Araç Değer Kaybı Tazminatı Tahkim Süreci

Araç değer kaybı tazminatı tahkim süreci, sigorta şirketine yapılan başvurunun olumsuz sonuçlanmasından hakem kararının kesinleşmesine kadar geçen ve her aşaması kanunla süreye bağlanmış bir uyuşmazlık çözüm yoludur. Sürecin tamamı 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinde düzenlenmiştir: raportör incelemesi için 15 gün, hakem kararı için 4 ay, kararın bildirimi için 3 iş günü, itiraz için 10 gün. Bu yazı, tahkim dosyanızın hangi aşamada hangi süreye tabi olduğunu, sürenin ne zaman işlemeye başladığını ve paranın hangi noktada ödenebilir hâle geldiğini kanun lafzıyla adım adım anlatır.

Tahkime nasıl başvurulacağı, hangi belgelerin gerektiği ve başvuru şartları ayrı bir konudur; onları araç değer kaybı tazminatı tahkim başvurusu yazısında ayrıntılı olarak ele aldık. Burada ağırlık, başvuru yapıldıktan sonra dosyanın Komisyon içinde nasıl ilerlediği ve takvimin nasıl işlediği üzerinde.

Araç Değer Kaybı Tazminatı Süreci Nedir?

Araç değer kaybı tazminatı süreci, trafik kazasında hasar gören aracın onarıldıktan sonra ikinci el piyasasında uğradığı değer düşüklüğünün, kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından tahsil edilmesi için izlenen aşamaların bütünüdür. Süreç iki ayrı katmandan oluşur: önce sigorta şirketi aşaması, ardından bu aşamadan sonuç alınamazsa tahkim ya da dava aşaması.

Değer kaybının hukuki dayanağı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.5/a maddesidir. 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle bu madde yeniden yazıldı. Yeni metne göre maddi zararlar teminatı, “zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan mallar üzerindeki azalma”dır. Yani değer kaybı artık teminatın ayrı bir uzantısı değil, doğrudan içinde sayılan bir kalemdir.

Aynı maddenin getirdiği ikinci yenilik, tespit yönteminde. Değer kaybı, sigortacının atadığı sigorta eksperi tarafından; aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarımdan sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark dikkate alınarak tespit edilir. Araç hasarı için zaten eksper atanmışsa, aynı eksper değer kaybı tutarına da raporunda yer vermek zorundadır — hak sahibinin ayrıca kendi ekspertiz raporunu hazırlatması ve bunun ücretini üstlenmesi gerekmez.

Üçüncü ve en pratik yenilik ise başvuruda: “Bu teminat kapsamında araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir.” Bu cümle, uzun yıllar boyunca zorunlu sayılan ayrı değer kaybı dilekçesini geçerlilik şartı olmaktan çıkardı. Dilekçe hâlâ yararlıdır, çünkü talebin içeriğini ve tarihini ispatlar; ancak dilekçe verilmedi diye talep doğmamış sayılmaz. Konunun ayrıntısı için değer kaybı başvuru dilekçesinin nasıl yazılacağı ve 1 Temmuz 2026 sonrası uygulama yazılarına bakabilirsiniz.

Araç Değer Kaybı Tazminatı Tahkim Süreci Ne Kadar Sürer?

Kanun, tahkim aşamasının tamamı için tek bir üst süre koymaz; her aşamaya ayrı süre koyar. Bu sürelerin toplamı, itiraz yoluna gidilmeyen bir dosyada yaklaşık beş buçuk ay, itiraz hakem heyetine gidilen bir dosyada ise yaklaşık sekiz ay eder. Aşağıdaki tablo, sigorta şirketine yapılan ilk başvurudan kararın kesinleşmesine kadar bütün kanuni süreleri tek yerde toplar.

Aşama	Kanuni süre	Süre ne zaman işlemeye başlar	Dayanak
Değer kaybı tutarının hak sahibine bildirimi	1 iş günü	Nihai eksper raporunun sigortacıya ulaştığı tarihi takip eden gün	ZMSS Gen. Şart. A.5/a
Sigortacının yazılı başvuruya cevabı	15 gün	Başvuru tarihi	KTK m.97
Sigortacının ödeme yükümlülüğü	8 iş günü	Belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ulaştığı tarih	KTK m.99
Cevapsızlık hâlinde tahkim kapısının açılması	15 iş günü	Sigortacıya başvuru tarihi	5684 m.30/13
Raportör incelemesi	en geç 15 gün	Başvurunun Komisyona ulaşması	5684 m.30/15
Hakemin reddi talebi	5 iş günü	Ret sebebinin öğrenildiği tarih	5684 m.30/15
Ret talebinin karara bağlanması	5 iş günü	Talebin Komisyona ulaşması	5684 m.30/15
Hakem kararı	en geç 4 ay	Hakemin görevlendirildiği tarih	5684 m.30/16
Kararın taraflara bildirimi	en geç 3 iş günü	Kararın Komisyon müdürüne tevdi edilmesi	5684 m.30/16
Karara itiraz	10 gün	Kararın Komisyonca ilgiliye bildirimi	5684 m.30/12
İtiraz hakem heyeti kararı	2 ay	İşin heyete intikali	5684 m.30/12
Zamanaşımı (talebin üst sınırı)	2 yıl / 10 yıl	Zararın ve sorumlunun öğrenilmesi / kaza günü	KTK m.109

