Araç Değer Kaybı Tazminatı Tahkim Başvurusu

Araç değer kaybı tazminatı tahkim başvurusu, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasına yaptığınız yazılı talep karşılıksız kaldığında ya da ödenen tutar yetersiz olduğunda başvurulan hak arama yoludur. Dosya, mahkeme yerine Sigorta Tahkim Komisyonu’nda görülür; hakem kanunen dört ay içinde karar vermek zorundadır ve talebiniz reddedilse bile karşı tarafa hükmedilecek vekâlet ücreti tarifedeki tutarın beşte biriyle sınırlıdır. Bu yazıda başvurunun şartlarını, gerekli belgeleri, 2026 yılında geçerli ücret tarifesini, süreleri ve karara itiraz sınırlarını yürürlükteki mevzuat metinlerine dayanarak adım adım açıklıyoruz.

Araç Değer Kaybı Nedir ve Hangi Durumlarda Talep Edilebilir?

Araç değer kaybı, meydana gelen bir trafik kazası sonrasında, aracın tamir edilmesine rağmen ikinci el piyasasındaki değerinde oluşan düşüşü ifade eder. Kaza neticesinde onarılan araçlar, geçmişlerinde kazalı bir geçmişe sahip olmaları nedeniyle piyasa değerinde bir kayıpla karşı karşıya kalabilirler. Bu tür kayıplar, aracın sahibi için ek bir maddi zarar anlamına gelir. Tramer kayıtları aracılığıyla bu kayıplar görünür hale geldiğinde, alıcılar genellikle aracı gerçek değerinden daha düşük bir bedelle satın almayı tercih eder.

Zararın nasıl ölçüleceği 1 Temmuz 2026’da değişti. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.5/a maddesi, değer kaybını artık aracın “markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değerinin arasındaki fark” dikkate alınarak, Kurumca belirlenecek usule göre atanacak sigorta eksperince tespit edilen bir tutar olarak tanımlıyor. Yani değer kaybı bir oran değil, iki ikinci el satış değeri arasındaki farktır; hesap doğrudan bu fark üzerinden kurulur.

Hangi durumlarda araç değer kaybı talebinde bulunulabilir? Bu sorunun yanıtı, üç ölçütün bir arada bulunmasına bağlıdır: kaza sonucunda araçta gerçek bir hasar meydana gelmiş olmalı, hasar onarımdan sonra da aracın ikinci el değerini düşürecek nitelikte olmalı ve kusurun tamamı talep sahibine ait olmamalıdır. Kusur tamamen araç sahibindeyse karşı tarafın sigortasından talepte bulunulamaz; çünkü Karayolları Trafik Kanunu m.92/g, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerini teminat dışında bırakır.

Burada internette sık tekrarlanan bir yanlışı düzeltmek gerekir: “kusur oranı %50’nin altındaysa talep edilebilir” biçiminde bir eşik kuralı mevzuatta yoktur. Kusur %50’nin üzerinde de olsa, kusurunuza denk gelen kısım düşülerek kalan bölüm için talep hakkınız devam eder. Örneğin %70 kusurlu bulunan bir sürücü, hesaplanan değer kaybının %30’una karşılık gelen kısmını karşı tarafın sigortasından isteyebilir. Eşik, talebin varlığını değil, yalnızca tutarını etkiler.

Başlıca koşullar şu şekilde sıralanabilir:

• Aracın yaşı ve kilometresi: İnternette hâlâ “10 yaşını ve 165.000 kilometreyi geçmemiş araç” diye bir ölçüt dolaşır; bu bir mevzuat eşiği hiçbir zaman olmadı. Genel Şartlar’ın değer kaybını düzenleyen Ek-1’inin hiçbir sürümünde yaş sınırı yoktu. 165.000 km ise 2015-2016 tarihli Ek-1 formülünün matematiksel sonucuydu: 15.000 km’nin üzerinde kilometre arttıkça tutar azalıyor ve 165.000 km’de sıfıra iniyordu. Bu formül 4 Aralık 2021 tarihli Resmî Gazete değişikliğiyle yerini katsayılı yeni bir formüle bıraktı; Ek-1 ise 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete değişikliğiyle 1 Temmuz 2026’dan itibaren tamamen yürürlükten kaldırıldı. Bugün yaş ve kilometre başvuruyu reddettiren bir baraj değil, A.5/a’da birer ölçüt olarak sayılan ve tutarı etkileyen unsurlardır.
• Hasarın niteliği: Araçta kalıcı etki bırakan, şasi, direk, tavan gibi taşıyıcı bölümleri ya da boyalı-değişen parça sayısını artıran hasarlar değer kaybını büyütür. Yalnızca sökme-takma yapılan, iz bırakmayan işlemler ise ikinci el fiyatına yansımayabilir.
• Onarım süreci: Hasar gören parçaların onarılması veya değiştirilmesi sırasında orijinal olmayan parçalar kullanılması ya da yanlış onarım uygulamaları değer kaybını artırabilir.
• Kayıt durumu: KTK m.92/l, “hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüş araçların değer kaybı tazminatı taleplerini” zorunlu trafik sigortası teminatı dışında bırakır. Ölçüt aracın SBM kayıtlarında “ağır hasarlı” ya da “pert” görünmesi değil, tescil kaydına bu işlemin fiilen işlenmiş olmasıdır; onarılıp trafiğe devam eden ağır hasar kayıtlı bir araçta değer kaybı talebi kendiliğinden kapanmaz. İşlem görmüş araçta ise teminat dışı kalan talep ortadan kalkmaz, muhatabı değişir: kusurlu sürücü ve işletene karşı genel hükümlere göre istenir (KTK m.85/1). Konunun ayrıntısı için ağır hasar kaydı bulunan araç değer kaybı alabilir mi yazımıza bakabilirsiniz.

Aşağıdaki tablo, 1 Temmuz 2026 öncesinde internette yaygınlaşan hesap anlayışı ile bugün yürürlükte olan rejimi karşılaştırır. Elinizdeki eski bir yazı ya da hesap makinesi aşağıdaki sol sütuna dayanıyorsa, dayanağı kalkmış demektir.

Konu	Önceki uygulama (mülga Ek-1 dönemi)	Bugün (A.5/a, yür. 1.7.2026)
Hesap yöntemi	Genel Şartlar Ek-1’deki formül: 2015-2016 metninde parça ve kilometreye dayalı hesap, 4.12.2021’den sonra katsayıların çarpımına dayalı hesap	Kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki fark
Yaş / kilometre	Yaş hiçbir sürümde eşik değildi; 2015-2016 formülünde kilometre arttıkça tutar düşüyor, 165.000 km’de sıfıra iniyordu (formülün sonucu, ayrı bir eşik kuralı değil)	A.5/a’da sayılan ölçütler arasında; tutarı etkiler, talebi engellemez
Tespiti kim yapar	2020’den itibaren SBM sistemi üzerinden sırayla atanan, 2021’den itibaren Kurumun belirlediği usule göre atanan sigorta eksperi; hesap Ek-1’e göre	Yine Kurumun usulüne göre atanan sigorta eksperi; araç hasarına eksper atanmışsa aynı rapor değer kaybı tespitini de içerir
Talep	Değer kaybı “talep edilmesi halinde” tespit ediliyordu (eski A.5/a)	Araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir
Sonucun bildirimi	Genel Şartlarda ayrı bir bildirim süresi yoktu	Sigortacı, nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde hesaplanan tutarı bildirir

Araç değer kaybı, hem araç sahipleri hem de hukuk sistemi açısından önemli bir konu olup, trafik kazalarının doğrudan bir sonucu olarak gündeme gelir. Değer kaybıyla ilgili tazminat süreci karmaşık hukuki prosedürler içerebilir; bu nedenle, “Araç Değer Kaybı Tazminatı Tahkim Başvurusu” gibi uygulamalar sayesinde araç sahiplerinin haklarını daha etkin bir şekilde aramaları mümkündür. Tahkim yoluyla yapılan başvurular, sürecin hızlanmasını ve daha düşük masraflarla çözüm sağlanmasını mümkün kılar.

Tahkim Süreci ve Avantajları

Sigorta ile ilgili uyuşmazlıkların hızlı, etkili ve tarafsız bir şekilde çözülebilmesi için Sigorta Tahkim Komisyonu, önemli bir yasal mekanizma sunmaktadır. Örneğin, bir trafik kazası sonucunda ortaya çıkan araç değer kaybı tazminatı tahkim başvurusu, mağdur araç sahibine haklarına ulaşma noktasında büyük kolaylık sağlamaktadır. Peki, bu süreç nasıl işler ve sunduğu avantajlar nelerdir?

Tahkim süreci, sigorta şirketine yapılan yazılı başvurunun olumsuz sonuçlanmasıyla ya da cevapsız kalmasıyla açılır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30/13, Komisyona gidilebilmesi için başvurucunun sigortacıya gerekli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olmasını arar; kuruluşun yazılı cevap vermemesi de başvuru için yeterlidir. Cevapsızlık süresi genel kuralda 15 iş günüdür, ancak trafik sigortasında KTK m.97 özel hükmü ve Genel Şartlar’ın C.7 maddesi gereği 15 gündür; Komisyonun kendi başvuru sayfası da “15 iş günü (Trafik Sigortasında 15 gün)” ayrımını yapar. Ret cevabı elinizdeyse bu süreyi beklemeniz gerekmez. Başvuru sırasında gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması büyük önem taşır; hakemler yalnızca kendilerine sunulan evrak üzerinden karar verir.

Burada üç ayrı sürenin karıştırıldığını sık görüyoruz. KTK m.97, dava veya tahkim yoluna gidilmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapılmasını şart koşar ve sigortacı “başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaz” ya da cevap talebi karşılamazsa zarar görenin dava açabileceğini veya tahkime başvurabileceğini söyler. KTK m.99 ise ödemeyi düzenler: belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yapılmak zorundadır, sürenin sonunda temerrüt doğar ve faiz işlemeye başlar. 5684 m.30/13’teki 15 iş günü ise sigorta tahkiminin genel kuralıdır; trafik sigortasından doğan değer kaybı dosyasında tahkimin önünü açan süre KTK m.97’deki 15 gündür. “Sigorta 15 gün içinde ödeme yapmak zorundadır” cümlesi bu kuralların karışmasından doğan yaygın bir hatadır: 15 gün ödeme değil, cevap süresidir.

Cevapsızlığın tek başına yetmediği bir hâl de vardır. SEDDK’nin 5 Ağustos 2026 tarihli ve 1862 sayılı Kurul kararıyla yayımlanan Kurum Sirküleri 2026/02, kasko ve trafik sigortasında sigorta kuruluşunun mevzuattaki süre içinde eksper atadığını ve raporun sigortacıya yüklenemeyecek sebeplerle tamamlanamadığını SBM sistemleri üzerinden belgelemesi hâlinde, cevapsızlığın uyuşmazlık sayılmayacağını öngörür. Bu durumda başvuru raportörün ön incelemesinde değerlendirmeye alınmaz ve başvuru ücretinin yarısı iade edilir (Tahkim Yön. m.16/2-a, m.16/3). Eksper ataması süresinde yapılmamışsa ya da gecikme sigortacıdan kaynaklanıyorsa bu istisna işlemez.

