Sigorta Tahkim Komisyonuna Nasıl Başvuru Yapılır?

Sigorta tahkim komisyonuna başvuru, sigorta şirketiyle yaşanan bir uyuşmazlığı mahkemeye gitmeden, kanunla kurulmuş bir hakem sistemine taşımanın yoludur. Dayanağı 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu‘nun 30. maddesi ile Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik‘tir. Bu rehber; başvurunun kimler tarafından, hangi şartlarla, nereye ve hangi sürede yapılacağını, 2026 yılında geçerli ücret tarifesini, yargılamanın işleyişini ve kararın hangi tutarda kesinleştiğini madde numaralarıyla açıklar.

Sigorta Tahkim Komisyonu Nedir?

Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların mahkeme yerine hakemler tarafından çözülmesi için 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesiyle kurulmuş bir uyuşmazlık çözüm merciidir. Sistemin amacı, sigortalı ile sigorta şirketi arasındaki anlaşmazlığı dava süresinden çok daha kısa bir sürede ve daha düşük maliyetle sonuçlandırmaktır.

Kanunun 30. maddesinin birinci fıkrası, tahkimin kapsamını iki grup uyuşmazlıkla sınırlar:

• Sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf (sigorta şirketi) arasındaki uyuşmazlıklar,
• Güvence Hesabı‘ndan faydalanacak kişiler ile Hesap arasındaki uyuşmazlıklar.

Bu iki grubun dışında kalan talepler tahkimin konusu değildir. Örneğin sigorta acentesiyle yaşanan bir sözleşme uyuşmazlığı ya da tamamen haksız fiile dayanan ve sigortacıya yöneltilmeyen bir tazminat talebi genel hükümlere göre mahkemede görülür.

Uyuşmazlıklar, hayat ve hayat dışı sigorta gruplarının yalnızca birinde görev yapan sigorta hakemleri ve raportörler aracılığıyla çözülür (m. 30/7). Yani dosyanız, konusuna göre önce doğru uzmanlık grubuna yönlendirilir; kasko uyuşmazlığına bakan hakem ile hayat sigortası uyuşmazlığına bakan hakem farklı listelerden seçilir.

Tahkim sisteminin en çok yanlış bilinen yönü, sigortalının poliçesinde ayrıca bir “tahkim şartı” bulunması gerektiğidir. Kanun bunun tam tersini söyler: sisteme üye kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişi, “uyuşmazlık konusu sözleşmede özel bir hüküm olmasa bile” tahkim usulünden faydalanabilir. Bu ayrım, aşağıda ayrı bir başlıkta ele alınmıştır.

Sigorta Tahkim Komisyonu Kime Bağlı ve Kimlerden Oluşur?

Sigorta Tahkim Komisyonu, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği nezdinde oluşturulur (5684 m. 30/1). Yönetmeliğin 5. maddesi de Komisyonun Birlik bünyesinde kurulduğunu tekrar eder. Sistemin düzenlenmesi ve denetlenmesi ise Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK)‘na aittir. SEDDK, 18/10/2019 tarihli ve 30922 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 47 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuştur.

Bu nokta, internetteki pek çok kaynağın eskimiş kaldığı yerdir: tahkim sisteminin gözetimini “Hazine ve Maliye Bakanlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü”nün yaptığını yazan metinler, 2019 öncesi teşkilat yapısını anlatmaktadır. Bugün başvuru ücreti, parasal sınırlar ve hakemlik sınavı gibi konularda yetkili merci SEDDK’dır.

Komisyonun kendisi beş kişilik bir kuruldur. Kanunun 30. maddesinin ikinci fıkrasına göre:

Üye	Sayı	Aranan nitelik
Kurum temsilcisi	1	Asgari 10 yıl kamu hizmeti, sigortacılıkta deneyim, en az daire başkanı seviyesi
Birlik temsilcisi	2	Kanunun 4. maddesinde genel müdür yardımcısı için öngörülen şartlar
Tüketici derneği temsilcisi	1	Türkiye çapında en fazla üyeye sahip derneğin önerdiği üç aday arasından seçilir
Akademisyen hukukçu	1	Kurumca belirlenir

Komisyon kendi içinden bir başkan seçer, kararlarını üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alır ve üyeleri iki yıl için görev yapar. Günlük işleyiş ise Komisyona bağlı çalışan bir müdür, iki müdür yardımcısı, raportörler ve diğer personel eliyle yürütülür (m. 30/5).

Komisyon gerekli görülen yerlerde büro açmaya yetkilidir (m. 30/4). Bu ayrıntı pratikte önemlidir: başvuruyu yalnızca İstanbul’daki merkeze değil, ikametgâhınızın ya da rizikonun gerçekleştiği yerin bağlı olduğu büroya da yapabilirsiniz.

Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru Nasıl Yapılır?

Sigorta tahkim komisyonuna başvuru, Yönetmeliğin 7/6/2023 tarihinde değiştirilen 16. maddesine göre üç ayrı kanaldan yapılabilir:

1. Komisyonun merkezine doğrudan,
2. Başvuru yapan kişinin ikametgâhının bulunduğu ya da rizikonun gerçekleştiği yerdeki büroya,
3. Komisyonun elektronik ortamından (online başvuru).

Aynı fıkra, başvuruda bulunması gereken dört unsuru da sayar: Komisyonun internet sayfasında yayımlanan güncel başvuru formu, uyuşmazlığa ilişkin bilgi ve belgeler, başvuru ücretinin yatırıldığına dair belge ve tebligat giderinin yatırıldığına dair belge. Tebligat giderinin ayrı bir kalem olarak sayılması sıkça atlanır; dekontu eksik olan dosya işleme alınmaz.

Başvuru sürecinin adımları şöyledir:

1. Sigorta kuruluşuna yazılı başvuru. Tahkime doğrudan gidilemez. Uyuşmazlığa konu olay hakkında önce sigortacılık yapan kuruluşa başvurulmuş ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığı belgelenmiş olmalıdır (m. 30/13).

2. Cevap süresinin beklenmesi. Kuruluş başvuru tarihinden itibaren 15 iş günü içinde yazılı cevap vermezse, bu da tahkime gitmek için yeterlidir. Trafik sigortasında bu süre Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi gereği 15 gün olarak uygulanır. Komisyon da başvuru sayfasında süreyi “15 iş günü (Trafik Sigortasında 15 gün)” biçiminde belirtir.

3. Belgelerin toplanması. Poliçe, hasar dosyası, sigortacıya gönderilen yazılı talep ve varsa cevabı, zararı ispatlayan raporlar bir araya getirilir.

4. Ücretlerin yatırılması. Uyuşmazlık tutarına karşılık gelen başvuru ücreti ile tebligat gideri Komisyonun hesabına yatırılır ve dekontlar dosyaya eklenir.

5. Başvurunun yapılması. Form doldurulur, belgeler yüklenir veya teslim edilir. Elektronik başvuruda size bir başvuru numarası verilir; dosyanın takibi bu numarayla yapılır.

6. Raportör ön incelemesi. Dosya, hayat veya hayat dışı ayrımına göre ilgili raportöre havale edilir. Raportör incelemesini 15 gün içinde tamamlamak zorundadır (Yön. m. 16/6).

7. Hakem ataması ve karar. Ön incelemede çözülemeyen dosya sigorta hakemine iletilir. Hakem, görevlendirildiği tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır (m. 30/16).

Sigorta Tahkim Komisyonuna Online Başvuru Nasıl Yapılır?

Sigorta tahkim online başvuru, Komisyonun kendi internet sitesindeki başvuru menüsü üzerinden yapılır. Elektronik başvurunun fiziki başvuruya göre iki pratik üstünlüğü vardır:

• Başvuru formu otomatik oluşur. Fiziki başvuruda formun siteden indirilip eksiksiz doldurulması ve imzalanması gerekirken, elektronik başvuruda sistem formu kendisi üretir; ayrıca form sunulmasına gerek kalmaz.
• Takip numarası anında verilir. Sistem başvuru numarasını başvuru anında üretir; dosya durumu bu numarayla sorgulanır.

