Ameliyatta Vücutta Unutulan Gazlı Bez veya Aletten Kim Sorumlu?

Ameliyatta unutulan cisim için sorumluluğun yalnızca sayımı yapan hemşirede ya da yalnızca ameliyatı yapan cerrahta olduğu sanılır; Adli Tıp Kurumu raporları ve Yargıtay kararları ise iki ayrı görevi ayrı ayrı sorgular. Kullanılan gazlı bez, kompres ve aletleri saymak ameliyat hemşiresinin, ameliyat sahasını kapatmadan önce son kontrolü yapmak cerrahın işidir; biri yerine getirilmişse diğerinin eksikliği ortadan kalkmaz. Hastaneyi işleten kurum da bu iki kişinin yanında tazminattan sorumlu tutulur.

Kimin karşısına çıkılacağını ameliyatın yapıldığı yer belirler. Özel hastanede doktor, hastane ve gerektiğinde hemşire birlikte davalı gösterilebilir; muayenehanede ise muhatap doktordur. Devlet hastanesinde, devlet üniversitesi ve vakıf üniversitesi hastanesinde tazminat davası doktora değil idareye açılır. Ceza soruşturması ise hangi hastane olursa olsun, kusuru bulunan sağlık çalışanları hakkında ayrıca yürür.

Ameliyatta Unutulan Cisim Neleri Kapsar?

Ameliyatta unutulan cisim, ameliyat sırasında kullanılıp çıkarılması gereken ama vücutta kalan her türlü malzemeyi anlatır. Tıp literatüründe vücutta unutulan cerrahi bez için “gossypiboma” terimi kullanılır; Türkçe kayıtlarda bu kelime “gossipiboma” diye de geçer ve epikrizde görüldüğünde çoğu zaman unutulmuş bir bezi işaret eder.

Ameliyatta unutulan malzemeler

Yargı kararlarına en sık yansıyanlar gazlı bez ve onun ameliyathanedeki adlarıdır: spanç, kompres, tampon, sargı bezi. Kararlarda bunların yanında karın içinde unutulan ameliyat pensi, cilt altından çıkarılan kırık enjektör iğneleri, kalp ameliyatında unutulan gazlı bezin röntgende görünmesini sağlayan işaret maddesi ve yara içine bırakılıp çıkarılması gereken bez parçaları da tartışılmıştır.

Ameliyatta hastanın içinde unutulanlar arasında en çok dava konusu olan gazlı bezdir. Bir davada ameliyata katılan sağlık çalışanı, kullanılan spançların şekil ve renk değiştirdiğini, bu yüzden yerleştirildikleri alanda görülmelerinin zorlaştığını ileri sürmüştür; Danıştay hizmet kusurunu kabul eden kararı yine de onamıştır (Danıştay 10. Daire, 29.11.2022, E.2019/5623, K.2022/5569). Bazı spançlara röntgende görünen bir iplik ya da şerit eklenir. Hastaneler davalarda bu özelliği kendi lehlerine kullanmaya çalışır; bir by-pass dosyasında hastane, kullandığı spançların röntgende görüldüğünü, unutulsaydı taburculuktan önce çekilen filmde fark edileceğini savunmuştur. Mahkeme yine de aynı bölgeden başka ameliyat yapılmadığını esas alarak cismin o ameliyatta kaldığını kabul etmiş, Yargıtay bu yönden davalıların itirazlarını reddetmiştir (Yargıtay 3. HD, 24.05.2022, E.2021/8644, K.2022/4949).

Her vücutta kalan malzeme “unutulmuş” sayılmaz. Hekimin bilerek yerleştirdiği ve sonradan çıkarılması planlanan bir dren ya da apse boşluğuna bırakılan bez, unutulmuş bir cisimle aynı değildir. Yargıtay, davalıların “apsenin içine ucu dışarıda kalacak şekilde steril bez bırakıldı, hasta pansumanı yaptırmadı” savunmasıyla karşılaştığı bir dosyada, bu ayrımın ancak uzman bir bilirkişi kurulunun raporuyla yapılabileceğini belirterek eksik incelemeyle verilen kararı bozmuştur (Yargıtay 13. HD, 30.01.2012, E.2011/15571, K.2012/1485).

Unutulan Gazlı Bez veya Aletten Kim Sorumlu?

Sorumluluk üç halkadan oluşur ve bu halkalar birbirinin yerine geçmez.

• Ameliyat hemşiresi: Kullanılan gazlı bez, kompres ve aletlerin sayımını yapar, sonucu kayda geçirir.
• Ameliyatı yapan cerrah: Ameliyat sahasını kapatmadan önce gereken kontrolü yapar ve sayım tutanağını hemşireyle birlikte imzalar.
• Hastane: Ameliyat ekibini kurar, sayımın yapılacağı düzeni sağlar ve çalıştırdığı kişilerin verdiği zarardan sorumlu olur.

Özel hastanede hasta ile doktor ve hastane arasındaki ilişkiyi Yargıtay vekâlet sözleşmesi olarak niteler. Vekil, üstlendiği işi özenle yürütmekle yükümlüdür ve özen borcunun ölçüsü, aynı alanda iş gören basiretli bir vekilin davranışıdır (TBK m.502, m.506). Bu hükümlerin güncel metnine Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr) üzerinden ulaşabilirsiniz. Özel hastanede mide ameliyatı sırasında karında gazlı bez unutulan bir dosyada Yargıtay, doktor ve hastanenin kusurlu eylemleri sonucunda hastanın acı çektiğini kabul ederek tazminat kararını onamıştır (Yargıtay 3. HD, 17.06.2026, E.2026/136, K.2026/3858).