Tahkimin sağladığı avantajlardan ilki hızlı sonuç alınabilir olmasıdır. Kanun hakeme kesin bir takvim koyar: 5684 m.30/16 uyarınca hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermeye mecburdur; aksi hâlde uyuşmazlık yetkili mahkemece çözülür. Bu süre yalnızca tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir. Hakem mücbir sebep, umulmayan hâl ya da listeden silinme nedeniyle değiştirilirse yeni hakem için de görevlendirme tarihinden itibaren dört aylık süre işler (Tahkim Yön. m.16/10). Dosyanın hakeme ulaşmasından önce raportör incelemesi de en geç 15 gün ile sınırlıdır (m.30/15). Ayrıca kanun gereği hakemler “sadece kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir” (m.30/15); Komisyonun açıklamasına göre duruşma ancak hakemlerce gerekli görülürse yapılır. Adliyeye gidip gelme, duruşma takvimi bekleme yükü bu nedenle büyük ölçüde ortadan kalkar.

İkinci avantaj maliyet tarafındadır ve çoğu yazıda atlanır. m.30/18 uyarınca hakem ücreti Komisyon tarafından ödenir; başvurandan ayrıca hakem ücreti alınmaz. Daha da önemlisi m.30/17, talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücretini Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde belirlenen tutarın beşte biri ile sınırlar. Mahkemede kaybedilen bir davada karşı tarafa tam vekâlet ücreti ödenirken tahkimde bu yükün beşte bire inmesi, tereddütlü dosyalarda tahkimi belirgin biçimde daha düşük riskli hâle getirir. Kural tek yönlü de değildir: Tahkim Yönetmeliği m.16/13, tarafların avukatla temsil edildiği hâllerde vekâlet ücretinin “her iki taraf için de” asliye mahkemeleri tarifesinin beşte biri olduğunu söyler; talebiniz kabul edildiğinde sigorta şirketi aleyhine hükmedilen vekâlet ücreti de aynı ölçüdedir.

Üçüncüsü, hakemlerin nitelik şartıdır. 5684 m.30/8, sigorta hakemi olabilmek için en az dört yıllık yüksekokul mezuniyetinin yanında sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en az on yıl deneyim arar. Uyuşmazlık tutarı belirli bir eşiğin üzerindeyse tek hakem yerine en az üç kişilik heyet teşkili zorunludur; 22.01.2026’dan itibaren geçerli heyet teşekkül sınırı 122.000 TL ve üzeridir. Listede hukukçu hakem bulunuyorsa heyette en az bir hukukçu yer alır (Tahkim Yön. m.16/7); hakemler de genel listeden sıra usulüyle, uzmanlık alanına göre seçilir (m.16/8).

Tahkim mi, Dava mı? Görevli Mahkeme ve Karşılaştırma

Tahkim zorunlu bir yol değildir; hak sahibi doğrudan dava da açabilir. Dava tercih edilirse görevli mahkeme davalıya göre değişir: sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası Türk Ticaret Kanunu m.4/1-a ve m.5 uyarınca mutlak ticari dava sayıldığından asliye ticaret mahkemesi görevlidir; yalnızca kusurlu sürücüye ve işletene karşı açılan haksız fiil davasında ise asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Araç değer kaybı davasında yetkili mahkeme bakımından KTK m.110, sigortacının şubesinin, sözleşmeyi yapan acentenin veya kaza yerinin bulunduğu mahkemeyi seçenek olarak sunar. Trafik sigortası Genel Şartları’nın C.7 maddesi bu listeyi genişletir: sigortacının merkezinin bulunduğu yer ile zarar görenin ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Kendi şehrinizde dava açabilmenin dayanağı kanun değil, bu Genel Şartlar hükmüdür.

Aradaki fark yalnızca süre değildir. Sigorta şirketine karşı açılacak davada TTK m.5/A uyarınca arabuluculuk dava şartıdır; arabulucuya başvurmadan açılan dava usulden reddedilir. Buna karşılık Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru bir dava olmadığından arabuluculuk şartı aranmaz. Bu ayrım, tahkimin pratikte kazandırdığı zamanın önemli bir bölümünü açıklar.

Ölçüt	Sigorta Tahkim Komisyonu	Mahkeme (dava)
Karar süresi	Hakem için kanuni sınır 4 ay (m.30/16)	Kanuni bir üst sınır yok; bilirkişi ve duruşma takvimine bağlı
Arabuluculuk	Gerekmez	Sigortacıya karşı davada dava şartı (TTK m.5/A)
Yargılama biçimi	Evrak üzerinden (m.30/15); duruşma yalnız hakem gerekli görürse	Duruşmalı
Vekâlet ücreti	Her iki taraf için AAÜT’nin 1/5’i (m.30/17, Tahkim Yön. m.16/13)	AAÜT’nin tamamı
Hakem / bilirkişi ücreti	Hakem ücretini Komisyon öder (m.30/18); bilirkişi görevlendirilirse ücreti ara kararda belirtilen Komisyon hesabına yatırılır	Bilirkişi ücreti gider avansından karşılanır
Başlangıç masrafı	Kademeli başvuru ücreti + tebligat gideri; harç alınmaz (492 s. Harçlar K. (1) sayılı tarife III-1-a)	Başvurma harcı + nispi karar-ilam harcının dörtte biri + gider avansı

Tüketici Hakem Heyetine Gitmek Tahkim Yolunu Kapatır

Bu, değer kaybı dosyalarında en sık verilen ve en pahalıya mal olan yanlış tavsiyedir. 5684 m.30/14 açıktır: “Mahkemeye ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca Tüketici Sorunları Hakem Heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar ile ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamaz.” Yani değer kaybı talebinizi önce tüketici hakem heyetine taşırsanız, aynı uyuşmazlık için Sigorta Tahkim Komisyonu kapısı kapanır. “Önce tüketici hakem heyetine başvurun, olmazsa tahkime gidersiniz” tavsiyesi mevzuata aykırıdır ve hak kaybına yol açar. Aynı engel, uyuşmazlık için daha önce mahkemede dava açılmışsa da geçerlidir; Tahkim Yönetmeliği m.16/2-b bunlara 2023’te icra takibini de ekledi.

Doğru mercii, zorunlu trafik sigortasından kaynaklanan değer kaybı talebinde Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkemedir. Sigorta şirketinin tahkim sistemine üye olup olmaması da engel değildir: m.30/1’in son cümleleri uyarınca ilgili mevzuatla zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda kuruluş üye olmasa dahi hak sahipleri tahkim usulünden yararlanabilir. Zorunlu trafik sigortası tam da bu kapsamdadır.

Sigortaya İcra Takibi Başlattıysanız Tahkime Başvurabilir misiniz?

Hayır; aynı alacak için sigorta şirketine karşı icra takibi başlatılmışsa Komisyon başvuruyu değerlendirmeye almaz. Tahkim Yönetmeliği m.16/2-b, 7 Haziran 2023 tarihli değişiklikle raportörün ön incelemesinde uyuşmazlığın mahkemeye, HMK’ya göre tahkime ve tüketici hakem heyetine yanında “İcra ve İflas Kanununa göre icra takibine” intikal edip etmediğinin de tespit edileceğini düzenledi. Engel çıkarsa durum ilgiliye bildirilir ve başvuru ücretinin yarısı iade edilir (m.16/3).

Bu kural iki şeyi birbirinden ayırır. Tahkime başvurmadan önce eksper raporuna dayanarak ilamsız takip başlatmak tahkim kapısını kapatır; tahkimde verilmiş ve icra edilebilir hâle gelmiş bir kararı icraya koymak ise ayrı bir aşamadır ve tamamen meşrudur. Takip yolunu seçen alacaklı, borçlunun itirazı hâlinde itirazın iptali için mahkemeye gitmek zorunda kalır; tahkimin süre ve maliyet avantajını baştan kaybeder.

Araç Değer Kaybı Tazminatı Tahkim Başvurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım

Araç değer kaybı tahkim başvurusu, sırası bozulduğunda baştan başlamayı gerektiren zincirleme bir süreçtir. Aşağıdaki sekiz adım, kaza gününden hakem kararına kadar izlenmesi gereken yolu özetler.

1. Kaza kayıtlarını tamamlayın. Kaza tespit tutanağı ya da anlaşmalı tutanak, fotoğraflar ve varsa kamera görüntüleri dosyanın omurgasıdır. Yalnız maddi hasarlı kazada taraflar kolluğun gelmesine gerek görmezlerse durumu aralarında yazılı olarak saptayıp olay yerinden ayrılabilir (KTK m.81, anlaşmalı kaza tespit tutanağı); maddi hasarlı olup araçların olay yerinden kaldırıldığı kazalarda kolluk ayrıca tutanak düzenlemez (Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-5).
2. Kusurlu tarafın trafik sigortasını belirleyin. Talep, kendi sigortanıza değil, kusurlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yöneltilir. Karşı aracın poliçesi e-Devlet’teki trafik poliçe ve hasar sorgulama ekranında görünmez; bu ekranlar yalnız taraf olduğunuz poliçe ve hasar kayıtlarını gösterir. Bilgi kaza tespit tutanağından alınır. Tutanakta sigorta bilgisi eksikse 1 Eylül 2026’dan beri işleyen Ortak Hasar İhbar Merkezi’ne (Alo 193) plaka ve hasar tarihiyle yapılan ihbar, Merkez tarafından karşı aracın trafik sigortacısına iletilir (SEDDK Genelgesi 2026/22 m.5/3-a); ayrıntı için Alo 193 sigorta hasar ihbar hattı yazımıza bakabilirsiniz.
3. Yazılı başvuruyu yapın ve teslimini belgeleyin. KTK m.97 gereği tahkimden önce sigortacıya yazılı başvuru zorunludur. Genel Şartlar’ın C.5 maddesi bildirimin şirket merkezine, sözleşmedeki temsilciliğe ya da acenteye; noter eliyle veya taahhütlü mektupla yapılmasını öngörür. İmza karşılığı elden teslim edilen mektup ve telgraf da taahhütlü mektup hükmündedir. Sözleşmede kararlaştırılmışsa elektronik yöntem de kullanılabilir. Süreler belgenin sigortacıya ulaştığı günden işlemeye başladığı için teslim tarihini ispatlayan belge saklanmalıdır; Komisyon da başvuruda bu gönderim kanıtını (noter ihtarnamesi, iadeli taahhütlü posta ya da kargo alındısı, şirketin evrak kayıt tarihini gösteren suret) ister. Alo 193 üzerinden yapılan hasar ihbarı Merkez veri tabanına ulaştığı anda şirkete yapılmış sayılır (2026/22 m.4/2), ancak telefonla yapılan başvurunun KTK m.97’deki yazılı başvurunun yerine geçtiği düzenlenmediğinden yazılı talebi ayrıca iletmek güvenli yoldur.
4. Eksper sürecini takip edin. Trafik sigortasında eksper, EKSİST (Eksper Atama ve Takip Sistemi) üzerinden sıralı olarak atanır ve araç hasarı için atanan eksper değer kaybını da aynı raporda hesaplar (Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.6/1, m.6/3; A.5/a). Şirket belgeler tamamlandıktan sonra bir iş günü içinde atamayı yapmazsa atamayı hak sahibi de başlatabilir (SEDDK Genelgesi 2026/7 m.6/3-4); SBM’nin değer kaybı eksper atama ekranı bunun için şirkete yazılı başvurunun yapıldığı ve ulaştığı tarihi ister. Rapor tarafınıza bildirildiğinde tutarı ve dayanaklarını hemen kontrol edin: eksper tespitlerine, raporun Merkez nezdindeki eksper rapor sistemine girişine ilişkin bildirimden itibaren üç iş günü içinde itiraz edilebilir; itiraz üzerine atanan eksperin raporuna da üç iş günü içinde hakem eksper istenebilir (Yönetmelik m.8/1-2). Bu süreyi kaçırmak tahkim yolunu kapatmaz, ama sigorta aşamasındaki düzeltme imkânını kullanmadan dosyaya gitmiş olursunuz.
5. Cevabı bekleyin ya da ret belgesini alın. Talebiniz reddedilir, kısmen karşılanır veya trafik sigortasında 15 gün içinde yazılı cevap verilmezse tahkim yolu açılır (KTK m.97). Ret yazısını, eksik ödeme dekontunu ya da cevapsızlığı gösteren gönderi kayıtlarını dosyaya koyun; m.30/13 bu belgelemeyi arar. Eksper süresinde atanmış ve rapor sigortacıya yüklenemeyecek bir sebeple tamamlanamamışsa cevapsızlık tek başına yetmez (Sirküler 2026/02).
6. Başvuru ücretini yatırın. Ücret, uyuşmazlık tutarına göre kademelidir. Kartla ya da elektronik başvuru ekranının verdiği ödeme numarasıyla yapılan ödemede makbuz dosyaya kendiliğinden eklenir; EFT/havalede ödeme numarası açıklamaya eksiksiz yazılmazsa ödeme dosyayla eşleşmez ve başvuru işleme alınamaz. Ödeme en geç başvuru günü 23.59’a kadar yapılmalıdır.
7. Başvuru formunu doldurup dosyayı iletin. Elektronik başvuruda form, sisteme girdiğiniz bilgilerden kendiliğinden oluşur; fiziki başvuruda ise Komisyonun formu doldurulup ıslak imzayla sunulur. Talep edilen tutar ve sigortacının cevabının talebi neden karşılamadığı açık ve somut yazılmalıdır. Yargılama giderlerine hakem kendiliğinden hükmeder (HMK m.332/1, 5684 m.30/23 yollamasıyla); yine de masraf belgelerini, örneğin kendi aldırdığınız ekspertiz raporunun faturasını dosyaya koymanız bu kalemlerin gözden kaçmamasını sağlar.
8. Dosyayı takip edin. Başvuru önce raportöre gider (en geç 15 gün), çözülemezse hakeme iletilir. Raportör uyuşmazlığın bilgi ve belge eksikliğinden kaynaklandığını görürse eksiği tamamlatmak için beklemez; durumu taraflara bildirip dosyayı kapatır ve başvuru ücretinin yarısı iade edilir (Tahkim Yön. m.16/5). Hakem dört ay içinde karar verir; karar Komisyon müdürünce en geç üç iş günü içinde taraflara bildirilir (m.30/16).