Tablodaki sürelerin çoğu üst sınırdır, ortalama değildir. Raportör dosyayı 15 gün beklemek zorunda değildir; eksiksiz bir dosyayı birkaç gün içinde hakeme iletebilir. Hakem de dört ayı doldurmak zorunda değildir. Pratikte süreyi belirleyen şey kanuni tavan değil, dosyanın eksiksiz olup olmadığı ve ek bilgi-belge yazışması yapılıp yapılmadığıdır. Sigorta şirketinin dosyasını ne kadar sürede kapattığına dair ayrı bir değerlendirmeyi sigortanın değer kaybı dosyasını ne kadar sürede sonuçlandırdığı yazısında bulabilirsiniz.

Tahkim Öncesi Sigorta Şirketi Aşaması Kaç Gün Sürer?

Tahkim, doğrudan başvurulabilen bir yol değildir. 5684 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 13. fıkrası açık: “Komisyona gidilebilmesi için, sigortacılık yapan kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişinin, uyuşmazlığa konu teşkil eden olay ile ilgili olarak sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olması gerekir.” Aynı fıkranın devamı ikinci bir kapı açar: “Sigortacılık yapan kuruluşun, başvuru tarihinden itibaren onbeş iş günü içinde yazılı olarak cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir.”

Burada sık karışan üç ayrı süre vardır ve bunların birbirinin yerine kullanılması hak kaybına yol açar. Rakip içeriklerin çoğunda “sigorta 15 gün içinde ödeme yapmak zorundadır” cümlesine rastlanır; bu cümle iki kanunun iki farklı süresini birbirine karıştırır.

Süre	Neyi düzenler	Başlangıcı	Kaynağı
15 gün	Sigortacının başvuruyu yazılı olarak cevaplama yükümlülüğü	Başvuru tarihi	KTK m.97
8 iş günü	Sigortacının teminat sınırları içindeki tutarı ödeme yükümlülüğü	Belgelerin merkeze ulaştığı tarih	KTK m.99
15 iş günü	Cevapsızlık hâlinde tahkim yolunun açılması	Sigortacıya başvuru tarihi	5684 m.30/13

Pratikte hangi kapıyı kullanacağınız, sigortacının davranışına göre değişir. Sigortacı süresinde olumsuz cevap verirse, bu yazı doğrudan “talebin olumsuz sonuçlandığını belgeleyen” evrak olur ve 15 iş gününü beklemenize gerek kalmaz. Sigortacı hiç cevap vermezse, başvuru tarihinden itibaren 15 iş gününün dolmasını beklemeniz gerekir. Eksik ödeme yapılmışsa da talep “kısmen olumsuz sonuçlanmış” sayılır ve fark için tahkime gidilebilir; bu durumun ayrıntısını değer kaybı başvurusu reddedilirse ne yapılmalı yazısında ele aldık.

Bu aşamada kritik olan nokta, başvuru tarihinin ispatlanabilir olmasıdır. Genel Şartlar’ın C.5 maddesi tebliğ ve ihbarların noter aracılığıyla veya taahhütlü mektupla yapılacağını, imza karşılığı elden teslim ile telgrafın da taahhütlü mektup hükmünde olduğunu düzenler. Sözleşmede kararlaştırılmışsa elektronik yöntemler de kullanılabilir. Sadece çağrı merkezini aramak ya da kaydı olmayan bir e-posta göndermek, 15 iş günlük sürenin başladığını Komisyon önünde kanıtlamaya yetmeyebilir.

Araç Değer Kaybı Tazminatı Sürecinde Sigorta Şirketinin Rolü

Değer kaybını ödeyecek olan, kazada kusurlu olan tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. Sigortacının bu süreçteki rolü 1 Temmuz 2026’dan sonra belirgin biçimde değişti: artık yalnızca gelen talebi değerlendiren pasif bir muhatap değil, tespiti yaptırmakla ve sonucu bildirmekle yükümlü aktif bir taraftır.

