Araç Değer Kaybı Davası Cevap Dilekçesi (2026 Güncel Örnek)

Araç değer kaybı cevap dilekçesi, aleyhine değer kaybı davası açılan sürücü, işleten veya sigorta şirketinin savunmasını mahkemeye sunduğu ilk ve çoğu zaman tek fırsattır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, dilekçeler aşamasını kapalı bir sistem olarak kurar: yetki itirazı gibi bazı savunmalar sadece bu dilekçede ileri sürülebilir, zamanaşımı gibi bazıları ise ileri sürülmedikçe hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz. Bu nedenle dilekçenin içeriği kadar, hangi savunmanın hangi aşamada ve hangi kanun hükmüne dayanılarak yapıldığı da sonucu belirler. Aşağıda usul ve esas savunmalarını kanun maddeleriyle birlikte ele alıyor; 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları değişikliğinin ve 31 Temmuz 2026’da belirsiz alacak davasını kaldıran düzenlemenin savunmaya etkisini gösteriyor, sonunda da hem değer kaybı hem de mahrumiyet talebine cevap veren örnek bir dilekçe metni sunuyoruz.

Araç Değer Kaybı Davasında En Sık Yapılan Savunmalar

Araç değer kaybı davasında savunmalar iki ayrı katmanda kurulur: davanın esasına girilmeden sonuç doğurabilecek usule ilişkin savunmalar ve talebin miktarına yönelen esasa ilişkin itirazlar. Uygulamada en çok yapılan hata, dilekçeyi yalnızca ikinci katmanla, yani “bedel fahiştir” savunmasıyla sınırlı tutmaktır. Oysa usul savunmalarının bir kısmı yalnızca cevap dilekçesinde ileri sürülebildiği için, atlanan bir satır bütün bir savunma hattını kapatabilir.

Aşağıdaki tablo, davalı sıfatına göre hangi savunmanın hangi hükme dayandığını ve ne zaman ileri sürülmesi gerektiğini bir arada gösterir.

Savunma	Dayanak	Ne zaman ileri sürülür?
Yetki itirazı	HMK m.116/a, m.117 · KTK m.110	Yalnızca cevap dilekçesinde; sonradan ileri sürülemez
Tahkim itirazı	HMK m.116/b, m.117	Yalnızca cevap dilekçesinde
Görev itirazı	HMK m.114/1-c, m.115 · TTK m.5	Dava şartıdır; hâkim kendiliğinden inceler, her aşamada ileri sürülebilir
Arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemesi	TTK m.5/A	Dava şartıdır; yalnız ticari davada (sigortacı davalıysa) aranır
Sigortacıya başvuru yapılmadan dava açılması	KTK m.97	Sigortacı davalıysa dava şartı olarak ileri sürülür
Zamanaşımı	KTK m.109	Def’idir; cevap dilekçesinde ileri sürülmezse dikkate alınmaz
Mahrumiyet/kâr kaybının teminat dışı olması	KTK m.92/k	Sigortacı davalıysa esasa ilişkin husumet savunması
Kusur oranına itiraz	KTK m.92/g · TBK m.51-52	Esasa ilişkin; bilirkişi raporuna karşı beyanla sürdürülür
Değer kaybı miktarına itiraz	ZMSS Gen. Şart. A.5/a (1/7/2026)	Esasa ilişkin; ikinci el değer farkı ölçütü üzerinden
Aracın hurdaya çıkarılmış/trafikten çekilmiş olması	KTK m.92/l	Sigortacı davalıysa teminat dışılık savunması

Tablodaki ayrımın pratik sonucu şudur: yetki ve tahkim itirazı bir kez kaçırılırsa geri gelmez, görev itirazı ise dava şartı olduğu için her aşamada gündeme getirilebilir. Zamanaşımı ise ikisinden de farklıdır; hâkim kendiliğinden araştırmaz, davalı ileri sürmezse süresi dolmuş bir alacak dahi hüküm altına alınır.

Araç Değer Kaybı Davasına Cevap Verme Süresi Kaç Gündür?

Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır (HMK m.127/1). Bu süre gün değil hafta üzerinden işler; tebliğ zarfında da davalının iki hafta içinde cevap verebileceği açıkça gösterilir (HMK m.122). Sürenin son günü resmî tatile denk gelirse takip eden ilk iş gününde sona erer.

Dilekçenin iki hafta içinde hazırlanmasının çok zor veya imkânsız olduğu hâllerde ek süre istenebilir. Ancak kanun bu imkânı üç şartla sınırlar: talep iki haftalık süre dolmadan yapılmalı, ek süre bir defaya mahsus verilmeli ve bir ayı geçmemelidir. Ek süre, asıl sürenin bitiminden itibaren işlemeye başlar. Süre dolduktan sonra yapılan ek süre talebi sonuç doğurmaz.

Süre	Dayanak	Sonuç
2 hafta (cevap süresi)	HMK m.127/1	Tebliğden itibaren işler
En çok 1 ay (ek süre)	HMK m.127/1	Bir defaya mahsus; asıl sürenin bitiminden itibaren başlar
1 hafta (eksiklik giderme)	HMK m.130	Mahkeme adı, taraf kimliği, adres ve imza eksikliği için; giderilmezse dilekçe verilmemiş sayılır
2 hafta (cevaba cevap ve ikinci cevap)	HMK m.136	İddia ve savunma bu aşamaya kadar serbestçe genişletilebilir (m.141)

Süresinde cevap dilekçesi verilmemesi davanın kaybedilmesi anlamına gelmez. HMK m.128’e göre süresi içinde cevap vermeyen davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır. Yani davalı yargılamada kalır ve delil sunabilir; ancak zamanaşımı def’i, yetki itirazı, tahkim itirazı gibi ileri sürülmeye bağlı savunmalarını kaybeder. Bu ayrım, “cevap dilekçesi verilmezse dava otomatik kaybedilir” yaygın bilgisinin neden yanlış, buna rağmen cevap vermemenin neden ağır bir risk olduğunun da açıklamasıdır.

Araç Değer Kaybı Davası Kaybedilir mi?

Evet. Araç değer kaybı davaları hem davacı hem de davalı açısından kaybedilebilir. Davacının değer kaybını ispat edememesi, talep edilen tutarın gerçeği yansıtmaması veya kusur durumunun yanlış değerlendirilmesi hâlinde dava reddedilebilir. Aynı şekilde davalı tarafın süresi içinde cevap dilekçesi sunmaması, gerekli itirazları yapmaması veya savunmasını yeterli delillerle destekleyememesi de aleyhine karar verilmesine neden olabilir.

Davanın tamamen reddine yol açan hâllerin bir kısmı esasa değil, dava şartlarına ilişkindir: sigortacı davalıysa dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmamış olması (TTK m.5/A) ya da sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmamış olması (KTK m.97) davanın usulden reddi sonucunu doğurur. Bu tür sonuçlar davalı bakımından kesin bir kazanç sayılmaz; davacı eksikliği giderip yeniden dava açabilir. Buna karşılık zamanaşımı def’inin kabulü ya da talebin teminat dışı bir kalem olduğunun (KTK m.92) tespiti, uyuşmazlığı esastan sonlandırır.

Davalı Araç Sahibi Nelere İtiraz Edebilir?

Davalı araç sahibi ya da işleten, kendisine yöneltilen talebin hem sorumluluk temeline hem de miktarına itiraz edebilir. Sorumluluk temeline yönelen itirazlar kusur oranı, illiyet bağı ve işleten sıfatı üzerinde yoğunlaşır; miktara yönelen itirazlar ise aracın kaza öncesi ikinci el değeri, hasarın niteliği, onarımın kapsamı ve geçmiş hasar kayıtları üzerinden kurulur.

• İşleten sıfatının bulunmaması: Araç kaza tarihinde noter satışıyla devredilmişse veya uzun süreli kiraya verilmişse işleten sıfatı tartışmalıdır; KTK m.3 ve m.85 çerçevesinde husumet itirazı yapılır.
• Kusur oranının hatalı belirlenmesi: Kaza tespit tutanağında kusur oranı yazmaz; tutanak yalnızca hangi tarafın hangi trafik kuralını ihlal ettiğini gösterir. Oran, yargılamada bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
• Tek taraflı ekspertiz raporunun bağlayıcı olmaması: Davacının kendi başvurusuyla aldığı rapor delil başlangıcıdır; denetime elverişli bilirkişi raporu yerine geçmez.
• Önceki hasar kayıtlarının hesaba katılmaması: Aracın kaza öncesinde de hasar kaydı bulunuyorsa, ikinci el değerindeki azalmanın tamamı bu kazaya yüklenemez.
• Faiz başlangıcının hatalı gösterilmesi: Sürücü ve işleten bakımından faiz haksız fiil (kaza) tarihinden, sigortacı bakımından ise KTK m.99’daki sekiz iş günlük ödeme süresinin dolmasıyla işlemeye başlar. Bu ayrım yapılmadan talep edilen faiz fazladır.

Sigorta Şirketi Hangi Savunmaları Yapabilir?

Sigorta şirketinin savunma cephanesi, sürücü ve işletenin savunmasından farklıdır; çünkü sigortacının sorumluluğu poliçeyle ve kanunla çizilmiş bir teminat alanıyla sınırlıdır. Karayolları Trafik Kanunu m.92, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında kalan hâlleri tek tek sayar. Bu maddede sayılan bir kalem talep edilmişse, savunma “bedel fahiştir” değil, doğrudan “bu kalem teminat dışıdır” biçiminde kurulur.

Teminat dışı kalem (KTK m.92)	Değer kaybı davasındaki karşılığı
(e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar	Araçta bulunan yük, bagaj, elektronik cihaz bedelleri
(f) Manevi tazminata ilişkin talepler	Dilekçeye eklenen manevi tazminat kalemi
(g) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri	Davacının kusur oranına isabet eden kısım
(k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar	Araç mahrumiyet bedeli, ikame araç kirası, kazanç kaybı
(l) Trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı talepleri	Pert kaydı bulunan araç için istenen değer kaybı

Bu savunmaların ortak özelliği, takdire değil kanun lafzına dayanmasıdır. Bilirkişi raporu ne yönde gelirse gelsin, teminat dışı bir kalem sigortacıdan tahsil edilemez. Buna karşılık aynı kalem, kusurlu sürücü ve işletenden genel hükümlere göre istenebilir; teminat dışılık savunması talebi tamamen ortadan kaldırmaz, yalnızca muhatabı değiştirir. Sigortacı bakımından ikinci savunma hattı ise poliçe limitidir: zorunlu mali sorumluluk sigortasında maddi zarar teminatı poliçede yazılı üst sınırla kayıtlıdır ve bu sınırı aşan kısımdan sigortacı sorumlu tutulamaz.

Araç Mahrumiyet Bedeli Cevap Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

Araç mahrumiyet bedeli, aracın onarımda kaldığı süre boyunca kullanılamamasından doğan zarardır ve uygulamada çoğunlukla değer kaybı talebiyle aynı dilekçede istenir. Buna karşılık iki kalemin hukuki rejimi aynı değildir: değer kaybı doğrudan zarar, mahrumiyet ise dolaylı zarardır. Bu ayrım, mahrumiyet talebine verilecek cevabın omurgasını oluşturur.

Karayolları Trafik Kanunu m.92/k, “gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları” zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında bırakır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5/a maddesi de maddi zararlar teminatını “zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan mallar üzerindeki azalma” ile sınırlar. İki hüküm birlikte okunduğunda sonuç açıktır: sigorta şirketi davalıysa mahrumiyet bedelinden sorumlu değildir.

Bu nedenle mahrumiyet talebine verilecek cevap, davalının sıfatına göre iki farklı biçimde kurulur.

Davalı	Mahrumiyet talebine cevap	Dayanak
Sigorta şirketi	Talebin teminat dışı olduğu, bu kalem yönünden husumetin sigortacıya yöneltilemeyeceği ileri sürülür	KTK m.92/k · ZMSS Gen. Şart. A.5/a
Sürücü / işleten	Talep esastan tartışılır: onarım süresinin gerçekten zorunlu olup olmadığı, ikame araç kullanılıp kullanılmadığı, bedelin belgelenip belgelenmediği çekişme konusu yapılır	TBK m.49 vd. · KTK m.85

Sürücü veya işleten davalıysa mahrumiyet talebi teminat savunmasıyla karşılanamaz; bu kez zararın varlığı ve miktarı üzerinde durulur. Cevap dilekçesinde şu noktalar somutlaştırılır:

• Onarım süresi gerçekten zorunlu muydu? Servisin iş yoğunluğundan, parça tedarikinin geciktirilmesinden veya aracın onarım bittikten sonra teslim alınmamasından doğan günler davalıya yüklenemez. Servis giriş-çıkış kayıtları ve parça sipariş tarihleri istenir.
• Fiilî bir yoksunluk doğdu mu? Davacı onarım süresince başka bir aracını kullanmışsa veya araç zaten kullanılmıyorsa, kullanımdan yoksun kalma zararının doğduğu söylenemez.
• Bedel belgelendi mi? Ticari araçlarda talebin karşılığı kazanç kaybıdır ve gün sayısı ile net kazancın defter, fatura ve vergi kayıtlarıyla ispatı gerekir. Özel araçlarda ise emsal kira bedeli, aracın segmentiyle uyumlu olmalıdır; lüks segmentten emsal alınarak yapılan hesaplar itiraza açıktır.
• Kusur oranı düşüldü mü? Davacının kusuru varsa mahrumiyet bedeli de bu oranda indirilir; talebin tamamının istenmesi bu yönüyle fazladır.