Değer Kaybı İçin Nereye Başvurulur? Sigorta, Tahkim ve Mahkeme Sırası

Değer kaybı için ilk başvuru Sigorta Tahkim Komisyonu’na değil, kusurlu aracın trafik sigortası şirketine yapılır; Komisyon ya da mahkeme ancak bu başvurudan sonuç alınamazsa devreye girer. Araç değer kaybında sigorta tahkim yolu, bu ikinci aşamada mahkemeye alternatif olarak kullanılan yoldur. Sıra kanundan gelir: KTK m.97 dava ve tahkimden önce sigortacıya yazılı başvuruyu şart koşar, 5684 m.30/13 de Komisyona gidebilmek için bu başvurunun yapılmış ve olumsuz sonuçlanmış olmasını arar. Aşağıdaki tablo hangi aşamada kime, hangi kanaldan başvurulduğunu gösterir.

Aşama	Muhatap	Kanal	Süre / sonuç
1. Hasar ihbarı ve yazılı başvuru	Kusurlu aracın trafik sigortacısı	Noter, taahhütlü mektup, imza karşılığı teslim (GŞ C.5); hasar ihbarı için Alo 193 (2026/22)	Sigortacı 15 gün içinde yazılı cevap verir (KTK m.97), belgeler tamamsa 8 iş günü içinde öder (KTK m.99)
2. Eksper ve rapora itiraz	EKSİST üzerinden atanan eksper	SBM sistemi	Rapora 3 iş günü içinde itiraz; itiraz eksperi raporuna 3 iş günü içinde hakem eksper talebi
3a. Tahkim	Sigorta Tahkim Komisyonu	Elektronik ortam, Komisyon merkezi ya da ikametgâh/riziko yeri bürosu (Tahkim Yön. m.16/1)	Raportör 15 gün, hakem görevlendirmeden itibaren 4 ay
3b. Dava (tahkim yerine)	Asliye ticaret mahkemesi (sigortacıya karşı)	Önce arabuluculuk (TTK m.5/A)	Kanuni üst sınır yok

3a ve 3b birbirinin alternatifidir, ardışık değildir: mahkemeye ya da tüketici hakem heyetine taşınan uyuşmazlık için Komisyona başvurulamaz (m.30/14). Sigorta tahkim sisteminin genel işleyişini ve diğer sigorta branşlarındaki başvuruyu Sigorta Tahkim Komisyonuna nasıl başvuru yapılır yazımızda ayrıca ele aldık.

Online ve Fiziki Başvuru: Resmî Kanal Hangisi?

Sigorta Tahkim Komisyonu’nun resmî adresi sigortatahkim.org‘dur. Tahkim Yönetmeliği m.16/1 üç başvuru kanalı sayar: Komisyonun merkezi, başvuranın ikametgâhının bulunduğu ya da rizikonun gerçekleştiği yerdeki büro ve Komisyonun elektronik ortamı. Çevrimiçi başvuruda belgeler sisteme yüklenir, form girilen bilgilerden kendiliğinden oluşur ve dosya, verilen başvuru numarasıyla takip edilir; fiziki başvuruda form doldurulup ıslak imzayla sunulur. Hangi kanal seçilirse seçilsin ekler aynıdır. Komisyonun e-posta adresine gönderilen bilgi ve belgeler kabul edilmez; sonradan eklenecek belge “Online Belge Gönderimi” menüsünden başvuru numarasıyla iletilir. Eksik evrak süreci yalnız uzatmaz, dosyanın kapatılmasına da yol açabilir (Tahkim Yön. m.16/5). Başvurunuzun hangi aşamada olduğunu dosya numarasıyla sorgulayabilirsiniz; bu konudaki adım adım anlatım için araç değer kaybı tazminatı tahkim dosyası sorgulama yazımıza bakabilirsiniz.

Dikkat edilmesi gereken bir nokta, e-Devlet’in bu süreçteki rolüdür. e-Devlet, değer kaybı tazminatının başvuru kapısı değildir; orada yapılan işlem eksper atama ve sorgulamadır. Tazminat talebi kusurlu tarafın sigorta şirketine, uyuşmazlık ise Komisyona yöneltilir. Tahkim dosyası e-Devlet’in hizmet listesinde ayrı bir kalem olarak görünmez; ancak Komisyonun çevrim içi işlemlerine (başvuru, sorgulama, belge gönderimi, karar görüntüleme) giriş e-Devlet kimlik doğrulamasıyla yapılır. Yani kapı Komisyonun sitesindedir, anahtar e-Devlet şifresidir. Eksper atama ekranının sigorta şirketine yazılı başvuru yapıldığının beyanını ve başvuru tarihini istemesi de bunu doğrular: e-Devlet ataması yazılı başvurunun yerine geçmez, onu ön koşul sayar. Ayrıntı için e-Devlet üzerinden değer kaybı başvurusu yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sigorta Tahkim Komisyonu Araç Değer Kaybı Başvurusu Online Nasıl Yapılır?

Sigorta Tahkim Komisyonu’na araç değer kaybı başvurusu, yani değer kaybı için tahkime online başvuru, Komisyonun resmî internet sitesindeki çevrim içi işlemler menüsünden e-Devlet kimlik doğrulamasıyla yapılır. Elektronik başvuru Tahkim Yönetmeliği m.16/1’in saydığı üç kanaldan biridir ve formun ayrıca doldurulmasını gerektirmez: araç değer kaybı başvuru formu, ekrana girdiğiniz bilgilerden sistemce oluşturulup dosyaya eklenir. Fiziki başvuru formu ise Komisyonun sitesinden indirilip ıslak imzayla sunulur. İzlenecek sıra şöyledir:

1. Belgeleri taranmış hâlde hazırlayın. Kimlik, kaza tespit tutanağı, eksper raporu, ruhsat, sigortaya yazılı başvuru ile teslim kanıtı, varsa ret yazısı ve onarım faturaları okunaklı olmalıdır. Hakemler yalnız kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir (m.30/15).
2. Online başvuru ekranına e-Devlet ile giriş yapın. Kimlik, sigorta şirketi ve uyuşmazlık bilgilerini girin; uyuşmazlığın kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasından kaynaklandığını ve karşı aracın plakasını belirtin.
3. Talep tutarını ve beyanınızı yazın. Sigortacının cevabının talebi neden karşılamadığını ve neyi istediğinizi somut olarak belirtin. Talep tutarı başvuru ücretinin dilimini ve itiraz, heyet, temyiz sınırlarını da belirler; tutarın hangi tarihteki sınıra göre değerlendirileceği başvuru tarihine bağlıdır.
4. Belgeleri yükleyin ve KEP adresiniz varsa beyan edin. KEP adresi beyan edenlerden alınan tebligat gideri daha düşüktür. Form, girdiğiniz bilgilerden sistemce oluşturulur.
5. Ücreti ödeyin ve başvuru numarasını saklayın. Ödeme kartla ya da ekranda verilen ödeme numarasıyla aynı gün 23.59’a kadar yapılır. Sonradan eklenecek belgeler “Online Belge Gönderimi” menüsünden bu numarayla iletilir; e-posta ile gönderilen belge kabul edilmez.

Başvuru yapıldıktan sonra dosyanın durumu, aynı çevrim içi işlemler menüsünden başvuru numarasıyla sorgulanır; numarayı bilmeyenler için ayrı bir numara öğrenme ekranı bulunur. Avukatla yapılan başvurularda vekâletname ile e-pul olarak alınan baro pulu da bu aşamada yüklenir.

Araç Değer Kaybı Tazminatında Hukuki Dayanaklar

Araç değer kaybı tazminatına yönelik talebin hukuki temelini oluşturan düzenlemeler, Türk Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu ile şekillenmiştir. Bu mevzuatların amacı, trafik kazası neticesinde araçta oluşan değer kaybının hak sahibine tazmin edilmesini sağlamak ve mağduriyetleri gidermektir. Aynı zamanda Sigorta Tahkim Komisyonu da, bu tür uyuşmazlıkların çözümünde önemli bir rol oynar.

