Ceza Hukuku, Hukuk, İcra ve İflas Hukuku

Kaçak Elektrik Cezasına İtiraz: 6 Aylık Süre, Tutanağın Geçersizlik Sebepleri ve Dava Yolu

Kaçak Elektrik Cezasına İtiraz: 6 Aylık Süre, Tutanağın Geçersizlik Sebepleri ve Dava Yolu

Kaçak elektrik cezasına itiraz, dağıtım şirketinin gönderdiği kaçak elektrik tüketim faturasına, bildirim tarihinden itibaren altı ay içinde, kanıt ve belgelerle birlikte dağıtım şirketine yazılı olarak yapılır. Şirket itirazı en geç 10 iş günü içinde sonuçlandırmak zorundadır. İtiraz reddedilirse fatura henüz ödenmemişse menfi tespit davası, ödenmişse istirdat davası açılır. Ancak itiraz etmiş olmanız faturayı ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

“Kaçak elektrik cezası” denince çoğu kişi tek bir yaptırım düşünür. Oysa aynı olay iki ayrı yolda, birbirinden bağımsız sonuç doğurur. Birincisi, dağıtım şirketinin normal tarifenin iki katı üzerinden kestiği faturadır ve bu bir özel hukuk alacağıdır. İkincisi, şirketin Cumhuriyet başsavcılığına yaptığı suç duyurusuyla başlayan ceza soruşturmasıdır. Faturaya itiraz ceza dosyasını kapatmaz, ceza dosyasında ödenen tutar da faturadaki tutarla aynı değildir. Bu yazıda iki yolu ayrı ayrı, Yargıtay’ın 2025 ve 2026 tarihli kararlarıyla birlikte anlatıyoruz.

Kaçak Elektrik Cezasına İtiraz: 6 Aylık Süre, Tutanağın Geçersizlik Sebepleri ve Dava Yolu

  • Kısa cevap: İtiraz, bildirimden itibaren 6 ay içinde dağıtım şirketine yapılır. Şirket 10 iş günü içinde cevap verir. Ret hâlinde ev aboneleri 2026’da 186.000 TL’nin altındaki taleplerde tüketici hakem heyetine, üzerindeki taleplerde arabulucuya ve ardından tüketici mahkemesine başvurur.
  • Ne yapmalı: Tutanağın, fotoğraf ve video kayıtlarının, varsa laboratuvar raporunun ve hesap ayrıntısının bir örneğini isteyin. İspat yükü şirkettedir; Yargıtay fotoğrafı ve videosu olmayan tutanaklara dayanan faturaları iptal ettiriyor.
  • Dikkat: Ceza dosyasında kamu davası açılmasını önlemek için ödenmesi gereken tutar, faturadaki iki katlı tahakkuk değil, bilirkişinin hesapladığı “cezasız ve vergili gerçek zarar”dır.

Kaçak Elektrik Cezası Nedir? Bir Fatura, Bir de Ceza Soruşturması

Kaçak elektrik cezası, hukuken iki ayrı şeyin halk arasındaki ortak adıdır. Biri, dağıtım şirketinin Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre düzenlediği kaçak elektrik tüketim faturasıdır. Diğeri, Türk Ceza Kanunu’ndaki karşılıksız yararlanma suçudur. İkisinin muhatabı, süresi, mercii ve ödenecek tutarı farklıdır.

Kaçak elektrik faturası Karşılıksız yararlanma suçu
Dayanak Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.42-47 TCK m.163/3
Kim başlatır Dağıtım şirketi Şirketin suç duyurusu üzerine savcılık
Sonucu Normal tarifenin 2 katı (tekrarda 2,5 katı) fatura 1 yıldan 3 yıla kadar hapis
İtiraz yolu 6 ay içinde şirkete itiraz, ardından dava Savcılıkta ifade, etkin pişmanlık, ceza mahkemesi
Ödenen tutar Faturadaki tahakkuk Cezasız ve vergili gerçek zarar (TCK m.168/5)

Yönetmelik, dağıtım şirketinin kaçak tespit ettiği kişiler hakkında suç duyurusunda “bulunabilir” der (m.43/4). Yani her tutanak ceza dosyasına dönüşmez. Ama dönüştüğünde, faturaya itiraz edip etmemeniz soruşturmanın akışını değiştirmez. Bu yüzden önce elinizdeki belgenin hangisi olduğunu bilmek gerekir: şirketten gelen bir ödeme bildirimi mi, yoksa savcılıktan gelen bir ifade çağrısı mı?

Hangi Durumlar Kaçak Elektrik Sayılır?

Yönetmelik dört durumu kaçak elektrik tüketimi sayar (m.42/1):

  • (a) Sözleşmesiz şebekeye bağlanmak: Perakende satış sözleşmesi olmadan dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik kullanmak.
  • (b) Ayrı hat çekmek: Sözleşme varken ayrı bir hat çekip elektriği sayaçtan geçirmeden kullanmak.
  • (c) Sayaca veya ölçü sistemine müdahale: Tüketimin doğru ölçülmesini engellemek, eksik ya da hatalı ölçüm yaptırmak veya yasal şekilde takılmamış bir sayaç kullanmak.
  • (ç) Kesilen elektriği açmak: Dağıtım şirketinin mevzuata uygun olarak kestiği elektriği, mücbir sebep olmadan kendiliğinden açmak.