Değer Kaybı ve Araç Mahrumiyet Bedeli Birlikte İstenmişse Cevap Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli aynı dava dilekçesinde talep edilmişse, cevap dilekçesi bu iki kalemi ayrı başlıklar altında karşılamalıdır. İki talebin teminat kapsamı, muhatabı ve ispat yükü farklı olduğu için tek bir “davanın reddi” beyanıyla geçiştirilen dilekçe, mahkemenin ayrım yapmasını da güçleştirir.

Sigorta şirketi ile sürücü/işleten birlikte davalı gösterilmişse, cevap dilekçesinde her davalı bakımından ayrı sonuç talebi kurulur: sigortacı yönünden mahrumiyet kalemi teminat dışılık nedeniyle reddedilmeli, sürücü/işleten yönünden ise miktar tartışmasına girilmelidir. Faiz talebi de aynı şekilde bölünür; sigortacı bakımından temerrüt KTK m.99’daki sekiz iş günlük sürenin dolmasıyla, sürücü ve işleten bakımından ise kaza tarihinde doğar.

Bu iki kalemin bir arada istendiği davalarda sıkça karşılaşılan bir başka nokta, dava değerinin ve harcın doğru hesaplanıp hesaplanmadığıdır. Talep kalemleri toplanarak tek bir değer üzerinden harç yatırılmışsa ve kalemlerden biri teminat dışı çıkıyorsa, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin kabul ve ret oranına göre paylaştırılmasını cevap dilekçesinde ayrıca talep etmek gerekir.

Araç Değer Kaybı Davasında Deliller Nelerdir?

Araç değer kaybı davalarında mahkeme kararını taraf beyanlarına göre değil, dosyaya sunulan delillere göre verir. Cevap dilekçesinde delil bildirirken HMK m.129/1-e’nin aradığı ölçüt gözden kaçırılmamalıdır: savunmanın dayanağı olan her bir vakıanın hangi delille ispat edileceği tek tek gösterilmelidir. Uygulamada en sık yapılan eksiklik, delillerin dilekçe sonuna toplu bir liste hâlinde yazılıp hangi iddiaya karşılık geldiğinin belirtilmemesidir.

Savunulan vakıa	Karşılık gelen delil
Kusur oranı hatalı belirlenmiştir	Kaza tespit tutanağı, kamera kayıtları, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi
Araçta önceden hasar vardır	Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi hasar kayıt sorgusu, önceki eksper raporları
Onarım usulüne uygun yapılmıştır	Servis kayıtları, parça faturaları, onarım fotoğrafları
Talep edilen bedel gerçek zararı aşmaktadır	Kaza öncesi ve sonrası ikinci el satış değerine ilişkin emsal araştırması, bilirkişi raporu
Mahrumiyet süresi fiilen doğmamıştır	Servis giriş-çıkış kayıtları, parça sipariş tarihleri, araç teslim tutanağı
Dava zamanaşımına uğramıştır	Kaza tarihi, hasar dosyası açılış tarihi, sigortacıya başvuru evrakı

Delillerin dilekçelerde gösterilmesine rağmen sunulmaması da sonuç doğurur: HMK m.140/5 uyarınca, yapılan ihtara rağmen belgelerini sunmayan veya getirtilmesi için gerekli açıklamayı yapmayan tarafın o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilir.

Eksper Raporuna Karşı Nasıl Savunma Yapılır?

1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları değişikliğiyle birlikte eksper raporu, değer kaybı uyuşmazlıklarının merkezine yerleşti. Yeni A.5/a maddesine göre değer kaybı, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından tespit edilir ve araç hasarına ilişkin eksper atanması hâlinde eksper, değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer verir.

Raporun bu merkezî konumu, ona yöneltilecek itirazın da teknik değil ölçüt temelli olmasını gerektirir. Genel şartlar hesabın hangi verilere dayanacağını saymıştır; rapor bu verilerden birini atlamışsa itiraz, “rakam yüksektir” demekten çok daha güçlü bir zemine oturur:

• Aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri belirlenmiş mi, yoksa rapor tarihindeki güncel piyasa değeri mi esas alınmış?
• Onarımdan sonraki ikinci el satış değeri gerçek emsallerle mi hesaplanmış, yoksa varsayımsal bir oran mı uygulanmış?
• Aracın geçmiş hasar durumu hesaba katılmış mı? Önceden hasar kaydı bulunan bir araçta azalmanın tamamı bu kazaya yüklenemez.
• Aracın kullanılmışlık düzeyi, yaşı ve kilometresi değerlendirmeye girmiş mi?
• Hasar gören kısımlar ayrı ayrı belirtilmiş mi, yoksa toplu bir “yapısal hasar” nitelemesiyle mi yetinilmiş?

Davacının kendi başvurusuyla, karşı taraf hazır bulunmaksızın aldırdığı özel ekspertiz raporu ise bağlayıcı değildir; bu tür raporlar yargılamada delil başlangıcı olarak değerlendirilir ve denetime elverişli bir bilirkişi raporunun yerini tutmaz. Cevap dilekçesinde bu husus açıkça belirtilerek, değer kaybının mahkemece atanacak bilirkişi marifetiyle tespiti talep edilir.

Araç Değer Kaybı Davasında Zamanaşımı Savunması

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, KTK m.109/1 uyarınca zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. İki yıllık süre öğrenmeye bağlı olduğu için, hangi tarihte işlemeye başladığı çoğu zaman çekişme konusudur; hasar dosyasının açıldığı tarih, eksper raporunun tebliğ edildiği tarih veya sigortacının ret bildirimi bu yönde somut dayanak oluşturur.

Zamanaşımı savunmasının üç ayrıntısı, cevap dilekçesinde çoğunlukla gözden kaçar:

• Ceza zamanaşımı daha uzunsa o uygulanır. KTK m.109/2 uyarınca dava cezayı gerektiren bir fiilden doğuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir süre öngörüyorsa, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Yaralanmalı kazalarda iki yıllık sürenin dolduğu düşünülerek yapılan zamanaşımı savunması bu nedenle sonuçsuz kalabilir.
• Kesilme her iki davalıya birden etki eder. KTK m.109/3’e göre zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur; sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı da tazminat yükümlüsü bakımından kesilmiş sayılır. Sigortacıya yapılan başvuru bu nedenle sürücü lehine ileri sürülecek zamanaşımı savunmasını da etkiler.
• Zamanaşımı def’idir, itiraz değildir. Hâkim kendiliğinden dikkate almaz; cevap dilekçesinde açıkça ileri sürülmesi gerekir. Süresinde ileri sürülmeyen def’i, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra savunmanın genişletilmesi yasağına takılır (HMK m.141).

2026 Güncel Araç Değer Kaybı Cevap Dilekçesi

Araç değer kaybı davalarında kullanılacak cevap dilekçesinin güncel mevzuata ve 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni uygulamaya uygun hazırlanması gerekir. 2026 yılı içinde birbirini izleyen iki düzenleme, bu alanda hazırlanan dilekçelerin içeriğini doğrudan değiştirmiştir: 1 Temmuz 2026’da değer kaybının hesaplanma ölçütü, 31 Temmuz 2026’da ise talebin dava içinde artırılma usulü yeniden kurulmuştur.

Konu	Önceki rejim	Bugün
Değer kaybının hesabı	Genel Şartlar Ek-1/Ek-2/Ek-3 cetvelleri, hasar boyutu ve kilometre katsayıları	Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7 yürürlükten kaldırıldı; ölçüt kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri farkı (A.5/a)
Değer kaybı talebinin ileri sürülmesi	Ayrı bir talep gerektiği yönünde uygulama	Araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır (A.5/a)
Miktarı belirsiz alacak	HMK m.107 belirsiz alacak davası	m.107 mülga (31.07.2026); talep artırımı kısmi davada m.109/4’e göre, bir defaya mahsus
Eşdeğer parça belgelendirmesi	Hazine ve Maliye Bakanlığı 2015/2 sayılı Genelge	Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca 5684 sayılı Kanun m.11/6 uyarınca belirlenecek esaslar

Bu tablo cevap dilekçesinde iki yönlü kullanılır. Davacının hesabı eski Ek cetvellerine dayanıyorsa, dayanağın yürürlükten kaldırıldığı belirtilerek raporun yenilenmesi istenir. Davacı talebini “belirsiz alacak” olarak nitelendirmişse ve dava 31 Temmuz 2026’dan sonra açılmışsa, davanın hukuki niteliğinin kısmi dava olarak belirlenmesi talep edilir.

Cevap Dilekçesinde Yer Verilmesi Gereken Temel Unsurlar

Araç değer kaybı davaları kapsamında hazırlanan cevap dilekçeleri, etkili bir savunma için kritik öneme sahiptir. Araç değer kaybı cevap dilekçesi, sadece hukuki bir metin değil; aynı zamanda iddialara karşı çıkarılan bir stratejik savunma aracıdır. Doğru bir cevap dilekçesi hazırlanabilmesi için aşağıdaki temel unsurlara dikkat edilmelidir:

1. Davaya Hakimiyet ve Olay Özeti:
Cevap dilekçesinde ilk olarak, davacının talep ettiği zarar ve olayın özeti üzerinde durulmalıdır. Davanın esaslarına uygun bir şekilde olayın detayları aktarılmalı, kazanın oluş şekline ve tarafların durumuna ilişkin net bilgiler verilmelidir. Bu sayede, iddiaların hukuki temelden yoksun olduğu vurgulanabilir.

2. Kusur Oranına İtiraz:
Değer kaybı davalarının temel dayanaklarından biri kusur oranıdır. Kusur oranına yöneltilen itiraz, savunmanın parasal sonucu en doğrudan etkileyen adımıdır. Eğer kazanın oluşumunda davalıya yüklenen kusur oranı hatalı tespit edilmişse, buna dair açık beyan ve ilgili belgeler dilekçeye eklenmelidir.

3. Bilirkişi Raporlarına Karşı Görüş:
Dosyaya sunulan bilirkişi raporlarının objektifliğine ve içerdiği teknik bulgulara karşılık, dilekçede kendi iddialarınızı desteklemek üzere karşı görüşlerinizi açıkça ifade etmelisiniz. Savunma dilekçesi, bu raporların eksikliklerini somut delillerle gösterebilmelidir.

4. Teknik Dayanakların ve Kriterlerin İncelenmesi:
Değer kaybının hesaplanmasında kullanılan yöntemlerin doğruluğuna itiraz edilmelidir. Aracın yaşı, kullanım durumu, kilometresi, piyasa değeri ve geçmişteki hasar kayıtları gibi veriler analitik bir biçimde değerlendirilmeli ve dilekçeye dahil edilmelidir.

5. Zamanaşımı Def’i ve Yetki İtirazı Gibi Usule İlişkin Savunmalar:
Talep, KTK m.109’daki süreler geçtikten sonra ileri sürülmüşse zamanaşımı def’i dilekçeye mutlaka yazılmalıdır; bu savunma hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz. Aynı zamanda mahkemenin yetki ve görev alanına uygunluk durumu da sorgulanmalı; usule ilişkin eksiklikler açıkça ortaya konulmalıdır.

6. Delil ve Tanık Beyanları:
Cevap dilekçesi, davaya ışık tutacak delillerle desteklenmelidir. Trafik kazası tespit tutanağı, ekspertiz raporu, araç resimleri ve varsa tanık ifadeleri gibi belgeler liste halinde dilekçeye eklenmelidir. Bu unsurlar iyi bir savunma için olmazsa olmazdır.

Bu altı başlık uygulamadan gelir; kanunun aradığı zorunlu unsurlar ise HMK m.129’da bentler hâlinde sayılmıştır. Dilekçe bu bentlerden birini taşımıyorsa sonucu, eksik olan bendin hangi grupta yer aldığına göre değişir.