Hastanenin sorumluluğu iki hükme dayanır. Hasta hastaneyle sözleşme kurmuşsa hastane, borcunu ifa ederken kullandığı yardımcı kişilerin, yani doktor ve hemşirenin verdiği zarardan sorumludur (TBK m.116). Haksız fiil açısından da işletme sahibi, çalışma düzeninin zararı önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe işletmenin faaliyetinden doğan zararı öder (TBK m.66/3). Sezaryende gazlı bez unutulup hastanın öldüğü bir dosyada ilk derece mahkemesi hastaneyi adam çalıştıran olarak sorumlu tutmuş, Yargıtay doktor ile hastanenin birlikte sorumluluğunu onamıştır. Doktorun “tampon sayımı benim görevim değildi” savunması bu sonucu değiştirmemiştir (Yargıtay 3. HD, 05.12.2024, E.2024/182, K.2024/4115).

Hemşireye de dava açılabilir. Sezaryen sırasında karında kompres unutulan bir kadın hastanın davasında davalılar doktor, hastane ve ameliyat hemşiresiydi; üçü birlikte, müteselsilen tazminata mahkûm edildi (Yargıtay 3. HD, 29.11.2023, E.2023/1915, K.2023/3438). Birden çok kişi aynı zarardan sorumlu olduğunda hasta tazminatın tamamını dilediğinden isteyebilir (TBK m.61, m.163). Hemşirelerin sorumluluğunun genel çerçevesini Hemşire Hatası Tazminat Davası: Kim Sorumlu, Nereye Şikâyet Edilir? yazısında ayrıca ele aldık.

Ameliyat devlet hastanesinde, eğitim ve araştırma hastanesinde veya devlet üniversitesinin hastanesinde yapılmışsa tablo değişir. Kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ancak idare aleyhine açılabilir (Anayasa m.129/5; 657 sayılı Kanun m.13). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, tıp fakültesi hastanesinde sezaryen sırasında gazlı bez unutan doktora açılan davada husumetin doktora değil idareye düştüğünü kabul etmiştir (YHGK, 26.02.2014, E.2013/4-579, K.2014/155). Vakıf üniversitesi hastaneleri de bu açıdan özel hastane sayılmaz: Hukuk Genel Kurulu, kanunla kurulan ve kamu tüzel kişiliğine sahip vakıf üniversitelerinin hastanelerini devlet üniversitesi hastanelerinden ayırmamış, sağlık hizmetinden doğan zararın idari yargıda hizmet kusuru ilkesine göre incelenmesi gerektiğini kabul etmiştir (YHGK, 13.05.2015, E.2014/566, K.2015/1339). Doktor ile hastane arasında kimin davalı olacağı sorusunu bütün yönleriyle Malpraktis Davası Kime Karşı Açılır? Doktora mı Hastaneye mi yazısında anlattık.

Gazlı Bez Sayımı Hemşirenin, Son Kontrol Cerrahın Görevidir

Adli Tıp Kurumu bu dosyalarda neredeyse aynı cümleyle görüş bildirir: ameliyat bölgesi kapatılmadan önce kullanılan malzemelerin sayımı öncelikle ameliyat hemşiresi tarafından yapılıp kayda alınmalı, ameliyatı yapan hekim bu durumu kontrol etmeli, ameliyat bitiminde tutanak hekim ve ameliyat hemşiresi tarafından imzalanmalıdır. Diz ameliyatında greft alınan bölgede spanç unutulan bir hastanın dosyasında Adli Tıp Kurumu 3. Adli Tıp Üst Kurulu bu kuralı yazmış, sayımdan sorumlu hemşire ile kapatma öncesi yeterli kontrolü yapmayan doktorun uygulamasını tıp kurallarına aykırı bulmuştur. Yargıtay, bu rapora dayanan tazminat kararını bozmadan sonra yeniden verilen hükümle birlikte onamıştır (Yargıtay 3. HD, 20.01.2025, E.2024/791, K.2025/353).

Sayım formunun “tam” olarak doldurulmuş olması cerrahı kendiliğinden kurtarmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun önüne gelen dosyada, pankreas ameliyatı sonrası düzenlenen operasyon takip formunda kullanılan on kompresin eksiksiz olduğu yazıyordu. Bir hafta sonra başka hastanede yapılan ameliyatta karın açıldığında bağırsakların üzerine serilmiş bir kompres bulundu, fotoğraflandı ve tutanağa bağlandı. Kurul, ameliyat sahasını kapatmadan önce yeterli kontrolü yapmayan cerrahların taksirle yaralamadan kusurlu olduklarını oy birliğiyle kabul etmiştir (Yargıtay CGK, 20.03.2024, E.2019/648, K.2024/125).

Hemşirenin kusuru, cerrahın kusurunu da azaltmaz. Apandisit ameliyatında karında 35×25 santimetrelik kompres unutulan ve hastanın sonradan hayatını kaybettiği bir dosyada, “sayımı yapılacak malzeme formunu” dolduran hemşirelerle birlikte formu imzalayan cerrah da kusurlu bulunmuştur. Yargıtay, “hemşirelerin kusurlarının, ameliyatı yapan sanığın kusurluluğunu ortadan kaldırmayacağı gibi asli kusurlu olan sanığın kusurunu azaltmayacağından” söz ederek taksirle öldürmeden verilen mahkûmiyeti onamıştır (Yargıtay 12. CD, 11.02.2016, E.2015/3686, K.2016/1876).