2025 değişikliğiyle bir ayrım daha netleşti. Sözleşme varken ayrı hat çekip bir veya birkaç cihazı doğrudan beslemek (b) bendine, sayaca bağlı tesisatın tüketimini etkileyen müdahaleler ise (c) bendine girer (m.42/2). Bu ayrım önemsiz bir teknik detay değildir, çünkü faturanın hangi yöntemle ve kaç gün üzerinden hesaplanacağını belirler.

Kaçak elektrik, “usulsüz elektrik” ile karıştırılmamalıdır. Usulsüz kullanım ölçümü engellemeyen ihlallerdir. Bulunduğunuz tüketici grubunun dışında başvurusuz tüketim yapmak (örneğin mesken aboneliğiyle ticari kullanım), kendi adınıza sözleşme yapmadan önceki abonenin faturalarını ödeyerek elektrik kullanmak, kendi tesisatınızdan üçüncü kişilere elektrik vermek bu gruptadır (m.48/1). İlk üç hâlde tespitten önce şirkete başvurduğunuzu belgelerseniz usulsüz kullanım hükümleri uygulanmaz (m.48/2). Usulsüz kullanım kaçak faturası gibi hesaplanmaz. Size gelen tutanakta hangi bendin işaretlendiğine bakın. İtirazın ilk sorusu budur.

Kaçak Elektrik Cezası Ne Kadar, Nasıl Hesaplanır?

Kaçak elektrik cezası sabit bir TL tutarı değildir. Tutar üç adımda bulunur. Önce kaçak olarak tüketildiği kabul edilen elektrik miktarı (kWh) hesaplanır. Sonra bu miktar, tüketici grubunuzun tespit tarihindeki tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesiyle çarpılır. Son olarak sonuç 2 katına çıkarılır (m.46/1-2). Aynı veya başka bir kullanım yerinde son 3 yıl içinde kaçak tespit edilmişse çarpan 2,5 olur (m.46/3).

Bu oranlar 14 Ocak 2025 tarihli değişiklikle getirildi. İnternette hâlâ daha düşük bir çarpandan söz eden haberler dolaşıyor; bunlar değişiklikten önceki metni anlatıyor. Kaçak tespit tarihi 14.01.2025’ten önceyse faturanın o tarihteki metne göre hesaplanıp hesaplanmadığını ayrıca kontrol etmek gerekir. Yargıtay da hesaplamayı “tutanak tarihinde yürürlükte olan” yönetmeliğe göre yaptıran ilk derece kararlarını onaylıyor.

Miktar hangi sırayla hesaplanır? Sözleşmesiz şebekeye bağlanma ve sayaç müdahalesi hâllerinde yönetmelik bir öncelik sırası koyar (m.44/1-2). Ayrı hatta cihaz gücü veya kablo kesiti, kesilen elektriği açmada ise endeks farkı esas alınır (m.44/3-4).

  • Birinci adım: Tüketimi doğru kaydetmiş, dağıtım şirketinin taktığı bir sayaç varsa onun değeri esas alınır.
  • İkinci adım: Yoksa ihtilafsız aynı dönemdeki tüketim, yani kaçak iddiasından önceki benzer dönemin tüketimi esas alınır.
  • Üçüncü adım: O da yoksa projedeki kurulu güç, 0,60 kullanma faktörüyle çarpılır (en az 5 kW) ve günlük çalışma saatine göre tüketim bulunur. Günlük çalışma saati meskende 5, sanayide vardiyaya göre 7 ile 21, turistik tesis ve akaryakıt istasyonunda 10, listede sayılmayan diğer tüketicilerde 8 saattir (m.45/3).
  • Dördüncü adım: Bunlar da yapılamazsa aynı yöredeki benzer kullanım yerlerinin ortalaması alınır.

Ayrı hat hesapları dışında, kaçak dönemde size zaten faturalanmış bir tüketim varsa bu miktar hesaplanan kaçak miktarından düşülür (m.44/5). Bu indirim, şirket hesap tablolarında sıkça unutulan bir kalemdir.

Kaç gün geriye gidilebilir? En sık itiraz konusu, faturanın kaç günlük kullanım üzerinden kesildiğidir. Yönetmelik her bent için bir tavan koyar (m.44/4, m.45):

Kaçak türü Hesaba esas süre tavanı
(a) Sözleşmesiz şebekeye bağlanma Belge varsa 360 gün, belge yoksa 90 gün
(b) Ayrı hat 270 gün
(c) Sayaç müdahalesi Şirketin sayaçtaki son işleminden tespite kadar; en çok 240 gün (güç üzerinden hesapta 60 gün)
(ç) Kesilen elektriği açma Kesme tarihinden tespite kadar; en çok 180 gün (tarımsal sulamada 360 gün)

Bu tablo, yazıların büyük kısmının hâlâ “12 ayı geçemez” diye anlattığı kuralın bugünkü hâlidir. Sayaç müdahalesinde başlangıç tarihi, şirketin sayaç başında tutanakla yaptığı son kontrol, mühürleme veya sayaç değiştirme işlemidir. Faturada bu tarihten öncesine gidilmişse ya da tavan aşılmışsa, itirazınızın en somut dayanağı budur.