Türk Borçlar Kanunu’nun Rolü

Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu düzenleyen haksız fiil hükmüdür. Kazanın haksız fiil tanımını karşılaması durumunda kusurlu tarafın zararı tazmin etme yükümlülüğü doğar; araç değer kaybı da bu çerçevede giderilmesi gereken gerçek bir maddi zarardır. Manevi tazminatın dayanağı ise ayrı hükümlerdir ve KTK m.92/f uyarınca manevi tazminat talepleri zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır; değer kaybı dosyası bu nedenle yalnız maddi zarar üzerinden kurulur. Motorlu araç kazalarında işletenin sorumluluğu ayrıca KTK m.85/1’de düzenlenir.

Tazminatın belirlenmesinde TBK m.51 ve m.52 tamamlayıcı işlev görür: hâkim tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler, zarar görenin birlikte kusuru varsa tazminattan indirim yapılır. Değer kaybı dosyalarında kusur oranının doğrudan tutara yansımasının kaynağı budur.

Karayolları Trafik Kanunu Maddeleri

Karayolları Trafik Kanunu‘nun 85. ve devamı maddelerinde, kazalarda kusurlu tarafın sorumluluğu ve zorunlu trafik sigortasının kapsamı açıklanmıştır. Özellikle sigortanın teminat limitleri çerçevesinde, kazazedenin talep edebileceği araç değer kaybı tazminatı da bu kapsamda değerlendirilmektedir. İlişki ters değil, şöyledir: değer kaybı, trafik sigortasının “Maddi Zararlar Teminatı”nın içindedir. A.5/a bu teminatı “zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalma” olarak tanımlar ve aynı teminattan yapılacak başvuruların hasar bedelini ve değer kaybını birlikte kapsadığını söyler; iki kalem araç başına maddi teminat limitini ortak kullanır.

Tahkim başvurusu bakımından KTK’nın dört maddesi doğrudan işletilir ve bunları bilmek dosyanın kaderini değiştirir:

Madde	Ne düzenler	Tahkim dosyasındaki karşılığı
KTK m.97	Dava/tahkim öncesi sigortacıya yazılı başvuru şartı; 15 günlük yazılı cevap süresi	Sigortacıya başvurulmadan yapılan tahkim başvurusu raportörün ön incelemesinde değerlendirmeye alınmaz, başvuru ücretinin yarısı iade edilir (Tahkim Yön. m.16/2-a, m.16/3); trafikte tahkim için beklenecek süre de bu 15 gündür
KTK m.99	Belgelerin iletilmesinden itibaren 8 iş günü içinde ödeme zorunluluğu	Sürenin dolmasıyla temerrüt doğar; faiz talebinin başlangıç tarihi budur
KTK m.109	Zamanaşımı: öğrenmeden 2 yıl, her hâlde kaza gününden 10 yıl; fiil suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı; tazminat yükümlüsüne karşı kesilen zamanaşımı sigortacıya karşı da kesilir	Başvurunun dış sınırı; hak düşürücü kısa bir süre bulunmaz. Salt maddi hasarlı kazada uzama kural olarak işlemez; Komisyona başvuru zamanaşımını keser (TBK m.154/2)
KTK m.92	Teminat dışı hâller: (g) hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım, (k) dolaylı zararlar, (l) trafikten çekme/hurda kayıtlı araçların değer kaybı	Talebin muhatabını değiştirir; teminat dışı kalemler sigortacıdan değil kusurlu sürücü ve işletenden istenir

m.92/k özellikle önemlidir: gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır. Bu nedenle aracınızın serviste kaldığı günlere ilişkin ikame araç ya da mahrumiyet bedelini tahkimde sigortacıdan alamazsınız; bu kalem kusurlu sürücü ve işletene karşı genel hükümlere göre istenir. Değer kaybı ise A.5/a’da “değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalma” biçiminde maddi zararlar teminatının içinde açıkça sayıldığı için sigortacıdan istenebilir. Konunun ayrıntısı için ikame araç bedeli talebinde bulunmak için araç kiralamak şart mı yazımıza bakabilirsiniz.

Sigorta Tahkim Komisyonu ve Yargı Kararları

Sigorta Tahkim Komisyonu, taraflar arasındaki uyuşmazlıkları hukuki çerçevede çözmek için hızlı bir yöntem sunar. Komisyona başvuru, adli yargıya nazaran daha kısa sürede sonuçlanır. Ayrıca, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da araç değer kaybı, kanunun öngördüğü zarar kalemlerinden biri olarak kabul edilmiştir.

Komisyonun kuruluşu ve işleyişi 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu‘nun 30. maddesinde düzenlenmiştir. Eski tarihli değer kaybı içtihatlarına atıf yapılırken bir noktaya dikkat edilmelidir: trafik sigortası uyuşmazlıklarına uzun yıllar bakan Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2021’de kapatılmış, dosyaları 4. Hukuk Dairesi’ne devredilmiştir. Kararlar geçerliliğini korur, ancak temyiz mercii değişmiştir.

1 Temmuz 2026 Kırılması: Hangi Bilgiler Geçersiz Kaldı?

12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklik, değer kaybı alanındaki eski anlatımların önemli bir kısmını dayanaksız bıraktı. Değişikliğin 6. maddesi Genel Şartlar’ın Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7 eklerini birlikte yürürlükten kaldırdı; ancak bunlardan değer kaybını düzenleyen yalnız Ek-1‘dir. Ek-2 destekten yoksun kalma, Ek-3 sürekli sakatlık hesabına ilişkindi; “değer kaybı ekleri kaldırıldı” diye dördünü birden saymak yanlıştır. Ek-1’in kalkması, internette hâlâ dolaşan katsayı formüllerinin ve hasar kademelerine bağlı katsayı tablolarının Genel Şartlardaki dayanağının kalmadığı anlamına gelir. Bugün ölçüt A.5/a’da sayılan unsurlar ve aracın kaza öncesi ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki farktır. Değişiklik geçiş hükmü içermez; 1 Temmuz 2026’dan önceki kazalarda hangi metnin uygulanacağı tartışmalıdır, bu nedenle eski tarihli bir dosyada iki hesabın birlikte değerlendirilmesi yerinde olur.

Aynı değişiklik iki pratik sonuç daha doğurdu. Birincisi, araç hasarı için başvuran hak sahibi değer kaybı talebinde de bulunmuş sayıldığından “ayrı dilekçe vermezseniz talebiniz doğmaz” anlatımı geçerliliğini yitirdi. İkincisi, araç hasarına eksper atanmışsa aynı rapor değer kaybı tespitini de içerir (Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.6/3) ve ilk eksper raporunun ücreti sigorta şirketince karşılanır (m.14/2); hak sahibinden ayrıca değer kaybı raporu ücreti istenmesinin dayanağı yoktur. Ayrı dilekçe artık talebi doğuran değil, KTK m.97 ve 5684 m.30/13 karşısında talebi ispatlayan belgedir; bu yüzden yazılı başvuru hâlâ yapılmalı ve teslimi belgelenmelidir.

Eksper raporunun tutarını düşük bulursanız izlenecek yol da bu düzenlemeyle netleşti; ayrıntılar için 1 Temmuz 2026 sonrası değer kaybı eksper raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Tahkim Başvuru Şartları ve Gerekli Belgeler

Tahkim başvurusu, sigorta şirketlerince reddedilen ya da eksik ödenen tazminat talepleri durumunda araç sahiplerine hızlı bir çözüm sunmaktadır. Ancak Araç Değer Kaybı Tazminatı Tahkim Başvurusu belirli şartlara ve prosedürlere uygun olarak yapılmalıdır. Sürecin başarıyla ilerleyebilmesi için aşağıdaki şartların sağlanması ve belgelerin eksiksiz hazırlanması gereklidir.

Tahkim Başvuru Şartları

1. Sigorta Şirketine Yazılı Başvuru: Tahkim başvurusundan önce ilgili sigorta şirketine yazılı bir talebin iletilmiş olması gerekir (KTK m.97). Sigorta şirketi, bu talebe en geç 15 gün içerisinde yazılı cevap vermekle yükümlüdür.
2. Talebin Olumsuz Sonuçlandığının Belgelenmesi: 5684 m.30/13 uyarınca talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığı belgelenmiş olmalıdır. Kuruluş yazılı cevap vermezse bu da başvuru için yeterlidir; trafik sigortasında beklenecek süre 15 gündür (KTK m.97, GŞ C.7), diğer branşlarda m.30/13’teki 15 iş günü uygulanır. Eksper süresinde atanmış ve gecikme sigortacıya yüklenemiyorsa cevapsızlık tek başına yetmez (Sirküler 2026/02).
3. Tahkime Üye Sigorta Şirketi: Kural olarak başvurulan kuruluşun tahkim sistemine üye olması aranır. Ancak zorunlu trafik sigortası gibi mevzuatla zorunlu tutulan sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda kuruluş üye olmasa dahi hak sahibi tahkimden yararlanır (m.30/1).
4. Aynı Uyuşmazlık Başka Bir Mercie Gitmemiş Olmalı: Uyuşmazlık mahkemeye ya da tüketici hakem heyetine intikal etmişse Komisyona başvuru yapılamaz (m.30/14). Ölçüt kararın verilmiş olması değil, uyuşmazlığın oraya intikal etmiş olmasıdır. Tahkim Yönetmeliği m.16/2-b aynı alacak için başlatılmış icra takibini ve HMK’ya göre tahkimi de bu listeye ekler.
5. Zamanaşımı Süresi: KTK m.109 uyarınca zamanaşımı, zararın ve tazmin yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıldır. Kaza aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülüyorsa o süre uygulanır. Kimsenin yaralanmadığı, yalnız maddi hasarlı bir kazada bu uzama kural olarak işlemez; Türk Ceza Kanunu mala zarar vermeyi yalnız kasten işlendiğinde suç sayar.

Gerekli Belgeler

Başvuru sırasında eksiksiz bir şekilde hazırlanması gereken belgeler şunlardır:

• Başvuru Formu: Komisyonun internet sayfasında yayımlanan güncel başvuru formu (Tahkim Yön. m.16/1). Elektronik başvuruda form sistemdeki bilgilerden kendiliğinden oluşur; fiziki başvuruda doldurulup ıslak imzayla sunulur.
• Kimlik Belgesi: Başvuru sahibinin geçerli bir kimlik belgesinin (nüfus cüzdanı, ehliyet vb.) fotokopisi.
• Karşı Aracın Sigorta Bilgisi: Talebin yöneltildiği kusurlu aracın plakası ve trafik sigortası bilgisi; elinizde varsa poliçe sureti. Bu bilgi genellikle kaza tespit tutanağında yer alır.
• Kaza Tespit Tutanağı: Kazanın oluş şeklini gösteren resmî tutanak. Tutanakta kusur oranı yazmaz; kolluk yalnızca ihlal edilen trafik kuralını tespit eder, oranı hakem ya da mahkeme belirler.
• Ekspertiz Raporu: Araçta meydana gelen hasarı ve değer kaybını gösteren eksper raporu. Araç hasarı için eksper atanmışsa aynı rapor değer kaybı tespitini de içerir.
• Onarım Faturaları (varsa): Aracın tamirine ilişkin harcamaların belgelendiği faturalar. Genel Şartlar Ek-6’nın araç hasarı ve değer kaybı bölümünde zorunlu belge olarak sayılmaz; onarımın kapsamını ve kalitesini gösterdiği için tahkimde destekleyici delildir. Hasar fotoğrafları da aynı işlevi görür.
• Araç Ruhsatı: Başvuru sahibi aracın maliki olduğunu ispat etmek için ruhsat sunmalıdır.
• Sigorta Şirketiyle Yapılan Yazışmalar: Yazılı başvurunun kendisi, teslim edildiğini gösteren belge (noter, iadeli taahhütlü, imza karşılığı teslim) ve varsa şirketin talebi kısmen ya da tamamen reddeden, yetkililerce imzalanmış nihai cevap yazısı.
• Beyan: Şirketin cevabının talebi neden karşılamadığını ve neyin istendiğini açık ve somut biçimde gösteren açıklama; başvuru formunda da yer alabilir.
• Başvuru Ücreti ve Tebligat Gideri Dekontu: Yönetmelik ikisini ayrı unsur olarak sayar (m.16/1). Kartla ya da ödeme numarasıyla yapılan ödemede makbuz sistemce üretilir, ayrıca sunulmaz; diğer ödemelerde dekont belgelerle birlikte iletilir.
• Vekâletname (avukatla takip edilecekse): HMK m.74, açıkça yetki verilmemiş vekilin alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvuramayacağını söyler; Komisyon da vekâletnamede alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına veya doğrudan Komisyona başvuruya ilişkin özel yetki bulunmasını arar. Vekâletnamenin aslı ya da vekilce onaylı sureti ile baro pulu sunulur; pul elektronik başvuru ekranından e-pul olarak alınabilir. Avukat dışında takip yetkisi 5684 Ek m.6 ile sınırlıdır: hak sahibi bizzat, kanuni temsilcisi ya da bizzat vekâlet verdiği eşi, çocuğu, annesi, babası veya kardeşi takip edebilir; tazminat alacağı devredilemez ve yalnız hak sahibine ya da avukatına ödenir.