Kusurun paylaştırılmasında Adli Tıp Kurumu her dosyada aynı oranı vermez. Sezaryende kompres unutulup hastanın öldüğü başka bir dosyada kurul, hemşirenin ve doktorun kusur oranını ayrı ayrı sekizde iki olarak belirlemiştir (Yargıtay 12. CD, 06.03.2025, E.2021/1220, K.2025/2459). Hastanenin ameliyat düzeninden doğan kusuru da ayrıca incelenir: acil sezaryende gazlı bez unutulan bir dosyada, dosyaya alınan soruşturma evrakına göre hastanenin o ameliyatta “sirküle hemşire” çalıştırmadığı ve eksik personelle hizmet verdiği belirlenmiş, hastane çalıştıran olarak sorumlu tutulmuştur (Yargıtay 3. HD, 08.09.2025, E.2025/273, K.2025/3874).

Hangi Ameliyatta Unutulduğu Belli Değilse Ne Olur?

Ameliyatta unutulan cisim bazen yıllar sonra, hastanın arada birkaç ameliyat daha geçirdiği bir dönemde bulunur. Doktorlar da bu durumda çoğunlukla aynı savunmayı yapar: cisim benden önceki ameliyatta kalmış olabilir. Yargıtay bu savunmanın dinlenebilmesini doktorun kendi kayıtlarına bağlar.

2003, 2005 ve 2008 yıllarında üç karın ameliyatı geçirmiş bir hastanın karnından kompres çıkarılan dosyada bilirkişiler, cismin hangi ameliyatta kaldığının kesin olarak bilinemeyeceğini söylemişti. Son ameliyatı yapan doktorun ameliyat raporunda “tampon sayımı yapıldı” notu vardı, ama imzalı sayım tutanağı yoktu. Yargıtay, ameliyatın tıbbi kurallara uygun yapıldığının ve özen borcunun yerine getirildiğinin ispat yükünün doktorda olduğunu, cismin önceki ameliyatlarda kalmış olabileceği savunmasına itibar edilmesi için önce doktorun kendi ameliyatına ait tutanakların tam ve eksiksiz tutulması gerektiğini belirtmiş; davayı reddeden kararı bozmuştur (Yargıtay 3. HD, 15.09.2021, E.2020/6334, K.2021/8515).

Aynı ilke, çok sayıda ameliyat geçirmiş bir hastanın uyluk kemiğinin içinden iki spanç çıkarılan dosyada da uygulanmıştır. Yargıtay, “özen borcunun kapsamı içerisinde tedaviye ilişkin hastane kayıtlarının düzenli tutulması da bulunmaktadır” diyerek, davalı doktorun yaptığı ameliyatlarda sayım tutanaklarının bulunup bulunmadığının araştırılmasını istemiştir (Yargıtay 3. HD, 03.11.2022, E.2022/4413, K.2022/8510).

İki ameliyat arasında başka bir müdahale yoksa sonuca ulaşmak kolaylaşır. Bel ameliyatından yaklaşık dört ay sonra başka hastanede yapılan ameliyatta spanç çıkarılan dosyada, ikinci ameliyatı yapan doktor ile ameliyat hemşiresinin tanık olarak dinlenmesi ve iki ameliyat arasında başka ameliyat bulunmaması, cismin ilk ameliyatta kaldığının kabulü için yeterli görülmüştür; 100.000 TL manevi tazminata hükmeden karar onanmıştır (Yargıtay 3. HD, 03.06.2024, E.2023/3704, K.2024/1785).

İdari yargıda da benzer bir eğilim var. Kayıtlarının bir kısmı arşiv süresi dolduğu için imha edilen, 1995 yılındaki ameliyat ile 2011 yılındaki safra kesesi ameliyatından hangisinde kompres kaldığı belirlenemeyen bir hastanın davasında Danıştay, maddi tazminat isteminin reddini onamış ama manevi tazminatın reddini bozmuştur. Gerekçeye göre iddianın aksi kesin olarak ortaya konulamamış, cismin hangi ameliyatta unutulduğunun anlaşılamaması da hastada sağlık hizmetinin gerektiği gibi yürütülmediği yönünde endişe ve üzüntüye yol açmıştır (Danıştay 10. Daire, 24.09.2025, E.2024/2456, K.2025/4066).

Belirsizlik her zaman hastanın lehine işlemez. İlk ameliyat ile cismin bulunduğu ameliyat arasında yaklaşık on üç yıl geçen bir dosyada mahkeme, gazlı bezin ilk ameliyatta unutulduğu iddiasının ispatlanamadığını kabul etmiş, Yargıtay da bu kararı onamıştır (Yargıtay 3. HD, 17.03.2025, E.2024/3069, K.2025/1658). Kamu hastanesinin doktora rücu davasında ise kayıtlar imha edildiği için ameliyata davalı doktorun girdiği kanıtlanamamış, Yargıtay rücu isteminin tümden reddedilmesi gerektiğine oy çokluğuyla karar vermiştir (Yargıtay 4. HD, 10.12.2013, E.2013/3305, K.2013/19553).

Ameliyatta Gazlı Bez Unutulursa Ne Olur?

Vücutta kalan gazlı bez hemen belirti vermeyebilir. Üç ayrı karın ameliyatı geçirmiş hastanın dosyasındaki bilirkişi raporlarında, karın içindeki yabancı cisimlerin uzun süre hiçbir belirti vermeden sessiz kalabileceği ortak görüş olarak yer almıştır (Yargıtay 3. HD, 15.09.2021, E.2020/6334, K.2021/8515). Bu yüzden bazı hastalar cismi yıllar sonra, başka bir şikâyetle çekilen bir görüntülemede öğrenir.