Kaçak elektrik cezası kime kesilir? Kiracı mı, ev sahibi mi?

Kaçak elektrik faturası, kural olarak tutanağın düzenlendiği kullanım yerinin abonesine kesilir. Abonelik ev sahibinin üzerindeyse ve kiracı kaçak kullandıysa, abone de sorumluluktan kendiliğinden kurtulmaz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kendi abonesi olduğu sayaca kiracılarının harici hat çektiğini ve bunu bilmediğini söyleyen bir işyeri sahibinin davasında, “elektriğin kiracı tarafından kullanılmasının abonenin sorumluluğunu etkilemeyeceği”, abonenin kaçak kullananla birlikte müteselsilen sorumlu olduğu gerekçesine dayanan kararı onadı. Aynı dosyada bilirkişi hesabıyla fatura tutarı da önemli ölçüde indirildi (E.2026/733, K.2026/3870, 17.06.2026).

Pratik sonucu şudur: Abonelik sizin üzerinizdeyse ve kaçak kiracınızdan kaynaklanıyorsa, önce faturaya şirket nezdinde itiraz edin, ödemek zorunda kaldığınız tutar için ise kiracıya rücu edin. Taşındığınız hâlde aboneliği kapatmadığınız için gelen borçlarda kuralın nasıl işlediğini kiracı abonelikleri kapatmadan giderse yazımızda ayrıntılı anlattık.

Kaçak Elektrik Tutanağı Şartları: Tutanak Hangi Hâllerde Faturayı Taşımaz?

Kaçak elektrik davalarında ispat yükü dağıtım şirketindedir. Yönetmelik, şirketin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırmasını ve tüketici haklarını ihlal etmemesini esas sayar (m.43/5). Yargıtay’ın son iki yılda verdiği kararlar, bu cümlenin kâğıt üzerinde kalmadığını gösteriyor. Tutanak, ancak yönetmeliğin istediği belgelerle desteklendiğinde faturayı taşıyabiliyor.

Fotoğraf ve video kaydı. Tespit ve işlemler, kullanım yerini de gösterecek şekilde fotoğraflanır ve/veya videoya alınır; kayıtta kaçağın yöntemi ayrıntılı açıklanır. Şebekeye doğrudan bağlanma, ayrı hat ve sayaç müdahalesi hâllerinde işlem ayrıca video kaydına alınır (m.43/7). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kaçak tespitine ilişkin fotoğraflama yapılmayan ve ispat yükü üzerinde olan şirketin kaçak kullanımı ispat edemediği bir dosyada, borçlu olmadığının tespitine ilişkin kararı onadı (E.2026/687, K.2026/4167, 29.06.2026). Aynı Daire, uzaktan okuma verilerinin bulunduğu ama fotoğraf ve videoların kullanım yeriyle ilişkilendirilemediği bir dosyada da şirketin davasını reddeden kararı onadı (E.2025/5777, K.2026/3454, 03.06.2026).

Kesme tutanağı ile kaçak tutanağının sırası. Kesilen elektriği açma (ç bendi) iddiasında, önce usulüne uygun bir kesme işlemi yapılmış olmalıdır. Bölge adliye mahkemesi bir dosyada kesme tutanaklarının kaçak tespit tutanaklarıyla aynı tarihli olduğunu, kırılan ve yeniden takılan mühür numaralarının yazılmadığını ve fotoğraf bulunmadığını tespit ederek şirketin davasını reddetti. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi bu kararı onadı (E.2025/4925, K.2026/1712, 30.03.2026). Size “kesik elektriği açtınız” diye fatura geldiyse, şirketten kesme tutanağının tarihini, mühür numarasını ve kesmenin size bildirildiğini gösteren belgeyi isteyin.

Laboratuvar raporu. Sayaç müdahalesi şüphesinde sayaç sökülür, yerine yenisi takılır, sökülen ve takılan sayaç için tutanak düzenlenip bir örneği kullanım yerine bırakılır. Sayaca müdahale iddiasında kaçak tespit tutanağı ancak müdahale laboratuvar raporuyla tespit edilirse düzenlenir; rapor, tutanak ve ödeme bildirimi tüketiciye birlikte bildirilir (m.43/2). 2025’te eklenen bir hükümle, müdahale sayaca değil yalnızca ölçüm sisteminin bağlantılarına yapılmışsa hatalı bağlantılar düzeltilip tutanak düzenlenebiliyor (m.43/2-d). Faturanız “sayaca müdahale” gerekçesine dayanıyorsa ve laboratuvar raporu yoksa, yönetmeliğin aradığı sıra atlanmış olabilir.

Tutanağın size bırakılması. Bütün tutanakların bir örneği kullanım yerine bırakılır; bırakılamıyorsa iadeli taahhütlü postayla gönderilir (m.43/11). Fatura da tespit tarihinden itibaren en geç 3 iş günü içinde gönderilir ve size ödeme için en az 10 gün süre verilir (m.47/1). Son bir yıl içinde adınıza başka bir kaçak tespiti yapılmamışsa, faturayla birlikte hesaplama ayrıntılarının, uygulanan işlemin gerekçesinin, itiraz süresinin ve koşullarının da yazılı olarak bildirilmesi gerekir (m.46/5).