Değer Kaybı Tahkim Başvurusu İçin Gerekli Evraklar: Kontrol Listesi

Değer kaybı için gerekli evraklar, yani değer kaybı başvurusu için gerekli belgeler, iki aşamada farklıdır: sigorta şirketine başvuruda Genel Şartlar Ek-6’nın araç hasarları ve değer kaybı bölümü, tahkim başvurusunda ise Tahkim Yönetmeliği m.16/1 ile Komisyonun belge listesi esas alınır. Ek-6’nın bu bölümü kaza tespit tutanağını (varsa ifade ve görgü tutanaklarıyla), mağdur aracın ruhsatını, varsa fotoğraf ve görüntüleri, banka hesap bilgisini, ekspertiz yapıldıysa eksper raporunu ve varsa doğrulanmış cep telefonu numarasını sayar. Aşağıdaki kontrol listesi tahkim dosyasını kurarken hangi belgenin nereden alınacağını ve zorunlu olup olmadığını gösterir.

Belge	Nereden alınır	Tahkimde durumu
Başvuru formu	Elektronik başvuruda sistem oluşturur; fiziki başvuruda Komisyon sitesi	Zorunlu (Tahkim Yön. m.16/1)
Başvuru ücreti ve tebligat gideri ödemesi	Kart, ödeme numarasıyla EFT/havale ya da Ziraat Bankası	Zorunlu (m.16/1); kart ve ödeme numarasında makbuz sistemce eklenir
Kimlik fotokopisi	Başvuru sahibi	Komisyonun belge listesinde
Sigortaya yazılı başvuru ve teslim kanıtı	Noter, PTT, kargo ya da şirketin evrak kayıt sureti	Zorunlu; ön koşulun kanıtı (m.30/13, Yön. m.16/2-a)
Ret ya da eksik ödeme yazısı	Sigorta şirketi	Varsa; yoksa cevapsızlığı gösteren gönderi kaydı
Kaza tespit tutanağı	Taraflar ya da kolluk	Uyuşmazlığa ilişkin temel belge
Eksper raporu	SBM / sigorta şirketi	Ekspertiz yapıldıysa; değer kaybı tespiti aynı rapordadır
Araç ruhsatı	Araç maliki	Malikin ispatı
Onarım faturaları ve fotoğraflar	Servis / başvuru sahibi	Destekleyici delil; Ek-6 araç hasarı ve değer kaybı bölümünde zorunlu sayılmaz
Bağımsız ekspertiz raporu	Başvuru sahibinin seçtiği eksper	İsteğe bağlı; uzman görüşü (HMK m.293)
Vekâletname ve baro pulu	Noter / e-pul	Avukatla başvuruda; AUÇY veya Komisyona başvuru özel yetkisi

Kimlik fotokopisi, sürücü belgesi ve servis faturası Ek-6’nın araç hasarı ve değer kaybı bölümünde sayılmaz; sigorta şirketinin bu belgeler olmadan dosyayı tamamlanmamış sayması mevzuata dayanmaz. Tahkimde ise kimlik fotokopisini Komisyon kendi belge listesinde ister. Sigorta şirketine verilecek dilekçenin içeriği için sigorta şirketine değer kaybı başvuru dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.

Tahkim Başvuru Ücreti Ne Kadar?

Başvuru ücreti, uyuşmazlığa konu tutara göre kademeli olarak belirlenir ve Komisyonun ilan ettiği hesaba yatırılır. Ücret tarifesi 5684 m.30/18 uyarınca Komisyonun görüşü alınarak Kurumca belirlenir ve Tahkim Yönetmeliği m.11/3 uyarınca Ocak ve Temmuz aylarında gözden geçirilerek gerektiğinde revize edilir; yıl ortasında da değişebilir. Bu nedenle aşağıdaki tutarları başvuru gününde Komisyonun kendi başvuru ücretleri sayfasından teyit etmenizi öneririz.

Uyuşmazlık tutarı	Başvuru ücreti
0 – 8.500 TL	600 TL
8.501 – 17.000 TL	1.200 TL
17.001 – 85.000 TL	1.750 TL
85.001 TL ve üzeri	Tutarın %1,8’i (en az 1.750 TL)
Tebligat gideri (KEP adresiyle)	75 TL
Tebligat gideri (KEP adresi olmadan)	325 TL

Bu kalemlerin dışında başvurandan hakem ücreti alınmaz; m.30/18 hakem ücretini Komisyona yükler. Tahkimde harç da alınmaz: Harçlar Kanunu’na bağlı (1) sayılı tarifenin III-1-a bendi “Tahkim yargılamasında bu bent hükümlerine göre harç alınmaz” der. Karara itiraz edilecekse itiraz için de başvuru ücretinin yatırılması şarttır (m.30/12). Yatırılan ücret yargılama gideridir ve hakem yargılama giderlerine kendiliğinden hükmeder (HMK m.332/1, 5684 m.30/23). Ücret yalnız Yönetmelikte sayılan hâllerde iade edilir: başvuru değerlendirmeye alınamazsa ya da raportör incelemeye başlamadan geri çekilirse yarısı (m.16/3-4), dosya bilgi-belge eksikliği nedeniyle kapatılırsa yüzde ellisi (m.16/5), itiraz değerlendirmeye alınamazsa yüzde doksanı (m.16/A).

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Başvuruda eksik ya da yanlış belge sunulması, sürecin uzamasına ya da dosyanın kapatılmasına neden olabilir: raportör uyuşmazlığın bilgi ve belge eksikliğinden kaynaklandığını görürse dosyayı kapatır ve ücretin yarısını iade eder (Tahkim Yön. m.16/5); eksik tamamlanarak yeniden başvurulması gerekir. Başvuru öncesinde tüm belgeler dikkatle kontrol edilmeli ve doğru bilgilerle doldurulmalıdır. Ayrıca dosyada eksik beyan veya çelişkili bilgi bulunmaması önemlidir; aksi halde hakemler bu durumu başvurunun aleyhine değerlendirebilir.

Sürecin doğru ilerlemesi için hukuki destek alınması yararlı olabilir. Tahkim başvurusunda titiz bir hazırlık, dosyanın eksiklik nedeniyle uzamasını önler. Bu nedenle belgelerin eksiksizliği kadar başvurunun zamanında yapılmasına da dikkat edilmelidir.

Eksik Belgeyle Tahkime Başvurursanız Ne Olur?

Eksik belgeyle yapılan tahkim başvurusunda raportör eksiğin tamamlanmasını beklemez; uyuşmazlığın bilgi ve belge eksikliğinden kaynaklandığını görürse durumu taraflara bildirir ve dosyayı kapatır, başvuru ücretinin yüzde ellisi iade edilir (Tahkim Yön. m.16/5). Eksik giderildikten sonra yeniden başvurmak gerekir; yeni başvuru yeni ücret ve yeni bir takvim demektir. Ön koşul eksikse, yani sigortacıya yazılı başvuru yapılmamış ya da olumsuz sonuç belgelenmemişse, dosya daha ön incelemede değerlendirmeye alınmaz ve ücretin yarısı iade edilir (m.16/2-a, m.16/3).

Durum	Sonuç	İade	Dayanak
Sigortaya başvuru yok / olumsuz sonuç belgelenmemiş	Değerlendirmeye alınmaz	Ücretin yarısı	Tahkim Yön. m.16/2-a, m.16/3
Dava, THH, icra takibi ya da HMK tahkimi var	Değerlendirmeye alınmaz	Ücretin yarısı	m.16/2-b, m.16/3
Raportör incelemeye başlamadan geri çekme	Dosya kapanır	Ücretin yarısı	m.16/4
Uyuşmazlık bilgi-belge eksikliğinden kaynaklanıyor	Dosya kapatılır	Yüzde elli	m.16/5
İtiraz süresinde ya da usulüne uygun yapılmamış	İtiraz değerlendirmeye alınmaz	Yüzde doksan	m.16/A-1

Bu nedenle eksik kalan bir belge fark edildiğinde raportör incelemesi başlamadan “Online Belge Gönderimi” menüsünden başvuru numarasıyla iletilmelidir. Yeniden başvuru zorunlu hâle gelirse, zamanaşımı sınırına yakın bir dosyada eksik tamamlanır tamamlanmaz yeniden başvurulmalı, kapatma bildiriminin tarihi ve gerekçesi saklanmalıdır.

Tahkim Başvurusu Ne Kadar Sürer, Ödeme Ne Zaman Yapılır?

Araç değer kaybı tahkim başvurusunun toplam süresi, sigortaya yapılan yazılı başvurudan hakem kararının bildirimine kadar geçen zincirin toplamıdır. Aşağıdaki tablo bu zinciri kanuni dayanaklarıyla gösterir; sürelerin çoğu emredicidir ve dosyada takip edilmelidir.