Belirti verdiğinde dava dosyalarına yansıyan tablolar birbirine benzer: geçmeyen karın ağrısı, ateş, ameliyat yerinden gelen akıntı, bulantı ve kusma, bağırsak tıkanması. Karında oluşan apse, ultrason veya tomografide bazen “kitle” diye yorumlanır. Davacının anlatımına göre, safra kesesi ameliyatından sonra karaciğerinde “alınması riskli bir kitle” bulunduğu söylenen 73 yaşındaki bir hastanın başka hastanede yapılan incelemesinde, görüntünün kitle değil unutulan gazlı bez olduğu anlaşılmıştı; dava, mirasçılarının da katılımıyla Yargıtay’a kadar gitmiştir (Yargıtay 13. HD, 28.05.2015, E.2014/22646, K.2015/17269).

Kararlarda karşılaşılan ağır sonuçlar şunlardır:

• Bağırsağın bir bölümünün alınması (bir dosyada 46 santimetre, Danıştay 10. Daire, 29.05.2025, E.2021/7377, K.2025/2858)
• Rahmin, yumurtalıkların ve bağırsakların bir kısmının alınması (Yargıtay 3. HD, 08.10.2020, E.2020/3289, K.2020/5633)
• Bağırsak tıkanması, karın zarı iltihabı ve ölüm (Yargıtay 12. CD, 11.02.2016, E.2015/3686, K.2016/1876)
• Pelvik apse, gelişen enfeksiyon ve ölüm (Yargıtay 3. HD, 05.12.2024, E.2024/182, K.2024/4115)

Bu tablo bir teşhis rehberi değildir. Ameliyattan sonra geçmeyen bir şikâyetiniz varsa, ameliyatın türünü ve tarihini söyleyerek bir hekime başvurmanız gerekir. Önce sağlığınız gelir; ama şikâyet ve başvuru süreleri cismin varlığını öğrendiğiniz günden itibaren işlemeye başlayabileceği için kayıtları da erkenden toplamak gerekir. Bir ceza dosyasındaki uzman raporunda, unutulan yabancı cisimlerin cerrahinin nadir bir komplikasyonu olarak tanımlandığı ve tahmini sıklığın 1.500 ameliyatta bir olarak bildirildiği aktarılmıştır (Yargıtay 12. CD, 07.12.2020, E.2020/1236, K.2020/6759). Nadir olması, sorumluluğu ortadan kaldırmaz; mahkemeler sayımın ve kapatma öncesi kontrolün yapılıp yapılmadığına bakar. Komplikasyon ile kusur arasındaki sınırı Doktor Komplikasyon Dedi, Hata mı Değil mi Nasıl Anlaşılır? yazısında anlattık.

Gazlı Bez Bulunduğunda Hangi Kayıtlar Saklanmalı?

Davanın büyük kısmı, cismin çıkarıldığı gün tutulan kayıtlarla kazanılır ya da kaybedilir. Davalılar bu noktaya özellikle yüklenir. Bel ameliyatından sonra spanç çıkarılan bir dosyada doktorlar, cismin patolojiye gönderilmediğini, iddianın röntgen gibi görüntüleme belgeleriyle kanıtlanmadığını ve davacının avukatının görüşmede gösterdiği bezin mahkemeye sunulmadığını ileri sürmüştür. Dava ikinci ameliyatı yapan doktorun ve hemşirenin tanıklığıyla kazanılmıştır (Yargıtay 3. HD, 03.06.2024, E.2023/3704, K.2024/1785).

Cisim çıkarılırken ve çıkarıldıktan sonra şunların yapılmasını isteyin:

• Çıkarılan cismin ameliyat notuna ve epikrize açıkça yazılması
• Cismin patolojiye gönderilmesi ve patoloji raporunun alınması
• Mümkünse fotoğraflanması ve tutanağa bağlanması
• Cismin görüldüğü röntgen, ultrason veya tomografi görüntülerinin ve raporlarının saklanması
• İlk ameliyatın ameliyat notu, anestezi kaydı ve imzalı sayım tutanağının istenmesi

Ceza Genel Kurulu’nun karara bağladığı dosyada ikinci ameliyatı yapan doktor, karında gördüğü kompresin fotoğrafını çekmiş, anestezi uzmanıyla birlikte tutanak düzenlemişti. Kurul, bu belgeler dosyada bulunduğu için alınan raporlarla hükmün eksik araştırmaya dayanmadığını kabul etmiştir (Yargıtay CGK, 20.03.2024, E.2019/648, K.2024/125).

İkinci ameliyatı yapan ekibin kayda geçirme yükümlülüğü de vardır. Önceki ameliyatta unutulan gazlı bezi çıkaran, ancak bunu ilk doktoru korumak için ameliyat ve tedavi belgelerine yazmayan cerrahların eylemi, Ceza Genel Kurulu’nda oy çokluğuyla görevi kötüye kullanma olarak değerlendirilmiştir (Yargıtay CGK, 02.06.2021, E.2016/500, K.2021/243). Hasta, sağlık durumuyla ilgili dosyayı ve kayıtları doğrudan, vekili veya kanuni temsilcisi aracılığıyla inceleyebilir ve suretini alabilir (Hasta Hakları Yönetmeliği m.16). Hasta adına yakınların ne zaman bilgi alabileceğini Hasta Yakını Bilgi Alma Hakkı: Hastane Kime Bilgi Vermek Zorundadır? yazısında açıkladık.