HMK m.129 unsuru	Eksikliğin sonucu
(a) Mahkemenin adı	Hâkim bir haftalık süre verir; giderilmezse cevap dilekçesi verilmemiş sayılır (m.130)
(b) Tarafların adı, soyadı, adresleri
(c) Davalının T.C. kimlik numarası
(ç) Kanuni temsilci ve vekilin bilgileri
(ğ) Davalının veya vekilinin imzası
(d) Savunmanın dayanağı bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri	Ek süre verilmez; eksiklik doğrudan savunmanın zayıflaması sonucunu doğurur
(e) Her bir vakıanın hangi delille ispat edileceği
(f) Dayanılan hukuki sebepler
(g) Açık bir şekilde talep sonucu	Talep sonucu belirsizse mahkeme neye karar vereceğini saptayamaz

Uygulamada en sık boş bırakılan bent (e)’dir: deliller dilekçenin sonuna toplu bir liste hâlinde yazılır, hangi vakıayı ispat ettiği gösterilmez. Oysa vakıa ile delilin eşleştirilmesi, ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konularının tespitini doğrudan etkiler (HMK m.140).

Sonuç olarak, etkili bir araç değer kaybı cevap dilekçesi, hem davanın esası hem de usul yönünden detaylı bir değerlendirmeyi kapsamalıdır. Bu, haksız taleplerin reddedilmesi ve davalı lehine karar verilmesi açısından ciddi önem taşır.

Belirsiz Alacak Davası İtirazı 31 Temmuz 2026 Sonrasında Nasıl Değişti?

Değer kaybı davalarının büyük bölümü, talep edilecek miktar bilirkişi incelemesi yapılmadan tam olarak bilinemediği için yıllarca belirsiz alacak davası olarak açıldı. Davalı vekilinin klasik savunmalarından biri de bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılma şartlarını taşımadığı, alacağın baştan belirlenebilir olduğu itirazıydı. Bu tartışmanın zemini 2026 yazında ortadan kalktı.

7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi yürürlükten kaldırıldı (RG 31 Temmuz 2026, Sayı 33326). Aynı Kanun’un 20. maddesiyle kısmi davayı düzenleyen m.109’a dördüncü fıkra eklendi: “Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.”

	31 Temmuz 2026 öncesi açılan dava	31 Temmuz 2026 sonrası açılan dava
Dava türü	Belirsiz alacak davası açılabilirdi (mülga m.107)	Kısmi dava (m.109)
Talep artırımı	Hâkimin vereceği iki haftalık kesin süre içinde	Tahkikatın sonuna kadar, bir defaya mahsus (m.109/4)
Zamanaşımının kesilmesi	Dava tarihinde tamamı için	Artırılan kısım için de dava tarihinden itibaren (m.109/4)
Islah ihtiyacı	Gerekmezdi	Artırım için gerekmez; ikinci bir artırım için ıslah yolu değerlendirilir

Geçiş hükmü, hangi rejimin uygulanacağını olay tarihine değil dava tarihine bağlar. 7589 sayılı Kanun’la eklenen Geçici m.1/10 şöyledir: “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 6100 sayılı Kanunun yürürlükten kaldırılan 107 nci maddesi, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanmaya devam olunur.” Yani 2024’te meydana gelen bir kaza için 2026 Ağustos’unda açılan dava artık belirsiz alacak davası olarak nitelendirilemez; buna karşılık 2026 Mayıs’ında açılmış derdest bir dosyada mülga hüküm uygulanmaya devam eder.

Cevap dilekçesi bakımından pratik sonuç ikilidir. Dava 31 Temmuz 2026’dan sonra açılmış ve dilekçede “belirsiz alacak davası” nitelemesi yapılmışsa, davanın hukuki niteliğinin kısmi dava olarak belirlenmesi talep edilir. Talep artırımı yapılırsa, artırımın bir defaya mahsus olduğu ve tahkikat sona erdikten sonra ikinci bir artırım yapılamayacağı hatırlatılır. Buna karşılık zamanaşımı def’i kurulurken m.109/4’ün son cümlesi gözden kaçırılmamalıdır: artırılan kısım bakımından da zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır; bu nedenle “artırılan kısım için zamanaşımı dolmuştur” savunması yeni rejimde sonuç doğurmaz.

Sigortacıya Başvurulmadan Açılan Değer Kaybı Davasına Nasıl Cevap Verilir?

Sigorta şirketi davalıysa, esasa girilmeden önce kontrol edilmesi gereken bir dava şartı daha vardır. Karayolları Trafik Kanunu m.97 açıktır: “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.”

Bu hüküm iki ayrı savunma imkânı verir. Birincisi, hiç başvuru yapılmadan dava açılmışsa dava şartı yokluğu ileri sürülür. İkincisi, başvuru yapılmış ancak on beş günlük cevap süresi dolmadan dava açılmışsa yine şart gerçekleşmemiştir. Uygulamada bu iki süre sık karıştırıldığı için ayrımın dilekçede net kurulması gerekir.

Süre	Dayanak	Neyi ifade eder?
8 iş günü	KTK m.99	Sigortacının, genel şartlarla belirlenen belgeler kendisine ulaştıktan sonra ödeme yapma süresi. Sonunda temerrüt doğar; faiz bu tarihten işler.
15 gün	KTK m.97	Sigortacının başvuruyu yazılı olarak cevaplama süresi. Dava veya tahkim yolu bu sürenin sonunda açılır.
15 iş günü	5684 s.K. m.30/13	Yazılı cevap gelmezse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru için yeterli süre.
1 iş günü	ZMSS Gen. Şart. A.5/a	Nihai eksper raporu ulaştıktan sonra hesaplanan değer kaybı tutarının hak sahibine bildirilmesi.

Bu ayrım, faiz savunması bakımından da belirleyicidir. Sık rastlanan bir hata, “sigorta on beş gün içinde ödeme yapmak zorundadır” varsayımıyla faizin başvuru tarihinden itibaren istenmesidir. Oysa on beş gün cevap, sekiz iş günü ödeme süresidir ve temerrüt ancak belgelerin eksiksiz teslim edilmesinden sonraki sekizinci iş gününün sonunda doğar. Cevap dilekçesinde faiz başlangıç tarihi bu ölçüte göre tartışılır; eksik belgeyle yapılan başvuru süreyi başlatmaz.

Bir başka nokta, 1 Temmuz 2026 sonrası uygulamada başvurunun kapsamıdır. Genel Şartlar A.5/a’ya göre “bu teminat kapsamında araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir.” Bu nedenle “hasar başvurusu yapıldı ama değer kaybı için ayrı başvuru yapılmadı” biçimindeki dava şartı itirazı, 1 Temmuz 2026’dan sonraki başvurular bakımından sonuç doğurmaz.

Değer Kaybı Davasında Kusur Oranına İtiraz Nasıl Yapılır?

Araç değer kaybı davalarında, kusur oranı tespitinin doğruluğu büyük önem taşır. Bu tespit, yalnızca kazaya karışan tarafların sorumluluğunu değil; aynı zamanda talep edilen tazminat miktarını ve dava sürecini de doğrudan etkiler. Peki, kusur oranına nasıl itiraz edilebilir?

İtiraza başlamadan önce kusur oranının hangi belgeden geldiğini doğru saptamak gerekir. Kolluk tarafından düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında kusur oranı yer almaz: Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-3, tutanak düzenleyenlerin taraflar için kusur oranı belirtmeksizin yalnızca kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiğini yazmasını öngörür. Oran, yargılamada bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Bu nedenle “tutanakta bana yüzde şu kadar kusur verilmiş” biçimindeki itirazlar hedefini şaşırır; itirazın muhatabı tutanak değil, tutanaktaki ihlal tespitine dayanarak oran biçen bilirkişi raporudur. Buna karşılık tutanağın maddi içeriği (çarpışma noktası, araç konumları, yol ve hava durumu, taraf beyanları) eksik ya da hatalıysa, bu eksiklik bilirkişi raporuna itirazın gerekçesi yapılır. Cevap dilekçesinde izlenecek temel stratejiler şunlardır:

1. Trafik Kazası Tespit Tutanaklarının İncelenmesi: Tutanakta yer alan bilgiler, kazanın nasıl gerçekleştiğine dair eksik ya da hatalı olabilir. Örneğin, olay yerindeki trafik işaretleri, yol durumu veya hava şartları göz ardı edilmiş olabilir. Bu tür eksiklikler, itiraz gerekçesi olarak gösterilebilir.
2. Olay Yeri Fotoğrafları ve Kamera Kayıtları: İtiraz sürecinde, kazanın olduğu bölgeye ait görüntüler önemli bir delil kaynağıdır. Trafik ışık durumu, hız limitleri veya kazaya neden olan diğer çevresel faktörler gibi unsurlar, görsellerle desteklenerek kusur oranının yanlış belirlendiği savunulabilir.
3. Ek Bilirkişi Raporlarının Talep Edilmesi: Eğer mevcut bilirkişi raporunda objektif bir değerlendirme yapılmadığı düşünülüyorsa, mahkemeden yeni bir bilirkişi incelemesi talep edilmelidir. Özellikle araç hasar durumu, çarpışma açısı ve fren mesafesi gibi teknik detaylar göz önünde bulundurularak doğru bir kusur oranı belirlenmesi sağlanabilir.
4. Kusurun Dağılımına İtiraz Edilmesi: Bazı durumlarda taraflardan yalnızca birinin tamamen kusurlu olduğu sonucuna varılsa da, olayın gerçek akışı birden fazla tarafın kusurunu içerebilir. Bu kapsamda kazanın birden fazla etkenden kaynaklandığı ve karşı tarafın da kısmen sorumlu olduğu savunulur. Kusurun bölüşülmesi davalı bakımından doğrudan parasal sonuç doğurur: KTK m.92/g uyarınca hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım teminat dışıdır, TBK m.52 uyarınca da zarar görenin kusuru tazminattan indirilir.

Kusur oranına itiraz, teknik olduğu kadar usule ilişkin bir konudur. Cevap dilekçesi hazırlanırken tutanaktaki tespite itirazın yanı sıra bu itirazın somut gerekçelerle desteklenmesi gerekir. İtiraza dayanak olan delillerin eksiksiz biçimde mahkemeye sunulması da savunmanın başarısı açısından kritik önem taşır.

Sonuç olarak, doğru bir kusur oranı tespit edilmeden elde edilen bilirkişi raporları ya da diğer delillerle karara varılmaya çalışılması, adil olmayan sonuçlara yol açabilir. Bu yüzden güçlü bir savunma stratejisi ile kusur oranına itiraz edilmesi hak kayıplarını önlemenin etkili yollarından biridir.

Hasar Tutarı ve Onarım Kalitesine Yönelik Savunmalar

Bir araç değer kaybı davasında, hasar tutarı ve onarım kalitesi, savunmanın en kritik noktalarını oluşturur. Özellikle, davacının talep ettiği zarar tutarının haklılığını sorgulamak ve onarım işlemlerinin yeterliliğini zayıflatmak, savunma stratejisinde etkili sonuçlar doğurabilir. Peki, bu unsurlar savunmada nasıl kullanılabilir?

Hasar Tutarına Yönelik Savunma Stratejileri

Davacı tarafından ileri sürülen hasar tutarının, fahiş veya gerçek dışı olma ihtimali bulunduğunda, detaylı bir inceleme talep edilmelidir. Bu noktada dilekçe hazırlanırken bilirkişi raporunun kalem kalem çözümlenmesi gerekir. Özellikle şu kriterler göz önünde bulundurulmalıdır:

• Hasarın Boyutu ve Niteliği: Aracın hangi parçalarının zarar gördüğü, bunların değişen mi boyanan mı onarılan mı olduğu ve hasarın taşıyıcı yapıya ulaşıp ulaşmadığı ayrı ayrı gösterilmelidir. Yalnızca boya veya plastik tampon düzeyinde kalan bir hasar için yapısal hasar seviyesinde bedel istenmesi, savunmada bu ayrımla çürütülür.
• Onarım Bedeli ile Değer Kaybı Karıştırılmamalıdır: Değer kaybı davasının konusu onarım faturası değil, aracın onarıldıktan sonra ikinci el piyasasında uğradığı değer azalmasıdır. Davacı onarım bedelini de aynı dosyada istiyorsa bu ayrı bir kalemdir ve sigortacı tarafından hasar dosyası kapsamında ödenmişse mükerrer talep oluşturur. Cevap dilekçesinde iki kalemin ayrıştırılması, ödenen hasar bedelinin değer kaybı hesabından düşülmesi ve mükerrerlik varsa bu yönde itiraz ileri sürülmesi gerekir.