Süre	Dayanak	Neyi başlatır / sonucu
3 iş günü	Sigorta Eksperleri Atama Yön. m.8/1-2	Eksper raporuna itiraz (rapor sistemine giriş bildiriminden); itiraz eksperinin raporuna hakem eksper talebi
1 iş günü	ZMSS Gen. Şart. A.5/a	Nihai eksper raporu sigortacıya ulaştıktan sonra hesaplanan değer kaybı tutarının hak sahibine bildirilmesi
8 iş günü	KTK m.99	Belgelerin sigortacıya iletilmesinden itibaren ödeme süresi; sonunda temerrüt ve faiz
15 gün	KTK m.97, GŞ C.7	Sigortacının yazılı cevap süresi; trafik sigortasında cevapsızlık hâlinde tahkime başvuru için beklenecek süre
15 iş günü	5684 m.30/13	Diğer branşlarda cevapsızlık hâlinde Komisyona başvuru için yeterli süre
15 gün	5684 m.30/15	Raportörün inceleme süresi; çözülemezse dosya hakeme gider
4 ay	5684 m.30/16, Tahkim Yön. m.16/10	Hakemin karar verme süresi (görevlendirmeden itibaren); aşılırsa uyuşmazlığı yetkili mahkeme çözer; yeni hakem görevlendirilirse onun için de 4 ay
3 iş günü	5684 m.30/16	Kararın Komisyon müdürünce taraflara bildirilmesi
10 gün	5684 m.30/12	Hakem kararına bir defaya mahsus itiraz süresi (bildirimden itibaren)
2 ay	5684 m.30/12	İtirazın heyete intikalinden itibaren karar süresi
2 hafta	5684 m.30/12 → HMK m.447/2, m.361/1	İtiraz üzerine verilen karara karşı temyiz süresi (tebliğden itibaren; 383.000 TL üzeri ya da dört özel hâl)
2 yıl / 10 yıl	KTK m.109	Zamanaşımı: öğrenmeden 2 yıl, kaza gününden 10 yıl

Kanuni üst sınır hakem bakımından dört aydır ve bu süre başvurudan değil, hakemin görevlendirildiği tarihten işler; Kanun ve Yönetmelik hakem atamasının kendisi için ayrı bir süre öngörmez. Dosyanın toplam süresi bu nedenle sigortacıya başvuru, cevap süresi, raportör incelemesi, hakem ataması ve karar aşamalarının toplamıdır. İtiraz yoluna gidilirse buna iki aylık itiraz incelemesi eklenir. Ödeme kararın icra edilebilir hâle gelmesinin ardından yapılır; kesin ya da kesinleşmiş karara rağmen ödeme yapılmazsa icra takibi yolu açıktır. Sigorta şirketinin dosyayı hangi sürede sonuçlandırmak zorunda olduğunu ayrıntılı ele aldığımız sigorta değer kaybı dosyasını ne kadar sürede sonuçlandırır yazımız da bu takvimi tamamlar.

Tahkim Başvuru Süresi: Ne Zamana Kadar Başvurabilirsiniz?

Değer kaybı tahkim başvuru süresini, yani tahkime başvuru süresinin dış sınırını belirleyen ölçüt KTK m.109 zamanaşımıdır; ayrı bir hak düşürücü tahkim süresi yoktur. Buna göre zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl içinde başvuru yapılabilir. Kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyor ve ceza kanunlarında daha uzun bir zamanaşımı öngörülüyorsa, tazminat talebi bakımından da o uzun süre uygulanır. Yaralanmalı ya da ölümlü kazalarda bu nedenle süre iki yılın üzerine çıkabilir; kimsenin yaralanmadığı, yalnız maddi hasarlı bir kazada ise uzama kural olarak işlemez, çünkü taksirle mala zarar verme suç değildir. Kimsenin yaralanmadığı bir kazadan doğan değer kaybı talebinde sınır bu nedenle 2 yıl / 10 yıldır.

Sık rastlanan bir yanlışı burada düzeltelim: “Sigortanın ret kararından sonra 15 gün içinde tahkime başvurmalısınız” biçiminde bir hak düşürücü süre mevzuatta yoktur. 15 gün KTK m.97’deki cevap süresi, 15 iş günü ise 5684 m.30/13’teki genel cevapsızlık süresidir (trafik sigortasında bu da 15 gündür); ikisi de tahkim başvurusunun önünü açan sürelerdir, başvuru hakkını sonlandıran süreler değil. Ret cevabını aldıktan aylar sonra da zamanaşımı dolmadıysa başvurabilirsiniz.

Bununla birlikte beklemenin bir bedeli vardır: onarım ne kadar eski tarihliyse aracın kaza öncesi ve sonrası ikinci el değerini yeniden kurmak o kadar zorlaşır, araç el değiştirmişse ispat daha da güçleşir. Zamanaşımı dolmamış olsa bile başvurunun makul sürede yapılması dosyanın delil gücünü korur.

Sigortaya Başvuru ya da Tahkim Başvurusu Zamanaşımını Keser mi?

Sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru zamanaşımını kesmez; Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru ise keser. Zamanaşımını kesen hâller Türk Borçlar Kanunu m.154’te sınırlı olarak sayılır ve sigortacıya yazılı talep bu listede yoktur. Buna karşılık m.154/2, alacaklının “dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa” zamanaşımının kesileceğini söyler; Komisyondaki sigorta hakemine başvuru bu kapsamdadır. Sigortacının kısmi ödeme yapması da borcun ikrarı sayıldığı için zamanaşımını keser (m.154/1).

Kesilmenin iki yönlü etkisi KTK m.109’da ayrıca düzenlenir: “Zamanaşımı, tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse, sigortacıya karşı da kesilmiş olur. Sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı, tazminat yükümlüsü bakımından da kesilmiş sayılır.” Kesilmeyle birlikte yeni bir süre işlemeye başlar; borç bir hakem kararına bağlanmışsa yeni süre her zaman on yıldır (TBK m.156). Sınıra yaklaşmış bir dosyada sigortaya yazılı başvuruyla yetinmek bu nedenle risklidir: kesme etkisi doğuran adım tahkim ya da dava başvurusudur.

Başvuru Sürecinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Araç Değer Kaybı Tazminatı Tahkim Başvurusu sürecinde sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dikkat edilmesi gereken birçok önemli unsur bulunmaktadır. Bu sürecin eksiksiz ve etkili bir şekilde yürütülmesi, hak kaybı yaşanmaması açısından hayati öneme sahiptir. İşte başvuru sürecinde dikkat edilmesi gereken bazı temel hususlar:

1. Belgelerin Doğru ve Eksiksiz Hazırlanması: Başvuru sürecinin temelini doğru ve eksiksiz belgeler oluşturur. Kaza tespit tutanağı, araç onarım faturaları, eksper raporu ve sigorta poliçesi gibi belgelerin eksiksiz hazırlanması gerekmektedir. Eksik veya yanlış belge sunumu dosyanın kapatılmasına (Tahkim Yön. m.16/5) ya da sürecin uzamasına yol açabilir.

2. Başvuru Süresi: Yasal olarak belirlenmiş sürede başvuruda bulunmak kritiktir. Araç değer kaybı talepleri KTK m.109 uyarınca öğrenmeden itibaren iki, her hâlde kaza gününden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süreler dolduktan sonra yapılan başvuruda karşı taraf zamanaşımı def’ini ileri sürerse talep reddedilir.

3. Doğru Hesaplama ve Eksper Raporu: Araç değer kaybı miktarının doğru hesaplandığından emin olunmalıdır. Eksper Kurumun usulüne göre EKSİST üzerinden atanır; rapordaki tutarı düşük buluyorsanız sigorta aşamasında rapor sistemine giriş bildiriminden itibaren üç iş günü içinde itiraz edebilir (Sigorta Eksperleri Atama Yön. m.8/1), tahkimde de kendi aldırdığınız bağımsız ekspertiz raporunu dosyaya sunabilirsiniz. Bu rapor hakemi bağlamayan bir uzman görüşüdür (HMK m.293). Masrafı önce size aittir; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, zorunlu trafik sigortasına ilişkin bir tahkim dosyasında başvurucunun ödediği ekspertiz ücretinin yargılama giderine eklenmesini onamıştır (Y. 4. HD 23.09.2024, E.2022/12068, K.2024/8017). Ayrıntılı itiraz yolu için değer kaybı eksper raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

4. Sigorta Şirketine Başvuru Yapılması: Tahkim başvurusundan önce sigorta şirketine yazılı bir talepte bulunmak zorunludur. Sigorta şirketinin süresinde cevap vermemesi ya da teklif ettiği ödemenin yetersiz kalması durumunda tahkim yoluna gidilir. Bu adım, tahkim süreci için ön koşuldur; atlanırsa başvuru raportörün ön incelemesinde değerlendirmeye alınmaz ve ücretin yarısı iade edilir (Tahkim Yön. m.16/2-a, m.16/3).

5. Online ve Fiziki Başvuru Süreçleri: Sigorta Tahkim Komisyonu, başvuruları hem online olarak hem de fiziki olarak kabul eder. Online başvurularda belgelerin sisteme doğru yüklenmesi, fiziki başvurularda ise formun eksiksiz doldurulup ıslak imzayla sunulması gerekir. Belgeler e-postayla gönderilmez; sonradan eklenecek belge “Online Belge Gönderimi” menüsünden iletilir. Yanlış veya eksik beyanlardan kaçınılmalıdır.

6. Giderlerin Ödenmesi: Başvuru ücreti ve tebligat gideri başvuru sırasında ya da en geç başvuru günü 23.59’a kadar ödenmelidir; bu saate kadar ödenmeyen başvuru işleme alınmaz. EFT/havalede ödeme numarasının açıklamaya eksiksiz yazılmaması da ödemenin dosyayla eşleşmemesine yol açar. KEP adresi beyan edenlerde tebligat gideri daha düşüktür.

7. Takip Süreci: Başvuru numarası üzerinden sürecin düzenli takibi yapılmalıdır. Hakemin ara kararları, özellikle bilirkişi görevlendirildiğinde ücretin ara kararda belirtilen Komisyon hesabına yatırılması, süresinde yerine getirilmelidir. Eksik belge için raportörün tamamlatma uyarısı beklenmemelidir; Yönetmelik bu durumda dosyanın kapatılmasını öngördüğünden belgeler baştan eksiksiz sunulmalıdır.

8. Hukuki Destek Alınması: Sürecin teknik yönü göz önüne alındığında, hukuki destek almak dosyanın usulüne uygun kurulmasını kolaylaştırır. Avukatla takipte vekâletnamenin alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına veya doğrudan Komisyona başvuru yetkisini içermesi gerekir (HMK m.74; Komisyonun başvuru belgeleri açıklaması); bu yetki yoksa süreç baştan tıkanabilir.

Sonuç olarak, başvuru sürecindeki tüm aşamalarda dikkatli ve özenli hareket edilmesi, Araç Değer Kaybı Tazminatı Tahkim Başvurusu sürecinin usulüne uygun yürütülmesi için kritik öneme sahiptir. Unutulmamalıdır ki, özenli bir hazırlık ve doğru bir strateji hak arama sürecini kolaylaştırır.

Benzer yazılar: araç değer kaybı tazminatı tahkim süreci · sigorta şirketine değer kaybı başvuru dilekçesi · araç değer kaybı avukatı · trafik kazası avukatı

Tahkim Kararlarının Bağlayıcılığı ve Uygulama Süreci

Tahkim kararları, özellikle Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından verilen kararlar, hem uyuşmazlık yaşayan taraflar hem de sigorta şirketleri için büyük öneme sahiptir. Araç değer kaybı tazminatı başvurularında tahkim süreci sonrası alınan kararların bağlayıcılığı, sürecin etkinliğini ve güvenilirliğini artırır. Hakem kararı tarafları bağlar ve icra edilebilir; ancak her karar aynı ölçüde kesin değildir. Kesinlik, itiraz ve temyiz imkânı uyuşmazlık tutarına göre değişir ve aşağıda anlatılan parasal sınırlara bağlıdır.