Eksperi kim atar, raporun ücretini kim öder

Genel Şartlar A.5/a maddesine göre değer kaybı, “Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi” tarafından tespit edilir. Araç hasarı için zaten bir eksper atanmışsa, tespiti yapan eksper değer kaybı tutarına da aynı raporda yer verir. Bunun doğrudan sonucu şudur: hak sahibinin piyasadan kendi parasıyla ayrı bir “değer kaybı ekspertiz raporu” aldırması, mevzuatın öngördüğü akış değildir. Eski içeriklerde sıkça geçen “önce özel bir ekspertiz raporu hazırlatın” tavsiyesi bugün gereksiz masraf anlamına gelir.

Rapordan çıkan tutara katılmıyorsanız yapılacak iş rapora itiraz etmektir; bunun usulünü 1 Temmuz 2026 sonrası eksper raporuna itiraz yazısında ayrıntılandırdık. Tahkim aşamasında hakemin önüne gelen dosyada bilirkişi incelemesi yapılması da mümkündür; bilirkişi raporuna itirazın nasıl kurulacağı için bilirkişi raporuna itiraz yazısına bakabilirsiniz.

Bildirim yükümlülüğü ve bir iş günlük süre

A.5/a maddesinin son cümlesi sigortacıya somut bir takvim yükler: “Sigortacı, hesaplanan değer kaybı tutarını, yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla, en geç nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içerisinde hak sahibine bildirir.” Kalıcı veri saklayıcısı tanımı aynı tebliğle genişletildi ve kısa mesaj, e-posta, mobil uygulama, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi ile e-Devlet üzerinden kurulacak yapı bu kapsama alındı. e-Devlet kanalının bu süreçteki yerini e-Devlet üzerinden değer kaybı başvurusu yazısında ayrıca ele aldık.

Sigortacının teminat sınırlarını aşan bir zarar söz konusuysa, aşan kısım için muhatap sigortacı değildir. Poliçe limitinin üzerinde kalan tutar, aracın işleteni ve sürücüsünden genel hükümlere göre istenir. Bu talebin görüleceği yer ve usul farklıdır; sigortacıya karşı açılan davada arabuluculuk dava şartıyken (TTK m.4/1-a ve m.5/A), tahkime giderken arabuluculuk şartı aranmaz.

Araç Değer Kaybı Tazminatı İçin Gerekli Belgeler

Tahkim dosyasının süresini belirleyen tek değişken belge eksikliğidir. Raportör aşamasında eksik bilgi ya da belge tespit edilirse dosya beklemeye alınır ve 15 günlük inceleme süresi fiilen uzar. Bu nedenle dosyayı ilk seferde tam göndermek, süreci kısaltmanın en doğrudan yoludur.

Belge	Ne işe yarar	Nereden alınır
Kaza tespit tutanağı veya maddi hasarlı kaza tespit tutanağı	Olayın ve tarafların tespiti	Kolluk / taraflarca doldurulan tutanak
Sigortacıya yapılan başvurunun ispat belgesi	5684 m.30/13 şartının karşılandığını gösterir	Noter, taahhütlü mektup, KEP, imza karşılığı teslim
Sigortacının ret/eksik ödeme yazısı veya cevapsızlık beyanı	Talebin olumsuz sonuçlandığının belgesi	Sigorta şirketi
Eksper raporu	Değer kaybı tutarının tespiti	Sigortacının atadığı eksper
Ruhsat fotokopisi	Araç ve malik bilgisi	Araç sahibi
Onarım fatura ve belgeleri	Hasar gören kısımların ve işlemin kapsamı	Servis / tamirhane
Hasar fotoğrafları	Hasarın niteliğinin gösterilmesi	Hak sahibi
Kimlik fotokopisi ve banka hesap bilgisi (IBAN)	Başvurucunun teşhisi ve ödeme	Hak sahibi
Vekâletname (avukatla takipte)	Temsil yetkisi	Noter

Belge listesinde iki nokta özel dikkat ister. Birincisi, kolluk tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında yüzdeli kusur oranı yazmaz; tutanak yalnızca ihlal edilen kuralı ve olayın oluş biçimini gösterir. Kusur oranı, sigortacının değerlendirmesiyle veya hakemin/bilirkişinin incelemesiyle belirlenir. İkincisi, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 156/a-5 maddesi uyarınca maddi hasarlı ve araçların olay yerinden kaldırıldığı kazalarda kolluk tutanak düzenlemez; bu durumda taraflarca doldurulan tutanak esas alınır.

Belgelerin nasıl toparlanacağı ve başvurunun nasıl kurulacağı konusunda araç değer kaybı tazminatı başvurusu ile sigorta şirketine değer kaybı başvuru dilekçesi yazıları ayrıntılı bir yol haritası sunar.

Tahkim Komisyonuna Başvuru Süreci

Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 1. fıkrası uyarınca Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği nezdinde oluşturulmuş bir uyuşmazlık çözüm merciidir. Komisyon; bir Kurum temsilcisi, iki Birlik temsilcisi, bir tüketici derneği temsilcisi ve bir akademisyen hukukçunun katılımıyla teşekkül eder. Uyuşmazlıkları Komisyon üyeleri değil, listeye kayıtlı sigorta hakemleri ve raportörler çözer.