Ameliyatta Gazlı Bez Unutulması Davaları ve Tazminat Kalemleri

Ameliyatta gazlı bez unutulması davaları maddi ve manevi tazminat talebini birlikte içerir. Maddi tazminatın kapsamına cismi çıkarmak için yapılan ameliyatın ve tedavinin giderleri, çalışılamayan dönemin kazanç kaybı ve kalıcı bir sakatlık varsa çalışma gücündeki kayıp girer. By-pass ameliyatında unutulan gazlı bez için yapılan ameliyatın faturaları maddi tazminat olarak hüküm altına alınmış (Yargıtay 3. HD, 24.05.2022, E.2021/8644, K.2022/4949); diz ameliyatında spanç unutulan bir hasta için Adli Tıp Kurumu yedi aylık geçici iş göremezlik süresi belirlemiştir (Yargıtay 3. HD, 23.05.2023, E.2022/8098, K.2023/1550).

Hasta öldüğünde, desteğinden yoksun kalan eş ve çocuklar destekten yoksun kalma tazminatı ister. Sezaryende unutulan gazlı bez sonrası hayatını kaybeden bir kadının eşi ve çocuğu için toplam 621.269,93 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmiş, karar onanmıştır (Yargıtay 3. HD, 05.12.2024, E.2024/182, K.2024/4115).

Manevi tazminat, bedensel bütünlüğü zedelenen hastaya ödenir; ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde yakınlara da manevi tazminat verilebilir (TBK m.56). By-pass ameliyatından sonra göğüs kemiğinin arkasında unutulan gazlı bez nedeniyle yoğun bakıma alınıp yeniden ameliyat edilen bir hastanın eşi ve oğlu da bu nedenle davacı olmuş, mahkemeler onların manevi tazminat isteyebileceğini kabul etmiştir (Yargıtay 3. HD, 24.05.2022, E.2021/8644, K.2022/4949).

Faiz başlangıcında iki ayrı kural var. Özel hastaneye karşı açılan davada Yargıtay, haksız fiilin ameliyat günü gerçekleştiğini kabul ederek faizin dava tarihinden değil ameliyat tarihinden işletilmesi gerektiğine karar vermiştir (Yargıtay 13. HD, 16.12.2019, E.2016/23291, K.2019/12636). İdare aleyhine açılan tam yargı davasında ise yasal faiz, kural olarak idareye yapılan başvuru tarihinden işler (Danıştay 10. Daire, 06.12.2023, E.2022/1437, K.2023/7924). Çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında, kazancın bilindiği döneme ilişkin tutara olay tarihinden, bilinemediği döneme ilişkin tutara karar tarihinden faiz işletileceğine dair kural 2026 yılında TBK m.55’e eklenmiştir (7589 sayılı Kanun m.18).

Tazminatın genel hesap yöntemini Doktor Hatası Yüzünden Ne Kadar Tazminat Alınır? yazısında ayrıntılı olarak ele aldık.

Yargıtay ve Danıştay Unutulan Gazlı Bezde Hangi Manevi Tazminatı Yeterli Buldu?

Manevi tazminatın tutarını hâkim takdir eder; kanunda bir tarife yoktur. Yine de üst mahkemelerin “az” bulup bozduğu tutarlar, bu dosyaların nasıl değerlendirildiğini gösterir. Aşağıdaki tutarlar olay ve karar tarihlerine göre değerlendirilmelidir; aradan geçen yıllarda paranın alım gücü önemli ölçüde değişmiştir.

Karar	Olay	Manevi tazminat ve sonuç
Yargıtay 3. HD, 05.10.2022, E.2022/5523, K.2022/7359 ve 29.11.2023, E.2023/1915, K.2023/3438	Sezaryende kompres, 6 ay ağrı, bebeği emzirememe	20.000 TL, istinafta 60.000 TL; Yargıtay düşük buldu, yeniden 150.000 TL verildi ve onandı
Yargıtay 3. HD, 24.05.2022, E.2021/8644, K.2022/4949	By-pass sonrası göğüs kemiğinin arkasında gazlı bez	Hasta için 100.000 TL, eş ve oğul için 20.000’er TL az bulundu, bozuldu
Yargıtay 3. HD, 08.10.2020, E.2020/3289, K.2020/5633	Fıtık ameliyatında bez; rahim, yumurtalık ve bağırsak kaybı	20.000 TL yetersiz bulundu, bozuldu
Yargıtay 3. HD, 03.06.2024, E.2023/3704, K.2024/1785	Bel ameliyatında spanç, 4 ay sonra çıkarıldı	100.000 TL onandı
Yargıtay 3. HD, 05.12.2024, E.2024/182, K.2024/4115	Sezaryende gazlı bez, ölüm	Yakınlara toplam 175.000 TL onandı
Danıştay 10. Daire, 26.05.2022, E.2021/2187, K.2022/2831	Fıtık ameliyatında gazlı bez, yaklaşık 6 yıl	10.000 TL yetersiz bulundu, bozuldu
Danıştay 10. Daire, 29.05.2025, E.2021/7377, K.2025/2858	Sezaryende sargı bezi, 3 ay, 46 cm bağırsak kaybı	25.000 TL yetersiz bulundu, bozuldu
Danıştay 10. Daire, 19.09.2022, E.2019/5526, K.2022/3920	Göğüs kisti ameliyatında gazlı bez	İstinafta 100.000 TL’ye çıkarıldı, onandı