Elektronik ortam yalnızca ilk başvuru için değil, itiraz için de açıktır. Yönetmeliğin 16/A maddesi itiraz başvurusunun Komisyon merkezine, başvurunun yapıldığı yerdeki büroya ya da elektronik ortama yapılabileceğini düzenler.

Belge gönderimi konusunda bir sınır vardır: Komisyon, e-posta ile belge gönderimini kabul etmez. Başvurudan sonra ortaya çıkan eksik belgeler, sitedeki “Online Belge Gönderimi” menüsü üzerinden iletilir. Dosyasına belge eklemek isteyen başvuru sahiplerinin en sık yaptığı hata, belgeleri Komisyonun iletişim e-postasına göndermek ve süreyi kaçırmaktır.

Sigorta Tahkim Başvuru Formu Nereden Alınır?

Başvuru formu için tek geçerli kaynak Komisyonun kendi internet sitesidir. Yönetmelik m. 16/1 bunu açıkça yazar: başvuruda “Komisyonun internet sayfasında yayımlanan güncel başvuru formu” bulunmalıdır. Formun güncel sürümünün aranması bilinçli bir tercihtir; internette dolaşan eski form örnekleri ya da üçüncü kişi sitelerinden indirilen “örnek dilekçe” dosyaları, alan yapısı değiştiği için reddedilme riski taşır.

Formu üç yoldan edinebilirsiniz:

Yol	Nasıl	Not
Elektronik başvuru	Online başvuru menüsü	Form otomatik oluşur, ayrıca sunulmaz
İnternet sitesinden indirme	Güncel form dosyası	Eksiksiz doldurulup imzalanır
Merkez adresinden temin	Komisyon merkezi	Fiziki başvurularda kullanılır

İtiraz aşaması için ayrı bir form vardır. Yönetmelik m. 16/A, itirazın “Komisyonun internet sayfasında yayımlanan güncel itiraz başvuru formu” ile yapılacağını belirtir. İlk başvuru formunu itiraz için kullanmak, itirazın usulüne uygun yapılmamış sayılmasına yol açabilir.

Hangi Hallerde Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru Yapılır?

Sigorta tahkim komisyonuna başvuru, sigorta sözleşmesinden doğan ve para ile ölçülebilen her uyuşmazlık için gündeme gelebilir. Uygulamada en sık karşılaşılan başvuru sebepleri şunlardır:

Tazminat talebinin reddedilmesi. Sigortacı rizikonun teminat dışında kaldığını ya da poliçe şartlarının ihlal edildiğini ileri sürerek ödeme yapmayı reddetmişse, ret gerekçesinin hukuka uygunluğu tahkimde tartışılır.

Eksik ödeme. Ödeme yapılmış ancak tutar gerçek zararın altında kalmışsa, aradaki fark için başvurulabilir. Kısmi ödeme, tahkim yolunu kapatmaz; aksine m. 30/13 anlamında “talebin kısmen olumsuz sonuçlanması” hâlidir.

Ödemenin geciktirilmesi. Belgeler tamamlandığı hâlde ödeme yapılmamışsa, gecikme faizi de talep edilerek başvuru yapılabilir.

Poliçe kapsamı ve teminat tartışmaları. Bir zararın poliçenin hangi teminatına girdiği, muafiyet uygulanıp uygulanmayacağı, eksik sigorta indirimi yapılıp yapılamayacağı gibi sözleşme yorumuna ilişkin uyuşmazlıklar tahkimin tipik konusudur.

Prim ve poliçe iptali uyuşmazlıkları. Primin ödenmediği gerekçesiyle poliçenin iptal edildiği ya da prim iadesinin yapılmadığı hâller de sözleşmeden doğduğu için kapsamdadır.

Güvence Hesabı uyuşmazlıkları. Kanun m. 30/1, Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasındaki uyuşmazlıkları açıkça tahkim kapsamına alır. Sigortasız aracın karıştığı kazalarda ya da sigortacının ruhsatının iptal edildiği durumlarda muhatap Güvence Hesabıdır ve bu talep de tahkime taşınabilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu Başvuru Şartları Nelerdir?

Başvuru şartları kanun ve yönetmelikte sayılıdır; bunların dışında bir şart aranmaz:

• Uyuşmazlık bir sigorta sözleşmesinden ya da Güvence Hesabı ilişkisinden doğmuş olmalıdır.
• Karşı kuruluş tahkim sistemine üye olmalıdır; zorunlu sigortalarda bu şart aranmaz.
• Sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmış ve talep kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlanmış olmalıdır.
• Ya da kuruluş 15 iş günü (trafik sigortasında 15 gün) içinde yazılı cevap vermemiş olmalıdır.
• Uyuşmazlık mahkemeye, icra takibine, HMK tahkimine ya da tüketici hakem heyetine intikal etmemiş olmalıdır.
• Başvuru formu, belgeler, başvuru ücreti ve tebligat gideri dekontları eksiksiz sunulmalıdır.

Poliçenin geçerlilik süresi içinde sorun yaşanmış olması gibi ek bir şart kanunda ve yönetmelikte yer almaz; belirleyici olan, rizikonun teminat süresi içinde gerçekleşip gerçekleşmediğidir ve bu esasa ilişkin bir tartışmadır, başvuru şartı değildir.

Sigorta Tahkim Komisyonu Hangi Davalara Bakar?

Komisyon teknik anlamda dava görmez; sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları hakem yargılamasıyla çözer. Bakabildiği uyuşmazlıklar, poliçe ilişkisinin taraflarıyla sınırlıdır: sigortalı, sigorta ettiren, lehtar, zorunlu sigortalarda zarar gören üçüncü kişi ve mirasçılar ile sigorta şirketi ya da Güvence Hesabı arasındaki talepler.

Buna karşılık kazaya karışan sürücüye veya işletene yöneltilecek talepler, sigorta acentesiyle yaşanan uyuşmazlıklar, sigortacının rücu davaları ve poliçeden bağımsız haksız fiil talepleri tahkimin konusu değildir; bunlar mahkemede görülür.

Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru Zorunlu mu?

Hayır. Tahkim bir seçenektir, dava şartı değildir. Zorunlu olan tek adım, sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmasıdır; bu adım hem tahkim hem de dava için ön koşuldur. Uyuşmazlığı doğrudan mahkemeye taşımayı tercih edebilirsiniz.

Ancak seçim tek yönlüdür ve geri dönülemez: uyuşmazlık bir kez mahkemeye, icra takibine ya da tüketici hakem heyetine intikal ettiğinde tahkim yolu kapanır (m. 30/14, Yön. m. 16/2-b). Tersi mümkün değildir; önce tahkime başvurup sonuçtan memnun kalmayan taraf, kanunun öngördüğü itiraz ve temyiz yollarıyla bağlıdır.

Hangi Hallerde Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru Yapılamaz?

Tahkim yolunun kapalı olduğu hâller sınırlıdır ve kanun ile yönetmelikte tek tek sayılmıştır. Raportör, ön incelemede tam olarak bu başlıkları denetler (Yön. m. 16/2).

Sigorta Kuruluşuna Başvuru Yapılmamışsa

En sık karşılaşılan ret sebebi budur. Komisyona gidilebilmesi için uyuşmazlığa konu olay hakkında sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruların yapılmış ve talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması gerekir (m. 30/13). Kuruluş 15 iş günü içinde yazılı cevap vermemişse bu koşul sağlanmış sayılır. Doğrudan tahkime yapılan başvuru, esasa girilmeden reddedilir.

Uyuşmazlık Mahkemeye, İcra Takibine veya Tüketici Hakem Heyetine Taşınmışsa

Kanunun 14. fıkrası, mahkemeye ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar için Komisyona başvurulamayacağını düzenler. Buradaki ölçüt “karara bağlanmış olmak” değil, intikal etmiş olmaktır; derdest bir dava da tahkim yolunu kapatır.

Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi bu listeyi genişletir. 7/6/2023 tarihli değişiklikle bende “İcra ve İflas Kanununa göre icra takibi” eklenmiştir. Yani alacağı için icra takibi başlatmış olan kişi, aynı alacak için tahkime başvuramaz. Bu, 2023’ten bu yana yürürlükte olmasına rağmen internetteki kaynakların neredeyse tamamının atladığı bir kısıttır ve pratikte hak kaybına yol açar: takip başlatıp itirazla karşılaşan alacaklı, tahkim yerine itirazın iptali davası yoluna gitmek zorunda kalır.

Aynı bent, Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre tahkime gidilmiş olmasını da engel sayar. Raportör bu tespiti, ilgilinin kendi beyanını esas alarak yapar.

Karşı Kuruluş Tahkim Sistemine Üye Değilse

Tahkim sistemine üyelik kanunen zorunlu değildir. Kanun m. 30/1 lafzı nettir: “Sigortacılık yapan kuruluşlardan, sigorta tahkim sistemine üye olmak isteyenler, durumu yazılı olarak Komisyona bildirmek zorundadır.” Zorunlu olan üyelik değil, üye olmak isteyenin bunu yazılı bildirmesidir.

Bunun tek istisnası zorunlu sigortalardır. 3/4/2013 tarihli 6456 sayılı Kanunla eklenen cümle şöyledir: “İlgili mevzuat ile zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan bu fıkra kapsamındaki uyuşmazlıklar için ilgili kuruluş sigorta tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahipleri bu bölüm hükümlerine göre tahkim usulünden faydalanabilir.”

Sonuç pratikte şudur: trafik sigortası, zorunlu deprem sigortası (DASK), zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası gibi zorunlu sigortalardan doğan uyuşmazlıklarda karşı şirketin üye olup olmadığına bakılmaz. İsteğe bağlı sigortalarda ise (kasko, sağlık, hayat, konut) şirketin üyeliği başvurunun ön şartıdır.

Poliçede Tahkim Şartı Yoksa Başvuru Yapılamaz mı?

Bu, konu hakkındaki en yaygın yanlıştır ve kanunun lafzıyla doğrudan çelişir. 5684 m. 30/1’in üçüncü cümlesi şöyledir: “Sigorta tahkim sistemine üye olan kuruluşlarla uyuşmazlığa düşen kişi, uyuşmazlık konusu sözleşmede özel bir hüküm olmasa bile tahkim usûlünden faydalanabilir.”

Yani poliçenizde tahkim şartı aramanıza gerek yoktur; hatta böyle bir şart hiç bulunmasa da tahkim yolu açıktır. Belirleyici olan sözleşmenin içeriği değil, karşı kuruluşun sisteme üyeliğidir. Bu yanlış, sigorta tahkimi ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki iradi (ticari) tahkimin karıştırılmasından doğar; iradi tahkimde gerçekten bir tahkim sözleşmesi ya da şartı aranır, sigorta tahkiminde aranmaz.

Aynı şekilde tahkimde parasal bir üst sınır da yoktur. “Belirli bir tutarın üzerindeki uyuşmazlıklar asliye ticaret mahkemesine aittir, tahkime gidilemez” biçimindeki bilgi kanunda karşılığı olmayan bir iddiadır. Parasal sınırlar başvuruyu değil, hakem heyetinin zorunlu olarak oluşturulmasını, itirazı ve temyizi belirler.

Kimler Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru Yapabilir?

Başvuru hakkı, kanunun 30. maddesinin birinci fıkrasındaki tanıma göre belirlenir. Buna göre başvurabilecek kişiler şunlardır:

Sigorta ettiren. Poliçeyi yaptıran ve prim ödeme borcu altına giren gerçek ya da tüzel kişi. Kanun tüketici sınırlaması getirmediği için şirketler de başvurabilir.

Sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler. Sigortalı, lehtar ve poliçeden yararlanan diğer kişiler bu kapsamdadır. Hayat sigortasında lehtar, kasko poliçesinde dain-i mürtehin bulunan hâllerde menfaat sahibi bu gruptadır.

Zorunlu sigortalarda zarar gören üçüncü kişiler. Trafik sigortasında kaza sonucu zarar gören kişi, kendisi sözleşmenin tarafı olmasa bile karşı tarafın sigortacısına doğrudan başvurabilir ve bu talebi tahkime taşıyabilir.

Mirasçılar. Hak sahibinin ölümü hâlinde kanuni mirasçılar, terekedeki alacak için başvuru yapabilir.

Güvence Hesabından yararlanacak kişiler. Kanun bu grubu ayrıca sayar.

Başvurunun kim tarafından takip edilebileceği ise ayrı bir kuraldır. 5684’ün 22/7/2020 tarihli 7251 sayılı Kanunla eklenen Ek 6. maddesi, sigortacılık yapan kuruluşlardan ya da Hesaptan talep edilecek tazminat alacağının yalnızca şu kişilerce takip edilebileceğini düzenler:

• Alacaklı tarafından bizzat,
• Alacaklının kanuni temsilcisi veya kanuni temsilcinin bizzat vekâlet verdiği avukat vasıtasıyla,
• Alacaklının bizzat vekâlet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası, kardeşleri veya avukatı vasıtasıyla.

Aynı maddenin ikinci fıkrası daha da nettir: “Tazminat alacağı, sadece hak sahibine veya avukatına ödenir ve birinci fıkrada belirtilen kişiler de dâhil olmak üzere hiç kimseye devredilemez.” Bu hüküm, kaza sonrası dosya takibi teklif eden ve alacağın devrini isteyen aracı yapılara karşı doğrudan bir yasal engeldir.

Hangi Sigorta Şirketleri Sigorta Tahkim Sistemine Üyedir?

Üyelik, kuruluşun kendi iradesiyle Komisyona yazılı bildirimde bulunmasıyla doğar. Üye kuruluşların güncel listesi Komisyonun internet sitesinde yayımlanır; liste yeni üyelikler ve ruhsat iptalleri nedeniyle değişebildiği için başvurudan önce güncel hâline bakılması gerekir.

Üyelik durumunun sonuçları şöyle özetlenebilir:

Durum	Zorunlu sigorta	İsteğe bağlı sigorta
Kuruluş üye	Tahkim yolu açık	Tahkim yolu açık
Kuruluş üye değil	Tahkim yolu yine açık (m. 30/1, 6456 s. K. eki)	Tahkim yolu kapalı, mahkemeye gidilir

Kanun, üye olmayan kuruluşlar bakımından Komisyon giderlerine katılımın ayrıca belirleneceğini de düzenler. Yani zorunlu sigorta uyuşmazlığında üye olmayan bir şirket tahkime çekildiğinde, sistemin masrafına katılma yükümlülüğü de doğar.

Üyelik durumunu poliçenizden de doğrulayabilirsiniz. Kara Araçları Kasko Sigortası poliçe şablonu, poliçede yer alması gereken bilgiler arasında tahkim sistemine üyelik bilgisini de sayar. Poliçenizde bu bilgiye rastlamıyorsanız, üyelik durumunu doğrudan Komisyonun güncel listesinden teyit etmek gerekir.

Sigorta Tahkim Komisyonu Başvuru Süresi

Sigorta tahkim komisyonu başvuru süresi konusunda birbirine karışan üç ayrı süre vardır. Bunları ayırmak, hak kaybını önlemenin en pratik yoludur.

1. Sigorta kuruluşunun cevap süresi. Kuruluşa yazılı başvuru yapıldıktan sonra beklenmesi gereken süredir: 15 iş günü. Trafik sigortasında Karayolları Trafik Kanunu m. 97 gereği 15 gün uygulanır. Bu süre dolmadan yapılan tahkim başvurusu erken sayılır.