Araç değer kaybı tazminatı tahkim süreci bakımından zorunlu sigortalara özgü önemli bir ayrıntı vardır: kural olarak tahkim yolundan yararlanmak için sigortacının tahkim sistemine üye olması gerekirken, m.30/1’e 2013 yılında eklenen cümleyle zorunlu sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda ilgili kuruluş sisteme üye olmasa dahi hak sahipleri tahkim usulünden yararlanabilir. Trafik sigortası zorunlu sigorta olduğundan, değer kaybı talepleri bu güvencenin kapsamındadır.

Başvuru, Komisyonun kendi elektronik başvuru sistemi üzerinden ya da fiziki olarak yapılabilir. Başvuruyla birlikte uyuşmazlık tutarına göre belirlenen başvuru ücretinin yatırılması gerekir; ücret yatırılmadan dosya işleme alınmaz. Başvuru sırasında dikkat edilecek teknik ayrıntılar ve şartların tam listesi için tahkim başvurusu yazısına, sürecin bütününü kaza sonrası ilk adımdan itibaren görmek için ise araç değer kaybı nasıl alınır yazısına bakabilirsiniz.

Başvurunun kapalı olduğu tek bir hâl vardır ve bu hâl telafisi güçtür: 5684 m.30/14 uyarınca mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamaz. Değer kaybı talebini önce tüketici hakem heyetine götürmek, tahkim kapısını kapatır. Bu, uygulamada en sık yapılan usul hatalarından biridir.

Başvuru Komisyona Ulaştıktan Sonra Ne Oluyor?

Başvuru Komisyona ulaştığında doğrudan hakeme gitmez. 5684 m.30/15’in ilk cümlesi bunu açıkça düzenler: “Sigortacılık yapan kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişinin Komisyona başvurusu, öncelikle raportörler tarafından incelenir. Raportörler en geç onbeş gün içinde incelemelerini tamamlamak zorundadır.” Rakip içeriklerin neredeyse tamamının atladığı bu aşama, dosyanın kaderini belirleyen ilk filtredir.

Raportörün üç olası çıktısı vardır. Birincisi, uyuşmazlığı kendisi çözebilir; taraflar arasındaki fark basit bir hesap hatası ya da eksik belgeden kaynaklanıyorsa dosya hakeme gitmeden kapanabilir. İkincisi, dosyada eksik bilgi veya belge tespit ederse tarafları bilgilendirir ve tamamlanmasını bekler. Üçüncüsü, çözülemeyen başvuruyu sigorta hakemine iletir. Kanun metni bu son ihtimali “raportörler tarafından çözümlendirilemeyen başvurular sigorta hakemine iletilir” ifadesiyle karşılar.

Buradan çıkan pratik sonuç şudur: dört aylık hakem süresi, başvuru tarihinde değil, hakemin görevlendirildiği tarihte başlar. Raportör aşamasında geçen 15 güne, eksik belge yazışmalarında geçen ek süre de eklenir. Dosyanızın hangi aşamada olduğunu görmek istiyorsanız Komisyonun sorgulama ekranı bu bilgiyi verir; kullanımını tahkim dosyası sorgulama yazısında adım adım anlattık.

Komisyonun iç işleyişine ilişkin usul ve esaslar, m.30/21 uyarınca çıkarılan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’te düzenlenmiştir. Yönetmeliğin kapsamı ve düzenlediği konular hakkında sigortacılıkta tahkime ilişkin yönetmelik yazımızda ayrıntılı bilgi bulunuyor.

Hakem ve Hakem Heyeti Ataması Nasıl Yapılır?

Uyuşmazlığa hangi hakemin bakacağını taraflar seçmez; Komisyon, sigorta hakemi listesinden seçer. Hakem olabilmek için kanunun aradığı şartlar ağırdır: sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en az on yıl deneyim ve en az dört yıllık yükseköğrenim (m.30/8). Hakemler yalnız hayat ya da hayat dışı gruplarından birinde görev yapar; trafik sigortası uyuşmazlıkları hayat dışı grubuna girer.

Hakem heyeti hangi tutarda zorunlu hâle gelir

Kanun metni, uyuşmazlık tutarının 15.000 TL ve üzerinde olduğu hâllerde en az üç sigorta hakeminden oluşan heyet kurulmasını zorunlu tutar. Ancak bu rakam kanunun ilk hâlindeki maktu tutardır. Kanunun 30/22. fıkrası, maddedeki maktu para miktarlarının Üretici Fiyatları Endeksi artış oranını aşmamak üzere artırılmasına yetki verir ve bu yetki her yıl kullanılır. 22 Ocak 2026 tarihinden itibaren yürürlükte olan güncel sınırlar aşağıdaki tablodadır.