Onarım Kalitesine Yönelik Savunma

Onarım kalitesi, davacının araç değer kaybı talebini etkileyen bir diğer önemli husustur. Eğer onarım, yetkili servis tarafından yapılmamışsa veya doğru malzemeler kullanılmamışsa bu durum, savunmada güçlü bir argüman olarak kullanılabilir. İddialara karşı şu unsurlara dikkat edilmelidir:

• Servis Seçimi: Onarımın yetkili bir servis tarafından mı, yoksa merdiven altı bir tamirhanede mi yapıldığı değerlendirilmeli ve gerekli belgeler talep edilmelidir.
• Parça Tercihinin Kime Yükleneceği: Onarımda orijinal parça yerine eşdeğer ya da ikinci el parça kullanılması aracın ikinci el değerini daha çok düşürür; yani değer kaybını sınırlamaz, artırır. Bu yüzden davalı bakımından mesele parçanın niteliği değil, tercihin kimden kaynaklandığıdır. Onarım davacının kendi seçtiği serviste, sigortacının yönlendirmesi olmaksızın yapılmış ve orijinal parça kullanılabilecekken kullanılmamışsa, bu tercihten doğan ek azalmanın davalıya yüklenemeyeceği savunulur. Eşdeğer parçanın belgelendirilmesine ilişkin esaslar, 5684 sayılı Kanun m.11/6 uyarınca belirlenir. Ancak bu savunma 1 Temmuz 2026’dan sonra daha dar bir alanda kurulabilmektedir: Genel Şartların B.2 bölümü yeniden yazılmış, hasar gören orijinal parçanın onarımı mümkün değilse kural orijinal parça ile değiştirilmesi olarak belirlenmiştir. Eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parçaya geçiş, ancak hak sahibinin onayı alınmışsa ya da orijinalle değişim imkânı yoksa mümkündür ve bu iki hâli ispat yükü açıkça sigortacıya yüklenmiştir. Dolayısıyla “davacı eşdeğer parçayı kendi tercih etti” savunması, artık salt iddia olarak ileri sürülemez; onayın alındığının dosyaya konulması gerekir.
• Kıymet Artışı Savunmasının Kapanması: Uygulamada sık kurulan “onarımla birlikte araca yeni parçalar takıldı, bu da bir değer artışı doğurdu; tazminattan indirilmelidir” savunmasının dayanağı kalmamıştır. Yeni B.2 metni her iki fıkrada da aynı cümleyi tekrar eder: bu fıkraların uygulanması sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelmiş olsa dahi bu fark tazminat miktarından indirilemez. Cevap dilekçesinde bu yönde bir indirim talebi ileri sürülmesi, karşı tarafa hükmün lafzına dayanan hazır bir cevap vermek anlamına gelir.
• Onarımın Usulüne Uygunluğu: Onarımın niteliği tek başına talebi ortadan kaldırmaz; garanti belgesinin bulunmaması da değer kaybı talebini dayanaksız hâle getirmez. Buna karşılık usulüne uygun ve tam yapılmış bir onarım, azalmanın miktarını doğrudan etkiler. Bu nedenle servis iş emri, kullanılan parça listesi, boya kalınlığı ölçümü ve teslim tutanağı dosyaya getirtilerek, hesabın onarım sonrası gerçek durum üzerinden yapılması talep edilir.

Son olarak, onarım sonrası aracın piyasa değerine etkisinin, tutanağa geçirilmeyen teknik unsurlarla detaylandırılması oldukça önemlidir. Bilirkişi raporundaki eksiklikler, rapora karşı beyan aşamasında davalı lehine sonuç doğurabilir. Bu nedenle, davacı tarafından beyan edilen tutarların ve onarım kalitesinin objektif kriterlerle desteklenip desteklenmediği titizlikle incelenmelidir.

Ekspertiz Raporuna Karşı İtiraz Gerekçeleri

Değer kaybı davalarında ekspertiz raporları, davanın çözümünde önemli bir yere sahiptir. Ancak, bu raporlar her zaman objektif ya da kesin doğru sonuçlar içermeyebilir. Bu nedenle, davalı taraf olarak hazırlayacağımız savunmada ekspertiz raporuna itiraz etmek ve bu raporun dayanaklarını çürütmek güçlü bir strateji oluşturacaktır. Cevap dilekçesinde ekspertiz raporuna yönelik itirazlar net biçimde ortaya konmalıdır. İşte bu itirazlarda dikkat edilmesi gereken temel noktalar:

1. Rapor Dayanaklarının Yetersizliği: Ekspertiz raporunda sunulan değerlendirmelerin teknik veri ve dayanaklardan yoksun olması, bu rapora itiraz gerekçesi olarak kullanılabilir. Örneğin, aracın önceki hasar geçmişi dikkate alınmadan yapılan bir değer kaybı değerlendirmesi eksik ve yanıltıcı sonuçlara yol açabilir.

2. Teknik Hatalar ve Yanlış Hesaplamalar: Raporun hazırlanmasında kullanılan ölçüm yöntemleri ya da araç değerinin belirlenmesine ilişkin formüllerde hatalar bulunabilir. Bu durumda, rapordaki teknik yanlışlıkların düzeltilmesini talep etmek için mahkemeden yeni bir bilirkişi incelemesi istenmesi gereklidir.

3. Aracın Piyasa Değerinin Yanlış Hesaplanması: Ekspertiz raporunda aracın ikinci el piyasasındaki değeri gerçeği yansıtmıyorsa, bu oranların hangi kaynaklardan alındığının sorgulanması mümkündür. Özellikle kilometre, yaş ve marka değerlerinin göz ardı edilmesi, raporu tartışılır hale getirebilir.

4. Kusur Oranı İle Bağlantısızlık: Ekspertiz raporu hazırlanırken tarafların kusur oranları ile bağlantılı doğru veriler kullanılmadıysa, bu eksiklik de bir itiraz sebebi oluşturur. Değer kaybı hesabında kusur oranının göz ardı edilmesi, sonuçların adil olmayan bir şekilde hesaplandığını gösterebilir.

5. Raporun Kim Tarafından Alındığı: Burada 1 Temmuz 2026 sonrası için ikili bir ayrım yapmak gerekir. Genel Şartlar A.5/a uyarınca değer kaybı, Kurumca belirlenen usul ve esaslara göre atanan sigorta eksperince tespit edilir; bu rapora yöneltilecek itiraz “taraflı hazırlanmıştır” değil, “A.5/a’da sayılan kriterleri karşılamamaktadır” biçiminde kurulmalıdır. Buna karşılık davacının kendi başvurusuyla, karşı taraf hazır bulunmaksızın aldırdığı özel ekspertiz raporu bağlayıcı değildir; delil başlangıcı sayılır ve denetime elverişli bir bilirkişi raporunun yerini tutmaz. İkinci hâlde değer kaybının mahkemece atanacak bilirkişi marifetiyle tespiti talep edilir.

Ekspertiz raporuna yönelik yukarıdaki gerekçeleri süresinde ileri sürmek, davanın sonucunu etkileyebilir ve davalı tarafın haklarını koruma noktasında stratejik bir avantaj sağlayabilir. Ekspertiz raporundaki detaylı eksikliklerin profesyonel bir şekilde incelenmesi ve dilekçede doğru argümanlarla ifade edilmesi bu süreçte büyük önem taşır.

Araç Kilometresi, Yaşı ve Piyasa Değeri Savunmada Nasıl Kullanılır?

Bir araç değer kaybı davasında savunma stratejisi oluştururken, aracın kilometresi, yaşı ve piyasa değeri kritik unsurlar arasında yer alır. Bu faktörler, davacının iddialarına karşı savunma yaparken kullanılabilecek önemli argümanları oluşturur. Bu noktada doğru ve teknik bilgiyle hareket etmek, etkili bir savunma sunmanın temelidir.

Kilometre, aracın kullanım yoğunluğunu gösterir ve Genel Şartlar A.5/a maddesinde “kullanılmışlık düzeyi” olarak sayılan tespit kriterlerinden biridir. Burada 1 Temmuz 2026 öncesi ile sonrası arasındaki fark savunma açısından belirleyicidir: eski Ek-2 cetvelinde kilometre, hesabı doğrudan aşağı çeken bir katsayıydı; bu cetveller 12 Haziran 2026 tarihli değişiklikle yürürlükten kaldırıldığından bugün kilometre bir çarpan değil, emsal seçiminde dikkate alınacak bir ölçüttür. Pratik sonucu şudur: yüksek kilometre “değer kaybından şu kadar indirim yapılsın” demek için değil, kaza öncesi ve onarım sonrası değerin aynı kilometredeki emsallerle karşılaştırıldığını denetlemek için ileri sürülür. Emsal araştırması aracın kilometresine uymayan ilanlar üzerinden yapılmışsa, hesap bu yönüyle sakattır.

Araç yaşı da aynı mantıkla değerlendirilir. Yaşlanan araçların piyasa değerinde zaten doğal bir düşüş yaşandığı için, kaza öncesi değer bu düşüş içerilmiş hâliyle belirlenmelidir; aksi hâlde aracın yıllar içinde uğradığı olağan değersizleşme kazaya yüklenmiş olur. Cevap dilekçesinde model yılı ile tescil (trafiğe çıkış) tarihinin ayrı ayrı dikkate alınıp alınmadığı sorgulanır, çünkü ikisi arasındaki fark emsal fiyatını doğrudan değiştirir. On yaşın üzerindeki araçlarda tartışma çoğu zaman oranın büyüklüğünde değil, kaza öncesi değerin gerçekçi belirlenip belirlenmediğindedir.

Aracın piyasa değeri de savunmada güçlü bir dayanak oluşturur. Burada, kaza öncesi değer olarak alınan tutarın aracın genel durumu ve güncel ikinci el piyasa koşullarıyla uyumlu olup olmadığı detaylandırılmalıdır. Özellikle aracın önceden gerçekleşmiş hasarları ve bu hasarların aracın piyasa değeri üzerindeki etkileri, değer kaybının gerçekte ne kadar olduğu noktasında mahkemeyi yönlendirebilir. Bu nedenle, güncel araç piyasa değerinin eksiksiz bir şekilde hesaplandığı bir ekspertiz raporu sunmak faydalı olacaktır.

Sonuç olarak, araç kilometresi, yaşı ve piyasa değeri unsurları, doğru bir şekilde kullanıldığında, araç değer kaybı savunmasında etkin bir rol oynayabilir. Bu veriler teknik gerekçelerle desteklenmeli, somut veriler ve bilirkişi raporlarıyla mahkemeye sunulmalıdır. Böylece, haksız taleplerin önlenmesi veya tazminat miktarının düşürülmesi mümkün olabilir.

Değer Kaybı Hesaplamasında Dikkate Alınması Gereken Kriterler

Değer kaybı davalarında, doğru ve adil bir hesaplama yapmak, hem tarafların hakkaniyetli sonuçlara ulaşmasını sağlamak hem de hukuki süreçlerin netliğini artırmak adına kritik bir öneme sahiptir. Cevap dilekçesi hazırlanırken bu hesaplamada dikkate alınması gereken kriterlerin tek tek ele alınması gerekir. Peki, bu kriterler nelerdir?

1. Araç Kilometresi ve Yaşı:
Aracın kilometresi ve yaşı, Genel Şartlar A.5/a’da sayılan tespit kriterleri arasındadır. Yeni ve düşük kilometreli araçlarda kaza kaydının ikinci el fiyatına etkisi tipik olarak daha büyüktür; eski ve yüksek kilometreli araçlarda ise fark daralır. Buradaki farkın bir oran değil, iki ikinci el değeri arasındaki tutar farkı olarak ölçüldüğünü vurgulamak gerekir: 1 Temmuz 2026’dan itibaren yaş ve kilometre, hesabı çarpan bir katsayı değil, emsal seçimini belirleyen ölçütlerdir.

2. Hasar Türleri ve Onarım Kalitesi:
Aracın tamir edilen hasar türü de rapora yansımalıdır. Taşıyıcı yapıda (şasi, direk, tavan, taban) meydana gelen hasar ikinci el değerini belirgin biçimde düşürürken, boya veya plastik parça düzeyinde kalan hasarlarda fark çok daha sınırlıdır. Genel Şartlar A.5/a “hasar gördüğü kısımlar”ı ayrı bir kriter olarak saydığı için, cevap dilekçesinde değişen, boyanan ve onarılan parçaların rapor içinde ayrı ayrı gösterilip gösterilmediği denetlenir. Onarımın kalitesi de hesaba girer; usulüne uygun yapılmamış bir onarım aracın onarım sonrası değerini daha da düşürür.

3. Aracın Modeli ve Markası:
Bazı araçların marka ve modelleri, ikinci el piyasasında daha yüksek talep görmekte ve bu durum değer kaybı hesaplamalarına da yansımaktadır. Örneğin, lüks segmentteki araçlarda, kazadan sonra oluşabilecek değer kaybı, daha yaygın araçlara göre daha fazla olabilir.