2. Tahkime başvuru için üst süre. Kanun, tahkim başvurusu için ayrı ve müstakil bir hak düşürücü süre öngörmez. Belirleyici olan, esas alacağın tabi olduğu zamanaşımı süresidir. Sigorta sözleşmesinden doğan talepler bakımından Türk Ticaret Kanunu m. 1420 iki yıllık ve her hâlde rizikodan itibaren altı yıllık süreyi düzenler; trafik kazalarından doğan sorumluluk talepleri için Karayolları Trafik Kanunu m. 109 iki yıl ve on yıl sürelerini getirir. Alacak zamanaşımına uğramışsa tahkim başvurusu da sonuçsuz kalır.

3. Karara itiraz süresi. Hakem kararına karşı itiraz, kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere yapılır (m. 30/12).

Bu üç süre birbirinin yerine geçmez. Uygulamada en çok görülen hata, sigortacıya başvuru yapıp cevap beklerken zamanaşımının işlemeye devam ettiğinin gözden kaçırılmasıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuruda Gerekli Evraklar

Yönetmelik m. 16/1, başvuruda bulunması gereken unsurları saydıktan sonra “uyuşmazlığa ilişkin bilgi ve belgeler” ifadesiyle içeriği somut olaya bırakır. Uygulamada aranan belgeler şu şekilde gruplanır:

Belge	Neden gerekli
Güncel başvuru formu	Yön. m. 16/1’de sayılan zorunlu unsur; elektronik başvuruda otomatik oluşur
Başvuru ücreti dekontu	Yön. m. 16/1’de ayrıca sayılır
Tebligat gideri dekontu	Yön. m. 16/1’de başvuru ücretinden ayrı bir kalem olarak sayılır
Sigorta poliçesi	Teminat kapsamının ve sözleşme ilişkisinin ispatı
Sigorta kuruluşuna yapılan yazılı başvuru	m. 30/13’teki ön koşulun ispatı
Kuruluşun cevap yazısı (varsa)	Talebin kısmen/tamamen reddedildiğinin belgelenmesi
Zararı ispatlayan belgeler	Eksper raporu, fatura, hastane evrakı, kaza tespit tutanağı gibi
Kimlik belgesi	Başvuru sahibinin tespiti
Vekâletname (avukatla takipte)	5684 Ek m. 6’daki takip yetkisinin ispatı
Veraset ilamı (mirasçı başvurusunda)	Hak sahipliğinin ispatı

Kuruluş cevap vermemişse, cevap yazısı yerine başvurunun yapıldığını ve üzerinden 15 iş gününün geçtiğini gösteren belge sunulur. İadeli taahhütlü posta alındısı, KEP teyidi ya da kuruluşun kayıt numarasını gösteren yazışma bu amaçla kullanılır.

Belge eksikliğinin sonucu doğrudan ret değildir. Yönetmelik m. 16/5’e göre raportör, uyuşmazlığın bilgi ve belge eksikliğinden kaynaklandığını tespit ederse durumu taraflara bildirir ve dosyayı kapatır; bu hâlde başvuru ücretinin yüzde ellisi başvuru sahibine iade edilir.

Sigorta Tahkim Komisyonuna Başvuru Masrafları

Başvuru masrafları iki kalemden oluşur: başvuru ücreti ve tebligat gideri. Her ikisi de kanunun 30. maddesinin on sekizinci fıkrası uyarınca Komisyonun görüşü alınarak SEDDK tarafından belirlenir ve yılda iki kez, Ocak ve Temmuz aylarında gözden geçirilir. Hakem ücreti ise başvuru sahibinden alınmaz.

Sigorta Tahkim Komisyonu Başvuru Ücreti Ne Kadar? (2026 Tarifesi)

Komisyonun 13.07.2026 tarihli duyurusuyla yayımlanan ve 16/07/2026 tarihinden itibaren geçerli olan tarife şu şekildedir. Bu tarife, 01.01.2026 tarihli önceki tarifeyi yürürlükten kaldırmıştır.

Uyuşmazlığa konu miktar	Başvuru ücreti (KDV dâhil)
0 – 8.500 TL	600 TL
8.501 – 17.000 TL	1.200 TL
17.001 – 85.000 TL	1.750 TL
85.001 TL ve üzeri	Uyuşmazlık tutarının %1,8’i (en az 1.750 TL)

İtiraz başvurularında da aynı ücret tarifesi uygulanır. Yani 35.000 TL’lik bir uyuşmazlıkta hakem kararına itiraz eden taraf, yeniden 1.750 TL ödemek durumundadır. Kanun bu şartı ayrıca vurgular: itiraz talebinde bulunmak için başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır (m. 30/12).

Tarife tutarları yılda iki kez gözden geçirildiği için, başvurudan önce Komisyonun güncel duyurusunun kontrol edilmesi gerekir. 2026 yılı içinde tarifenin bir kez değişmiş olması bunun somut örneğidir.

Tebligat Gideri

Başvuru ücretinden ayrı olarak tebligat gideri yatırılır. Komisyonun 01/01/2026 tarihinden itibaren uyguladığı tutarlar, KEP adresi bildiren başvuru sahipleri için 75 TL, KEP adresi bulunmayanlar için 325 TL‘dir. KEP adresi bildirmek, tebligatın hem daha hızlı ulaşmasını hem de masrafın dörtte birinin altına inmesini sağlar.

Hakem Ücretini Kim Öder?

Bu, tarife kadar önemli ama çok daha az bilinen bir noktadır. Kanunun 30. maddesinin on sekizinci fıkrası şöyledir: “Hakemlik ücreti, Komisyona başvuru ücreti ve üyeliğe katılma payı, Komisyonun görüşü alınarak Müsteşarlıkça belirlenir; hakem ücreti Komisyon tarafından ödenir.”

Yani başvuru sahibi, ödediği başvuru ücretinin üzerine ayrıca bir hakem ücreti ödemez. Hakemin ücretini Komisyon karşılar. “Başvuru ücreti, değerlendirme ücreti, hakem ücreti ve evrak iletim ücreti ayrı ayrı ödenir” biçimindeki anlatımların kanunda dayanağı yoktur. Başvuru sahibinin ödediği kalemler başvuru ücreti ve tebligat gideridir; buna dosyada bilirkişi incelemesi yapılırsa bilirkişi ücreti eklenebilir.

Başvuru Ücreti İade Edilir mi?

Evet, ancak oranı hangi aşamada ne olduğuna bağlıdır. Yönetmelik üç ayrı iade oranı düzenler:

Durum	Dayanak	İade
Ön incelemede dosyanın değerlendirmeye alınamayacağının anlaşılması	Yön. m. 16/3	Başvuru ücretinin yarısı
Raportör incelemeye başlamadan başvurunun geri çekilmesi	Yön. m. 16/4	Başvuru ücretinin yarısı
Uyuşmazlığın bilgi/belge eksikliğinden kaynaklandığının anlaşılması	Yön. m. 16/5	%50
İtirazın değerlendirmeye alınamayacağının anlaşılması	Yön. m. 16/A-1	Yatırılan ücretin %90‘ı

İtiraz aşamasındaki %90’lık iade oranı dikkat çekicidir: ilk başvuruda usulden kapanan dosyada ücretin yarısı yanarken, itirazda yalnızca onda biri yanar.

Sigorta Tahkim Komisyonu Vekalet Ücreti Ne Kadar? Beşte Bir Kuralı

Tahkimin maliyet tarafındaki en önemli kalem, kaybetme hâlinde karşı tarafa ödenecek vekâlet ücretidir ve bu konuda tahkim, mahkemeye göre belirgin biçimde avantajlıdır.

Kanunun 30. maddesinin on yedinci fıkrası, talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücretinin, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen vekâlet ücretinin beşte biri olduğunu düzenler. Yönetmelik m. 16/13 bu kuralı her iki taraf için de tekrarlar: tarafların avukatla temsil edildiği hâllerde taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, AAÜT’de asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan ücretin beşte biridir.

