaz, Ek-3’teki Balthazard yöntemiyle hesaplanır; 65 yaş ve üzerindeki bireylerin oranına ayrıca %10 eklenir (m. 10/4). Aynı tıbbi tablo, aynı kılavuz ve aynı formülle değerlendirildiğinde hastaneler arasında sonuç farkı beklenmez.
Pratikte hastaneler arasında değişen şey oran değil, süreç hızıdır: randevu yoğunluğu, kurulun toplanma sıklığı, hastanede eksik branş bulunup bulunmaması. Kurulda gerekli branş hekimi yoksa ya da tetkik yapılamıyorsa, ilgili hekim konsültasyon formuyla en yakın sağlık kuruluşundan hizmet alır ve muayene formu tamamlanır (m. 8/1-ç). Bu da süreci uzatır.
Oranı gerçekte belirleyen şey, dosyanın tıbbi içeriğidir: güncel tetkikler, görüntüleme raporları, tanı kodları ve fonksiyon kaybını gösteren klinik bulgular. “Hangi hastane daha yüksek oran verir” sorusu yerine “hangi belge eksik” sorusuna odaklanmak, sonucu değiştirme ihtimali olan tek yaklaşımdır.
Randevusuz Heyet Raporu Alınabilir mi?
Sağlık kurulu süreci randevu ve poliklinik muayenesi üzerine kurulmuştur. Yönetmelik, sağlık raporu muayenelerinin ilgili hekime veya uzmanlık dallarına ait polikliniklerde yapılacağını ve e-Rapor sistemi üzerinden poliklinik muayene tarihi ile kayıt numarası verileceğini öngörür (Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 8/1-2). Muayene kaydı oluşmadan kurul dosyası ilerlemez.
Bunun tek istisnası itiraz sürecidir: rapora itiraz edilip il sağlık müdürlüğü hakem hastane belirlediğinde, kişi sevk yazısıyla ilgili hastaneye doğrudan müracaat edebilir (m. 56/5). Bunun dışında “randevusuz heyet raporu” beklentisi, hastanelerin yoğunluk yönetimiyle değil sistemin işleyişiyle çelişir.
Adana Şehir Hastanesi Sağlık Kurulu: Randevu, Konum ve İletişim
Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ilin A-I rolündeki en büyük sağlık kuruluşudur ve engelli sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkilidir (kurum kodu 625541). Hastanenin resmi iletişim bilgileri şöyledir:
| Adres | Dr. Mithat Özsan Bulvarı, Kışla Mah. 4522 Sokak No: 28 Yüreğir / ADANA |
| Santral | 0322 455 90 00 |
| Randevu | MHRS — ALO 182, mhrs.gov.tr veya MHRS mobil uygulaması |
| Hakem hastane | Evet (Bakanlık hakem hastane listesinde yer alır) |
Sağlık kurulu birimlerinin hastane içindeki konumu ve kurulun toplandığı günler hastane yönetimince belirlenir ve dönem dönem değişebilir. Bu nedenle blok/kat bilgisi ile kurul gününü, randevu alırken MHRS üzerinden ya da hastane santralinden teyit etmek en güvenli yoldur.
Adana Şehir Hastanesi’nin bu yazı bakımından ikinci bir özelliği daha vardır: hastane, Sağlık Bakanlığının hakem hastane listesinde yer alır. Yani ilde verilen bir engelli sağlık kurulu raporuna itiraz edildiğinde, dosya bu hastaneye ya da Adana Seyhan Devlet Hastanesi’ne yönlendirilebilir. İtiraz süreci bu yazının ilerleyen bölümünde ayrıntılı ele alınmıştır.
Yüreğir ve Seyhan Devlet Hastanelerinde Sağlık Kurulu
Adana Yüreğir Devlet Hastanesi (kurum kodu 6282) ve Adana Seyhan Devlet Hastanesi (kurum kodu 177004), A-II rolündeki iki kamu hastanesidir ve her ikisi de engelli sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkilidir. Şehir merkezine yakınlıkları nedeniyle randevu bulmak çoğu zaman daha kolaydır.
Kozan ve Ceyhan Devlet Hastaneleri ise ilçe merkezlerinde hizmet verir. İlçede oturan başvurucular için bu iki hastane, il merkezine gitmeden rapor alma imkânı sağlar. Ancak kurulun tam olarak teşekkül edebilmesi için gerekli branşların hastanede bulunması gerektiğinden, çok branşlı bir engel durumunda dosya konsültasyonla il merkezine yönlendirilebilir.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu İçin Adana’daki Yetkili Sağlık Kurumları
Sekiz kurumun tamamı aynı yetkiye sahip olduğuna göre, başvurucunun önündeki soru “hangisi rapor verir” değil “hangisi bana uygun” sorusudur. Seçimi belirleyen üç ölçüt vardır: kurumun konumu, engel durumunun kaç branşı ilgilendirdiği ve hastanede o branşların bulunup bulunmadığı.
| Konum | Yetkili kurum | Öne çıkan durum |
|---|---|---|
| Yüreğir | Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi · Adana Yüreğir Devlet Hastanesi | Şehir hastanesi aynı zamanda hakem hastanedir; çok branşlı dosyalar için geniş kadro |
| Seyhan | Adana Seyhan Devlet Hastanesi · Adana Çukurova Devlet Hastanesi | Seyhan Devlet Hastanesi hakem hastane listesindedir |
| Sarıçam | Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi | Üçüncü basamak; kurul başkanı ana bilim dalı başkanıdır |
| Yüreğir | Başkent Üniversitesi Adana Uygulama ve Araştırma Merkezi | Vakıf üniversitesi hastanesi; Bakanlık listesinde üniversite başlığı altındadır |
| Kozan | Kozan Devlet Hastanesi | İlçe merkezinde başvuru imkânı |
| Ceyhan | Ceyhan Devlet Hastanesi | İlçe merkezinde başvuru imkânı |
Mevzuatta ikamet şartı aranmaz. Yetkili listede yer alan herhangi bir kuruluşa başvurulabilir; rapor, başvurunun yapıldığı sağlık kuruluşunca düzenlenir. Nitekim Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m. 8/1-ç, raporun “başvuru yapılan sağlık kuruluşunca düzenlenmesini esas” alır. İlgili branş hekimi ya da tetkik imkânı yoksa hizmet konsültasyonla başka kuruluştan alınır, dosya yine ilk başvurulan hastanede tamamlanır.