Eşik	Kanun metnindeki maktu tutar	22.01.2026’dan itibaren geçerli tutar	Sonucu
İtiraz sınırı	5.000 TL	35.000 TL ve üzeri	Bu tutarın altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararı kesindir, itiraz edilemez
Hakem heyeti teşekkül sınırı	15.000 TL	122.000 TL ve üzeri	En az üç hakemden oluşan heyet zorunludur
Temyiz sınırı	40.000 TL	383.000 TL üzeri	İtiraz üzerine verilen karara karşı temyiz yolu açıktır

Kanun metnindeki rakamlarla güncel rakamlar arasındaki bu fark, konuyla ilgili içeriklerin büyük bölümünde hâlâ görünmüyor. Kanunu okuyup “15.000 TL altındaki kararlar kesindir” sonucuna varmak bugün yanlıştır; doğru sınır 35.000 TL’dir ve 15.000 TL heyet teşekkülüne ilişkin ayrı bir eşikti. Güncel tutarları Sigorta Tahkim Komisyonu’nun parasal sınırlar duyurusundan teyit edebilirsiniz. Sınırların yıl içinde değiştiği düşünülerek, başvuru öncesinde Komisyonun kendi sayfasına bakmak yerinde olur. Sınırların hukuki sonuçlarını itiraz ve temyiz sınırları yazısında ayrıca ele aldık.

Hakemi reddetme hakkı ve süresi

Seçilen hakem, mücbir sebep ve umulmayan hâller dışında görevi reddedemez. Buna karşılık taraflar, hâkimin reddi sebeplerine dayanarak hakemi reddedebilir. Ret talebi Komisyona, durumun öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde dilekçeyle yapılır; Komisyon müdürü iki tarafın görüşünü aldıktan sonra en geç beş iş günü içinde karar verir. Hakemlerin tarafsızlığı ayrıca m.30/19 ile güvenceye alınmıştır: sigorta şirketlerinin, eksperlerin, acentelerin ve brokerlerin ortakları ile bunlarda mesleki faaliyette bulunanlar sigorta hakemliği yapamaz; bu yasak eş ve çocukları için de geçerlidir.

Hakem Kararı Kaç Ayda Çıkar?

Hakem kararının süresi kanunda net bir tavanla belirlenmiştir. 5684 m.30/16: “Hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermeye mecburdur. Aksi hâlde, uyuşmazlık yetkili mahkemece halledilir. Ancak, bu süre tarafların açık ve yazılı muvafakatleriyle uzatılabilir.” Bu düzenleme, tahkimi tercih etmenin en somut gerekçesidir: dava yolunda bu tür bir kanuni tavan yoktur.

Dört aylık sürenin aşılmasının yaptırımı, kararın geçersiz sayılması değil, uyuşmazlığın mahkemeye taşınmasıdır. Süre yalnızca tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir; zımni kabul, sessiz kalma ya da tek taraflı talep yeterli değildir. Uygulamada hakemler, dosyada bilirkişi incelemesi gerektiğinde tarafların muvafakatini talep eder.

Karar verildikten sonra hakem, kararını Komisyon müdürüne tevdi eder. 22 Temmuz 2020 tarihli 7251 sayılı Kanun’la değiştirilen son cümle uyarınca “Komisyon Müdürünce karar en geç üç iş günü içinde taraflara bildirilir; ayrıca kararın aslı dosya ile birlikte Komisyonca saklanır.” İtiraz süresinin başlangıcı, kararın verildiği tarih değil, bu bildirim tarihidir. Bildirimin ne zaman yapıldığını takip etmek, itiraz hakkını kaybetmemenin ilk şartıdır.

Değer Kaybı Parası Ne Zaman Yatar?

Bu soruya verilen en yaygın cevap yanlıştır. Ne 5684 sayılı Kanun’da ne de Genel Şartlar’da, kesinleşen tahkim kararı üzerine sigortacının ödeme yapması için ayrı bir süre öngörülmüştür. “Tahkim kararından sonra sigorta 15 gün içinde öder” ya da “karar çıkınca 8 iş günü içinde yatar” biçimindeki bilgiler, KTK m.97 ve m.99’daki başvuru aşamasına ait süreleri karar aşamasına taşıyarak kurulmuş yanlışlardır.