Bu düzenleme, tahkime başvurmanın riskini mahkemeye göre önemli ölçüde düşürür. Talebi reddedilen başvuru sahibi, aynı uyuşmazlığı mahkemeye taşısaydı ödeyeceği vekâlet ücretinin beşte birini öder.

Sigorta Tahkim Komisyonu Yargılama Usulü

Tahkim yargılaması, mahkeme yargılamasından iki temel noktada ayrılır: duruşma kural değildir ve karar süresi kanunla sınırlanmıştır. Hakemler kural olarak yalnızca kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir (m. 30/15).

Raportör Ön İncelemesi

Başvuru önce raportöre gider. Raportör iki şeyi denetler: sigorta kuruluşuna gerekli başvuruların yapılıp yapılmadığı ve uyuşmazlığın mahkemeye, icra takibine, HMK’ya göre tahkime ya da tüketici hakem heyetine intikal edip etmediği (Yön. m. 16/2). İnceleme 15 gün içinde tamamlanmak zorundadır. Ön inceleme ile sonuçlandırılamayan başvurular için rapor hazırlanır ve dosya hakem aşamasına geçer.

Hakem ve Hakem Heyeti Ataması Nasıl Yapılır?

Hakem seçimi, taraflarca değil Komisyon tarafından yapılır; ancak seçim keyfî değildir. Yönetmelik m. 16/8, seçimin genel listeden sıra usulüne göre yapılacağını, sıra usulünde hakemlerin uzmanlık alanlarının esas alınacağını düzenler. Listenin başındaki hakemin uzmanlık alanı uyuşmazlığa uygun değilse, sıradaki uygun ilk hakem atanır.

Uyuşmazlık tutarı SEDDK’nın belirlediği eşiğe ulaştığında hakem heyeti oluşturulması zorunludur. 22/01/2026 tarihinden itibaren bu eşik 122.000 TL‘dir. Heyet en az üç kişiden oluşur; listede hukukçu bulunması hâlinde en az birinin hukukçu olması gerekir ve heyet kararını çoğunlukla verir.

Atanan hakem veya hakemler, uyuşmazlığın taraflarına derhâl bildirilir.

Hakemi Reddetme Hakkı

Hakemin taraflarca seçilmemesi, tarafların hakem üzerinde hiçbir söz hakkı olmadığı anlamına gelmez. Kanun m. 30/15, tarafların usul kanunundaki hâkimi ret nedenlerine dayanarak hakemi reddedebileceğini düzenler. Ret talebi, durumun öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde bir dilekçeyle Komisyona yapılır. Komisyon müdürü iki tarafın görüşlerini dinledikten sonra en geç beş iş günü içinde karar verir.

Seçilen hakem, mücbir nedenler ve umulmayan hâller dışında görevi reddedemez.

Bilirkişi İncelemesi

Hakem, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine ya da kendiliğinden bilirkişi görüşü alınmasına karar verebilir (Yön. m. 16/12). Bilirkişiler, Komisyon Başkanlığının her yıl düzenlediği listeden seçilir. Hakemler hakkındaki yasaklılık ve ret sebepleri bilirkişiler için de geçerlidir; fiilen sigorta hakemliği ya da itiraz hakemliği yapan kişi bilirkişi listesinde yer alamaz.

Bu noktada bir mahkeme kararı da not edilmelidir. Yönetmeliğin 16. maddesinin beşinci fıkrasına 2018 yılında eklenen ve değer kaybı taleplerinin raportörler eliyle, önceden belirlenmiş formüllere göre sonuçlandırılmasını öngören düzenlemenin yürütmesi Danıştay Onuncu Dairesinin 18/10/2018 tarihli ve E. 2018/2946 sayılı kararıyla durdurulmuştur. Dolayısıyla değer kaybı dosyalarında “raportör danışmanlık hizmeti” adı altında yürütülecek bir kestirme yol bugün uygulanamaz.

Sigorta Tahkim Komisyonu Yargılama Ne Kadar Sürer?

Sigorta tahkiminde süreler kanun ve yönetmelikle bağlanmıştır. Aşağıdaki tablo, başvurudan karara kadar geçen aşamaların üst sınırlarını gösterir.

Aşama	Süre	Dayanak
Sigorta kuruluşunun cevap süresi	15 iş günü (trafik sigortasında 15 gün)	5684 m. 30/13
Raportör ön incelemesi	15 gün	Yön. m. 16/6
Hakemi reddetme dilekçesi	5 iş günü	5684 m. 30/15
Ret talebinin karara bağlanması	5 iş günü	5684 m. 30/15
Hakem kararı	4 ay (taraf muvafakatiyle uzatılabilir)	5684 m. 30/16
Kararın taraflara bildirimi	3 iş günü	5684 m. 30/16, Yön. m. 16/B
Karara itiraz	10 gün	5684 m. 30/12
İtirazın karara bağlanması	2 ay	5684 m. 30/12

Tahkim Hakem Ataması Ne Kadar Sürer?

Kanun ve yönetmelik, hakem atamasının kendisi için ayrı bir üst süre öngörmez. Atamanın zamanı, ondan önceki aşamaya bağlıdır: raportör ön incelemesini 15 gün içinde tamamlamak zorundadır ve ön inceleme ile sonuçlandırılamayan dosya için rapor hazırlanarak hakem aşamasına geçilir. Dolayısıyla atama, pratikte raportör incelemesinin tamamlanmasını izleyen kısa süre içinde yapılır.

Burada kritik olan nokta, dört aylık karar süresinin başlangıç anıdır. Kanun m. 30/16, hakemlerin “görevlendirildikleri tarihten itibaren” en geç dört ay içinde karar vermesini arar. Yani süre başvuru tarihinden değil, hakemin atandığı tarihten işlemeye başlar. Atanan hakem veya hakemler taraflara derhâl bildirildiği için, bu tarihi bildirimden takip edebilirsiniz.

Dört Aylık Sürenin Yaptırımı ve Uzatılması

Dört aylık süre emredicidir ve yaptırımı vardır: hakemler bu süre içinde karar vermezse uyuşmazlık yetkili mahkemece çözülür (m. 30/16). Süre yalnızca tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir; hakemin tek taraflı olarak süreyi uzatması mümkün değildir.

Hakem listeden silinme, mücbir neden ya da umulmayan hâller nedeniyle dosyayı sonuçlandıramazsa yeni hakem görevlendirilir. Yönetmeliğin 7/6/2023 tarihinde eklenen hükmüne göre yeni görevlendirilen sigorta hakemi de dört ay, itiraz hakemi ise iki ay içinde karar vermek zorundadır.

Hakem başına dosya sayısına da sınır getirilmiştir: tek hakemlere ve heyet koordinatörü hakemlere bir ayda en fazla yetmiş uyuşmazlık dosyası atanır (Yön. m. 16/14). Bu sınırın altı aylık periyotlarda aşılması hâlinde SEDDK yeni hakem alımı için hakemlik sınavı açar.

Sigorta Tahkim Kararı Kesin midir? İtiraz ve Temyiz Sınırları

Hakem kararının kesin olup olmadığı, uyuşmazlığın tutarına bağlıdır. “Tahkim kararları kesindir, yargı yolu kapalıdır” biçimindeki genelleme yanlıştır.

Kanunun 30. maddesinin on ikinci fıkrası, kesinlik ve itiraz sınırlarını maktu tutarlarla belirler; aynı maddenin yirmi ikinci fıkrası ise SEDDK’ya bu tutarları Üretici Fiyatları Endeksi artış oranını aşmamak üzere artırma yetkisi verir. SEDDK’nın 14/01/2026 tarihli ve 1497 sayılı kararıyla, 22/01/2026 tarihinden itibaren geçerli sınırlar şunlardır:

Sınır	Tutar	Sonuç
Kesinlik / itiraz sınırı	35.000 TL	Altındaki kararlar kesin; 35.000 TL ve üzerinde 10 gün içinde itiraz edilebilir
Hakem heyeti teşkil sınırı	122.000 TL	Bu tutar ve üzerinde en az üç hakemden oluşan heyet zorunlu
Temyiz sınırı	383.000 TL	İtiraz üzerine verilen karar bu tutarı aşan uyuşmazlıklarda temyize açık

İtirazın üç sonucu vardır: itiraz üzerine hakem kararının icrası durur, itiraz talebi münhasıran bu talepleri incelemek üzere oluşturulan hakem heyetlerince incelenir ve karar işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde verilir.