Bunun tersini gösteren kararlar da var ve itiraz ederken bunları bilmek gerekir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, akım ölçümünün tutanağa yazıldığı, laboratuvarda sayacın elektromanyetik şok cihazıyla kayıt yapamaz hâle getirildiğinin tespit edildiği ve aynı abone hakkında daha önce de kaçak tutanağı bulunan bir dosyada, kullanıcının menfi tespit davasının reddini onadı (E.2025/975, K.2025/6341, 23.12.2025). Bu dosyada ilk derece mahkemesi, tedbir kararı alınmış olan kısmi menfi tespit davası reddedildiği için davacıyı dava değerinin yüzde yirmisi oranında tazminata da mahkûm etmişti. Belgeleri eksiksiz bir tutanağa karşı dava açmak, kazanılamadığında ek bir maliyet doğurabilir.

Kaçak Elektrik İtiraz Süresi Ne Kadar, İtiraz Nereye Yapılır?

Kaçak elektrik faturasına itiraz süresi, ödeme bildiriminin size bildirildiği tarihten itibaren altı aydır. İtiraz, faturayı kesen dağıtım şirketine yapılır ve en geç 10 iş günü içinde sonuçlandırılır (m.47/2). Bazı sitelerde geçen “tebliğden itibaren 8 gün” gibi kısa süreler yönetmelikte yoktur.

Yönetmelik itirazın hangi gerekçelere dayanabileceğini de sayar. Tüketici şunları ileri sürebilir:

  • Kaçak elektrik tüketmediğini,
  • Hesaplamaya esas miktarın veya sürenin yönetmeliğin 44. ve 45. maddelerine aykırı olduğunu,
  • Uygulanan tarife veya diğer parametrelerde yanlışlık bulunduğunu.

İtiraz bu konulara ilişkin kanıt ve belgelerle birlikte yapılır. Şirket incelemede tüketiciyi haklı bulursa ve fatura ödenmişse, iade edilecek tutara ödeme tarihinden itibaren günlük gecikme zammı uygulanır (m.47/2). Yani itiraz için önce ödemeniz hakkınızı kaybettirmez; haklı çıkarsanız paranız gecikme zammıyla geri gelir.

İki noktaya dikkat edin. Birincisi, itirazın yapılmış olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (m.47/1). Elektriğiniz kesildiyse, itiraz sonuçlanıncaya kadar itiraza konu tutarı teminata bağlayarak elektriğin yeniden bağlanmasını isteyebilirsiniz (m.47/3). İkincisi, altı aylık süreyi olağan fatura hatalarına ilişkin bir yıllık süreyle karıştırmayın. Çarpan hatası, sayacın yanlış okunması gibi kaçakla ilgisi olmayan fatura hatalarına bir yıl içinde tedarikçiye itiraz edilir (m.36/2). Kaçak faturasında süre altı aydır.

Şirketin cevabı mevzuata aykırıysa Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’na (EPDK) da başvurulabilir; ancak bu başvuru, şirketin öngördüğü işlemin mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla yapılabilir (m.55/3). EPDK bir mahkeme değildir; borçlu olmadığınızın tespitine veya paranızın iadesine karar veremez. Yönetmeliğin güncel metnine mevzuat.gov.tr’deki Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği sayfasından ulaşabilirsiniz.

Kaçak elektrik itiraz dilekçesinde neler bulunmalı?

Kaçak elektrik itiraz dilekçesi, faturayı kesen dağıtım şirketine hitaben yazılır ve şirketin internet sitesindeki “İtiraz veya Şikâyet Başvurusu” bölümünden, tüketici hizmetleri merkezinden ya da iadeli taahhütlü postayla iletilebilir. Dağıtım şirketlerinin sitelerinde bu başvuru erişimine yer vermesi zorunludur (m.54/3). Dilekçede şunlar bulunmalıdır:

  • Adınız, tesisat ve abone numaranız, kullanım yerinin adresi
  • Kaçak tespit tutanağının tarihi ve numarası, faturanın tarihi, numarası ve tutarı
  • Hangi bende dayanıldığı ve neden kaçak tüketim olmadığı
  • Hesap itirazınız: kaç gün üzerinden, hangi kurulu güçle, hangi çarpanla hesaplandığı ve bunun 44-46. maddelere neden aykırı olduğu
  • Daha önce faturalanmış tüketimin düşülüp düşülmediği
  • Talepleriniz: fotoğraf ve video kayıtlarının, laboratuvar raporunun, sayaç değiştirme ve kesme tutanaklarının bir örneğinin verilmesi; faturanın iptali veya yeniden hesaplanması
  • Ekler: fatura, tutanak, eski faturalar, kira sözleşmesi, varsa sayaç fotoğrafları

Dilekçenin tarihli bir örneğini ve başvuru numarasını saklayın. Talep ettiğiniz kayıtların verilip verilmediği ve şirketin 10 iş günlük süreye uyup uymadığı, sonraki davada tutanağın güvenilirliği tartışılırken işe yarar.