Doğru cevap, kararın icra edilebilirlik kazandığı ana bakar. 5684 m.30/12, itiraz yoluna başvurulması hâlinde “itiraz üzerine hakem kararının icrası durur” der. Bu hüküm, itiraz edilmediği takdirde kararın icra edilebilir olduğunu zorunlu olarak varsayar. Dolayısıyla ödeme takvimi şöyle işler:

1. Karar taraflara bildirilir (bildirim en geç 3 iş günü içinde yapılır).
2. İtiraz sınırının altındaki uyuşmazlıklarda karar bildirimle birlikte kesindir.
3. İtiraz sınırı ve üzerindeki uyuşmazlıklarda, bildirimden itibaren 10 günlük itiraz süresi işler. Süresinde itiraz edilmezse karar kesinleşir.
4. Kesinleşen karar üzerine sigortacı ödemeyi kendiliğinden yapmazsa, karar icra takibine konu edilir.

Uygulamada sigorta şirketlerinin büyük bölümü kesinleşen kararı icraya gerek kalmadan öder, çünkü icra aşamasında faiz ve takip masrafları da yüklerine eklenir. Ancak bu bir kanuni yükümlülük süresi değil, ticari bir davranıştır; gecikme hâlinde beklemek yerine takip başlatmak hak sahibinin elindedir. Eksper aşamasında ödeme takvimini merak ediyorsanız eksper geldikten sonra para ne zaman yatar yazısı bu aşamayı ayrıca ele alıyor.

Tahkim Kararına İtiraz ve Sonraki Adımlar

Hakem kararına itiraz, 5684 m.30/12’de düzenlenmiştir ve genel tahkim hukukundan farklı, kendine özgü bir mekanizmadır. Genel tahkimde hakem kararına karşı yalnızca bölge adliye mahkemesinde iptal davası açılabilirken (HMK m.439), sigorta tahkiminde uyuşmazlık Komisyon içinde kurulan bir itiraz hakem heyeti önüne götürülür.

İtiraz süresi ve tutar eşiği

Kanun metni şöyledir: itiraz sınırının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir; bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklarda ise “kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir.” İtiraz talebinde bulunabilmek için başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır. Süresinde itiraz edilmezse karar kesinleşir ve itiraz üzerine verilen karar da kural olarak kesindir.

Güncel itiraz sınırı 22 Ocak 2026’dan itibaren 35.000 TLdir. Değer kaybı uyuşmazlıklarının önemli bir bölümü bu tutarın altında kaldığından, birçok dosyada hakem kararı ilk ve son karardır. Bu, tahkim yolunu tercih ederken hesaba katılması gereken bir risktir: süreç hızlıdır ama düşük tutarlı dosyalarda tek dereceli işler.

19 Mart 2026 değişikliği: hangi tarihteki sınır esas alınır

Parasal sınırlar yıl içinde değiştiği için, hangi tarihteki sınırın uygulanacağı sonucu doğrudan etkiler. Komisyonun 19 Mart 2026 tarihli duyurusuna göre itiraz ve temyiz bakımından artık başvurunun yapıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır; hakem heyeti teşekkülü bakımından ise heyetin teşekkül edeceği tarihteki miktar dikkate alınır. Bu düzenlemeden önce kararın verildiği tarihteki sınırlar kullanılıyordu. Değişiklik, uzun süren dosyalarda başvuru anında var olan itiraz hakkının sonradan yükselen bir eşikle ortadan kalkmasını önler.

İtirazın sonuçları ve süresi

İtiraz talebi münhasıran bu talepleri incelemek üzere Komisyon tarafından teşkil edilen hakem heyetlerince incelenir ve işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde karara bağlanır. İtiraz üzerine hakem kararının icrası durur; yani ödeme, itiraz sonuçlanana kadar beklemeye alınır. Heyet kararı düzeltebilir, onayabilir ya da kaldırabilir. Karara itiraz sürecinin ayrıntılı işleyişini sigorta tahkim komisyonu kararına itiraz yazısında ele aldık.

Temyiz Sınırı ve Her Hâlükârda Temyize Açık Dört Durum

İtiraz üzerine verilen kararlar kural olarak kesindir; ancak kanun bunun iki istisnasını düzenler. Birincisi tutar eşiğidir: güncel temyiz sınırı olan 383.000 TL’nin üzerindeki uyuşmazlıklarda itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidilebilir. Bu, mevzuat metninde “kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar” olarak yer alan maktu tutarın 22 Ocak 2026’dan itibaren güncellenmiş hâlidir.

İkinci istisna tutardan bağımsızdır. Kanun, dört hâlde her hâlükârda temyiz yolunun açık olduğunu belirtir:

• Tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmiş olması,
• Talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmiş olması,
• Hakemlerin yetkileri dâhilinde olmayan konularda karar vermesi,
• Hakemlerin, tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi.

Bu dört hâl, düşük tutarlı bir değer kaybı dosyasında dahi temyiz kapısını açar. Örneğin hakem dört aylık süre dolduktan sonra karar vermişse ya da talep edilen kalemlerden biri hakkında hiç karar vermemişse, uyuşmazlık tutarı ne olursa olsun temyiz mümkündür. Kanun, temyize ilişkin usul ve esaslar bakımından genel yargılama hükümlerine yollama yapar. Kanunun tam metnine 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu üzerinden ulaşabilirsiniz.