Tutar sınırının altında kalsa bile her hâlükârda temyiz yolunun açık olduğu dört durum vardır (m. 30/12): tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmiş olması, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmiş olması, hakemlerin yetkileri dâhilinde olmayan konularda karar vermesi ve hakemlerin tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi.

2026 yılında bu alanda bir usul değişikliği daha yapıldı. 19 Mart 2026 tarihli ve 33201 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ değişikliğiyle, parasal sınırların uygulanmasında artık başvurunun yapıldığı tarihteki tutar esas alınır; hakem heyeti teşkilinde ise heyetin teşekkül edeceği tarihteki tutar dikkate alınır. Önceki uygulamada kararın verildiği tarih esas alınıyordu. Yargılamanın uzadığı dosyalarda bu değişiklik doğrudan itiraz ve temyiz hakkını etkiler.

İtiraz sürecinin dilekçesi, işleyişi ve iptal sebepleri için sigorta tahkim komisyonu kararına itiraz yazımızı, sınırların yıllar içindeki seyri için tahkim kararlarına karşı itiraz ve temyiz sınırları yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sigorta Tahkim Başvuru No Öğrenme ve Dosya Sorgulama

Elektronik başvuruda sistem, başvuru anında bir başvuru numarası üretir ve bunu başvuru sahibine bildirir. Dosyanın bütün takibi bu numarayla yapılır; numara kaybedilirse Komisyonun iletişim kanallarından kimlik bilgileriyle yeniden öğrenilebilir.

Takip için üç kanal vardır:

• Komisyonun online sistemi: Başvuru numarası ile dosya durumu, atanan hakem ve karar aşaması görülür.
• Sigorta şirketinin dosya ekranı: Şirket kendi tarafındaki hasar dosyasının durumunu gösterir; tahkim dosyasının kendisini göstermez.
• Komisyona doğrudan başvuru: Telefon veya KEP üzerinden dosya bilgisi talep edilebilir.

Önemli bir sınır vardır: tahkim dosyası e-Devlet’te ve UYAP’ta görünmez. e-Devlet üzerinden görülebilen kayıtlar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne ait poliçe, hasar ve eksper kayıtlarıdır; tahkim dosyası Komisyonun kendi sisteminde tutulur. UYAP ise mahkemelere açılmış davaları gösterir, tahkim dosyalarını değil. Dosyanızı bu iki sistemde bulamamanız, dosyanın açılmadığı anlamına gelmez.

Dosya durumlarının ne anlama geldiğini, “e-imzalı karar sisteme yüklendi” gibi ifadelerin karşılığını ve şirkete göre sorgulama yollarını tahkim dosyası sorgulama yazımız ayrıntılı olarak ele alır.

Sigorta Şirketi Nereye Şikâyet Edilir?

Şikâyet ile tazminat talebi birbirinden ayrı iki yoldur ve karıştırılmamalıdır. Şikâyet, kuruluş hakkında idari işlem yapılmasını sağlar; alacağınızı tahsil etmez. Alacağın tahsili için tahkim ya da dava gerekir.

Şikâyet için başlıca kanallar şunlardır:

• SEDDK: Sigortacılık faaliyetlerini düzenleyen ve denetleyen kurum olarak şikâyetleri değerlendirir.
• Alo 193 Sigorta Hasar İhbar ve Şikâyet Hattı: SEDDK’nın 22/7/2026 tarihli ve 2026/21 sayılı Genelgesiyle kurulmuştur.
• Sigorta kuruluşunun kendi şikâyet kanalı: Tahkimin ön koşulu olan yazılı başvuru da bu kanaldan yapılır.
• Sigorta Tahkim Komisyonu: Komisyonun şikâyet ve öneriler için ayrı bir e-posta adresi bulunur.

Şikâyet başvurusunun tahkim ön koşulunu tek başına karşıladığı düşünülmemelidir. Kanun m. 30/13, sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruların yapılmış olmasını arar. Denetim kurumuna yapılan şikâyet, kuruluşa yapılmış bir tazminat talebinin yerine geçmez.

1 Eylül 2026’dan İtibaren Hasar Başvurusu: Alo 193 ve Ortak Hasar İhbar Merkezi

Tahkimin ön koşulu olan “sigorta kuruluşuna başvuru” adımı, motorlu araç sigortalarında 2026 sonbaharında yapı değiştirdi. SEDDK’nın 22/7/2026 tarihli ve 2026/22 sayılı Genelgesi, motorlu araç sigortalarında hasar başvurularının Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi bünyesindeki Ortak Hasar İhbar Merkezi (OHİM) üzerinden alınmasını düzenler. Genelge 1/9/2026 tarihinde yürürlüğe girer.

Düzenlemenin tahkim açısından en kritik hükmü, Genelgenin 4. maddesinin ikinci fıkrasıdır:

“OHİM üzerinden yapılan ve geçerli kabul edilen hasar başvuruları, talebin Merkez veri tabanına ulaştığı tarih ve saat itibarıyla ilgili şirkete, Hesaba veya Büroya yapılmış sayılır. Sistem kesintileri, veri kayıpları veya Merkezin bildirimleri ilgili kuruluşlara iletmesinde yaşanacak teknik gecikmeler, ilgili mevzuatta öngörülen sürelerin hesabında başvuru sahibi aleyhine dikkate alınamaz.”

Bu iki cümlenin pratik sonucu şudur: tahkim ön koşulu olan 15 günlük (trafik sigortasında) cevap süresi, talebin OHİM veri tabanına ulaştığı an işlemeye başlar ve sistemsel gecikmeler bu sürede size zarar veremez. Başvurunun hangi tarihte yapıldığının ispatı, dosyanın en tartışmalı noktalarından biriydi; genelge bu noktayı kayıt altına alıyor.

Genelge, kapsam bakımından da yol gösterir. Motorlu araç sigortaları, trafik sigortası ile kara araçları kasko sigortasını ifade eder (m. 3/e). Başvurunun hangi kuruluşa yönlendirileceği ise m. 5/3’te dört kurala bağlanmıştır: karşı aracın trafik sigortacısına, Kanunun 14. maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaysa Güvence Hesabına, karşı araç yabancı plakalıysa Türkiye Motorlu Taşıt Bürosuna, tek taraflı kazalarda ise maddi zararda kaskoya, bedeni zararda trafik sigortacısına.

Şirket, Hesap veya Büro, bilgilerin kendisine iletilmesini takip eden iş günü içinde başvuru sahibiyle iletişime geçmek zorundadır (m. 6/1). Bu görüşmede tazminat için gerekli belgeler, kusur tespiti, ekspertiz, tahmini onarım süresi, değer kaybı hesabının da yapılacağı ve tazminat alacağının 5684 Ek 6. maddede sayılanlar dışında yetkisiz kişilerce takip edilemeyeceği anlatılır.

Alo 193 hattının işleyişi, hangi bilgilerin istendiği ve süreler için Alo 193 sigorta hasar ihbar hattı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Hayat Sigortası ve Diğer Branşlarda Tahkime Başvuru

Tahkim yalnızca trafik ve kasko uyuşmazlıkları için değildir. Kanun, sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları branş ayrımı yapmadan kapsar; ayrım yalnızca dosyanın hangi hakem grubuna gideceğinde yapılır.