Tabloda ortak bir çizgi var: cismin vücutta kaldığı süre, çıkarmak için gereken ameliyat sayısı, organ kaybı ve hastanın bu süreçte yaşadıkları (bebeğiyle bağ kuramamak, çalışamamak, ölümden dönmek) tutarı yükselten etkenlerdir. Acil sezaryen sonrası karnında sargı bezi bulunan bir annenin dosyasında Yargıtay, bebeğine annelik görevini yerine getirememesini, ileride doğum yapmak istediğinde yaşayabileceği sorunları ve hayatının geri kalanında sürecek şikâyetleri tutarın belirlenmesinde dikkate alınacak unsurlar arasında saymıştır (Yargıtay 3. HD, 08.09.2025, E.2025/273, K.2025/3874).

Gazlı Bez Unutan Doktora Ceza Davası

Ameliyatta gazlı bez unutulması, hastanın sağlığını bozmuşsa taksirle yaralama suçunu oluşturabilir. Temel ceza dört aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır (TCK m.89/1). Bu ceza aralığı 24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanun ile “üç aydan bir yıla” ifadesinden değiştirilmiştir; eski aralığı aktaran kaynaklar güncel değildir. Yaralama hastanın yaşamını tehlikeye sokmuşsa ceza yarı oranında, bir organın işlevini yitirmesine ya da çocuk yapma yeteneğinin kaybolmasına yol açmışsa bir kat artırılır (TCK m.89/2-e, m.89/3-b ve c). Hasta hayatını kaybettiyse suç taksirle öldürmedir; cezası iki yıldan altı yıla kadar hapistir (TCK m.85/1).

Suç vasfı önemlidir. Apandisit ameliyatında gazlı bez unutulup hastanın bağırsaklarının bir kısmının alındığı dosyada mahkeme sanıkları görevi ihmalden cezalandırmış, Yargıtay eylemin taksirle yaralama olduğunu belirterek hükmü bozmuştur (Yargıtay 12. CD, 02.06.2015, E.2015/5129, K.2015/9547).

Şikâyet süresi kaçırılmamalıdır. Taksirle yaralamanın soruşturulması şikâyete bağlıdır; bilinçli taksir hâli dışında savcılık kendiliğinden işlem yapmaz (TCK m.89/5). Şikâyet, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK m.73/1-2). Kastamonu’da bıçak yarası nedeniyle yapılan ameliyatta karında unutulan gazlı bezin Almanya’da çıkarıldığı dosyada, hasta altı aylık süre geçtikten sonra şikâyette bulunduğu için Yargıtay sanıklar hakkındaki davanın düşmesine karar vermiştir (Yargıtay 12. CD, 24.12.2019, E.2019/12762, K.2019/12153). Taksirle öldürme ise şikâyete bağlı değildir; bu nedenle şikâyet yokluğu gerekçesiyle hemşire hakkında verilen düşme kararı bozulmuştur (Yargıtay 12. CD, 06.03.2025, E.2021/1220, K.2025/2459).

Soruşturmanın bir aşaması daha var. Kamu veya özel sağlık kuruluşunda ya da vakıf üniversitesinde çalışan hekim ve diğer sağlık meslek mensupları hakkında, mesleğin icrası kapsamındaki tıbbi uygulamalar nedeniyle yapılan soruşturmalarda 4483 sayılı Kanun uygulanır ve soruşturma izni Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Mesleki Sorumluluk Kurulu tarafından verilir. Yükseköğretim Kanunu’nun 53. maddesindeki soruşturma usulüne tabi olanlar bu kuralın dışındadır (3359 sayılı Kanun ek m.18). Savcılığın “kusur yok” diyen bir rapora dayanarak verdiği kovuşturmaya yer olmadığı kararı da kesin değildir: doğumdan sonra rahimde spanç unutulan bir dosyada Yargıtay, itirazın reddine ilişkin kararı kanun yararına bozmuştur (Yargıtay 12. CD, 23.12.2015, E.2015/15943, K.2015/19521).

Cezanın hangi ölçütlerle belirlendiğini, hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi sonuçları ve hapis cezasının ne zaman gündeme geldiğini Hatalı Tedavide Doktor Hapis Cezası Alır mı? yazısında anlattık.

Unutulan Cisim İçin Dava Açma Süreleri

Ameliyatta unutulan cisim nedeniyle özel hastaneye ve doktora karşı açılacak tazminat davasında iki süre birlikte düşünülür. Sözleşmeye dayanan istem için vekâlet sözleşmesinden doğan alacaklarda beş yıllık zamanaşımı uygulanır (TBK m.147/5). Haksız fiile dayanan istem, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; fiil ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suçsa o süre uygulanır (TBK m.72/1). Sorumluluk birden çok sebebe dayanıyorsa hâkim, zarar görene en iyi giderim imkânı sağlayan sebebe göre karar verir (TBK m.60).

Gazlı bezin yıllar sonra fark edildiği dosyalarda sürenin hangi tarihten başlayacağı ayrıca tartışılır. Taksirle yaralamada kamu davası zamanaşımı, cezanın üst sınırı beş yılı geçmediği için kural olarak sekiz yıl, taksirle öldürmede on beş yıldır (TCK m.66/1-d ve e). Bu sürelerin tazminat davasına etkisini Doktor Hatası Davalarında Zamanaşımı Süresi Nedir? yazısında örneklerle ele aldık.