Tahkim Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Araç değer kaybı tazminatı tahkim süreci, dosya üzerinden yürüyen bir yargılamadır. Hakemler, m.30/15’in son cümlelerinden birinde belirtildiği gibi “sadece kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir”. Duruşma yapılmaz, tanık dinlenmez. Bu yapı süreci hızlandırır ama aynı zamanda dosyanın ilk gönderildiği hâlinin belirleyici olması sonucunu doğurur.

Bu nedenle başvuru dilekçesinde talebin miktarı, dayanağı ve hesaplama biçimi açıkça gösterilmelidir. Talep edilmeyen bir kalem hakkında hakem karar veremez; nitekim kanun, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmesini temyiz sebebi sayar. Aynı şekilde, faiz talebinin başvuru dilekçesinde yer alması gerekir; sonradan eklenmesi mümkün olmayabilir.

Kusur oranına itiraz edilecekse, buna ilişkin iddia ve delillerin de başvuruyla birlikte sunulması gerekir. Kusur oranı, sigorta uygulamasında ve yargılamada farklı ölçütlerle belirlenebilir; tutanakta yazılı olmadığı için bu konudaki iddianın gerekçelendirilmesi hak sahibine düşer. Kısmi kusurun talebi nasıl etkilediğini kısmi kusurlu sürücü değer kaybı talep edebilir mi yazısında ele aldık.

Son olarak, tahkim yoluna giderken vekâletnamenin kapsamı kontrol edilmelidir. Avukat aracılığıyla takipte, tahkim ve sulh gibi işlemler için vekâletnamede özel yetki aranır. Süreci avukatsız yürütmenin sınırlarını değer kaybı tazminatını avukatsız almak yazısında değerlendirdik.

Tahkim Sürecini Uzatan Yedi Etken

Kanuni süreler sabittir; dosyanın gerçekte ne kadar sürdüğünü belirleyen ise bu sürelerin kaç kez yeniden işlemeye başladığıdır. Aşağıdaki tablo, uygulamada süreyi uzatan başlıca etkenleri ve bunların yaklaşık etkisini gösterir.

Etken	Sürece etkisi	Önlenmesi
Başvuru ücretinin eksik veya hatalı yatırılması	Dosya hiç işleme alınmaz	Ödeme numarasının doğru girildiğinden emin olun
Sigortacıya başvurunun ispatlanamaması	m.30/13 şartı karşılanmaz, başvuru reddedilir	Noter, taahhütlü mektup veya KEP kullanın
Eksik belge nedeniyle raportör yazışması	15 günlük inceleme fiilen uzar	Belge listesini eksiksiz gönderin
Hakemin reddi talebi	5 + 5 iş günü ek süre	Yalnız gerçek ret sebebi varsa kullanın
Bilirkişi incelemesi ihtiyacı	Dört aylık sürenin muvafakatle uzatılması gündeme gelir	Hesaplamayı destekleyen belgeleri baştan sunun
Heyet teşekkülü gereken tutar	Üç hakemin atanması ve müzakeresi zaman alır	Kaçınılmaz; tutar 122.000 TL ve üzerindeyse zorunludur
Karara itiraz edilmesi	10 gün + 2 ay ek süre, icra durur	İlk başvuruyu eksiksiz kurgulayın

Bu tablodaki ilk üç satır tamamen başvurucunun kontrolündedir ve toplamda haftalarla ölçülen bir fark yaratır. Dört aylık hakem süresinden tasarruf etmek mümkün değildir, ama dosyanın hakeme ne kadar sürede ulaştığı büyük ölçüde hazırlığın kalitesine bağlıdır.

Tahkime Ne Zamana Kadar Başvurabilirsiniz?

Değer kaybı talebinin zamanaşımı, Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesinde düzenlenmiştir ve iki ayrı süre içerir: “Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.”

Bu iki süre birlikte işler. İki yıllık süre öğrenmeyle başlar; on yıllık süre ise kaza gününden itibaren mutlak üst sınırdır. “Kaza tarihinden itibaren iki yıl” biçimindeki yaygın anlatım, iki farklı süreyi tek cümlede birleştirdiği için yanlıştır ve hak sahibini gereksiz yere aceleye sürükler.

Maddenin ikinci fıkrası önemli bir genişletme getirir: “Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.” Kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa, örneğin taksirle yaralamaya yol açmışsa, ceza zamanaşımı süresi maddi tazminat talebine de uygulanır ve süre uzar.