Kaçak Elektrik Cezasına İtiraz Davası: Menfi Tespit mi, İstirdat mı?

İtiraz reddedilirse veya hiç cevap verilmezse dava yoluna geçilir. Hangi davanın açılacağı, faturayı ödeyip ödemediğinize bağlıdır.

  • Fatura ödenmediyse: Borçlu olmadığınızın tespiti için menfi tespit davası açılır. Takip başlamadan açılan davada, alacağın yüzde on beşinden az olmamak üzere teminat gösterilerek icra takibinin durdurulması için tedbir istenebilir (İİK m.72). Menfi tespit davasının şartlarını ve teminat oranını menfi tespit davası yazımızda anlattık.
  • Fatura ödendiyse: Fazla ödenen tutarın geri alınması için istirdat davası açılır. Menfi tespit davası sürerken tedbir alınmadan borç ödenirse dava istirdat davası olarak devam eder.

Elektriği yeniden açtırabilmek için ödeme yapmak ya da şirketle taksit protokolü imzalamak, iade hakkınızı tek başına ortadan kaldırmaz. İzmir’deki bir işyerine önce 721.833,72 TL’lik kaçak faturası kesilmiş, şirket itiraz üzerine bu faturayı iptal edip 1.001.984,39 TL’lik yeni bir fatura düzenlemişti. İşyeri, kesilen elektriği açtırmak için taksitlendirme talep etti ve taksitlerle 1,3 milyon TL’yi aşan ödeme yaptı. Bilirkişi, tutanak tarihindeki yönetmeliğe göre doğru faturanın 280.684,35 TL olması gerektiğini hesapladı ve mahkeme fazla ödenen 1.048.665,74 TL’nin iadesine karar verdi. Şirket, taksit protokolünün çekince konulmadan imzalandığını da ileri sürmüştü. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi kararı onadı (E.2024/4201, K.2025/3045, 26.05.2025).

Aynı kararda zamanaşımı itirazı da reddedildi. İlk derece mahkemesi, uyuşmazlığın sözleşme hukuku çerçevesinde çözüleceğini ve on yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağını kabul etmişti (TBK m.146). Yargıtay, sözleşmesiz kaçak kullanımda bile tutanakla taraflar arasında “sözleşme benzeri” bir borç ilişkisinin kurulduğunu ve on yıllık sürenin uygulanacağını daha önce açıkça belirtmişti (3. HD E.2015/1314, K.2016/930, 28.01.2016). Bu süre şirketin alacağı için de işler. Eski tarihli bir tutanak için yıllar sonra gelen bir takip, yalnız zaman geçti diye düşmez.

Ödemeyi bir icra takibi sırasında yaptıysanız kural farklıdır. Takibe itiraz etmediğiniz veya itirazınız kaldırıldığı için borçlu olmadığınız bir parayı tamamen ödemek zorunda kaldıysanız, istirdat davasını ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde açmalısınız (İİK m.72/7).

Kaçak Elektrik Davası Görevli Mahkeme: Hangi Mahkemede Açılır?

Kaçak elektrik davasında görevli mahkeme, aboneliğin türüne ve abonelik olup olmadığına göre değişir.

Durum Görevli merci Arabuluculuk
Ev (mesken) abonesi, talep 2026’da 186.000 TL altı Tüketici hakem heyeti Gerekmez
Ev (mesken) abonesi, talep 186.000 TL ve üzeri Tüketici mahkemesi Dava şartı (6502 m.73/A)
İşyeri abonesi tacir veya şirket Asliye ticaret mahkemesi Dava şartı (TTK m.5/A)
Abonelik sözleşmesi yok Asliye hukuk mahkemesi Kullanıcı tacir değilse dava şartı değil

Ev aboneleri. Yargıtay, mesken aboneliği sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında sulh hukuk mahkemesinin değil, tüketici mahkemesi sıfatıyla genel mahkemenin görevli olduğunu belirtti (3. HD E.2015/497, K.2015/20522). Tüketici mahkemelerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; tüketici hakem heyetinin görev alanına giren uyuşmazlıklar bunun dışındadır (6502 m.73/A). 2026 başvurularında hakem heyetinin parasal sınırı 186.000 TL’dir (23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete). Hakem heyeti başvurusunun nasıl yapılacağını tüketici hakem heyeti başvuru dilekçesi yazımızda örnekle anlattık.

İşyeri aboneleri. Abone bir şirket ya da tacirse uyuşmazlık ticari dava niteliği taşır. Yukarıda andığımız İzmir, İstanbul ve Bakırköy dosyaları asliye ticaret mahkemelerinde görülmüştü. Türk Ticaret Kanunu, ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasını dava şartı sayar (TTK m.5/A). Arabulucuya gitmeden açılan dava usulden reddedilir.

Abonesiz kullanım. Kaçak tespit edilen kişiyle şirket arasında hiç abonelik sözleşmesi yoksa, kullanıcı tüketici sayılmaz. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, meskende abonesiz kaçak elektrik kullanımı iddiasının tüketici hukukundan değil haksız fiilden kaynaklandığını ve davaya asliye hukuk mahkemesinin bakması gerektiğini belirterek tüketici mahkemesinin kararını bozdu (E.2017/13226, K.2019/1640, 27.02.2019).