Engel durumu tek bir uzmanlık dalını ilgilendiriyorsa kurul, o daldan üç uzman hekimle oluşturulabilir (m. 6/5); bu, ilçe hastanelerinde de sürecin tamamlanabilmesi anlamına gelir. Buna karşılık birden fazla sistemi ilgilendiren, örneğin hem ortopedik hem nörolojik hem de psikiyatrik bulgu taşıyan dosyalarda kurul en az yedi daimi üyeyle toplanır ve bu kadro pratikte büyük hastanelerde bulunur.
Son bir uyarı: itiraz ihtimalini de hesaba katmak gerekir. İlk raporu hakem hastaneden almak, itiraz aşamasında kişinin listedeki başka bir hastaneye sevk edilmesine yol açar (SRY m. 55/4). Bu, sürecin daha uzun sürmesi anlamına gelebilir; ancak rapor sonucu bakımından bir dezavantaj yaratmaz.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu Alım Süreci ve Gereklilikler
Süreç, 19 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren Sağlık Raporları Yönetmeliği ile e-Devlet adımından başlatılmıştır. Bu, eski anlatımların çoğunda bulunmayan ve atlanması hâlinde başvurunun hastanede beklemesine yol açan ilk basamaktır.
| Adım | Ne yapılır | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 | e-Devlet üzerinden kişisel sağlık bilgi formu doldurulur veya güncellenir. 18 yaşından küçüklerde bu işlemi veli ya da vasi yapar. | SRY m. 6/1 |
| 2 | Yetkili sağlık kuruluşuna rapor istek nedenini belirten dilekçe ile başvurulur; kurum sevkiyle gelenler sevk yazısını sunar. | SRY m. 6/2 |
| 3 | Kurul sekretaryası başvuru evrakını ve rapor istek nedenini kontrol eder, muayene olunacak poliklinikleri belirler. | SRY m. 6/3 |
| 4 | İlgili polikliniklerde muayene yapılır; klinik bulgular, ICD kodları, tetkikler ve fonksiyon kaybı muayene formuna işlenir. | Engellilik Yön. m. 8/1-c |
| 5 | Kurul, bireyi bizzat görerek engellilik durumunu belirler; engel grubu ve bağımlılık değerlendirmesi rapora yazılır. | Engellilik Yön. m. 8/1-d, e, f |
| 6 | Rapor sisteme kaydedilir ve rapor numarası alınır; bireysel başvuruda iki, kurum başvurusunda üç nüsha düzenlenir. | Engellilik Yön. m. 8/1-g, ğ |
| 7 | Rapor başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır ve e-Devlet üzerinden görüntülenebilir. | Engellilik Yön. m. 8/1-j · SRY m. 8/8 |
Kısıtlılık kararı bulunanlar vasisiyle, 18 yaşından küçükler ise veli veya vasisiyle birlikte başvurmak zorundadır. Durum bildirir tek hekim raporu başvurularında dilekçe ya da sevk yazısı şartı aranmaz; bu şart yalnızca sağlık kurulu raporları için geçerlidir (SRY m. 6/2).
Engelli Raporu İçin Gerekli Belgeler
- Nüfus cüzdanı, kimlik kartı veya pasaport — kimlik tespiti için.
- Rapor istek nedenini belirten dilekçe ya da kurum sevk yazısı.
- Son altı ay içinde çekilmiş fotoğraf — sağlık kurulu raporlarında fotoğraf bulunması zorunludur (Engellilik Yön. m. 8/1-i; SRY m. 8/7).
- Varsa önceki sağlık raporları ve engel durumuna ilişkin epikriz, ameliyat raporu, görüntüleme ve laboratuvar sonuçları.
- Vesayet/kısıtlılık kararı — kısıtlı bireylerde vasilik belgesi.
Fotoğraf sayısı konusunda mevzuatta sabit bir rakam yoktur; belirleyici olan fotoğrafın son altı ay içinde çekilmiş olmasıdır. Rapor formatında fotoğraf bölümü bulunmayan hâllerde ise rapora ayrıca fotoğraf eklenmesine gerek olmayıp kimlik tespiti belgeler üzerinden yapılır (SRY m. 64/4).
Kurulda Kaç Hekim Bulunur?
Birden fazla uzmanlık dalını ilgilendiren engel durumlarında engellilik sağlık kurulu, kurul başkanı ile birlikte en az yedi daimi üyeden oluşur. Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında sayılan branşlar şunlardır: iç hastalıkları, göz hastalıkları, kulak burun boğaz hastalıkları, genel cerrahi, nöroloji ile ruh sağlığı ve hastalıkları.
Hastanede fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı varsa bu uzmanın kurulda yer alması zorunludur; yoksa varsa ortopedi ve travmatoloji uzmanı kurula katılır (m. 6/3). Tek bir uzmanlık dalını ilgilendiren engel durumlarında ise kurul, o daldan üç uzman hekimin katılımıyla oluşturulur (m. 6/5).
Kurul, başkan ve tüm üyelerin katılımıyla toplanır; kararlar oy çokluğuyla alınır, eşitlik hâlinde başkanın oyu yönünde karar verilmiş sayılır (m. 6/6). Uygulamada zaman zaman duyulan “beş branşta muayene” ölçütü mevzuatta yer almaz; ölçüt branş sayısı değil, kurulun usulüne uygun teşekkül etmiş olmasıdır.
Adana Engelli Sağlık Kurulu Raporu Kaç Günde Çıkar, Ücretli mi?
Rapor, başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır. Bu süre hem Sağlık Raporları Yönetmeliği’nin 8 inci maddesinin sekizinci fıkrasında hem de Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in 8 inci maddesinin (j) bendinde aynı şekilde yazılıdır; hastaneye göre değişen bir süre değildir.
Otuz gün üst sınırdır. Tek branşı ilgilendiren, tetkiki tamamlanmış dosyalarda rapor daha kısa sürede çıkabilir; çok branşlı değerlendirme, ek tetkik ya da konsültasyon gerektiren dosyalarda süre sınıra yaklaşır. Sürenin aşılması hâlinde başvurucu, hastane hasta hakları birimine ya da il sağlık müdürlüğüne başvurabilir.
Rapor Ücreti Kim Tarafından Belirlenir?