4. Daha Önceki Kaza ve Hasar Kayıtları:
Araç geçmişindeki diğer hasar kayıtları da değer kaybı belirlenirken hesaba katılır. Davalı taraf, önceki kazaları ve aracın hasar geçmişini gündeme getirerek talep edilen tutarın şişirilmiş olduğunu ileri sürebilir. Bu nedenle, aracın önceki durumu ve hasar kaydı, hesaplamalarda büyük önem taşır.

5. Piyasa Şartları ve İkinci El Değerleme Kriterleri:
Dönemin ekonomik şartları, araç piyasasındaki talep durumu ve ikinci el araç fiyatlarındaki dalgalanmalar da hesaplamalarda başvurulan diğer kriterlerdir. Bu nedenle, piyasa analizi uzman raporları ile desteklenmeli ve bu raporlar cevap dilekçesine dahil edilmelidir.

Bu kriterlerin bir kısmı 1 Temmuz 2026’dan itibaren yalnızca uygulama tercihi olmaktan çıkıp genel şartların lafzında yer almaya başladı. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5/a maddesi, değer kaybının hangi verilere bakılarak tespit edileceğini tek tek sayar. Cevap dilekçesinde ekspertiz raporuna itiraz edilirken, raporun bu kriterlerden hangisini karşılamadığı madde madde gösterilir.

A.5/a kriteri	Cevap dilekçesinde sorulacak soru
Aracın markası	Emsal araştırması aynı marka üzerinden mi yapılmış?
Yaşı	Model yılı ile tescil tarihi ayrı ayrı dikkate alınmış mı?
Modeli	Donanım paketi ve motor seçeneği emsalle uyumlu mu?
Kullanılmışlık düzeyi	Kilometre bir kriter olarak mı değerlendirilmiş, yoksa hesabı sıfırlayan bir eşik olarak mı kullanılmış?
Hasar gördüğü kısımlar	Değişen, boyanan ve onarılan parçalar ayrı ayrı gösterilmiş mi?
Geçmiş hasar durumu	Önceki hasar kayıtları düşülmüş mü?
Kaza öncesi ikinci el satış değeri	Kaza tarihindeki değer mi, rapor tarihindeki güncel piyasa değeri mi esas alınmış?
Onarım sonrası ikinci el satış değeri	Gerçek emsal ilanlarla mı, yoksa varsayımsal bir oranla mı bulunmuş?

Bu listenin en önemli sonucu, hesabın artık sabit bir katsayı formülüyle yapılamayacak olmasıdır. 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle Genel Şartların Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7 sayılı ekleri yürürlükten kaldırıldı; bu eklerde yer alan hasar boyutu ve kilometre katsayılarına dayanan hesaplar dayanaksız kaldı. İnternette hâlâ dolaşan “rayiç değer × hasar katsayısı × kilometre katsayısı” biçimindeki formüller bu tarihten sonraki kazalarda kullanılamaz. Ekspertiz raporu bu tür bir formüle dayanıyorsa, cevap dilekçesinde dayanağın yürürlükten kaldırıldığı belirtilerek hesabın A.5/a ölçütüne göre yenilenmesi talep edilir.

Bu kriterler ışığında hazırlanan değer kaybı hesaplaması, hem doğru savunma stratejisi geliştirmek hem de tarafların mahkeme sürecinden en iyi şekilde sonuç almasını sağlamak için temel teşkil eder. Doğru bir araç değer kaybı cevap dilekçesi, bu kriterlerin detaylı ve somut bir şekilde ele alınmasını gerektirir.

Sigorta Şirketinin Sorumluluğu ve Poliçe Limitleri

Araç değer kaybı davalarında sigorta şirketlerinin sorumluluğu, poliçe limitleri ve sigorta teminatlarının kapsamı üzerinde durulması gereken önemli bir konudur. Trafik kazasından kaynaklanan değer kayıplarında, sigorta şirketi, sigortalının mali sorumluluk poliçesi kapsamında belirlenen limitler doğrultusunda bir ödeme yükümlülüğü taşır. Ancak bu sorumluluğun sınırları ve poliçe limiti bağlamında dikkat edilmesi gereken birçok detay bulunur.

Sigorta poliçesinin kapsamı, kazaya karışan araç sahibinin üçüncü kişilere verdiği zararları belli bir limit dahilinde karşılamak üzere düzenlenmiştir. Bu nedenle, araç değer kaybı talepleri de bu kapsama girer. Ancak poliçe, sadece sigortalının kusurlu olduğu durumlarda devreye girer. Eğer kazada sigortalı taraf tamamen kusursuz ise, sigorta şirketinin bu durumda herhangi bir ödeme yükümlülüğü doğmaz.

Poliçe limitleri, araç değer kaybı ödemelerinin sigorta şirketi tarafından gerçekleştirilebileceği üst sınırı belirler. Zorunlu mali sorumluluk sigortasında maddi zarar teminatının asgari tutarı, sigortacılık mevzuatının düzenleyici otoritesi olan Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından belirlenir ve poliçede yazılı olan tutar esas alınır. Sigortacının sorumluluğu bu tutarla sınırlıdır; limiti aşan kısımdan kusurlu sürücü ve işleten kendi malvarlığıyla sorumlu olur. Bu nedenle cevap dilekçesinde poliçe fotokopisinin dosyaya sunulması ve teminat tutarının açıkça gösterilmesi, savunmanın sayısal sınırını da belirler.

Poliçe limiti savunmasından önce gelen bir soru daha vardır: talep edilen kalem hiç teminat kapsamında mı? Karayolları Trafik Kanunu m.92’de sayılan hâllerden birine giren bir talep, poliçe limiti ne olursa olsun sigortacıdan tahsil edilemez. Bu yüzden sigortacı vekilinin cevap dilekçesinde izlemesi gereken sıra şudur: önce teminat kapsamı (m.92), sonra poliçe limiti, en sonda miktara ilişkin itirazlar.

Değer kaybı davalarında sigorta şirketlerinin sorumluluğunu azaltmak veya reddetmek amacıyla sık sık poliçe hükümlerine dayanıldığı görülür. Özellikle, araç değer kaybının poliçe kapsamına dahil olmadığı veya talep edilen tutarın makul bulunmadığı argümanları öne sürülür. İşte bu noktada savunmayı kuran tarafın poliçe detaylarını dikkatle incelemesi ve itiraz gerekçelerini belgelerle desteklemesi büyük önem taşır.

Sonuç olarak, araç değer kaybı davalarında sigorta şirketlerinin sorumluluğu yalnızca poliçenin kapsamı ve limitleri ölçüsünde şekillenir. Poliçe kapsamı ve teminat sınırına ilişkin bu bilgiler, savunmanın sayısal çerçevesini belirler. Sigorta hukuku kapsamındaki poliçe hükümlerini ve teminat sınırlarını dosya özelinde incelemek, savunmanın hem hukuki hem de sayısal çerçevesini belirler.

Zamanaşımı İtirazı Değer Kaybı Davasında Nasıl İleri Sürülür?

Uygulamada “zamanaşımı itirazı” denilse de bu savunma teknik olarak bir def’idir: hâkim kendiliğinden dikkate almaz, cevap dilekçesinde açıkça ileri sürülmesi gerekir. Aradaki fark sonuç doğurur; ileri sürülmeyen def’i, dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra savunmayı genişletme yasağına takılır (HMK m.141). Bu nedenle savunmanın nasıl yazıldığı, hangi tarihlerin dilekçeye geçirildiği kadar önemlidir.

Sürenin başlangıcı iki ayrı tarihe bağlıdır ve ikisi sık karıştırılır. KTK m.109/1 uyarınca talep, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl, her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Yani on yıllık süre öğrenmeye değil, doğrudan kaza tarihine bağlıdır; iki yıllık süre ise öğrenmeye bağlı olduğu için çekişme çoğunlukla bu tarih üzerinde çıkar. Dilekçede öğrenme tarihinin somut bir belgeye dayandırılması gerekir: hasar dosyasının açıldığı tarih, eksper raporunun tebliğ edildiği tarih ya da sigortacının ret bildirimi bu yönde dayanak oluşturur.

Süre	Ne zaman işlemeye başlar?	Dayanak
2 yıl	Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarih	KTK m.109/1
10 yıl	Kaza günü (öğrenmeden bağımsız üst sınır)	KTK m.109/1
Uzamış ceza zamanaşımı	Fiil cezayı gerektiriyor ve ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa o süre uygulanır	KTK m.109/2

Def’iyi dilekçeye geçirirken şu noktalar somutlaştırılır:

• Kazanın Tarihi ve Bildirimi: Araç değer kaybı taleplerinde kazanın tam tarihi ve sigorta şirketine bildirim tarihi belirleyicidir. Dilekçede bu tarihler net bir şekilde belirtilmelidir.
• Delil ve Belgeler: Zamanaşımı sürecini kanıtlamak için kaza tutanağı, bilirkişi raporu ve sigorta başvurusu gibi belgeler sunulmalıdır.
• Arabuluculuk Süreci: Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur (6325 sayılı Kanun m.16/2). Bu nedenle def’i kurulurken arabuluculuk başvuru ve bitiş tarihleri dilekçeye yazılır; bu süre hesaba katılmadan yapılan “süre dolmuştur” beyanı çürütülmeye açıktır.
• Kesilmenin İki Taraflı Etkisi: KTK m.109/3 uyarınca zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş sayılır; tersi de geçerlidir. Bu nedenle sürücüye karşı yapılan bir işlem, sigortacı adına ileri sürülecek def’iyi de etkiler ve dosyadaki tüm başvuru tarihleri birlikte değerlendirilir.

Def’i ileri sürülürken hangi sürenin dolduğu (iki yıllık mı, on yıllık mı) ve bunun hangi tarihten hesaplandığı açıkça yazılır; “dava zamanaşımına uğramıştır” biçimindeki soyut bir beyan, tarih gösterilmediği için çoğu zaman sonuç doğurmaz. Süreyi ispat yükü def’iyi ileri süren davalıdadır; bu nedenle kaza tarihi, hasar dosyası açılış tarihi ve sigortacıya başvuru evrakı dilekçe ekinde sunulur. Kazada yaralanma varsa uzamış ceza zamanaşımının devrede olup olmadığı da mutlaka kontrol edilmelidir; iki yılın dolduğu düşünülerek yapılan def’i bu nedenle sonuçsuz kalabilir.

Davacının Talep Ettiği Değer Kaybı Tutarına Karşı Savunma

Araç değer kaybı davalarında, davacının talep ettiği tazminat miktarına itiraz etmek, hukuki açıdan son derece önemlidir. Savunma yaparken, incelenmesi gereken noktalardan ilki talep edilen tutarın nasıl hesaplandığı ve bunun gerçekçi olup olmadığıdır. Davacının talep ettiği değer kaybı tutarına ilişkin, bilirkişi raporları, araç özellikleri ve piyasa şartları detaylı şekilde incelenmelidir.

Öncelikle davacının ileri sürdüğü değer kaybı tutarının dayandığı bilirkişi raporuna dikkatlice bakılmalıdır. Burada, raporu hazırlayan kişinin uzmanlığı, kullanılan yöntemler ve hesaplama kriterleri detaylandırılmalıdır. Eğer hesaplama yöntemi eksik veya yanlışsa, bu durum net bir biçimde mahkemeye sunulabilir. Ayrıca, bilirkişi raporunda inceleme yapılırken aracın kilometresi, yaşı, önceki hasar kayıtları ve piyasa değeri gibi unsurlar da kritik bir rol oynar.

Davacının talebi, aracın gerçek piyasa koşullarıyla uyuşmayan bir şekilde fahiş miktarlarda belirlenmiş olabilir. Bu durumda, aracın kazadan önceki ve sonraki durumunu gösteren belgeler, ekspertiz raporları ve ikinci el araç piyasasına dair veriler sunularak haksız talep çürütülebilir. Özellikle araçtaki hasarın niteliği ve onarım süreci göz önüne alınarak, talep edilen tutarın hukuki dayanaktan yoksun olduğu savunulabilir.

Bunun yanı sıra sigorta poliçelerinde belirlenen limitler ve davanın zamanaşımı süresi gibi savunma noktaları hesaba katılmalıdır. Eğer talep edilen değer kaybı tutarı, poliçe limitlerini aşıyorsa veya zamanaşımı süresi dolmuşsa, bu durum muhakkak dilekçede belirtilmelidir. Ayrıca karşı tarafın eksik bilgi veya yanlış hesaplama yaptığını ispatlamak adına tüm detaylar delillerle desteklenmelidir.