Menfi tespit ve istirdat davaları, icra takibini yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi davalı şirketin yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir (İİK m.72). Tüketiciler ayrıca kendi yerleşim yerlerindeki tüketici mahkemesinde dava açabilir (6502 m.73).

Kaçak Elektrik Cezası Ödenmezse Ne Olur?

Kaçak elektrik faturası son ödeme tarihine kadar ödenmezse şirket önce bir bildirim yapmak zorundadır. Yasal takip başlatılmadan önce tüketiciye borcun 15 gün içinde ödenmesi gerektiği ve ödenmezse yasal yollara gidileceği yazılı olarak, iletişim bilgisi varsa ayrıca kısa mesaj veya e-postayla bildirilir. Bu bildirim yapılmadan yasal yollara başvurulursa işlemler sonlandırılır ve oluşan masraf tüketiciden istenemez (m.47/4).

Bildirime rağmen ödeme yapılmazsa şirket genellikle ilamsız icra takibi başlatır. Ödeme emri size tebliğ edildiğinde itiraz süresi kaçırılmamalıdır; ilamsız takipte bu süre ve hesaplanması ödeme emrine itiraz süresi yazımızda anlatılmıştır. Süresinde itiraz edilirse takip durur ve şirketin itirazın iptali davası açması gerekir. Yukarıdaki Yargıtay kararlarının önemli bir kısmı tam olarak bu davalardır ve ispat yükü bu davalarda da şirkettedir. İcra sürecinin genel işleyişini icra takibi nedir yazımızda bulabilirsiniz.

Gecikme zammı. 2025 değişikliğiyle yönetmeliğe, kaçak faturalarına dağıtım şirketince günlük gecikme zammı uygulanacağına dair bir fıkra eklendi (m.47/5). Bu fıkradan önceki dönem için Yargıtay farklı düşünüyordu: 2022 tarihli tutanaklara ilişkin bir dosyada “Yönetmelik hükümleri uyarınca kaçak tahakkuklarına gecikme zammı işletilmesinin mümkün olmadığı” gerekçesine dayanan kararı onadı (3. HD E.2026/733, K.2026/3870). Tutanağınız 14.01.2025’ten önceyse, faturaya veya takibe eklenen gecikme zammını ayrıca sorgulayın.

Elektriğin kesilmesi. Kaçak tespitinde elektrik kesilir. Şebekeye doğrudan bağlanma ve ayrı hat hâllerinde, kesmeye direnildiği kolluk tutanağıyla belgelenirse ya da şirket kolluğa başvurduğunu belgelerse, yasal yollara başvurmak için fiilen elektriğin kesilmiş olması şartı aranmaz (m.43/1).

Taksit. Kaçak faturası kredi kartıyla ödenebilir (m.47/1). Yönetmelik kaçak faturası için ayrıca bir taksit hakkı öngörmez; taksitlendirme dağıtım şirketinin kabulüne bağlıdır. Yukarıdaki İzmir dosyası, şirketle yapılan taksit protokolünün fazla ödemenin geri istenmesine engel olmadığını gösteriyor.

Kaçak Elektrik Kullanmak Suç mu? TCK 163/3 ve Etkin Pişmanlık

Evet. Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektriği, sahibinin rızası olmadan ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketen kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır (TCK m.163/3). Bu fıkrada adli para cezası seçenek olarak yer almaz. Arama önerilerinde dolaşan “kaçak elektrik kullanımı suç olmaktan çıktı” bilgisi doğru değildir. Kafa karışıklığının bir sebebi, elektriği hırsızlık suçu bakımından taşınır mal sayan eski hükmün 6352 sayılı Kanunla kaldırılmasıdır (TCK m.141/2, mülga). Aynı kanunla kaçak elektrik, karşılıksız yararlanma suçu olarak 163. maddeye taşındı.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, başkasının abone olduğu sayaçtan kablo çekerek elektrik kullanmanın da bu suçu oluşturduğunu kabul etti; mağdur yalnız dağıtım şirketi değil, enerjinin sahibi hâline gelen abone de olabilir (E.2017/1124, K.2019/73, 07.02.2019). Kurul daha sonraki bir kararında, kaçak kullanılan elektriğin başkasına ait bir sayaçtan geçmesinin önemi olmadığını da açıkça belirtti (E.2021/172, K.2022/302, 26.04.2022).

Suçun belirleyici unsuru, tüketim miktarının belirlenmesinin engellenmesidir. Bu yüzden yönetmelikte kaçak sayılan her durum kendiliğinden suç oluşturmaz. Örneğin kesilen elektriği açan kişi elektriği sayaçtan geçirerek kullandıysa, tüketim kaydedilmiş olabilir. Yargıtay 2. Ceza Dairesi, kuruma kaydı olmayan bir sayaçtan kullanım iddiasında, kurulu güç ile sayaçtaki tüketimin uyumlu olup olmadığı ve sayaca müdahale bulunup bulunmadığı bilirkişiyle araştırılmadan beraat kararı verilmesini eksik inceleme sayarak bozdu (E.2016/8733, K.2016/16649, 07.12.2016). Kararın ölçütü, iki yönde de işler: Tüketim ile kurulu güç uyumluysa ve müdahale yoksa kast tartışmalı hâle gelir; uyumsuzsa suç unsuru güçlenir.