Rapor ücretleri hastanelerin kendi takdirine bırakılmamıştır. Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 64/13 açıktır: “Sağlık raporları için tahsil edilebilecek ücretler, yetkili tüm sağlık hizmet sunucularınca geçerli olmak üzere Bakanlıkça belirlenir.” Belirlenen ücret politikasına aykırı işlem yapan özel sağlık hizmeti sunucularının yetkileri iptal edilir (m. 69/3).
İstirahat raporları bakımından ayrıca özel bir yasak vardır: bu raporlar muayenenin bir parçası sayılır ve kişilerden “istirahat raporu ücreti” adı altında ayrıca ücret talep edilemez (m. 12/7). İtiraz aşamasında ise kural terstir; kamu personelinin kurumunca yapılan itirazlar hariç, itiraz üzerine doğan sağlık hizmeti giderleri itiraz edenden tahsil edilir (m. 56/6).
“Parayla heyet raporu veren hastane” arayışının hukuki karşılığı yoktur. Ücret ödenerek elde edilen şey muayene ve rapor hizmetidir; rapor sonucu satın alınamaz. Gerçeğe, fenne veya usule aykırı düzenlendiği tespit edilen rapor iptal edilir ve ilgililer hakkında Türk Ceza Kanunu m. 204 ve 210 uyarınca suç duyurusunda bulunulur (m. 69/1).
Raporda Engel Oranı Nasıl Belirlenir?
Engel oranı, kurulun serbest takdiriyle değil Ek-2 engel alanları kılavuzuna göre belirlenir ve raporun ilgili bölümünde yüzde (%) olarak yazılır (Engellilik Yön. m. 10/3). Kılavuzda hastalığın adı yer almasa bile değerlendirme yapılabilir; bu hâlde vücut sistemleri üzerinden fonksiyon kayıpları esas alınır (m. 10/5).
Birden fazla hastalığı veya fonksiyon kaybı bulunanlarda oranlar toplanmaz. Ek-3’te yer alan Balthazard yöntemi uygulanır: oranlar en yüksekten başlayarak sıralanır, en yüksek oran 100’den çıkarılır, kalan miktar ikinci orana çarpılır, çarpım 100’e bölünüp en yüksek orana eklenir. İkiden fazla engel varsa formül sırayla tekrarlanır. 65 yaş ve üzerindeki bireylerin oranına Balthazard sonrasında ayrıca %10 eklenir (m. 10/4). Hesabın adım adım nasıl işlediğini Balthazard hesaplama tablosunu anlattığımız yazıda örnekle gösterdik.
Raporda ayrıca bağımlılık değerlendirmesi alanı yer alır ve bu alan hiçbir surette boş bırakılamaz (m. 8/1-f). Engel oranı %50 ve üzeri olup günlük yaşam aktivitelerini yardım almasına rağmen kendi başına gerçekleştiremediğine karar verilen birey “tam bağımlı engelli birey” sayılır; bu ifade, ilgili mevzuatın uygulanması bakımından ağır engellilik durumunu karşılar (m. 4/1-m).
Zihinsel, ruhsal ve davranışsal bozukluklar bölümünde engel puanı verilen kişilerin raporlarına, açıklama olarak ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı ayrıca yazılır (SRY m. 13/3-ç). Bu ibare, vesayet ve ehliyet tartışmalarında doğrudan sonuç doğurabildiği için raporun en dikkatle okunması gereken satırlarından biridir.
Engelli Sağlık Kurulu Raporlarının Kullanım Alanları
Engelli sağlık kurulu raporu, engelli bireylerin hem günlük yaşamlarında hem de toplumsal haklarını kullanabilmelerinde geniş bir kullanım alanına sahiptir. Belgenin işlevi, bireyin engel derecesini ve özel ihtiyaçlarını resmî olarak ortaya koyarak devletten ve özel sektörden talep edilebilecek hakların önünü açmaktır. Ancak burada mevzuatın en çok gözden kaçan kuralı devreye girer.
Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m. 10/1 şöyledir: “Bireyin elde edeceği sosyal haklar, hizmetler veya kazanımlar raporlar dikkate alınarak ilgili kurumlarca ayrıca belirlenir. Raporlar, tek başına hakların verilmesi için dayanak teşkil etmez. İlgili mevzuata göre diğer şartların da ayrıca sağlanması zorunludur.” Yani rapor bir kapıdır; kapının ardındaki her hak, kendi kanunundaki oran eşiğine ve diğer şartlara bağlıdır.
| Hak / imkân | Aranan eşik | Dayanak |
|---|---|---|
| Gelir vergisi engellilik indirimi — 3. derece | Çalışma gücünün asgari %40‘ını kaybetmiş olmak | GVK m. 31 |
| Gelir vergisi engellilik indirimi — 2. derece | Asgari %60 | GVK m. 31 |
| Gelir vergisi engellilik indirimi — 1. derece | Asgari %80 | GVK m. 31 |
| Engelli kadrosunda istihdam (özel sektör) | 50+ işçi çalıştıran işyerinde %3 kontenjan | 4857 sayılı İş Kanunu m. 30 |
| Engelli kadrosunda istihdam (kamu) | %4 engelli + %2 eski hükümlü kontenjanı | 4857 sayılı İş Kanunu m. 30 |
| ÖTV istisnasıyla araç alımı — özel tertibatlı | Hareket ettirici özel tertibat gerektiren engel veya ortopedik engellilik %40+ olup bu nedenle sürücü belgesi alamamak | ÖTVK m. 7/2-c |
| ÖTV istisnasıyla araç alımı — özel tertibatsız | Engellilik oranı %90 veya daha fazla | ÖTVK m. 7/2-a |
| “Ağır engelli” sayılma (tam bağımlı birey) | Engel oranı %50+ ve günlük yaşam aktivitelerinde tam bağımlılık | Engellilik Yön. m. 4/1-m |
1. Sağlık ve sosyal hizmetler:
Engelli bireylerin sosyal hizmetlerden yararlanmasında bu rapor temel belgedir. Evde bakım hizmetleri, medikal ekipman desteği (tekerlekli sandalye, işitme cihazı gibi) ve ücretsiz ya da öncelikli sağlık hizmetlerine erişimde rapor aranır. Sürekli olarak tekerlekli sandalye veya sedye kullanılmasını gerektiren durumlar, raporun açıklama kısmına ayrıca yazılır (Engellilik Yön. m. 8/1-ı).