Son olarak, talebin hukuki ve maddi gerçeklerle örtüşmediğini somut verilerle ortaya koymak en etkili savunma yöntemidir. Davacının talebini geçersiz kılacak güçlü bir hukuki metin ve dayanıklı kanıtlarla mahkemeye sunulan dilekçe, davanın kazanılmasında belirleyici olacaktır.

Kazanın Oluş Şekline Göre Savunma Stratejisi Belirleme

Trafik kazalarında kazanın oluş şekli, araç değer kaybı davalarında en önemli savunma unsurlarından biridir. Mahkeme huzurunda ileri sürülecek argümanların gücü, kazanın detaylı bir şekilde analiz edilmesine dayanmaktadır. Savunma stratejisi belirlerken, olayın meydana gelme tarzını net bir şekilde ortaya koymak önceliklidir. Bu süreçte, kazanın oluş şekli üzerinde yapılacak her bir itirazın, somut kanıtlarla desteklenmesi gerekmektedir.

Kaza tespit tutanağı, bu değerlendirmede temel belgelerden biridir; ancak tutanakta kusur oranı değil, yalnızca hangi tarafın hangi trafik kuralını ihlal ettiği yazar (Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-3). Tutanağın savunmadaki işlevi de buradan gelir: kusur oranını değil, oranın dayandığı maddi vakıayı gösterir. Tutanakta yazılan ihlal, kazanın gerçek oluş biçimini eksik yansıtıyorsa (görüşü kapatan bir engel, arızalı sinyalizasyon, yol kusuru, karşı sürücünün hız ihlali gibi), bu eksiklik doğrudan bilirkişinin kuracağı orana yansır. Bu noktada kaza anına dair kamera görüntüleri, sinyalizasyon kayıtları ve olay yeri fotoğraflarını dosyaya kazandırmak, savunmanın en etkili yoludur.

Ayrıca, kazadan sonra hazırlanan bilirkişi raporlarının incelenmesi kritik öneme sahiptir. Bilirkişi raporunda, kusur oranlarının hatalı ya da yetersiz belirlenmiş olması durumunda, bu rapora yönelik itirazlar için gerekçeler oluşturulmalıdır. Örneğin, araçların kaza anındaki hareket yönü, fren izleri, olay yeri mesafeleri gibi teknik veriler ışığında farklı bir bilirkişi incelemesi talep edilebilir.

Savunma stratejisinde etkili bir yaklaşım da davanın tüm taraflarının kusur oranlarının detaylandırılmasıdır. Kusurun yalnızca davalının aracı üzerinde olmaması durumunda, kazanın diğer taraflarının sorumluluğunun vurgulanması ve bunu destekleyen gerekçelerin cevap dilekçesiyle birlikte mahkemeye sunulması gereklidir.

Sonuç olarak, araç değer kaybı davalarında savunma stratejisinin başarıyla uygulanabilmesi için kazanın oluş şeklinin her yönüyle analiz edilmesi ve bu analizin kapsamlı kanıtlarla desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu noktada, olayın tüm unsurlarının dikkate alındığı bir savunma metni oluşturulmalıdır. Mahkemenin dikkatine sunulacak bu ayrıntılar, davalının haklarının korunmasında belirleyici bir rol oynayacaktır.

Trafik Kazası Tespit Tutanağına İtiraz Edilebilir mi?

Sorunun kısa cevabı şudur: kaza tespit tutanağı, kendisine karşı ayrı bir itiraz yolu bulunan idari bir işlem değildir; yargılamada takdiri bir delildir ve içeriği açılmış olan davanın içinde çürütülür. Bu nedenle “tutanağa itiraz” uygulamada bir merciye başvurmayı değil, tutanaktaki tespitin hatalı olduğunu cevap dilekçesi ve delillerle ortaya koymayı anlatır. Konuyla ilgili en yaygın yanlış beklenti de buradan doğar: tutanakta kusur oranı zaten yazmaz (Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-3), dolayısıyla “tutanaktaki oranı düzelttirmek” diye bir yol yoktur.

Tutanaktaki Tespit Nasıl Çürütülür?
Kolluğun düzenlediği tutanak, kazanın oluş biçimine, olay yerindeki iz ve delillere ve tarafların beyanlarına dayanır. Bu tespit hâkimi bağlamaz; tutanağın aksi her türlü delille ispatlanabilir. Değer kaybı davasında izlenecek doğru yol şudur:

1. Cevap dilekçesinde açıkça itiraz edin: Tutanaktaki ihlal tespitinin kazanın gerçek oluş biçimini yansıtmadığı, savunmanın dayandığı vakıalarla birlikte HMK m.129/1-d uyarınca sıra numarası altında açıklanır. Bu yapılmazsa, tespit tartışmasız kabul edilmiş sayılma riski doğar.
2. Bilirkişi incelemesi talep edin: Kusur oranı yargılamada bilirkişi marifetiyle belirlendiği için asıl itiraz mercii burasıdır. Rapor geldikten sonra, tebliğinden itibaren iki hafta içinde rapora karşı beyanda bulunulabilir (HMK m.281/1); süresinde beyanda bulunulmazsa rapora dayalı tespit güçlenir.
3. Karşı delilleri dosyaya kazandırın: Güvenlik ve araç içi kamera kayıtları, sinyalizasyon kayıtları, olay yeri fotoğrafları, tanık beyanları ve varsa ceza soruşturması dosyası mahkemeden getirtilir. Kayıtların silinme süresi kısa olduğu için bunların celbi cevap dilekçesiyle birlikte istenmelidir.
4. Maddi hata varsa düzenleyen birime başvurun: Plaka, tarih, araç veya sürücü bilgisi gibi yazım hatalarında tutanağı düzenleyen trafik birimine başvurularak düzeltme istenebilir. Bu yol yalnızca maddi hataya ilişkindir; kusur değerlendirmesini değiştirmez.

Uygulamada iki nokta özellikle karıştırılır. Birincisi, sigorta şirketine yapılan başvuru tutanağa itiraz değildir; sigortacıya başvuru KTK m.97 kapsamında bir dava şartıdır ve hasar/değer kaybı talebine ilişkindir, kusur tespitini değiştirmez. İkincisi, kabahat niteliğindeki trafik ihlali nedeniyle kesilen idari para cezasına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; ancak bu başvuru cezaya ilişkindir, hukuk davasındaki kusur oranını doğrudan belirlemez. Bu ayrımların cevap dilekçesinde net kurulması, savunmanın hedefi şaşırmasını önler.

Bilirkişi Raporuna Karşı Beyan ve İtiraz Süreci

Bu bölümdeki rapor, dava dosyasında mahkemece atanan bilirkişinin düzenlediği rapordur; sigortacının hasar dosyasında atanan eksperin raporundan hem işlevi hem de itiraz usulü bakımından ayrılır. Eksper raporuna itiraz, hasar dosyası içinde ve süre koşuluna bağlı olmadan yapılabilirken, mahkeme bilirkişisinin raporuna itiraz kesin süreye bağlıdır. Bu ayrım gözden kaçtığında, esasa ilişkin en güçlü savunma dahi usulden değerini yitirir.

Süre şudur: taraflar, bilirkişi raporunun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde raporda eksik gördükleri hususların tamamlattırılmasını, belirsiz noktaların açıklığa kavuşturulmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden isteyebilir (HMK m.281/1). Talebin bu süre içinde hazırlanması çok zor veya imkânsızsa yahut özel ya da teknik bir çalışma gerektiriyorsa, yine bu süre içinde başvurmak koşuluyla bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. Mahkeme ayrıca kendiliğinden de bilirkişiden ek rapor alabilir ya da duruşmada sözlü açıklama isteyebilir (m.281/2). Süresinde beyanda bulunulmaması raporu kesin hüküm hâline getirmez; ancak rapordaki tespitin dosyada tartışmasız kalmasına ve hükme esas alınmasına yol açar. Bu nedenle cevap dilekçesinde kurulan savunma hattı, rapor geldikten sonra bu iki haftalık süre içinde aynı gerekçelerle yenilenmelidir.

Beyan neye yöneltilir? Rapora karşı beyan, sonuca değil sonucun kuruluşuna yöneltildiğinde etkili olur. Denetime elverişli bir rapor, hangi verinin hangi kaynaktan alındığını ve hesabın hangi adımlarla kurulduğunu gösterir; bunu göstermeyen rapor, varılan rakam doğru olsa bile denetlenemez niteliktedir. Bilirkişi değer kaybını hesaplarken aracın yaşı, kilometresi, marka ve modeli ile hasar gören kısımları değerlendirmeli, kusur oranını ve hasarın boyutunu ayrı ayrı ortaya koymalıdır. Bu unsurlardan biri eksikse ya da hesap yürürlükten kaldırılmış katsayı cetvellerine dayandırılmışsa, beyanda bu eksiklik madde madde gösterilir.

Bu süreci etkin yönetmek için, bilirkişi raporunun uzman kişilerce detaylı bir şekilde analiz edilmesi önemlidir. İtiraz dilekçesi hazırlanırken raporun teknik veya hukuki eksiklikleri açıkça belirtilmeli ve somut gerekçelerle desteklenmelidir. Örneğin değer kaybını etkileyen kriterlerin eksik ya da yetersiz değerlendirilmesi, rapora karşı beyanda mutlaka vurgulanmalıdır. Bunun yanı sıra, raporun hangi hesaplama yöntemlerine dayandığı ve bu yöntemlerin doğruluğu da detaylı bir şekilde incelenmelidir.

Bilirkişi raporuna itiraz için adımlar:

1. Rapordaki spesifik hataların tespiti (araç yaşı, kilometresi, hasar geçmişi vb.).
2. Tebliğden itibaren iki hafta içinde (HMK m.281/1) mahkemeye yazılı beyan sunularak hataların tek tek açıklanması.
3. Eksikliğin giderilebilir olduğu hâllerde aynı bilirkişiden ek rapor, giderilemez olduğu hâllerde yeni bilirkişi atanmasını talep etmek (HMK m.281/1-2).
4. Teknik karşı argümanlar ve delillerle mevcut değerlendirmenin yanlış olduğunu kanıtlama.

Unutulmamalıdır ki, bilirkişi raporuna karşı yapacağınız beyan ve itiraz, dava sürecini belirleyici bir şekilde etkileyebilir. Bu nedenle beyanların, dosyadaki teknik veriyle ve dayanılan kanun hükmüyle birlikte kurulması gerekir. Rapora karşı beyanda ileri sürülecek teknik ve hukuki gerekçeler, hüküm altına alınacak tazminat miktarını önemli ölçüde değiştirebilir. Bu da, bilirkişi raporuna itirazın araç değer kaybı davalarındaki stratejik önemini bir kez daha göstermektedir.

Değer Kaybı Talebinde İspat Yükü Kime Aittir?

Değer kaybı davalarında, talep edilen tazminatın dayanağı olan zarar miktarının belirlenebilmesi için ispat yükü kritik bir öneme sahiptir. Türk hukuku kapsamında, genel kural olarak iddia edilen hususun ispatı, iddiada bulunan tarafa aittir. Bu bağlamda, trafik kazası nedeniyle oluşan değer kaybı talebini ileri süren davacı, söz konusu talebini hukuki ve teknik açıdan desteklemek için sorumludur.

Davacının İspat Yükümlülüğü:
Davacı taraf, aracında meydana geldiğini iddia ettiği değer kaybını ispat etmekle yükümlüdür. Bunun için genellikle şu belgeler ve deliller sunulmalıdır:

• Trafik kazası tespit tutanağı,
• Onarım faturaları,
• Ekspertiz raporu ve değer kaybı hesaplamaları,
• Araç fotoğrafları.

Özellikle bilirkişi raporunda dikkat çekilen hususlar, talebin doğruluğunu ispatlama açısından büyük önem taşır. Değer kaybının oluşup oluşmadığı, olayda kusur oranlarının isabetli şekilde belirlenip belirlenmediği gibi detaylar, davacının davasını güçlendiren unsurlardır.

Davalının Savunmasına Yönelik İspat Yükü:
Buna karşılık, davalı taraf da iddialara karşı savunmasını desteklemek için kendi delillerini sunmak durumundadır. Örneğin, kazanın davacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmediğini veya araç değer kaybı hesaplamalarının yanlış olduğunu ileri süren bir savunma yapılacaksa, buna ilişkin teknik veriler ve süresinde verilmiş bir cevap dilekçesi belirleyici olacaktır. Ayrıca, kusur oranına veya aracın geçmiş hasar durumuna dair belgeler, savunmayı güçlendiren diğer araçlardır.

Mahkemede İspatın Değerlendirilmesi:
Mahkeme, tarafların sunduğu belgeler ve raporlar ışığında, talebin haklı olup olmadığını değerlendirir. Eğer davacı taraf, iddiasını somut kanıtlarla ortaya koyamaz ve talebini destekleyecek belgeleri getiremezse, değer kaybı talebinin reddi söz konusu olabilir.