Hayat sigortaları grubu. Hayat, ferdi kaza ve sağlık sigortalarından doğan uyuşmazlıklar bu grupta görülür. Vefat tazminatının lehtara ödenmemesi, sağlık poliçesinde bir tedavinin teminat dışı sayılması, beyan yükümlülüğünün ihlali gerekçesiyle ödemeden kaçınılması tipik başvuru sebepleridir.

Hayat dışı sigortalar grubu. Trafik, kasko, konut, işyeri, DASK, nakliyat, mühendislik ve sorumluluk sigortaları bu gruptadır.

Zorunlu sigorta olup olmaması, üyelik şartı bakımından fark yaratır. DASK ve trafik sigortası zorunlu sigorta olduğu için karşı kuruluşun üyeliği aranmaz; konut, sağlık ve hayat sigortalarında ise şirketin sisteme üye olması gerekir.

Hakemlerin uzmanlık alanına göre atanması, branş farkının pratikteki karşılığıdır. Yönetmelik m. 16/8, sıra usulünde uzmanlık alanının esas alınacağını ve uzmanlık alanı uymayan hakemin atlanacağını düzenler.

Yabancı Plakalı Araç ve Güvence Hesabı Uyuşmazlıkları

Kazaya karışan aracın yabancı plakalı olması ya da karşı tarafın sigortasız çıkması, tahkim yolunu kapatmaz; yalnızca muhatabı değiştirir.

Güvence Hesabı. Kanun m. 30/1, Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasındaki uyuşmazlıkları açıkça tahkim kapsamına alır. Sigortasız aracın karıştığı kaza, kaçan aracın tespit edilememesi ya da sigortacının ruhsatının iptal edilmesi hâllerinde talep Güvence Hesabına yöneltilir ve reddedilirse tahkime taşınabilir.

Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu. Yabancı plakalı aracın Türkiye’de geçerli trafik sigortası yoksa, yeşil kart sigortasının bulunup bulunmadığının kontrolü ve hasar sürecinin yönetimi için dosya Büroya iletilir (Genelge 2026/22 m. 5/3-c). Büro incelemesi sonunda yeşil kart sigortasının da bulunmadığı tespit edilirse talep, Güvence Hesabı kapsamında değerlendirilmek üzere Merkeze geri gönderilir.

Burada bir lafız tespiti not edilmelidir: 5684 m. 30/1, tahkim kapsamına sigorta sözleşmesinin taraflarını ve Güvence Hesabını alır; Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu bu fıkrada sayılmaz. Dolayısıyla yeşil kart dosyalarında tahkim yolu, talep Güvence Hesabı kapsamına girdiği noktada açılır.

Genelge ayrıca üçüncü fıkradaki durumların dışında kalan hâllerde, kazaya karışan aracın işletenine başvurulması gerektiğinin başvuru sahibine en geç takip eden iş günü içinde bildirileceğini düzenler (m. 5/4). Bu, sigortacıya değil doğrudan işletene yöneltilecek taleplerin tahkim kapsamı dışında kaldığını gösterir.

Sigorta Tahkim Komisyonu Hakemi Nasıl Olunur?

Sigorta hakemliği, kanunda nitelikleri sayılan ve sınavla girilen bir görevdir. Kanunun 30. maddesinin sekizinci fıkrasına göre sigorta hakeminin;

• Malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans şirketi kurucularında aranan nitelikleri taşıması,
• En az dört yıllık yüksekokul mezunu olması,
• Sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en az on yıl deneyimi olması

gerekir. Yönetmelik m. 13/3, bu deneyimin kesintisiz olması gerektiğini ekler.

Süreç şu şekilde işler: SEDDK tarafından yapılacak ya da yaptırılacak hakemlik sınavında başarılı olanlar Komisyona başvurabilir (Yön. m. 13/A). Adaylar önce başvuru formu, imzalı özgeçmiş, deneyimi gösteren kurum yazısı, noter tasdikli diploma örneği, adli sicil belgesi gibi belgeleri Komisyona sunar. Başvuruları Komisyon inceler, sınava girecekler hakkındaki nihai kararı Aday Değerlendirme Komisyonu verir ve liste Sigortacılık Eğitim Merkezi’ne (SEGEM) bildirilir.

Serbest çalışan avukatlar için özel bir ispat kuralı vardır: takip ettikleri davalara ilişkin mahkeme ve dosya numaraları ile her yıla ait sigorta konulu en az on beş davanın hükmü veya tüketici hakem heyetleri ya da Komisyonda görülen uyuşmazlıklara ilişkin karar örnekleri sunulur.

Sınavı geçip listeye kaydolmak için son adım Kurum onayıdır. Başvurusu uygun görülenler kabul için Kuruma bildirilir; Kurum kabul ederse ilgilinin ismi Komisyonca tutulan hakem listesine kaydolunur ve listenin bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilir (m. 30/10).

Hakemliğin sona ermesi de kanunla düzenlenmiştir. Hakemin ismi, gereken nitelikleri kaybetmesi veya tarafsızlık ilkesine aykırı hareket ettiğinin tespit edilmesi hâlinde sürekli olarak; kendisine ulaşan dosyaları bir yıl içinde en fazla üç kez zamanında sonuçlandırmaması hâlinde bir yıl süreyle listeden silinir (m. 30/11).

Kimlerin hakem olamayacağı da açıkça sayılmıştır. Sigorta ve reasürans şirketlerinin, sigortacılık yapan diğer kuruluşların, eksperlerin, acentelerin ve brokerlerin ortakları, yönetim ve denetiminde bulunanlar, bunlar adına imza atmaya yetkili olanlar ile bu kuruluşlarda mesleki faaliyette bulunanlar sigorta hakemliği yapamaz. Bu sınırlama söz konusu kişilerin eş ve çocukları için de geçerlidir (m. 30/19).

Raportörler bakımından ölçüt farklıdır: raportörlerin Komisyon müdüründe aranan nitelikleri taşıması gerekir (m. 30/9); müdür için aranan deneyim ise sigorta hukukunda en az iki yıl veya sigortacılıkta en az beş yıldır (m. 30/5).

Sigorta Tahkim Komisyonu İletişim Bilgileri

Başvurudan önce ve dosya takibi sırasında Komisyonun resmî kanallarının kullanılması gerekir. Arama motorlarında “sigorta tahkim” aramalarında karşınıza çıkan üçüncü kişi siteleri Komisyonun kendisi değildir.

Kanal	Bilgi
Adres	Altunizade Mah. Kuşbakışı Cad. No:4 Rainbow Plaza Kat:3, 34662 Üsküdar / İstanbul
Telefon	+90 216 651 65 65 (pbx)
Faks	+90 216 651 42 22
İletişim e-postası	[email protected]
Şikâyet ve öneri	[email protected]
KEP adresi	[email protected]

Komisyon “STK” kısaltmasıyla da anılır; bu kısaltma sivil toplum kuruluşu anlamındaki kullanımla karıştırılmamalıdır. Başvuru ve belge gönderimi için e-posta kabul edilmediğinden, iletişim adresleri yalnızca bilgi alma amacıyla kullanılmalıdır.

Komisyonun gerekli görülen yerlerde büro açmaya yetkili olduğu (m. 30/4) ve başvurunun ikametgâh ya da riziko yerindeki büroya yapılabildiği (Yön. m. 16/1) hatırlanmalıdır. İstanbul dışındaki başvuru sahiplerinin merkeze gitmesi gerekmez.

Tahkim mi Dava mı? Hangi Yol Sizin İçin Uygun?

İki yol arasındaki tercih, tutar ve sürenin yanında hakkın niteliğine de bağlıdır.