2. Eğitim hakları ve özel eğitim:
Engelli bireylerin özel eğitime erişim hakkı bu belge ile desteklenir. Millî Eğitim Bakanlığı mevzuatı çerçevesinde ücretsiz veya destekli özel eğitim olanaklarından yararlanmada rapor esas alınır. 18 yaşından küçük çocuklarda ise bu işlevi engelli sağlık kurulu raporu değil, aşağıda ayrıca açıkladığımız ÇÖZGER üstlenir.
3. Vergi indirimleri:
Gelir Vergisi Kanunu m. 31, çalışma gücünün asgari %80’ini kaybedeni birinci derece, %60’ını kaybedeni ikinci derece, %40’ını kaybedeni üçüncü derece engelli sayar ve her derece için belirlenen aylık tutarı ücretten indirir. İndirim tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiği için, başvuru yapılacak yıl bakımından geçerli tutarın Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili tebliğinden teyit edilmesi gerekir. Engellilik indirimine esas raporlarda, raporu düzenleyen kuruluşun işverenin bulunduğu yerdeki vergi dairesi başkanlığına ya da defterdarlığa gönderdiği rapor esas alınır (Engellilik Yön. m. 13/1).
4. Kamu ve özel sektör istihdam imkânları:
4857 sayılı İş Kanunu m. 30 uyarınca elli veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işyerlerinde %3, kamu işyerlerinde %4 oranında engelli işçi çalıştırma zorunluluğu vardır. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverende kontenjan, toplam işçi sayısı üzerinden hesaplanır. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır. Yer altı ve su altı işlerinde engelli işçi çalıştırılamaz.
5. Ulaşım ve konaklama kolaylıkları:
Ulaşım ücretlerinde indirimler, ücretsiz seyahat kartları, toplu taşıma ve sosyal tesislerden indirimli yararlanma gibi imkânlar bu rapora dayanır. Adana’da belediye hizmetlerinden yararlanmak için gereken engelli kart başvuruları da raporun e-Devlet kaydı üzerinden yürütülür; ayrı bir sağlık raporu istenmez.
Adana’da engelli sağlık kurulu raporu veren hastaneler aracılığıyla bu haklardan yararlanmanın ilk adımını atabilirsiniz. Ancak raporun kendisi yeterli değildir: her kurum kendi mevzuatındaki oran eşiğini, süre şartını ve belge listesini ayrıca uygular.
Engelli Araç Alımında 2026 Kırılması: ÖTV İstisnası Yeniden Yazıldı
Engelli sağlık kurulu raporunun en çok merak edilen sonucu, özel tüketim vergisi istisnasıyla araç alımıdır. Bu alanda 2026’da esaslı bir değişiklik olmuştur ve eski metinleri kopyalayan kaynakların çoğu hâlâ yürürlükten kalkmış düzeni anlatmaktadır.
Özel Tüketim Vergisi Kanunu m. 7/2’nin (c) bendi, Anayasa Mahkemesinin 22/4/2025 tarihli ve E.2024/240, K.2025/100 sayılı kararıyla iptal edilmiş; ardından 2/4/2026 tarihli ve 7577 sayılı Kanun’un 8 inci maddesiyle yeniden düzenlenmiştir. Yeni düzenleme iki noktada eski rejimden ayrılır:
- Kapsam genişledi: Bizzat kullanma amacıyla engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıranların yanına, engelli sağlık kurulu raporunda ortopedik engelliliği yüzde 40 ve üzeri olup bu engel durumu nedeniyle sürücü belgesi alamayan malul ve engelliler de eklendi.
- Bedel sınırı ayrıştı: (c) bendi bakımından, hesaplanması gereken özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dahil bedeli 2.873.900 TL‘yi aşan 87.03 tarife pozisyonundaki taşıtlar istisna dışında kaldı. Engellilik oranı %90 ve üzeri olanlara ilişkin (a) bendindeki tutar ise ayrı bir rakam olarak düzenlenmiştir.
Kanunun 2 numaralı bendinin (a) ve (c) alt bentlerindeki tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır; 100 lirayı aşmayan kesirler dikkate alınmaz. Bu nedenle alım yapılacak yıl bakımından geçerli tutar, Gelir İdaresi Başkanlığının yayımladığı güncel tebliğ üzerinden teyit edilmelidir.
Raporun bu istisnadaki rolü teknik ve kritiktir. Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 13/3, ÖTV istisnasına esas raporlarda açıklama kısmına yalnızca iki ibareden birinin yazılabileceğini söyler: “sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir” veya “özel tertibatlı araç kullanmasına ihtiyaç yoktur”. “Otomatik vitesli araç kullanabilir” gibi zorunluluğu değil tercihi ifade eden değerlendirmelere yer verilemez. Rapora sürücü belgesi sınıfı, özel tertibat kodu ya da sürücü olunup olunamayacağına dair hüküm de yazılmaz; özel tertibat kodunu belirleme yetkisi sürücü komisyonundadır (m. 13/2 ve m. 13/3-d).
Uygulamada en sık yaşanan sorun budur: rapor doğru düzenlenmiş olsa bile açıklama satırındaki ibare yanlış seçilmişse vergi dairesi istisnayı uygulamaz ve rapor yeniden aldırılır. Bu nedenle araç alımı düşünen başvurucunun, raporu teslim aldığı anda açıklama satırını kontrol etmesi zaman kaybını önler.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?
Adana engelli sağlık kurulu raporu için sabit bir geçerlilik süresi yoktur; süre raporun kendisinde yazar. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m. 11/1 uyarınca rapor sürekli veya süreli olarak düzenlenir ve “raporda geçerlilik süresi mutlaka belirtilir.”
- Süreli rapor: Engel durumunun ilaç tedavisi, cerrahi tedavi veya rehabilitasyon uygulamalarıyla zaman içinde azalma ihtimali varsa ve hastalık bulguları tam olarak görülemiyorsa düzenlenir (m. 11/2).
- Sürekli rapor: Engel durumunun sabit kalması ya da artması söz konusu olan hastalıklar için düzenlenir (m. 11/3).
Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 66/1 ise tamamlayıcı bir kural getirir: “Sürekli ibareli olarak düzenlenen raporlar dışındaki durum bildirir sağlık raporları hekimlerce aksine bir tarih belirtilmediği durumlarda bir yıl boyunca geçerlidir.” Bu nedenle “sağlık kurulu raporu iki yıl geçerlidir” gibi genellemelerin mevzuatta karşılığı yoktur; raporun üzerindeki süre esastır.