Etkin pişmanlık. Kaçak elektrik dosyalarında en önemli kural, karşılıksız yararlanma suçuna özgü etkin pişmanlık hükmüdür. Zarar soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin edilirse kamu davası açılmaz. Zarar hüküm verilinceye kadar tamamen tazmin edilirse ceza üçte birine kadar indirilir. Bir kişi bu hükümden en fazla iki kez yararlanabilir (TCK m.168/5). Etkin pişmanlığın hangi suçlarda ve hangi oranlarla uygulandığını etkin pişmanlık hangi suçlarda uygulanır yazımızda topluca anlattık.

Ödenecek tutar, şirketin iki katlı faturası değildir. Yargıtay 2. Ceza Dairesi, savcılığın soruşturma aşamasında kurumun “cezasız ve vergili gerçek zararını” bilirkişiye hesaplatması, miktarı belirterek şüpheliye bildirmesi ve makul süre vermesi gerektiğini, bu süre içinde zarar tamamen ödenirse kamu davası açılamayacağını belirtti (E.2022/4076, K.2022/14433, 12.09.2022). Kısacası ceza dosyasında normal tarifeyle hesaplanan, vergileri dahil ama kaçak çarpanı uygulanmamış tutar ödenir. Faturadaki iki katlık farka ise şirket nezdinde ve hukuk mahkemesinde ayrıca itiraz edilir. İki dosyayı birbirine karıştırmak, ya gereğinden fazla ödeme yapmaya ya da etkin pişmanlık fırsatını kaçırmaya yol açar.

Fatura Elinize Geçtiyse İlk Adımlar

Kaçak elektrik dosyalarında hak kaybı çoğunlukla ilk haftalarda yaşanır. Tutanak imzalanır, eksik belgeler istenmez, ödeme yapılıp çekince konulmaz, savcılıktan gelen ifade çağrısı faturayla aynı şey sanılır. Şu sıra işinizi kolaylaştırır:

  • Birinci adım: Faturanın size hangi tarihte bildirildiğini not edin; altı aylık itiraz süresi buradan işler.
  • İkinci adım: Tutanağın hangi bende (a, b, c, ç) dayandığını ve hesabın kaç gün üzerinden yapıldığını kontrol edin.
  • Üçüncü adım: Fotoğraf ve video kayıtlarını, laboratuvar raporunu, sayaç değiştirme ve kesme tutanaklarını yazılı olarak isteyin.
  • Dördüncü adım: Son bir iki yılın faturalarını ve tüketim dökümünü toplayın. Dağıtım şirketi, yılda iki kez geçmiş 24 aylık tüketiminizi gösteren belgeyi ücretsiz vermek zorundadır (m.56/3).
  • Beşinci adım: İtirazınızı süresinde, gerekçeli ve belgeli olarak yapın; elektrik kesildiyse teminatla bağlama isteyin.
  • Altıncı adım: Savcılıktan çağrı geldiyse ifadeye gitmeden önce etkin pişmanlık imkânını ve bilirkişinin hesaplayacağı zararı değerlendirin.

Hesaplama itirazı, menfi tespit ve istirdat davası ile icra takibine karşı izlenecek yol konusunda icra hukuku avukatı sayfamızda nasıl çalıştığımızı anlatıyoruz. Elektrik dağıtım şirketinin kesintiler yüzünden size borçlu olduğu durumlar için de elektrik kesintisi tazminatı yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaçak elektrik cezasına itiraz süresi ne kadar?

Kaçak elektrik faturasına, ödeme bildiriminin size bildirildiği tarihten itibaren altı ay içinde itiraz edebilirsiniz. Dağıtım şirketi itirazı en geç 10 iş günü içinde sonuçlandırmak zorundadır. İtiraz etmek faturayı ödeme yükümlülüğünü durdurmaz.

Kaçak elektrik cezasına itiraz nereye yapılır?

İtiraz, faturayı kesen elektrik dağıtım şirketine yapılır. Şirketin internet sitesindeki itiraz veya şikâyet başvurusu bölümü, tüketici hizmetleri merkezi ya da iadeli taahhütlü posta kullanılabilir. Şirketin işlemi mevzuata aykırıysa ayrıca EPDK’ya başvurulabilir; borcun iptali ise ancak hakem heyeti veya mahkemeden istenebilir.

Kaçak elektrik cezası nasıl iptal edilir?

Önce dağıtım şirketine gerekçeli itiraz yapılır. Ret hâlinde ev aboneleri tutara göre tüketici hakem heyetine veya arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesine başvurur. Fotoğraf ve video kaydı olmayan, laboratuvar raporu bulunmayan ya da kesme tutanağı usulsüz düzenlenmiş tutanaklara dayanan faturalar Yargıtay kararlarında iptal edilmiştir.

Kaçak elektrik cezası 2026’da ne kadar, en fazla ne kadar olabilir?