Ölçüt	Sigorta tahkimi	Mahkeme
Karar süresi	En geç 4 ay (kanuni sınır)	Kanuni üst sınır yok
Aleyhe vekâlet ücreti	AAÜT’nin beşte biri	AAÜT’nin tamamı
Ön koşul	Sigortacıya yazılı başvuru	Sigortacıya yazılı başvuru; şirkete karşı davada arabuluculuk dava şartı
Duruşma	Kural evrak üzerinden inceleme	Duruşmalı
Kanun yolu	Tutara göre itiraz ve temyiz	İstinaf ve temyiz
Muhatap sınırı	Sigortacı ve Güvence Hesabı	İşleten, sürücü ve diğer sorumlular da davalı olabilir

Son satır çoğu zaman belirleyicidir. Zararınızın tamamı sigorta teminatı içinde kalmıyorsa ya da talebinizi sigortacının yanında işletene ve sürücüye de yöneltmek istiyorsanız, tahkim tek başına yeterli olmaz. Buna karşılık talep tamamen poliçe kapsamındaysa ve tutar orta ölçekteyse, dört aylık karar süresi ve beşte birlik vekâlet ücreti tahkimi belirgin biçimde avantajlı kılar.

Uyuşmazlığın hangi yola uygun olduğu, poliçenin içeriği ve dosyadaki belgeler incelenmeden söylenemez. Süreç trafik kazasından doğuyorsa sigorta şirketine karşı dava açılıp açılamayacağı ve trafik kazası tazminat zamanaşımı başlıklarımız yol gösterir. Değer kaybı özelindeki tahkim başvurusu için değer kaybı tahkim başvurusu, sürecin aşamaları için değer kaybı tahkim süreci, başvurunun reddi hâlinde izlenecek yol için başvuru reddedilirse ne yapılmalı yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Poliçenizin ve dosyanızdaki belgelerin hangi yola uygun olduğunun değerlendirilmesi için sigorta hukuku avukatı sayfamızda yer alan iletişim bilgilerini kullanabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigorta tahkim komisyonuna başvuru nasıl yapılır?

Önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılır. Talep kısmen veya tamamen reddedilirse ya da kuruluş 15 iş günü (trafik sigortasında 15 gün) içinde cevap vermezse; Komisyonun merkezine, ikametgâh veya riziko yerindeki büroya ya da Komisyonun elektronik ortamına, güncel başvuru formu, belgeler ve başvuru ücreti ile tebligat gideri dekontlarıyla birlikte başvurulur (Yön. m. 16/1).

Sigorta tahkim başvuru ücreti 2026’da ne kadar?

16/07/2026 tarihinden itibaren geçerli tarifeye göre 0–8.500 TL arası uyuşmazlıklarda 600 TL, 8.501–17.000 TL arası 1.200 TL, 17.001–85.000 TL arası 1.750 TL, 85.001 TL ve üzerinde uyuşmazlık tutarının %1,8’i (en az 1.750 TL) ödenir. İtiraz başvurularında da aynı tarife uygulanır.

Poliçemde tahkim şartı yok, yine de başvurabilir miyim?

Evet. 5684 m. 30/1, sisteme üye kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişinin “uyuşmazlık konusu sözleşmede özel bir hüküm olmasa bile” tahkim usulünden faydalanabileceğini düzenler. Poliçede tahkim şartı aranmaz; belirleyici olan karşı kuruluşun sisteme üyeliğidir.

Sigorta şirketi tahkim sistemine üye değilse ne olur?

İsteğe bağlı sigortalarda tahkim yolu kapalıdır, mahkemeye başvurulur. Zorunlu sigortalarda ise 6456 sayılı Kanunla eklenen hüküm uyarınca kuruluş üye olmasa dahi hak sahipleri tahkim usulünden faydalanabilir.

Sigorta tahkim başvurusu ne kadar sürer?

Raportör ön incelemesi 15 gün, hakem kararı en geç dört aydır (m. 30/16). Karar Komisyon Müdürünce üç iş günü içinde taraflara bildirilir. İtiraz edilirse itiraz talebi iki ay içinde karara bağlanır.

Hakem dört ay içinde karar vermezse ne olur?

Kanun m. 30/16, hakemlerin dört ay içinde karar vermemesi hâlinde uyuşmazlığın yetkili mahkemece halledileceğini düzenler. Süre yalnızca tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir.

Sigorta tahkim kararı kesin midir?

Uyuşmazlık tutarına bağlıdır. 22/01/2026’dan itibaren 35.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda verilen hakem kararları kesindir. 35.000 TL ve üzerinde kararın bildiriminden itibaren on gün içinde Komisyon nezdinde itiraz edilebilir; itiraz üzerine verilen karar 383.000 TL’yi aşan uyuşmazlıklarda temyize açıktır.

Sigorta tahkim başvuru no öğrenme nasıl yapılır?

Elektronik başvuruda sistem, başvuru anında bir başvuru numarası üretir ve başvuru sahibine bildirir. Numara kaybedilirse Komisyonun iletişim kanallarından kimlik bilgileriyle yeniden öğrenilebilir. Tahkim dosyası e-Devlet’te ve UYAP’ta görünmez.

Sigorta tahkim başvuru ücreti iade edilir mi?

Kısmen. Ön incelemede dosyanın değerlendirmeye alınamayacağı anlaşılırsa veya raportör incelemeye başlamadan başvuru geri çekilirse ücretin yarısı, bilgi ve belge eksikliği nedeniyle dosya kapatılırsa %50’si iade edilir. İtiraz başvurusu değerlendirmeye alınamazsa yatırılan ücretin %90’ı iade edilir.

Hakem ücretini kim öder?

Kanun m. 30/18 açıktır: hakem ücreti Komisyon tarafından ödenir. Başvuru sahibi ayrıca bir hakem ücreti ödemez. Başvuranın ödediği kalemler başvuru ücreti ve tebligat gideridir; dosyada bilirkişi incelemesi yapılırsa bilirkişi ücreti eklenebilir.

Tahkimde davayı kaybedersem ne kadar vekâlet ücreti öderim?

Kanun m. 30/17 ve Yönetmelik m. 16/13 uyarınca taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde asliye mahkemeleri için hesaplanan ücretin beşte biridir.

Hakemi reddedebilir miyim?

Evet. Taraflar, usul kanunundaki hâkimi ret nedenlerine dayanarak hakemi reddedebilir. Ret talebi durumun öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde dilekçeyle Komisyona yapılır; Komisyon müdürü en geç beş iş günü içinde karar verir (m. 30/15).

İcra takibi başlattım, tahkime gidebilir miyim?

Hayır. Yönetmelik m. 16/2-b, 7/6/2023 tarihli değişiklikle icra takibini de engel sebepler arasına aldı. Uyuşmazlık mahkemeye, İcra ve İflas Kanununa göre icra takibine, HMK’ya göre tahkime ya da tüketici hakem heyetine intikal etmişse Komisyona başvurulamaz.

Tüketici hakem heyetine başvurdum, tahkim yolu kapandı mı?

Evet. Kanun m. 30/14, tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar için Komisyona başvurulamayacağını düzenler. Ölçüt karara bağlanmış olmak değil, intikal etmiş olmaktır.

Sigorta tahkim komisyonu kime bağlı?

Komisyon, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği nezdinde oluşturulur (m. 30/1). Sistemin düzenlenmesi ve denetlenmesi, 47 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’na (SEDDK) aittir.

Sigorta hakemi nasıl olunur, şartları nelerdir?

Malî güç dışında sigorta şirketi kurucularında aranan nitelikleri taşımak, en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak ve sigorta hukukunda en az beş yıl ya da sigortacılıkta en az on yıl kesintisiz deneyime sahip olmak gerekir. SEDDK’nın açtığı hakemlik sınavında başarılı olanlar Komisyona başvurur; Kurum kabul ederse isim hakem listesine kaydolunur.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Sigorta uyuşmazlıklarında süreler ve parasal sınırlar dosyanın özelliğine göre değişebildiğinden, kendi dosyanız için bir avukata danışmanız gerekir. Başvuru ücreti ve parasal sınır tutarları yılda iki kez gözden geçirildiğinden, işlem yapmadan önce Sigorta Tahkim Komisyonu‘nun güncel duyurularının kontrol edilmesi gerekir.