Süreli raporlarda, sürenin bitmesine altı aydan kısa bir süre kaldığında talep üzerine yeniden rapor verilebilir (m. 11/7). Yeni bir engel durumu ortaya çıkması veya mevcut engellilik durumunun değişmesi hâlinde ise süre aranmaz: bireyin talebi ve ilgili branş hekiminin kurula sevki uygun görmesi üzerine durum yeniden değerlendirilir ve yeni rapor düzenlenir (m. 11/4).
Bir mesleğin veya işin sürekli olarak yapılamayacağını ifade eden ve itiraz aşamaları tamamlanarak hakem hastanelerin tam teşekküllü sağlık kurullarınca kesinleşen raporlar için ise kapı kapanır: ilgili mevzuattaki sağlık kriterlerinde değişiklik olmadıkça veya kişinin sağlık durumunda iyileşme olduğuna dair hekim kararı bulunmadıkça aynı amaçla yeni rapor düzenlenmez (SRY m. 66/2).
Engelli Raporuna İtiraz: Süre, Merci ve Adana’daki Hakem Hastaneler
Bir adana engelli sağlık kurulu raporu sonucunun beklenenden düşük gelmesi hâlinde izlenecek yol dava değil, idari itirazdır. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m. 12/1 uyarınca rapora; engelli birey, vasisi veya raporu talep eden kurum tarafından il sağlık müdürlüğüne itiraz edilir.
| Konu | Kural |
|---|---|
| İtiraz mercii | İl sağlık müdürlüğü (Adana İl Sağlık Müdürlüğü) |
| Bireysel itiraz süresi | Otuz gün — Engellilik Yön. m. 12/1’de teslim tarihinden; SRY m. 63/1’de raporun e-Devlet’e aktarılmasından itibaren |
| Kurum itirazı | Gerekçeli ve yazılı yapılır, süre aranmaz |
| İkinci muayene | En yakın farklı yetkili sağlık kuruluşu ya da sürekli izlemin yapıldığı kuruluş |
| Kararlar aynı yönde ise | Rapor kesinleşir |
| Kararlar çelişirse | Müdürlükçe en yakın hakem hastaneye yönlendirilir; hakem hastane kararı kesindir |
| Randevu süresi | Tebliğden itibaren en geç yirmi gün içinde randevu talebi (SRY m. 63/4) |
| Yeni başvuru yasağı | Kesinleşen rapor için aynı gereksinim alanında yeni başvuru en erken altı ay sonra (m. 12/5) |
Sağlık Bakanlığının hakem hastane listesine göre Adana’da iki hakem hastane bulunmaktadır: Adana Şehir Hastanesi (kurum kodu 625541) ve Adana Seyhan Devlet Hastanesi (kurum kodu 177004). İtiraza konu raporu ilk düzenleyen hastane aynı zamanda hakem hastane listesinde yer alıyorsa, kişi listedeki aynı veya üst roldeki diğer en yakın hastaneye sevk edilir (SRY m. 55/4).
İtiraz sürecinde iki ayrıntı çoğu zaman gözden kaçar. Birincisi: itirazdan vazgeçilir ya da süresi içinde sevk edilen merciye başvurulmazsa itiraza konu ilk rapor geçerli hâle gelir (SRY m. 63/7-a) — yani süreç askıda kalmaz, ilk sonuç yürürlüğe girer. İkincisi: itiraz süreçleri tamamlandıktan sonra itirazdan vazgeçilemez (m. 63/7-ç).
Yazım hatası, imza eksikliği, doldurulmamış alan ya da kişi bilgilerinin hatalı olması gibi usul eksikliklerinde ise itiraz yoluna gitmeye gerek yoktur. Bu hâllerde raporu düzenleyen sağlık kuruluşuna bilgi verilir; kurul gerekli düzeltmeyi yapar ve bu başvurular itiraz sayısına dahil edilmez (SRY m. 63/6). Kuruluş işlem yapmazsa il sağlık müdürlüğüne başvurulur.
İtiraz üzerine doğan sağlık hizmeti giderleri, kamu personelinin kurumunca yapılan itirazlar hariç, itiraz edenden tahsil edilir (SRY m. 56/6). Bu nedenle itiraz kararı verilmeden önce dosyadaki eksik tetkiklerin tamamlanması, itirazın sonuç verme ihtimalini artırır.
18 Yaş Altı Çocuklar İçin ÇÖZGER Raporu Nasıl Alınır?
18 yaşını doldurmamış çocuklar için engelli sağlık kurulu raporu düzenlenmez. Onlar bakımından Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) düzenlenir. Dayanağı, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’tir.
İki rapor arasındaki en önemli fark ölçüm biçimidir. ÇÖZGER’de engel oranı yazılmaz; yönetmeliğin 8 inci maddesinin (f) bendi uyarınca çocuğun durumu Ek-3’te yer alan tabloya göre özel gereksinim düzeyi olarak rapora işlenir. Birden fazla özel gereksinim alanı bulunması hâlinde en üst düzey esas alınır ve bunlar arasında sayısal formülle işlem yapılmaz.
| Ölçüt | ÇÖZGER (18 yaş altı) | Engelli sağlık kurulu raporu (erişkin) |
|---|---|---|
| Kurulun oluşumu | En az dört uzman hekim + kurul başkanı + ÇÖZGER yetkili hekimi = en az 6 daimi üye | Kurul başkanı + en az 6 branş = en az 7 daimi üye |
| Sonuç nasıl yazılır | Özel gereksinim düzeyi (oran yazılmaz) | Engel oranı (%) |
| Sınıflandırma sistemi | ICF-CY | ICF |
| Rapor süresi | Başvurudan itibaren en geç 30 gün | Başvurudan itibaren en geç 30 gün |
| Fotoğraf | 15 yaşını doldurmuş çocuklarda zorunlu | Son altı ay içinde çekilmiş fotoğraf zorunlu |
| İtiraz | Müdürlüğe, teslimden itibaren 30 gün | Müdürlüğe, teslimden itibaren 30 gün |
ÇÖZGER başvurusunu bakım veren kişi (veli, vasi ya da bakım ve gözetiminden sorumlu yetkilendirilmiş kişi) dilekçeyle yapar. Sağlık kuruluşunda çocuğu takip eden hekim, yoksa ÇÖZGER yetkili hekimi süreci başlatır; bu hekim, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanları arasından başhekim tarafından yetkilendirilir (ÇÖZGER Yön. m. 4/1-g ve m. 8/1-a).