Sonuç olarak, değer kaybı taleplerinde ispat yükü, doğru belgelerin ve kanıtların sağlanmasıyla kritik bir hal alır. Bu süreçte, gerek davacı gerekse de davalı tarafın teknik ve hukuki dayanaklarını etkili bir şekilde sunmaları, davanın seyrinde belirleyici bir rol oynar.

Aracın Önceki Hasar Kayıtlarının Savunmaya Etkisi

Araç değer kaybı davalarında etkili bir savunma sunabilmek için, aracın geçmişteki hasar kayıtlarının dikkatle incelenmesi kritik bir öneme sahiptir. Bilindiği üzere, bir aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığı, onarımlarının nasıl yapıldığı ve genel durumu, cevap dilekçesinde güçlü bir savunma aracına dönüşebilir. Bu bağlamda, geçmiş hasar kayıtlarının detaylı bir şekilde sunulması ve değerlendirilmesi, talep edilen tazminat miktarını düşürmek ya da haksız taleplerin reddedilmesini sağlamak için hukuki olarak stratejik bir yaklaşım sağlar.

Öncelikle, aracın daha önce yaşadığı kazalara ilişkin hasar tutarları ve tamir geçmişi, davanın esasını doğrudan etkileyebilir. Eğer araç, davaya konu olan kazadan önce de ciddi bir hasar geçirmişse, bu durum aracın mevcut tazminat talebinin geçerliliğini sorgulama noktasında temel bir argüman oluşturur. Örneğin, araca daha önce yapılan onarımlarda orijinal parçalar yerine yan sanayi parçalar kullanılmışsa veya aracın boyası ve kaporta işlemleri profesyonel standartların altında gerçekleştirilmişse, bu hususlar araç değer kaybının yeniden oluşmadığını ya da talep edilen bedelin fahiş olduğunu gösterme açısından dayanak sağlar.

İkinci olarak, geçmiş hasarlara dair teknik raporlar ve servis belgeleriyle birlikte, aracın piyasa değerine etkisi kapsamlı bir şekilde incelenmelidir. Çünkü daha önceki hasarlar, aracın ikinci el değerini zaten önemli ölçüde düşürmüş olabilir. Bu noktada, savunmayı güçlendirmek adına talep edilen değer kaybının eski zarar geçmişiyle bağlantılı olduğunun ortaya konulması gereklidir.

Ekspertiz raporu, önceki hasarlar ile değer kaybı talebi arasındaki bağlantıyı saptamada önemli bir rol oynar. Ayrıca, mahkemeye sunulacak belgeler arasında, aracın sigorta geçmişine ve hasar geçmişine ilişkin belgeler yer almalıdır. Bu belgeler, hem aracın mevcut değer kaybının hesaplanmasında hem de davacının talebine karşı efektif bir itirazda bulunulmasında mahkemeye güçlü deliller sunar.

Özetle, aracın geçmişteki hasar durumunun detayları, değer kaybı talebinin dayanaklarını çürütmek açısından oldukça önemlidir. Talebin reddini ya da hüküm altına alınacak bedelin düşürülmesini sağlamak için savunma aşamasında bu bilgiler mutlaka değerlendirilmeli ve etkili bir dilekçeyle mahkemeye sunulmalıdır. Bu sayede, savunmanın sağlam temellere oturtulması ve haklılığın ortaya konması mümkün olacaktır.

Yetkisizlik ve Görevsizlik İtirazlarının Değerlendirilmesi

Araç değer kaybı davalarında yetkisizlik ve görevsizlik itirazlarının değerlendirilmesi, hukuki sürecin doğru şekilde yönetilebilmesi açısından büyük önem taşır. Cevap dilekçesi hazırlanırken mahkemenin yetkili ve görevli olup olmadığına ilişkin ayrı bir inceleme yapılmalı ve hukuka uygun şekilde iddialar dile getirilmelidir.

Yetkisizlik itirazı, davanın o mahkemenin yetki sınırları dışında açıldığını ifade eder. Trafik kazasından doğan sorumluluk davalarında yetkili mahkemeler Karayolları Trafik Kanunu m.110/2’de ayrıca sayılmıştır: dava, sigortacının şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde de açılabilir. Bu özel yetki kuralı, HMK m.6’daki davalının yerleşim yeri mahkemesine ilişkin genel kuralın yanında yer alır; davacı bu seçeneklerden birini serbestçe kullanabilir.

Yetkisizlik itirazı yaparken bu geniş seçenek listesinin gözden kaçırılması, itirazın reddine yol açan en sık nedendir. İtirazın kabul edilebilmesi için davanın sayılan yerlerin hiçbirinde açılmamış olması gerekir. HMK m.19/2 uyarınca yetki itirazında bulunan tarafın, yetkili mahkemeyi de bildirmesi zorunludur; birden fazla yetkili mahkeme varsa hepsinin gösterilmesi gerekir. Aksi hâlde yetki itirazı dikkate alınmaz.

Görev ise mahkemenin türüne ilişkindir ve değer kaybı davalarında görevli mahkemeyi belirleyen ölçüt davanın değeri değil, davalının kim olduğudur. Sigorta şirketine karşı açılan dava, TTK m.4/1-a uyarınca mutlak ticari dava sayıldığından asliye ticaret mahkemesinde görülür. Buna karşılık yalnızca kusurlu sürücüye ya da işletene karşı açılan haksız fiil davası ticari dava değildir ve asliye hukuk mahkemesinde görülür. “Değer kaybı davaları genellikle asliye ticaret mahkemesinde görülür” biçimindeki yaygın ifade, yalnızca sigortacının davalı olduğu dosyalar için doğrudur.

Ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde davanın asliye hukuk mahkemesinde açılmış olması tek başına görevsizlik sebebi değildir. TTK m.5/4 uyarınca, ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olmakla birlikte, ilgili mahkeme kendiliğinden ya da taraf itirazı üzerine dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Görevsizlik itirazının pratik ağırlığı, dosyanın gönderilmesiyle birlikte yargılamanın baştan kurulmasıdır.

İki itirazın hukuki rejimi aynı değildir ve uygulamada en çok karıştırılan nokta budur. Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı, HMK m.116/a uyarınca ilk itirazdır; m.117/1’e göre ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır, aksi hâlde dinlenmez. Dahası m.131 uyarınca cevap dilekçesi verildikten sonra, cevap süresi dolmamış olsa bile ilk itirazlar artık ileri sürülemez. Yani yetki itirazı bakımından belirleyici olan sürenin dolması değil, cevap dilekçesinin verilmiş olmasıdır.

Görev ise HMK m.114/1-c uyarınca dava şartıdır. Dava şartları hâkim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir ve yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir; cevap dilekçesinde belirtilmemiş olması hak kaybına yol açmaz. Aynı şekilde arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemesi ve sigortacıya başvuru şartının (KTK m.97) atlanması da dava şartı eksikliği olarak her aşamada gündeme getirilebilir.

Ayrıca, mahkemenin yetkisiz ya da görevli olmadığı iddialarını desteklemek için deliller sağlanmalıdır. Örneğin kazanın meydana geldiği yere, sigortacının şube ve acentesinin bulunduğu yere ya da davalının yerleşim yerine ilişkin belgeler sunulabilir. Mahkemenin yanlış yerde açılan davayı doğru yere sevk etmesiyle, süreç hak kaybına yol açmadan ilerleyecektir.

Usul itirazlarının pratik sonucu şudur: yetki itirazı kabul edilirse dosya yetkili mahkemeye gönderilir, görevsizlik kararı verilirse görevli mahkemede yeniden görülür; her iki hâlde de dava sona ermez, yalnızca yer değiştirir. Buna karşılık dava şartı eksikliğinin giderilmemesi hâlinde dava usulden reddedilir. Bu nedenle usul itirazları esas savunmanın yerine değil, yanında ileri sürülür ve cevap dilekçesinde “kabul anlamına gelmemek kaydıyla” kaydıyla esasa ilişkin beyanlara da yer verilir.

Cevap Dilekçesinde Delillerin Sunulması ve Tanık Beyanları

Araç değer kaybı davalarında hazırlanan cevap dilekçesinde delillerin sunulması, davanın seyri açısından kritik bir önem taşır. İlgili tarafın iddialarına yanıt verirken güçlü bir savunma oluşturabilmek için hukuki ve maddi delillerin eksiksiz şekilde hazırlanması gerekir. Özellikle, haksız taleplerin çürütülmesi ve dilekçede ortaya konan savunmanın güçlendirilmesi adına delillerin doğru seçilmesi ve doğru gerekçeyle sunulması büyük titizlik gerektirir.

Delillerin Kapsamı

Cevap dilekçesinde sunulacak deliller, yalnızca olayın teknik detaylarını değil, aynı zamanda yasal dayanaklarını da kapsamalıdır. Örneğin:

• Trafik kazası tespit tutanakları, araçta meydana gelen hasarın boyutlarını ve kazanın oluş şekline dair bilgileri detaylandırır.
• Ekspertiz raporları, aracın geçmişteki hasar durumlarını ve kazaya bağlı olarak oluşan değer kaybını inceler.
• Fotoğraflar ve kamera kayıtları ise kazanın nasıl meydana geldiğini görsel olarak destekleyen delillerdir.

Bu tür belgeler, mahkemeye sunulduğunda davalının kusur oranını düşürebilecek veya talep edilen değer kaybı miktarının gereksiz yüksek olduğunu gösterebilecektir.

Tanık Beyanlarının Önemi

Tanık beyanları, cevap dilekçelerindeki en önemli unsurlardan biri olarak öne çıkar. Tanıklar, kazanın meydana geliş anını veya araçtaki hasarın geçmişte farklı olaylardan kaynaklandığını açıklayabilir. Örneğin, kazanın oluş anını gören şahıslar, kazanın muhtemel sebebini tarafsız bir şekilde ifade edebilir. Bu durum, hem kusur dağılımına hem de talep edilen tazminatın gerçekçiliğine doğrudan etki eder.

Tanık beyanı takdiri delil olduğundan, ifadelerin içeriği kusur tartışmasına doğrudan yön verebilir. Ancak, tanıkların güvenilir ve olay hakkında doğrudan bilgiye sahip olması gerekmektedir. Çapraz sorgulama esnasında beyanların tutarlı olması, savunmanın etkisini artıracaktır.

Delillerin Etkili Sunumu

Delillerin mahkemeye sunulması sırasında belirli bir strateji izlenmelidir. Öne çıkarılmak istenen noktalara uygun olarak her bir delilin davada ne anlama geldiği açıklanmalıdır. Örneğin, bilirkişi raporundaki eksiklikleri göstermek için trafik kaza tutanağıyla çelişen noktalar vurgulanabilir.

Sonuç olarak, güçlü bir savunma oluşturabilmek için doğru delil sunumu ve iyi hazırlanmış tanık beyanları, tarafımıza karşı yapılan haksız taleplerin reddi açısından vazgeçilmezdir. Verileri net, tutarlı ve yasalara uygun biçimde sunmak, başarıya ulaşma ihtimalini artıracaktır.

Araç Değer Kaybında Arabuluculuk ve Dava Şartı Süreci

Araç değer kaybı uyuşmazlıklarında arabuluculuk her davada zorunlu değildir; dava şartı olup olmadığı kime karşı dava açıldığına göre değişir. Dayanak da 6325 sayılı Kanun değil, Türk Ticaret Kanunu m.5/A’dır: “Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” Sigorta şirketine karşı açılan dava TTK m.4/1-a uyarınca ticari dava sayıldığından bu şart aranır; yalnızca kusurlu sürücü ya da işletene karşı açılan haksız fiil davasında ise aranmaz. Sigorta Tahkim Komisyonu’na yapılan başvuru da dava olmadığı için arabuluculuk gerektirmez.

Kime karşı dava açılmış?	Arabuluculuk dava şartı	Görevli mahkeme
Sigorta şirketi (tek başına veya diğerleriyle birlikte)	Aranır (TTK m.5/A)	Asliye ticaret mahkemesi (TTK m.5)
Yalnız kusurlu sürücü / işleten	Aranmaz	Asliye hukuk mahkemesi
Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu	Aranmaz (dava değildir)	Uygulanmaz

Arabuluculuk şartı aranan bir davada bu adım atlanmışsa, cevap dilekçesinde dava şartı yokluğu ileri sürülür ve davanın usulden reddi talep edilir. Arabulucu, görevlendirildiği tarihten itibaren başvuruyu altı hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir (TTK m.5/A-2). Süreç anlaşmazlıkla sonuçlanırsa son tutanağın aslı veya arabulucunun onayladığı örneği dava dilekçesine eklenir; eklenmemişse mahkeme bir haftalık kesin süre verir.