Kamu hastanesinde süreler farklı işler. Dava açmadan önce, eylemi öğrendiğiniz tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurmanız gerekir. İdare isteği reddederse veya otuz gün içinde cevap vermezse, dava süresi içinde idare mahkemesinde dava açılır (İYUK m.13/1); bu süre kural olarak altmış gündür (İYUK m.7/1).

Özel hastaneye karşı açılan davada görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olup olmadığı da tartışılır. Bademcik ameliyatında çocuğun boğazında gazlı bez unutulan dosyada Yargıtay, hasta ile hastane arasındaki vekâlet ilişkisinin 6502 sayılı Kanun kapsamına alındığını, 28.05.2014 sonrasında açılan davaya tüketici mahkemesinin bakacağını belirterek görevsizlik kararını bozmuştur (Yargıtay 13. HD, 13.04.2016, E.2015/41952, K.2016/10356). Tüketici mahkemesinde görülecek davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6502 sayılı Kanun m.73/A). Görev konusundaki güncel tartışmayı Özel Hastane Malpraktis Görevli Mahkeme Hangisi, Dava Tüketici Mahkemesinde mi Görülür? yazısında inceledik.

Unutulan Cisim Davalarında Mahkeme Raporsuz Karar Vermez

Bu dosyalarda kararı büyük ölçüde bilirkişi raporu belirler; Yargıtay da yetersiz rapora dayanan kararları sıkça bozar. Sezaryenden sonra karında apse gelişen bir hastanın davasında mahkeme, unutulmuş bir gazlı bez olmadığını, apsenin ameliyatta kullanılan bezlerden dökülen iplikçiklerden ya da dikiş ipliği artıklarından kaynaklanabileceğini söyleyen rapora dayanarak davayı reddetmişti. Yargıtay, konusunda uzman üç kişilik bir bilirkişi kurulundan rapor alınmadan karar verilemeyeceğini belirterek kararı bozmuştur (Yargıtay 13. HD, 01.11.2007, E.2007/7891, K.2007/12645).

Kalp ameliyatında gazlı bezin röntgende görünmesini sağlayan işaret maddesinin vücutta unutulduğu bir dosyada da Adli Tıp raporu, doktorların kusurlu olup olmadığını belirlemeye yeterli bulunmamış, üniversite öğretim üyelerinden oluşan bir kuruldan rapor alınması istenmiştir (Yargıtay 13. HD, 12.06.2006, E.2006/6704, K.2006/9459). Rapora itiraz yollarını Adli Tıp Kurumu Raporuna İtiraz: Malpraktis Dosyasında ATK Süreci yazısında ele aldık.

Raporun hasta aleyhine çıktığı dosyalar da var. Doğumdan sonra gelişen enfeksiyon nedeniyle rahmi alınan bir hastanın davasında bilirkişi raporu, sezaryen sırasında yabancı cisim unutulduğunu destekleyen tıbbi bir delil bulunmadığını, enfeksiyonun özene rağmen gelişebilecek bir komplikasyon olduğunu bildirmiş ve dava reddedilmiştir (Yargıtay 3. HD, 02.10.2024, E.2023/4597, K.2024/2735). Bu yüzden iddianın, cismin kendisini gösteren kayıtlarla desteklenmesi gerekir. Diğer hata türlerinde Yargıtay’ın kusur değerlendirmesini Malpraktis Davalarında Yargıtay Hangi Hatayı Kusur Sayıyor? yazısında topladık. Yanlış taraf veya yanlış organ ameliyatı ise ameliyatta unutulan cisimden ayrı bir hata türüdür; orada tartışma sayım tutanağı üzerinden değil, hastanın rızası ve ameliyat planı üzerinden yürür.

Ameliyat Kayıtlarınızda Unutulan Cisme Dair Bir Not Var mı?

Epikrizde, patoloji raporunda ya da ikinci ameliyatın notunda “yabancı cisim”, “spanç”, “kompres” veya “gossipiboma” ifadesi geçiyorsa ve şikâyet süresi ile idareye başvuru süresi işlemeye başlamışsa, ilk adım bu belgeleri bir araya getirmektir. İlk ameliyatın sayım tutanağı, ameliyat notu, taburculuk öncesi çekilen filmler ve cismin çıkarıldığı ameliyatın kayıtları birlikte incelenmeden kimin, hangi yolla sorumlu tutulacağı söylenemez. Belgeleri topladıktan sonra dosyanızın bu açıdan değerlendirilmesini isterseniz Ankara tazminat avukatı sayfasındaki iletişim bilgileriyle görüşme talebinde bulunabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Ameliyatta unutulan cisimden kim sorumludur?

Sayımı yapan ameliyat hemşiresi, kapatmadan önce ameliyat sahasını kontrol etmeyen cerrah ve hastaneyi işleten kurum sorumludur. Özel hastanede üçüne birlikte dava açılabilir. Devlet hastanesinde, devlet ve vakıf üniversitesi hastanesinde tazminat davası idareye açılır, idare sonra kusurlu çalışana rücu edebilir.

Ameliyatta gazlı bez unutulursa ne olur?

Gazlı bez uzun süre belirti vermeyebilir; belirti verdiğinde karın ağrısı, ateş, akıntı, apse ve bağırsak tıkanması gibi tablolar görülebilir. Kararlara yansıyan dosyalarda bağırsağın bir kısmının alınması, rahim kaybı ve ölüm gibi ağır sonuçlar da vardır. Cismin çıkarılması için çoğunlukla yeni bir ameliyat gerekir.

Ameliyatta hastanın içinde unutulanlar nelerdir?