Çocuk 18 Yaşını Doldurunca Rapor Ne Olur?
Sürekli ya da süresi devam eden ÇÖZGER raporları, terör/kaza/yaralanmaya bağlı durum bildirir raporlar hariç, çocuğun 18 yaşını doldurduğu tarih itibarıyla geçersiz hâle gelir (ÇÖZGER Yön. m. 11/6). Bu, ailelerin en sık karşılaştığı sürprizlerden biridir: rapor üzerinde “sürekli” yazsa bile 18 yaş sınırında hükmünü yitirir.
Boşluğu doldurmak için iki yol vardır. 18 yaşın dolmasına üç aydan kısa süre kalmışsa, talep üzerine erişkin mevzuatına göre yeni rapor alınabilir. Sürenin dolmasıyla raporu geçersiz hâle gelenler ise 18 yaşını doldurdukları tarihten itibaren üç ay içinde yeniden başvurmalıdır; bu başvuru üzerine düzenlenecek engelli sağlık kurulu raporu, 18 yaşın dolduğu tarihten itibaren geçerli sayılır (Engellilik Yön. m. 11/6). Böylece hak kaybı yaşanmaz.
Trafik Kazası veya Yaralanma Sonrası Hangi Rapor Alınır?
Kaza veya yaralanma sonrası alınması gereken belge, engelli sağlık kurulu raporu değildir. Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m. 9/1 uyarınca iş kazası ve meslek hastalığı dışındaki terör, kaza ve yaralanma kaynaklı fonksiyon kayıplarında Ek-4’te yer alan “Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu” düzenlenir. Trafik kazası tazminatı dosyalarında esas alınan rapor türü budur.
Bu raporun sürecinde çoğu kaynağın ters anlattığı bir nokta vardır. Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre rapor, kurumlar tarafından resmî yazı ile ve terör/kaza/yaralanmaya ilişkin belgelerle birlikte yetkili sağlık kuruluşundan talep edilir. Yani süreci başlatan, hastaneye dilekçeyle giden kazazede değil; mahkeme, sigorta şirketi ya da ilgili kurumdur. Kişinin kendi başvurusuyla aldırdığı rapor, dosyaya sunulduğunda çoğu zaman yeniden aldırılır.
Rapor, tıbbi tedavi ve rehabilitasyon süreci devam ederken süreli, süreç tamamlandıktan sonra sürekli veya süreli olarak düzenlenir; var olan kronik hastalıklara ilişkin fonksiyon kayıpları bu raporda belirtilmez (m. 9/3). Tazminat hesabında esas alınan, kural olarak tedavi tamamlandıktan sonra düzenlenen rapordur.
| Ölçüt | SGK maluliyet raporu | Kaza (Ek-4) durum bildirir raporu |
|---|---|---|
| Dayanak | Sağlık Raporları Yön. m. 28 + 5510 sayılı Kanun m. 95 | Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yön. m. 9 |
| Nerede düzenlenir | SGK MEDULA e-Rapor sistemi | Yetkili engellilik sağlık kurulu |
| Oran yazılır mı | Yazılmaz (m. 28/2) | Yazılır, yüzde olarak (m. 10/3) |
| Kim talep eder | Sigortalı veya Kurum | Kurum, resmî yazıyla (m. 9/2) |
| Kararı kim verir | Sosyal Güvenlik Kurumu (m. 28/8) | Sağlık kurulu |
| İtiraz | SGK usulü | İl sağlık müdürlüğü · 30 gün · hakem hastane |
“Hastaneden maluliyet oranı istedim, yazmadılar” şikâyetinin cevabı bu tabloda saklıdır: SGK maluliyet tespitine esas raporlarda çalışma gücü kayıp oranı ve engellilik oranı yazılmaz; rapor formatının karar alanına “Karar Sosyal Güvenlik Kurumunca verilecektir.” ibaresi yazılır. Oranın yüzde olarak yazıldığı rejim, engellilik ve kaza raporlarıdır.
Sürecin ayrıntıları için trafik kazası sonrası sağlık kurulu raporunun nasıl alındığını ve maluliyet raporu sürecini ayrıca inceleyebilirsiniz.
Belirli engel türlerinde verilen oranları merak edenler için omurga yaralanmalarında engellilik dereceleri ve görme engeli maluliyet oranı yazılarımız, Ek-2 kılavuzunun ilgili bölümlerini ayrıntılı ele alıyor. Raporun gelir ve sigorta tarafındaki sonuçları içinse sürekli iş göremezlik geliri ve rapor alınca maaşın kesilip kesilmediği konularına bakabilirsiniz.
Kaza veya yaralanma sonrası alınan rapordaki engel oranı, maddi ve manevi tazminat hesabının temelini oluşturur. Oranın eksik belirlenmesi ya da yanlış rejimde rapor alınması, yıllar sürebilen bir yargılamanın sonucunu doğrudan etkiler. Dosyanızdaki raporun türü ve içeriği konusunda tereddüdünüz varsa, tazminat hukuku alanında çalışan bir avukattan değerlendirme almanız yararlı olur.
Hangi Rapor Ne İşe Yarar? Rapor Türleri Karşılaştırması
Sağlık kuruluşlarından alınan raporlar tek bir kalıpta değildir. Yanlış türde rapor almak, sürecin baştan tekrarlanması anlamına geldiği için aşağıdaki ayrım pratikte zaman kazandırır.