Arabuluculuk süreci nasıl işler? Başvuru, karşı tarafın yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer adliyesindeki arabuluculuk bürosuna yapılır; arabulucuyu taraflar anlaşarak belirlemedikçe büro, listeden atama yapar (6325 sayılı Kanun m.18/A). Görüşmelerde kazanın oluş şekli, araçta meydana gelen hasar ve tarafların yazılı savunmaları birlikte değerlendirilir. Eğer bu süreçte taraflar uzlaşma sağlayabilirse, arabuluculuk anlaşmasıyla problem çözülür ve mahkemeye gitme zorunluluğu ortadan kalkar. Ancak anlaşma sağlanamazsa, tutanak düzenlenir ve davacı taraf, dava şartını yerine getirdiğini gösterir belgeyle dava açma hakkını elde eder.

Burada bir diğer önemli nokta, arabuluculuk sürecinin etkili bir şekilde işletilmesidir. Yanıt veren taraf olarak dikkat edilmesi gereken hususlar; itiraz gerekçelerinin doğru temellendirilmesi ve arabuluculuk görüşmesine yazılı bir savunma metniyle gidilmesidir. Bu savunmalar arasında araç yaşına, kilometresine, teknik durumuna ilişkin veriler ve sigorta poliçesi kapsamında sunulan bilgiler yer alabilir.

Arabuluculuk aşamasında çözülmeyen uyuşmazlıklar mahkeme safhasına taşınır. Davalı bakımından bu aşamanın ayrı bir önemi vardır: arabuluculuk görüşmesinde yapılan beyanlar ve sunulan belgeler, taraflar aksini kararlaştırmadıkça yargılamada delil olarak kullanılamaz (6325 sayılı Kanun m.5). Buna karşılık anlaşma sağlanır ve son tutanak icra edilebilirlik şerhiyle birlikte düzenlenirse, tutanak ilam niteliğinde belge hâline gelir. Bu nedenle arabuluculuk masasında kabul edilen tutar, sonradan “fahiş” gerekçesiyle tartışılamaz; tutarın kabul edilmeden önce kusur oranı ve teminat kapsamı yönünden değerlendirilmesi gerekir.

Değer Kaybı Davasında Örnek Cevap Dilekçesi

Değer kaybı davalarında hazırlanacak cevap dilekçesi, davalı tarafın savunma stratejisini etkili bir şekilde yansıtmak adına büyük bir özenle hazırlanmalıdır. Araç değer kaybı cevap dilekçesi, yalnızca davacı taleplerine yönelik bir itiraz belgesi değil, aynı zamanda savunulan tarafın haklarını koruyan bir manifestodur. Bu nedenle doğru hukuki argümanların dilekçede yer alması, davanın seyrini değiştirebilir.

Bir cevap dilekçesi şu temel unsurları içermelidir:

1. Usule İlişkin Beyanlar: Zamanaşımı def’i, yetki itirazı, görev itirazı ve dava şartı eksiklikleri bu başlık altında toplanır. Yetki itirazı yapılacaksa KTK m.110/2’de sayılan yerlerin (sigortacının şubesi, poliçeyi düzenleyen acente, kazanın olduğu yer) hiçbirinde dava açılmamış olması ve HMK m.19/2 uyarınca yetkili mahkemenin dilekçede gösterilmesi gerekir. Yetki itirazının poliçe limitiyle ilgisi yoktur; limit esasa ilişkin bir sınırdır ve ayrı başlıkta ileri sürülür.

2. Esasa İlişkin İtirazlar: Değer kaybı hesaplamalarında kusur oranları, onarım kalitesi veya aracın geçmiş hasar durumu gibi unsurlar üzerinden savunma yapılabilir. Aracın piyasa değeri düşüşüne yönelik sunulan bilirkişi raporundaki eksiklikler ve hatalar mutlaka dile getirilmelidir.

3. Delillerin Sunulması: Davacının taleplerine karşı çıkmayı destekleyecek deliller, hangi vakıayı ispat ettikleri belirtilerek sunulmalıdır (HMK m.129/1-e). Bunlar arasında trafik kazası tutanağı, kaza anına ait görüntüler, araç geçmişine ait hasar kayıtları ve ekspertiz raporlarının detayları yer alabilir.

Örnek bir cevap dilekçesi şu şekildedir:

… MAHKEMESİ’NE 

DOSYA NO: … 

DAVALI: … 

T.C. KİMLİK NO: … 

ADRES: … 

DAVACI: … 

ADRES: … 

KONU: Davacının araç değer kaybı talebine ilişkin dava dilekçesine karşı cevaplarımızın sunulmasından ibarettir.

 AÇIKLAMALAR 

USULE İLİŞKİN İTİRAZLARIMIZ

1. Yetki itirazımız (ilk itiraz): İşbu dava, 2918 sayılı Kanun m.110/2’de sayılan yerlerin hiçbirinde açılmamıştır. Kaza … ilinde meydana gelmiş, sigortacının şubesi ve poliçeyi düzenleyen acente … ilinde bulunmaktadır. HMK m.116/a ve m.117 uyarınca yetki itirazımızı bu dilekçeyle ileri sürüyor, yetkili mahkemenin … Mahkemesi olduğunu bildiriyoruz.

2. Dava şartı yokluğu: Müvekkil sigorta şirketine 2918 sayılı Kanun m.97 uyarınca yazılı başvuru yapılmamış / yapılan başvurunun üzerinden on beş günlük yasal cevap süresi dolmadan dava açılmıştır. Ayrıca TTK m.5/A uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olup, son tutanak dosyaya sunulmamıştır. Bu nedenlerle davanın usulden reddi gerekir.

3. Zamanaşımı def’imiz: Kaza … tarihinde meydana gelmiş, davacı zararı ve tazminat yükümlüsünü … tarihinde öğrenmiştir. 2918 sayılı Kanun m.109 uyarınca iki yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan davanın reddini talep ederiz.

4. Davanın hukuki niteliği: Dava dilekçesinde talep belirsiz alacak davası olarak nitelendirilmiştir. Ancak 6100 sayılı Kanun’un 107. maddesi 7589 sayılı Kanun’un 19. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup, işbu dava kaldırma tarihinden sonra açılmıştır. Davanın kısmi dava olarak nitelendirilmesini, talep artırımının m.109/4 uyarınca bir defaya mahsus yapılabileceğinin tespitini talep ederiz.

ESASA İLİŞKİN BEYANLARIMIZ

5. Davacı tarafından açılan işbu dava haksız, dayanaksız ve fahiş talepler içermektedir. Davacının ileri sürdüğü araç değer kaybı talebi, somut olayın özellikleri ve dosya kapsamı dikkate alındığında kabul edilebilir nitelikte değildir.

6. Teminat dışı kalemler yönünden: Davacı, değer kaybının yanında araç mahrumiyet bedeli de talep etmektedir. 2918 sayılı Kanun m.92/k uyarınca “gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar” zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatının dışındadır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5/a maddesi de teminatı “doğrudan mallar üzerindeki azalma” ile sınırlamıştır. Müvekkil şirket bu kalemden sorumlu olmadığından, mahrumiyet talebi yönünden husumet nedeniyle reddi gerekir.

7. Hesabın dayanağı yönünden: Davacının sunduğu ekspertiz raporu, yürürlükten kaldırılmış olan Genel Şartlar Ek-1 ve Ek-2 sayılı cetvellerindeki katsayılara dayanmaktadır. Anılan ekler 12/6/2026 tarihli değişiklikle yürürlükten kaldırılmış olup, değer kaybı 1/7/2026 tarihinden itibaren aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark dikkate alınarak tespit edilir. Hesabın bu ölçüte göre yenilenmesini talep ederiz. 

8. Öncelikle davacının iddia ettiği değer kaybı miktarı gerçeği yansıtmamaktadır. Araçta meydana gelen hasarın niteliği, aracın yaşı, kilometresi, daha önceki hasar kayıtları, piyasa rayiç değeri ve onarımın niteliği dikkate alınmadan soyut ve yüksek bir bedel talep edilmiştir. 

9. Kazanın meydana gelmesinde davalı tarafın tam kusurlu olduğu iddiasını kabul etmiyoruz. Kaza tespit tutanağında kusur oranı yazmaz; tutanak yalnızca hangi tarafın hangi trafik kuralını ihlal ettiğini gösterir. Kusur oranı, trafik kazası tespit tutanağı, kamera kayıtları, tanık beyanları ve gerekirse bilirkişi incelemesiyle belirlenmelidir. 

10. Davacı aracında oluştuğu iddia edilen değer kaybının varlığı ve miktarı usulüne uygun, objektif ve denetime elverişli bir bilirkişi raporu ile ispatlanmalıdır. Davacı tarafından sunulan ekspertiz raporu tek taraflı olarak düzenlenmiş olup bağlayıcı değildir. 

11. Araçta meydana gelen hasarın tamamen ve usulüne uygun şekilde onarıldığı, değişen/parça boya durumu, aracın önceki hasar geçmişi ve piyasa koşulları değerlendirilmeden değer kaybı hesabı yapılamaz. 

12. Davacının talep ettiği miktar fahiş olup, gerçek zararı aşmaktadır. Değer kaybı hesabı yapılırken aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, hasarın niteliği, kilometresi, yaşı, kullanım şekli, önceki hasar durumu ve kusur oranları dikkate alınmalıdır. 

13. Davacı tarafın faiz talebi de yerinde değildir. Müvekkil sigorta şirketi bakımından temerrüt, 2918 sayılı Kanun m.99 uyarınca genel şartlarla belirlenen belgelerin eksiksiz teslim edildiği tarihten itibaren sekiz iş günlük sürenin dolmasıyla doğar; başvuru tarihinden itibaren faiz istenemez. Yargılama gideri ve vekâlet ücretinin de kabul ve ret oranına göre paylaştırılması gerekir.

14. Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın reddine, aksi kanaatte olunması hâlinde talep edilen değer kaybı miktarının denetime elverişli bir bilirkişi raporuyla tespit edilmesine karar verilmesini talep ederiz. 

HUKUKİ NEDENLER: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.85, m.92, m.97, m.99, m.109, m.110, m.111; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109, m.114, m.116, m.117, m.127, m.129, m.131, m.141; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.49 vd., m.51-52; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.4, m.5, m.5/A; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5 ve ilgili sair mevzuat. 

DELİLLER: (Her delil, ispatladığı vakıayla birlikte gösterilmiştir — HMK m.129/1-e) Sigorta poliçesi ve teminat tutarı (teminat sınırı savunmamıza ilişkin), 2918 sayılı Kanun m.97 kapsamındaki başvuru evrakı ve tebliğ tarihleri (dava şartı itirazımıza ilişkin), trafik kazası tespit tutanağı ve kamera kayıtları (kusur oranına ilişkin), Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi hasar kayıt sorgusu (önceki hasar savunmamıza ilişkin), servis giriş-çıkış kayıtları ve parça sipariş tarihleri (mahrumiyet süresine ilişkin), onarım faturaları ve fotoğraflar (onarım kalitesine ilişkin), bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil. 

SONUÇ VE TALEP Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle; 1. Haksız ve dayanaksız davanın reddine, 2. Davacının değer kaybı talebinin gerçek zararı aşması nedeniyle kabul edilmemesine, 3. Gerek görülmesi hâlinde dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek kusur oranı ve değer kaybı miktarının objektif şekilde belirlenmesine, 4. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. Tarih: … / … / 20…

 Davalı Ad Soyad İmza

Yukarıdaki metin bir şablondur; her dosyada kusur durumu, teminat kapsamı ve süre hesapları farklı olduğu için maddelerin somut olaya göre yeniden kurulması gerekir. Cevap dilekçesi hazırlarken karşı tarafın dava dilekçesinde hangi unsurları taşıması gerektiğini bilmek işinizi kolaylaştırır; davacı tarafın dilekçesinin HMK m.119’a göre nasıl kurulduğunu araç değer kaybı dava dilekçesi örneği yazımızda, talep hesabının nasıl çıkarıldığını ise araç değer kaybı hesaplama yazımızda inceleyebilirsiniz.

Aleyhinize açılmış bir değer kaybı davasında cevap dilekçesinin hazırlanması, teminat kapsamı ile süre hesaplarının dosya özelinde değerlendirilmesini gerektirir; dosyanızın durumunu araç değer kaybı davalarında hukuki destek sayfamız üzerinden görüşebilirsiniz.

Bu yazıda atıf yapılan hükümlerin tam metnine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu üzerinden, belirsiz alacak davasını kaldıran düzenlemeye ise 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete nüshasından ulaşabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın kusur durumu, teminat kapsamı ve süreleri farklı olduğundan, işlem yapmadan önce bir avukata danışmanız gerekir.