Kararlara en sık yansıyanlar gazlı bez, spanç, kompres, tampon ve sargı bezidir. Bunların yanında ameliyat pensi, kırık iğne parçaları ve gazlı bezin röntgende görünmesini sağlayan işaret maddesi de dava konusu olmuştur. Bilerek bırakılan ve sonradan çıkarılması planlanan dren ise unutulmuş cisim sayılmaz.

Gossypiboma ne demek?

Gossypiboma, ameliyatta vücutta unutulan gazlı bez veya pamuklu cerrahi malzeme için kullanılan tıbbi terimdir. Bir Yargıtay dosyasında, sezaryenden yaklaşık üç yıl sonra yapılan ameliyatta karında “gossipiboma (yabancı cisim)” tespit edilip bir batın kompresinin çıkarıldığı kayda geçmiştir (Yargıtay 3. HD, E.2020/6334, K.2021/8515).

Ameliyatta gazlı bez unutulması belirtileri nelerdir?

Dava dosyalarında en sık geçmeyen karın ağrısı, ateş, ameliyat yerinden gelen akıntı, bulantı, kusma ve görüntülemede “kitle” ya da apse görünümü yer alır. Bu belirtiler başka hastalıklarda da görülebileceğinden teşhisi hekim koyar. Ameliyat geçirdiğinizi ve tarihini muayenede mutlaka söyleyin.

Sayım formunda malzemeler tam yazıyorsa doktor sorumluluktan kurtulur mu?

Kurtulmaz. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, formda on kompresin eksiksiz olduğu yazmasına rağmen karında kompres bulunan dosyada, kapatmadan önce yeterli kontrolü yapmayan cerrahları kusurlu saymıştır (Yargıtay CGK, E.2019/648, K.2024/125). Hemşirenin kusuru cerrahın kusurunu azaltmaz.

Gazlı bezin hangi ameliyatta kaldığı bilinmiyorsa dava kazanılır mı?

Kazanılabilir. Doktor, cismin önceki bir ameliyatta kaldığını savunuyorsa önce kendi ameliyatının sayım tutanaklarını eksiksiz tuttuğunu göstermelidir; imzalı tutanak yoksa Yargıtay özen borcunun ihlal edildiğini kabul etmiştir (Yargıtay 3. HD, E.2020/6334, K.2021/8515). Aradaki süre çok uzun ve kayıtlar yetersizse iddia ispatlanamayabilir.

Unutulan gazlı bez için hemşireye dava açılabilir mi?

Özel hastanede açılabilir. Sezaryende kompres unutulan bir dosyada doktor, hastane ve hemşire birlikte, müteselsilen tazminata mahkûm edilmiştir (Yargıtay 3. HD, E.2023/1915, K.2023/3438). Devlet hastanesinde çalışan hemşireye ise doğrudan değil, idare aracılığıyla ulaşılır.

Devlet hastanesinde unutulan gazlı bez için doktora dava açılır mı?

Açılmaz; dava idareye yöneltilir. Hukuk Genel Kurulu, tıp fakültesi hastanesinde sezaryende gazlı bez unutan doktora açılan davada husumetin idareye düştüğünü kabul etmiştir (YHGK, E.2013/4-579, K.2014/155). Dava açmadan önce idareye başvuru şartı vardır (İYUK m.13).

Ameliyatta unutulan gazlı bez için manevi tazminat ne kadar?

Tutarı hâkim, olayın ağırlığına göre takdir eder. Üst mahkemeler cismin vücutta kalma süresini, ek ameliyatları ve organ kaybını dikkate alarak 10.000, 20.000 ve 25.000 TL gibi tutarları yetersiz bulup bozmuş; 100.000 ve 150.000 TL’yi onamıştır. Bu tutarlar olay ve karar tarihlerinin para değeriyle okunmalıdır.

Gazlı bez unutan doktor hakkında şikâyet süresi ne kadar?

Taksirle yaralamada şikâyet süresi, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden itibaren altı aydır (TCK m.73). Süre geçince dava düşer. Hasta hayatını kaybetmişse suç taksirle öldürmedir ve şikâyete bağlı değildir.

Unutulan cisim yıllar sonra bulunursa dava açılabilir mi?

Açılabilir, ancak süreler dikkatle hesaplanmalıdır. Haksız fiilde zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl; sözleşmeye dayalı istemde beş yıl söz konusudur. Fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir (TBK m.72, m.147/5).

Röntgende görünen spanç kullanılmışsa hastane sorumluluktan kurtulur mu?

Kendiliğinden kurtulmaz. By-pass ameliyatı dosyasında hastane, spançların röntgende görüneceğini ve taburculuk filminde cisim bulunmadığını savunmuş, ancak aynı bölgeden başka ameliyat yapılmadığı için bezin o ameliyatta kaldığı kabul edilmiştir (Yargıtay 3. HD, E.2021/8644, K.2022/4949).

---

Bu yazı ne değildir?

• Belirli bir hastanın durumu hakkında tıbbi görüş değildir; belirtiler konusunda hekiminize danışın.
• Hukuki danışmanlık yerine geçmez; içerik genel bilgilendirme niteliğindedir ve kendi dosyanız için bir avukata danışmanız gerekir.
• Bir dosyanın sonucunu öngören hukuki mütalaa değildir; anılan kararlar kendi olgularına göre verilmiştir.
• Kanun ve yönetmelik hükümlerinin değişmeyeceğine dair bir güvence değildir; süre hesabından önce güncel metni kontrol edin.