Tahkim kararlarının bağlayıcılığı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinin 12. fıkrasında düzenlenmiştir. Fıkra, belirli bir tutarın altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarının kesin olduğunu, bu tutar ve üzerindeki kararlara karşı ise bildirimden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebileceğini öngörür. İtiraz talebinde bulunmak için başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır; itiraz üzerine hakem kararının icrası durur ve itiraz talebi, münhasıran bu talepleri incelemek üzere Komisyonca teşkil edilen hakem heyetlerince incelenir. Süresinde itiraz edilmeyen karar kesinleşir; itiraz üzerine verilen karar da kesindir, yalnız temyiz sınırının üzerindeki uyuşmazlıklarda temyize gidilebilir.

Fıkradaki maktu tutarlar sabit değildir: m.30/22, bu miktarların Üretici Fiyat Endeksi artış oranını aşmamak üzere artırılmasına imkân tanır. Bu yetki her yıl kullanılmamıştır: sınırlar son yıllarda 2022, 2023, 2025 ve 2026’da güncellendi, 2024’te güncelleme yapılmadı. SEDDK’nin 14.01.2026 tarihli kararı üzerine 22.01.2026’dan itibaren geçerli sınırlar şunlardır:

Sınır	Tutar (22.01.2026’dan itibaren)	Sonucu
Kesinlik / itiraz sınırı	35.000 TL ve üzeri	Bu tutarın altındaki hakem kararları kesindir; itiraz edilemez
Heyet teşekkül sınırı	122.000 TL ve üzeri	En az üç hakemden oluşan heyet teşkili zorunludur
Temyiz sınırı	383.000 TL üzeri	İtiraz üzerine verilen karara karşı temyiz yolu açıktır

İki noktanın altını çizmek gerekir. Birincisi, itiraz üzerine verilen karara karşı gidilen üst yol istinaf değil temyizdir; kanun bölge adliye mahkemesine başvurudan değil, doğrudan temyizden söz eder. Ayrıca tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmiş olması, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmesi, hakemlerin yetkileri dışında karar vermesi ve tarafların iddiaları hakkında karar verilmemiş olması hâllerinde tutar sınırına bakılmaksızın her hâlükârda temyiz yolu açıktır. Temyizin usulü için kanun mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’na yollama yapar; bu yollama HMK m.447/2 uyarınca HMK’ya yapılmış sayılır ve temyiz süresi HMK m.361/1 gereği tebliğden itibaren iki haftadır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 19.06.2020 tarihli, E.2019/4, K.2020/1 sayılı kararı da itiraz hakem heyeti kararlarının temyize tabi olduğunu, arada istinaf aşaması bulunmadığını kabul eder; dosyalar bugün Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nde incelenir.

İkincisi, 19.03.2026’dan itibaren hangi tarihteki sınırın uygulanacağı da netleşti. Dayanak bir Komisyon duyurusu değil, parasal sınırların artırılmasına ilişkin tebliğin 3. maddesinin 4. fıkrasını değiştiren ve 19.03.2026 tarihli, 33201 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemedir: itiraz ve temyiz bakımından başvurunun yapıldığı tarihteki, heyet teşekkülü bakımından ise heyetin teşekkül edeceği tarihteki miktar esas alınır. Önceki uygulamada karar tarihi dikkate alınıyordu. Bu değişiklik, başvurunuzu yaptığınız gün itiraz hakkınızın da belirlendiği anlamına gelir. Konunun ayrıntısı için Sigorta Tahkim Komisyonu kararlarına karşı itiraz ve temyiz sınırları yazımıza bakabilirsiniz.

Uygulama süreci, tahkim kararının kesinleşmesini müteakiben başlar. Karara uyulmadığı durumda karar icra takibine konu edilebilir. Buradaki dayanak bakımından yaygın bir yanlış vardır: hakem kararı, İcra ve İflas Kanunu m.38’de sayılan belgeler arasında yer almaz. Madde metni “mahkeme huzurunda yapılan sulhlar, kabuller ve para borcu ikrarını havi re’sen tanzim edilen noter senetleri, istinaf ve temyiz kefaletnameleri ile icra dairesindeki kefaletler” der; listede hakem kararı geçmez. Kararın icra edilebilirliğinin dayanağı 5684 sayılı Kanun m.30/12’dir: hüküm, “itiraz üzerine hakem kararının icrası durur” diyerek itiraz edilmediği takdirde kararın icra edilebilir olduğunu zorunlu olarak kabul eder. Kanun aynı durdurma etkisini temyiz için öngörmemiştir. Sıralama da önemlidir: kararı icraya koymak meşrudur, ama tahkime başvurmadan önce aynı alacak için ilamsız icra takibi başlatılmışsa bu takip tahkim kapısını kapatır (Tahkim Yön. m.16/2-b).

İkinci bir yanlış da ödeme süresine ilişkindir. Kesinleşen hakem kararı için mevzuatta ayrı bir ödeme süresi öngörülmemiştir. “Karardan sonra 15 gün içinde ödenir” ya da “8 iş günü içinde ödenir” biçimindeki açıklamalar, KTK m.97’deki on beş günlük cevap süresi ile m.99’daki sekiz iş günlük ödeme süresini başvuru aşamasından karar aşamasına taşıyan bir karışıklıktır. Bu iki süre sigortacıya yapılan ilk başvuruya ilişkindir. Karar kesinleştiği hâlde ödeme yapılmıyorsa beklenecek kanuni bir süre yoktur; doğrudan icra takibi yoluna gidilebilir. Sigorta şirketi kararın gereğini yerine getirmezse takip masrafları ve icra vekâlet ücreti de kendisine yüklenir.

Karar ödenmediği sürece kararı alan tarafın süreci takip etmesi gerekir; kendiliğinden işleyen bir tahsil mekanizması yoktur. Karara uygunluk sağlanmadığında alacaklı, icra müdürlüğüne başvurarak kararı takibe koyabilir; takip başlatıldığında dosya e-Devlet’in “İcra Dosyası Sorgulama” ekranında görünür hâle gelir.

Sonuç olarak, tahkim kararlarının bağlayıcılığı, araç değer kaybı uyuşmazlıklarının hızlı ve etkili bir şekilde çözülmesini sağlar. Hakemlerde aranan sigorta hukuku ya da sigortacılık deneyimi ve kararların icra edilebilirliği, araç sahiplerine pratik bir çözüm sunmaktadır. Bu süreçte hak sahiplerinin gerekli belgeleri eksiksiz sunması ve süreci dikkatle takip etmesi, dosyanın sağlıklı ilerlemesi açısından kritik önemdedir.

Düşük Tazminata İmza Attıysanız: İki Yıllık İptal Hakkı

Sigorta şirketinin teklif ettiği düşük tutarı kabul edip ibraname imzalamış olmanız, hak arama yolunun tamamen kapandığı anlamına gelmez. Karayolları Trafik Kanunu m.111/2 açık bir imkân tanır: “Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.” Bu iki yıllık süre, KTK m.109’daki zamanaşımından ayrı ve ek bir süredir ve anlaşma tarihinden itibaren işler.

Aynı maddenin birinci fıkrası daha da geniştir: “Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir.” Yani “hiçbir talebim kalmamıştır” biçimindeki genel ibra metinleri, kanunun tanıdığı sorumluluğu peşinen ortadan kaldıramaz. Aranan ölçüt, farkın açıkça belli olmasıdır; bu yüzden ödenen tutar ile bağımsız eksper hesabı arasındaki fark somut biçimde ortaya konmalıdır.

Pratikte bu, “az para verdiler ama imzaladım” diyen bir dosyanın, fark açıkça ortaya konabildiği ölçüde hâlâ değerlendirilebilir olduğu anlamına gelir. İki yıllık süre içinde, imzalanan anlaşmanın iptali talebiyle birlikte eksik kalan tutar tahkimde ya da mahkemede istenebilir.

Araç Değer Kaybı Tazminatında Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri

Araç değer kaybı tazminatı sürecinde birçok araç sahibinin karşılaştığı sorunlar, hak arayışını zorlaştırabilmektedir. İşte bu süreçte yaygın şekilde yaşanan zorluklar ve bu zorluklarla baş edebilmek için öneriler:

1. Sigorta Şirketlerinin Ödeme Yapmaktan Kaçınması:
Sık karşılaşılan durumlardan biri, araç değer kaybı tazminatı talebinin reddedilmesi ya da eksper raporundaki tutarın altında kalınmasıdır. Ret gerekçesi çoğu zaman kusur oranı, teminat dışı hâller (KTK m.92) ya da eksik belge üzerinden kurulur; gerekçe yazıda gösterilmelidir. Çözüm: Ret yazısı ya da cevapsızlık belgelendiğinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılabilir; hakem için kanuni karar süresi dört aydır. Başvurudan önce tüm belgelerin eksiksiz hazırlanması çok önemlidir.

2. Eksik ya da Yanlış Hazırlanan Belgeler:
Başvuru süreçlerinde belgelerin eksik olması ya da yanlış hazırlanması, tahkimde dosyanın kapatılmasına (Tahkim Yön. m.16/5) ya da talebin reddine neden olabilir. Çözüm: Kaza tespit tutanağı, araç tamir faturaları ve eksper raporu gibi belgelerin özenle hazırlanması gerekmektedir. Yazılı başvurunun teslim edildiğini gösteren belgenin saklanması da en az bunlar kadar önemlidir.

3. Değer Kaybının Yanlış Hesaplanması:
Bazı dosyalarda değer kaybı olduğundan düşük gösterilebilmektedir. Çözüm: A.5/a ölçütü kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri farkı olduğuna göre, itiraz da bu iki değerin nasıl belirlendiği üzerinden kurulmalıdır. Emsal ilan verileri, aracın donanımı ve onarım kapsamı somut biçimde gösterilmelidir. Kilometrenin hesaba etkisini ayrıntılı ele aldığımız değer kaybı hesaplamasında araç kilometresi nasıl etki eder yazımız bu noktada yol gösterir.

4. Sürecin Uzaması:
Kanuni süreler olmasına rağmen dosya uzayabilir; uzamanın başlıca sebepleri eksik belge nedeniyle kapatılıp yeniden açılan dosya, bilirkişi görevlendirilmesi ve hakemin değiştirilmesidir. Çözüm: Araç Değer Kaybı Tazminatı Tahkim Başvurusu yaptıktan sonra kanuni süreleri takip etmek ve baştan eksiksiz bir başvuru yapmak gereklidir. Hakemin dört aylık süresi aşılırsa uyuşmazlığın yetkili mahkemece çözüleceği (m.30/16), hakem mücbir sebep ya da listeden silinme nedeniyle değiştirilirse yeni hakem için dört aylık sürenin yeniden işleyeceği (Tahkim Yön. m.16/10) unutulmamalıdır.

5. Poliçe Kapsamı Hakkında Yetersiz Bilgi:
Araç değer kaybına ilişkin birçok kişi, poliçe kapsamını eksik bilmekte ya da yanlış değerlendirmektedir. Çözüm: Zorunlu trafik sigortası ile kaskonun kapsamı ayrıdır; değer kaybı kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından istenir. Poliçe şartlarında oluşabilecek anlaşmazlıkta hukuki danışmanlık alınması faydalı olacaktır.