| Rapor türü | Kim düzenler | Ne için kullanılır |
|---|---|---|
| Engelli sağlık kurulu raporu | Engellilik sağlık kurulu (en az 7 daimi üye) | Vergi indirimi, ÖTV istisnası, engelli kadrosu, sosyal yardım ve hizmetler |
| Tam teşekküllü sağlık kurulu raporu | Başhekim + 7 zorunlu branş (SRY m. 9) | Memuriyet, silah ruhsatı, öğrencilik, özel mevzuatın aradığı sağlık şartı |
| Üç hekimli sağlık kurulu raporu | İlgili daldan 3 uzman + kurul başkanı (SRY m. 10) | Bakanlıkça belirlenen kurul raporları; halk arasında “3 doktorlu heyet raporu” |
| Durum bildirir tek hekim raporu | Tek hekim (SRY m. 11) | Genel sağlık durumunun bildirilmesi; dilekçe/sevk şartı aranmaz |
| İstirahat raporu | Yetkilendirilen sunucularda görevli hekimler (SRY m. 12) | Çalışılamayacak günlerin belgelenmesi; tek hekim bir defada en çok 10 gün |
| Ek-4 kaza/yaralanma raporu | Engellilik sağlık kurulu | Trafik kazası, yaralanma ve terör kaynaklı fonksiyon kayıpları |
| SGK maluliyet raporu | MEDULA e-Rapor üzerinden (SRY m. 28) | Malulen emeklilik, iş kazası/meslek hastalığı; kararı SGK verir |
İşitme cihazı, tekerlekli sandalye gibi tıbbi cihaz ve malzeme kullanımına ilişkin raporlar ayrı bir kategoridedir; bunlar hekimlerce, 5510 sayılı Kanun’un genel sağlık sigortası hükümleri çerçevesinde elektronik ortamda düzenlenir (SRY m. 64/5). Özel sağlık kuruluşları da tedavi ettikleri hastalar bakımından bu raporları düzenleyebilir (m. 54/1).
Halk arasında “akli meleke raporu” denilen belgenin karşılığı ise ayrı bir rapor türü değil, ruh sağlığı ve hastalıkları muayenesini içeren sağlık kurulu raporudur. Sürücü sağlık raporları ve silah ruhsatına esas raporlar da kendi özel hükümlerine tabidir; örneğin yivli silah ruhsatında epilepsi, demans ve narkolepsi hastalığı bulunanlara olumlu rapor verilmez (SRY m. 17/1).
Bir başka önemli sınır, raporun amacının rapora yazılamamasıdır. Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 8/5-6 uyarınca, mevzuatta o amaç için özel bir sağlık kriteri belirlenmemişse ya da Bakanlık izni yoksa raporun alınma amacı rapora eklenemez; fonksiyon kayıplarının hangi işlere mâni olduğu bilgisine de yer verilmez. Dolayısıyla “tazminat için rapor” diye ayrı bir belge türü bulunmamaktadır.
Rapor türünü doğru seçmek, sürecin en başında verilen ve sonradan düzeltilmesi en pahalı olan karardır. Hangi kurumun hangi belgeyi istediği başvuru öncesinde yazılı olarak teyit edilirse, otuz günlük süreç ikinci kez işletilmek zorunda kalmaz.

Sıkça Sorulan Sorular
Engelli Sağlık Kurulu Raporu nedir?
Engelli Sağlık Kurulu Raporu, bireylerin fiziksel, zihinsel, ruhsal ya da duyusal yetilerindeki kayıpları, engelin türünü ve derecesini tespit eden; Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarındaki engellilik sağlık kurullarınca düzenlenen resmî bir belgedir. Engel oranı, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in Ek-2 kılavuzuna göre yüzde olarak yazılır. Rapor tek başına hak doğurmaz; her hak için ilgili mevzuattaki oran eşiği ve diğer şartlar ayrıca aranır.
Adana’da Engelli Sağlık Kurulu Raporu hangi sağlık kuruluşlarından alınabilir?
Sağlık Bakanlığının 12 Mayıs 2026 tarihli yetkili hastane listesine göre Adana’da sekiz kuruluş bu raporu düzenlemeye yetkilidir: Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Adana Seyhan Devlet Hastanesi, Adana Yüreğir Devlet Hastanesi, Adana Çukurova Devlet Hastanesi, Kozan Devlet Hastanesi, Ceyhan Devlet Hastanesi, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ve Başkent Üniversitesi Adana Uygulama ve Araştırma Merkezi. Liste Bakanlıkça güncellendiği için başvurudan önce güncel sürümün kontrol edilmesi gerekir.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu başvurusu için gerekli belgeler nelerdir?
Başvurudan önce e-Devlet üzerinden kişisel sağlık bilgi formu doldurulur. Hastaneye giderken kimlik belgesi, rapor istek nedenini belirten dilekçe ya da kurum sevk yazısı, son altı ay içinde çekilmiş fotoğraf ve varsa önceki sağlık raporları ile güncel tıbbi tetkikler götürülür. Kısıtlılık kararı bulunanlar vasisiyle, 18 yaşından küçükler veli veya vasisiyle birlikte başvurur. Durum bildirir tek hekim raporu başvurularında dilekçe ya da sevk yazısı şartı aranmaz.
Engelli raporu kaç günde çıkar?
Rapor, başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde tamamlanır. Bu süre hem Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 8/8’de hem de Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik m. 8/1-j’de aynı şekilde düzenlenmiştir ve hastaneye göre değişmez. Tek branşı ilgilendiren, tetkikleri tamamlanmış dosyalarda rapor daha kısa sürede çıkabilir.
Özel hastaneler engelli raporu verebilir mi?
Kural olarak veremez. Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 54/2 uyarınca, Bakanlıkça izin verilen hâller dışında özel sağlık hizmeti sunucuları usulüne uygun kurul teşkil etmiş olsa bile durum bildirir sağlık raporu düzenleyemez. Bakanlığın 12 Mayıs 2026 tarihli listesinde Adana için kayıtlı bir özel hastane bulunmamaktadır. Özel hastanelerin düzenleyebildiği raporlar istirahat/iş göremezlik raporları ile ilaç, tıbbi cihaz ve malzeme kullanım raporlarıyla sınırlıdır.
Adana’da en kolay engelli raporu veren hastane hangisidir?
Mevzuat bakımından böyle bir kategori yoktur. Adana’daki sekiz yetkili kurumun tamamı aynı Ek-2 engel alanları kılavuzunu ve birden fazla engelde aynı Balthazard yöntemini uygular; bu nedenle hastaneler arasında oran farkı beklenmez. Hastaneler arasında değişen şey randevu yoğunluğu, kurulun toplanma sıklığı ve hastanede eksik branş bulunup bulunmamasıdır. Sonucu belirleyen asıl unsur dosyadaki güncel tetkikler ve klinik bulgulardır.
Randevusuz heyet raporu alınabilir mi?