Sabit bir tutar yoktur. Kaçak tüketildiği kabul edilen miktar, tüketici grubunuzun tespit tarihindeki tarifesiyle çarpılır ve 2 katına çıkarılır; son 3 yıl içinde tekrar eden kaçakta çarpan 2,5’tir. Tutarı sınırlayan, kaçak türüne göre 60 ile 360 gün arasında değişen hesap süresi tavanlarıdır.

Kaçak elektrik cezası nasıl hesaplanır?

Önce doğru kayıt yapan bir sayaç değeri, yoksa ihtilafsız aynı dönem tüketimi, o da yoksa kurulu gücün 0,60 ile çarpımı ve günlük çalışma saati esas alınır. Mesken için günlük çalışma saati 5’tir. Bulunan miktar tarifeyle çarpılır, 2 katına çıkarılır ve kaçak dönemde zaten faturalanmış tüketim düşülür.

Kaçak elektrik cezasını kim öder?

Fatura, kural olarak tutanağın düzenlendiği kullanım yerinin abonesine kesilir. Yargıtay, kiracının çektiği harici hattan dolayı abone olan ev veya işyeri sahibinin de müteselsilen sorumlu olduğu yönündeki kararı onamıştır. Abone, ödediği tutar için kaçağı yapan kişiye rücu edebilir.

Kaçak elektrik borcu ödenmezse ne olur?

Şirket önce borcun 15 gün içinde ödenmesi gerektiğini yazılı olarak bildirmek zorundadır; bildirim yapılmadan takip başlatılırsa masraflar sizden istenemez. Ardından genellikle ilamsız icra takibi başlatılır. Ödeme emrine süresinde itiraz edilirse takip durur ve şirketin itirazın iptali davası açması gerekir.

Kaçak elektrik cezası taksitlendirilebilir mi?

Fatura kredi kartıyla ödenebilir. Yönetmelik kaçak faturası için ayrı bir taksit hakkı tanımaz; taksit, dağıtım şirketinin kabulüne bağlıdır. Taksit protokolü imzalamak, sonradan fazla ödenen tutarın geri istenmesine engel değildir.

Kaçak elektrik cezası mahkeme sonucu ne olur?

Mahkeme, tutanağın yönetmeliğe uygun olup olmadığını ve hesabı bilirkişiye inceletir. İspat yükü şirkettedir. Kaçak ispatlanamazsa borçlu olmadığınız tespit edilir, ispatlanırsa fatura bilirkişinin hesapladığı doğru tutara indirilebilir ya da dava reddedilir. Tedbirli bir menfi tespit davasını kaybetmek, ayrıca en az yüzde yirmi tazminat riskini doğurur.

Kaçak elektrik kullanımı suç olmaktan çıktı mı?

Hayır. Kaçak elektrik, TCK m.163/3’te bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektiren karşılıksız yararlanma suçudur. Kaldırılan hüküm, elektriği hırsızlık suçu bakımından taşınır mal sayan eski TCK m.141/2’dir. Bu değişiklikle suç hırsızlıktan karşılıksız yararlanmaya taşınmıştır.

Kaçak elektrik cezası kaç günde gelir?

Kaçak elektrik faturası, tespit tarihinden itibaren en geç 3 iş günü içinde gönderilir. Bazı durumlar dışında iadeli taahhütlü postayla gönderilir ve iletişim bilgisi varsa kısa mesajla bildirilir. Faturada ödeme için en az 10 gün süre verilir.

Kaçak elektrik cezasında indirim var mı?

Faturada yasal bir indirim yoktur, ancak hesap hatası düzeltilebilir: süre tavanı, kurulu güç ve faturalanmış tüketimin düşülmesi en sık hata kaynaklarıdır. Ceza soruşturmasında ise etkin pişmanlık için iki katlı fatura değil, cezasız ve vergili gerçek zarar ödenir. Bu tutar soruşturma bitmeden ödenirse kamu davası açılmaz.


Kaynaklar: Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.36, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 54, 55, 56 (son değişiklik RG 14.01.2025/32782; mevzuat.gov.tr metni 13.11.2026’da kontrol edildi) · 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.141, 163, 168 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.72 · 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.73, 73/A · Tüketici hakem heyetleri parasal sınır tebliği, RG 23.12.2025/33116 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.146 · Yargıtay 3. HD E.2026/687 K.2026/4167; E.2026/733 K.2026/3870; E.2025/5777 K.2026/3454; E.2025/4925 K.2026/1712; E.2025/975 K.2025/6341; E.2024/4201 K.2025/3045; E.2017/13226 K.2019/1640; E.2015/1314 K.2016/930; E.2015/497 K.2015/20522 · Ceza Genel Kurulu E.2017/1124 K.2019/73; E.2021/172 K.2022/302 · 2. CD E.2016/8733 K.2016/16649; E.2022/4076 K.2022/14433.

Bu yazı ne değildir? Size kesilen faturanın doğru hesaplanıp hesaplanmadığına dair bir uzman görüşü değildir; o değerlendirme tutanak, sayaç kayıtları ve tarife tablolarıyla yapılır. Anılan Yargıtay kararları yalnızca kendi dosyalarının taraflarını bağlar. Metin genel bilgilendirme niteliğindedir; itiraz ve dava yolunu seçmeden önce elinizdeki belgelerle bir avukata danışın.