6. Tahkim Kararına İtiraz Sürecinin Zorlukları:
Tahkim kararından memnun olmayan tarafların itiraz prosedürleri kafa karıştırıcı olabilmektedir. Çözüm: İtiraz süresi kararın bildiriminden itibaren on gündür ve bir defaya mahsustur; itiraz için başvuru ücretinin yeniden yatırılması şarttır. Süreye ilişkin ayrıntılar için Sigorta Tahkim Komisyonu kararına itiraz yazımızı inceleyebilirsiniz.

7. Motosiklet, Ticari Araç ve Pert Kayıtlı Araçlar:
Motosiklet ve ticari araçlar için de değer kaybı talep edilebilir; ölçüt araç türü değil, ikinci el değerindeki azalmadır. Ticari araçlarda ayrıca kazanç kaybı gündeme gelir, ancak bu kalem KTK m.92/k uyarınca zorunlu trafik sigortası teminatı dışındadır ve kusurlu sürücü ile işletenden istenir. Trafikten çekme veya hurda kaydı bulunan araçların değer kaybı talepleri ise m.92/l uyarınca teminat dışıdır. Çözüm: Talebin hangi kaleme girdiği baştan belirlenmeli ve her kalem doğru muhataba yöneltilmelidir; ayrıntı için pert kaydı olan aracın sonraki kazalarında değer kaybı tazminatı yazımıza bakabilirsiniz.

8. Kusur Oranına İtiraz:
Sigorta şirketinin esas aldığı kusur oranı tazminatı doğrudan düşürür. Çözüm: Kolluk tutanağında kusur oranı yazmaz; uyuşmazlıkta oranı hakem veya mahkeme belirler. Sigorta aşamasında ise kusur oranına itirazın, eksper raporuna itirazdan ayrı bir kanalı vardır: taraflarca doldurulan tutanağa dayanan maddi hasarlı kazalarda SBM Tutanak Değerlendirme Komisyonu’nun %0, %50 ya da %100 olarak belirlediği kusur oranına, 2017/18 sayılı Genelge m.4/1 uyarınca bildirimden itibaren beş iş günü içinde, bir defaya mahsus ve ilave belgeyle sigorta şirketine itiraz edilebilir; bu süre kaçsa da tahkim ve dava yolu açıktır. Eksper raporuna itiraz kusur oranını değiştirmez. Ayrıntı için trafik kazası kusur oranına itiraz yazımıza bakabilirsiniz. Dosyaya sunulan fotoğraf, kamera kaydı ve tanık beyanı bu belirlemeyi etkiler. Kısmi kusurun talebi ortadan kaldırmadığını, yalnızca tutarı düşürdüğünü ele aldığımız kısmi kusurlu sürücü değer kaybı talep edebilir mi yazımız bu konuda ayrıntılıdır.

Sonuç olarak, iyi hazırlanmış bir başvuru ve süreç yönetimi sayesinde bu sık karşılaşılan sorunların üstesinden gelmek mümkündür. Hak kaybına uğramamak adına belgelerin eksiksiz hazırlanması ve sürecin yakından takip edilmesi gereklidir. Tahkim komisyonunun etkin bir çözüm platformu olduğu unutulmamalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Araç değer kaybı tahkim başvurusu nasıl yapılır?

Önce kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasına yazılı başvuru yapılır ve teslimi belgelenir. Talep reddedilir, eksik ödenir ya da trafik sigortasında 15 gün içinde yazılı cevap gelmezse (KTK m.97) Sigorta Tahkim Komisyonu’na çevrimiçi ya da merkez veya büro üzerinden fiziki olarak başvurulur. Başvuruya kimlik fotokopisi, kaza tespit tutanağı, eksper raporu, ruhsat, sigortaya yazılı başvuru ile teslim kanıtı ve varsa ret yazısı, talebi açıklayan beyan, varsa onarım faturaları ve vekâletname eklenir; başvuru ücreti ve tebligat gideri yatırılır.

Değer kaybı tahkim başvurusu ne kadar sürer?

Hakem, görevlendirildiği tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır (5684 m.30/16). Dosya hakeme gitmeden önce raportör incelemesi en fazla 15 gün sürer. Karar, Komisyon müdürünce en geç üç iş günü içinde taraflara bildirilir. İtiraz yoluna gidilirse itiraz heyeti iki ay içinde karar verir.

Tahkim başvurusu için son tarih nedir?

Sınırı belirleyen KTK m.109 zamanaşımıdır: zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl. Kaza suç oluşturuyorsa ve ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülüyorsa o süre uygulanır; yalnız maddi hasarlı kazada bu uzama kural olarak işlemez. “Ret cevabından sonra 15 gün içinde başvurulmalı” biçiminde bir hak düşürücü süre yoktur.

Değer kaybı için tahkime başvuru online yapılabilir mi?

Evet. Tahkim Yönetmeliği m.16/1, Komisyonun merkezi ve ikametgâh ya da riziko yerindeki büro yanında Komisyonun elektronik ortamını da başvuru kanalı sayar. Online başvuruya Komisyonun sitesindeki çevrim içi işlemlerden e-Devlet kimlik doğrulamasıyla girilir, form girilen bilgilerden kendiliğinden oluşur, ücret aynı gün 23.59’a kadar ödenir ve dosya verilen başvuru numarasıyla takip edilir.

Değer kaybı tahkim başvurusu için gerekli evraklar nelerdir?

Başvuru formu, başvuru ücreti ve tebligat gideri ödemesi, kimlik fotokopisi, sigortaya yazılı başvuru ile teslim kanıtı, varsa ret ya da eksik ödeme yazısı, kaza tespit tutanağı, ekspertiz yapıldıysa eksper raporu, araç ruhsatı ve talebi açıklayan beyan gerekir. Onarım faturası, fotoğraflar ve bağımsız ekspertiz raporu destekleyici delildir; avukatla başvuruda vekâletname ve baro pulu eklenir.

Eksik belgeyle tahkime başvurursam ne olur?

Raportör uyuşmazlığın bilgi ve belge eksikliğinden kaynaklandığını tespit ederse eksiği beklemez; durumu taraflara bildirip dosyayı kapatır ve başvuru ücretinin yüzde ellisi iade edilir (Tahkim Yön. m.16/5). Eksik tamamlanarak yeniden başvurulması gerekir. Fark ettiğiniz eksik belgeyi raportör incelemesi başlamadan “Online Belge Gönderimi” menüsünden iletmek bu sonucu önler.

Tahkime başvurmak zamanaşımını keser mi?

Evet. TBK m.154/2 uyarınca alacaklının hakeme başvurması zamanaşımını keser ve Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru bu kapsamdadır. Sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru ise TBK m.154’te sayılmadığı için zamanaşımını kesmez; sigortacının kısmi ödemesi borcun ikrarı olarak keser. KTK m.109 uyarınca sigortacıya karşı kesilen zamanaşımı kusurlu sürücü ve işletene karşı da kesilmiş sayılır.

Tahkim başvuru ücreti ne kadar, kaybedersem ne öderim?

Başvuru ücreti uyuşmazlık tutarına göre kademelidir; 0-8.500 TL için 600 TL, 8.501-17.000 TL için 1.200 TL, 17.001-85.000 TL için 1.750 TL, 85.001 TL üzerinde tutarın %1,8’i alınır. Tebligat gideri KEP adresiyle 75 TL, KEP’siz 325 TL’dir. Hakem ücretini Komisyon öder, harç alınmaz. Talebiniz kısmen ya da tamamen reddedilirse aleyhinize hükmedilecek vekâlet ücreti, tarifedeki tutarın beşte biridir (m.30/17); Tahkim Yönetmeliği m.16/13’e göre bu oran her iki taraf için de geçerlidir. Bilirkişi görevlendirilirse ücreti ara kararla ayrıca yatırılır.

Değer kaybı davası görevli mahkeme hangisidir?

Dava sigorta şirketine karşı açılıyorsa TTK m.4 ve m.5 uyarınca mutlak ticari dava sayılır ve asliye ticaret mahkemesi görevlidir; yalnızca kusurlu sürücü ve işletene karşı açılan haksız fiil davasında asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Yetkili mahkeme KTK m.110 uyarınca sigortacının şubesinin, sözleşmeyi yapan acentenin veya kaza yerinin bulunduğu yer mahkemesidir; trafik sigortası Genel Şartları C.7 maddesi buna sigortacının merkezinin ve zarar görenin ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesini de ekler.

Tahkim başvurusundan önce arabulucuya gitmek gerekir mi?

Hayır. Arabuluculuk, TTK m.5/A uyarınca ticari davalarda dava şartıdır ve Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru bir dava olmadığından bu şart aranmaz. Buna karşılık sigorta şirketine karşı mahkemede dava açılacaksa arabulucuya başvurmadan dava açılamaz.

Tüketici hakem heyetine başvurdum, tahkime gidebilir miyim?

Hayır. 5684 m.30/14 uyarınca mahkemeye ve tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamaz; Tahkim Yönetmeliği m.16/2-b aynı alacak için başlatılmış icra takibini de bu engele ekler. Bu nedenle mercii seçimi başvurudan önce yapılmalı, aynı talep birden fazla mercie taşınmamalıdır.

Tahkim dosyamı nereden sorgularım, e-Devlet’te görünür mü?

Tahkim dosyası e-Devlet’in hizmet listesinde ayrı bir kalem olarak görünmez; sorgulama Sigorta Tahkim Komisyonu’nun kendi çevrim içi işlemleri üzerinden başvuru numarasıyla yapılır ve bu işlemlere giriş e-Devlet kimlik doğrulamasıyla olur. Başvuru numarasını bilmeyenler için Komisyonun ayrıca numara öğrenme ekranı vardır. Kısacası tahkim dosya sorgulama e-Devlet şifresiyle yapılır, ama e-Devlet’in kendi ekranında değil, Komisyonun sitesinde. e-Devlet’te görünen kayıtlar trafik poliçe ve hasar bilgileri, eksper atama durumu ve düzenlenmiş eksper raporlarıdır; ödeme hareketi ve şirketin dosya içi yazışmaları görünmez. Ayrıntı için araç değer kaybı tahkim dosyası sorgulama yazımıza bakabilirsiniz.

Kusurluysam değer kaybı alabilir miyim?

Kusurunuzun tamamı size aitse karşı tarafın sigortasından talepte bulunamazsınız; KTK m.92/g hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen talepleri teminat dışı bırakır. Kısmi kusurlu iseniz kusurunuza denk gelen kısım düşülerek kalan bölüm için talep hakkınız devam eder. “%50’nin altında kusur” biçiminde bir eşik kuralı bulunmamaktadır.

Sigortanın teklifini kabul edip imzaladım, hakkım tamamen bitti mi?

Hayır. KTK m.111/2 uyarınca tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir. Ayrıca m.111/1 uyarınca kanunun öngördüğü sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir.

Dosyanızın hangi aşamada olduğundan bağımsız olarak, talebin doğru muhataba ve doğru mercie yöneltilmesi sonucu belirleyen ilk adımdır. Başvurunuzun kurulmasında destek almak isterseniz araç değer kaybı avukatı sayfamız üzerinden büromuza ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş yerine geçmez. Yazıda yer verilen parasal sınırlar ile ücret tarifeleri yıl içinde güncellenebildiğinden, başvuru gününde Komisyonun kendi duyurularından teyit edilmelidir. Somut dosyanızda izlenecek yol kaza koşullarına, kusur durumuna ve belgelere göre değişir; adım atmadan önce bir avukata danışmanızı öneririz.