Alınamaz. Sağlık raporu muayeneleri ilgili polikliniklerde yapılır ve e-Rapor sistemi üzerinden poliklinik muayene tarihi ile kayıt numarası verilir; bu kayıt oluşmadan kurul dosyası ilerlemez. Tek istisna itiraz sürecidir: il sağlık müdürlüğü hakem hastane belirlediğinde kişi sevk yazısıyla ilgili hastaneye doğrudan müracaat edebilir. Randevular MHRS üzerinden ALO 182, mhrs.gov.tr veya mobil uygulamadan alınır.
Heyet raporu ile sağlık kurulu raporu aynı şey mi?
Aynı belgedir. “Heyet raporu” halk arasında kullanılan addır; mevzuattaki karşılığı sağlık kurulu raporudur ve üç ya da daha fazla uzman hekimin bir arada karar vermesi nedeniyle bu adı almıştır. “3 doktorlu heyet raporu” ifadesinin karşılığı ise Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 10’da düzenlenen üç hekimli sağlık kuruludur. Bu kurulda raporda imzası bulunan her hekimin kişiyi ayrı ayrı muayene etmesi zorunludur.
Tam teşekküllü sağlık raporu engelli raporu yerine geçer mi?
Geçmez. Tam teşekküllü sağlık kurulu raporu, Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 9’da düzenlenen kurulca; engelli sağlık kurulu raporu ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca engellilik sağlık kurulunca düzenlenir. İkisinin formatı, içeriği ve kullanım alanı farklıdır. Engel oranının yüzde olarak yazıldığı belge engelli sağlık kurulu raporudur; vergi indirimi ve ÖTV istisnası gibi işlemlerde bu rapor aranır.
Engelli sağlık kurulu raporu kaç yıl geçerlidir?
Sabit bir süre yoktur; geçerlilik süresi raporun üzerinde yazar. Rapor sürekli ya da süreli olarak düzenlenir ve süre mutlaka belirtilir. Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 66/1’e göre sürekli ibareli olmayan durum bildirir raporlar, hekimlerce aksine bir tarih belirtilmediği hâlde bir yıl geçerlidir. Süreli raporlarda sürenin bitmesine altı aydan kısa süre kaldığında talep üzerine yeni rapor verilebilir.
Engelli raporuna nasıl itiraz edilir?
İtiraz il sağlık müdürlüğüne yapılır. Bireysel itiraz süresi otuz gündür; kurum itirazlarında süre aranmaz. Müdürlük kişiyi yetkili en yakın farklı bir sağlık kuruluşuna yönlendirir. İki rapordaki kararlar aynı yönde ise rapor kesinleşir; çelişki varsa dosya hakem hastaneye gönderilir ve hakem hastane kararı kesindir. Kesinleşen rapor için aynı gereksinim alanında yeni başvuru en erken altı ay sonra kabul edilir. İtiraz üzerine doğan sağlık hizmeti giderleri kural olarak itiraz edenden tahsil edilir.
Adana’da hakem hastane hangisidir?
Sağlık Bakanlığının hakem hastane listesine göre Adana’da iki hakem hastane bulunmaktadır: Adana Şehir Hastanesi (kurum kodu 625541) ve Adana Seyhan Devlet Hastanesi (kurum kodu 177004). İtiraza konu raporu ilk düzenleyen hastane aynı zamanda hakem hastane listesinde yer alıyorsa, kişi listedeki aynı veya üst roldeki diğer en yakın hastaneye sevk edilir. İl sağlık müdürlüğü gerektiğinde il dışı hakem hastane görevlendirmesi de yapabilir.
Üniversite hastaneleri engelli raporu veriyor mu?
Veriyor. Adana’daki sekiz yetkili kurumun ikisi üniversite hastanesidir: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ve Başkent Üniversitesi Adana Uygulama ve Araştırma Merkezi. Üniversite hastanelerinde kurul başkanı ana bilim dalı başkanıdır; devlet hastanelerinde ise başhekim ya da başhekimin görevlendirdiği uzman hekimdir. Kurul yapısı ve uygulanan engel oranı kılavuzu her iki kurum türünde de aynıdır.
Engelli raporu ücretli midir?
Rapor ücretleri hastanelerin takdirine bırakılmamıştır; Sağlık Raporları Yönetmeliği m. 64/13 uyarınca yetkili tüm sağlık hizmeti sunucuları bakımından geçerli olmak üzere Bakanlıkça belirlenir. İstirahat raporları muayenenin bir parçası sayılır ve bunlar için ayrıca ücret talep edilemez. İtiraz aşamasında ise kamu personelinin kurumunca yapılan itirazlar hariç, doğan sağlık hizmeti giderleri itiraz edenden tahsil edilir.
18 yaşından küçük çocuklar için hangi rapor alınır?
18 yaşını doldurmamış çocuklar için engelli sağlık kurulu raporu değil, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) düzenlenir. Bu raporda engel oranı yazılmaz; çocuğun durumu özel gereksinim düzeyi olarak belirtilir. Sürekli ya da süresi devam eden ÇÖZGER raporları, çocuğun 18 yaşını doldurduğu tarihte geçersiz hâle gelir. Bu durumda 18 yaşın dolmasından itibaren üç ay içinde erişkin mevzuatına göre yeniden başvurulması hâlinde, düzenlenecek rapor 18 yaşın dolduğu tarihten itibaren geçerli sayılır.
Engelli raporuyla hangi haklardan yararlanılır?
Rapor; gelir vergisi engellilik indirimi, özel tüketim vergisi istisnasıyla araç alımı, engelli kadrosunda istihdam, özel eğitim, evde bakım ve medikal ekipman destekleri ile ulaşım kolaylıkları gibi alanlarda aranan temel belgedir. Ancak her hakkın kendi oran eşiği vardır: gelir vergisi indiriminde %40, %60 ve %80 dereceleri; ÖTV istisnasında özel tertibat şartı ya da %90 oranı; iş kanunu kontenjanında ise işyeri ölçeği belirleyicidir. Rapor tek başına hakların verilmesi için dayanak teşkil etmez.
Bu yazı, adana engelli sağlık kurulu raporu süreciyle ilgili yürürlükteki mevzuat hükümlerini aktaran genel bir bilgilendirme niteliğindedir; somut bir dosya hakkında hukuki görüş değildir. Rapor türü, engel oranı ya da itiraz süresi gibi konularda kendi durumunuza özgü bir değerlendirme için bir avukata danışmanız yerinde olur. Mevzuat metinleri Resmî Gazete’de, yetkili hastane listeleri ise Sağlık Bakanlığının resmî internet sitesinde yayımlanmakta ve güncellenmektedir.