Üçüncü fıkra ise sigortacı bakımından kritiktir: “Zamanaşımı, tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse, sigortacıya karşı da kesilmiş olur. Sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı, tazminat yükümlüsü bakımından da kesilmiş sayılır.” Sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru bu nedenle yalnızca tahkim kapısını açan bir işlem değil, aynı zamanda zamanaşımı bakımından da sonuç doğuran bir adımdır. Zamanaşımı rejiminin tamamı için trafik kazası tazminat zamanaşımı yazısına bakabilirsiniz.

Araç Değer Kaybı Tazminatında Hukuki Süreç ve Haklarınız

Değer kaybı talebinde bulunabilmek için kusursuz olmak gerekmez. Zorunlu mali sorumluluk sigortası bakımından teminat dışında kalan, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısımdır (KTK m.92/g). Yüzde otuz kusurlu olan bir sürücü, zararının yüzde yetmişini talep etmeye devam edebilir. “Kusur oranı belirli bir eşiğin altında olmalıdır” biçimindeki eşik anlatımlarının mevzuatta karşılığı yoktur.

Buna karşılık bazı kalemler gerçekten teminat dışıdır. Aracın kullanılamamasından doğan mahrumiyet ve kazanç kaybı, zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamında değildir (KTK m.92/k). Bu talep ortadan kalkmaz, ancak muhatabı değişir: işleten ve sürücüden genel hükümlere göre istenir. Aynı şekilde, trafikten çekme veya hurdaya ayırma hâllerinde değer kaybı teminatı işlemez (KTK m.92/l).

Yetersiz olduğu açıkça belli bir anlaşma imzalanmışsa iş bitmiş sayılmaz. KTK m.111 iki yönlü bir koruma getirir: birinci fıkra, kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaları geçersiz sayar; ikinci fıkra ise “tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir” der. İbraname imzalamış olmak, tahkime başvurmanın önünde mutlak bir engel değildir.

Tahkim yerine dava yolu seçilecekse görevli mahkeme, davalıya göre değişir. Sigortacıya karşı açılan davalar ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemesinde görülür; bu davalarda arabuluculuk dava şartıdır. İşleten veya sürücüye karşı açılan haksız fiil davası ise asliye hukuk mahkemesinin görev alanındadır. Yetki bakımından KTK m.110/2, davanın sigortacının şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde ya da kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde açılabileceğini düzenler. Dava yolunun ayrıntıları için araç değer kaybı davası yazısına bakabilirsiniz.

Tahkim mi Dava mı? Süre ve Maliyet Karşılaştırması

Değer kaybı uyuşmazlığında tahkim ve dava birbirinin alternatifidir; ikisine birden başvurulamaz. Araç değer kaybı tazminatı tahkim süreci ile dava yolu arasında seçim yapılırken bakılması gereken üç ölçüt vardır: süre, maliyet ve karara karşı başvuru imkânı.

Ölçüt	Sigorta tahkimi	Dava
Karar için kanuni süre	En geç 4 ay (5684 m.30/16)	Kanuni tavan yok
Arabuluculuk dava şartı	Aranmaz	Sigortacıya karşı açılan ticari davada aranır (TTK m.5/A)
Yargılama biçimi	Evrak üzerinden	Duruşmalı
Başlangıç maliyeti	Uyuşmazlık tutarına göre başvuru ücreti	Harç ve gider avansı
Hakem/bilirkişi ücreti	Hakem ücretini Komisyon öder (m.30/18)	Bilirkişi ücreti taraflarca karşılanır
Talep reddedilirse karşı vekâlet ücreti	AAÜT’de belirlenenin beşte biri (m.30/17)	AAÜT’nin tamamı
Karara karşı başvuru	İtiraz sınırının altında kesin	İstinaf yolu açık

Tablodaki iki satır, tahkimin en az bilinen ama en somut avantajını gösterir. 5684 m.30/17 uyarınca “talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir”. m.30/18 ise “hakem ücreti Komisyon tarafından ödenir” der. Bu iki hüküm birlikte, talebin reddedilmesi hâlinde ortaya çıkacak riski dava yoluna kıyasla belirgin biçimde küçültür.

Buna karşılık tahkimin dezavantajı, düşük tutarlı dosyalarda kararın tek dereceli olmasıdır. Uyuşmazlık tutarı itiraz sınırının altındaysa hakem kararı kesindir; beğenilmese de gidilecek bir üst merci yoktur. Dava yolunda ise istinaf imkânı korunur.

Pert Araç, Ticari Araç ve Kısmi Kusurda Süreç Nasıl Değişir?

Bazı dosya tiplerinde süreç aynı kanuni takvimle yürür ama sonucu belirleyen kurallar farklıdır. Tahkime başvurmadan önce dosyanızın bu gruplardan birine girip girmediğini kontrol etmek, gereksiz bir başvuru ücretinden ve aylardan tasarruf sağlar.

Pert kaydı bulunan araçlarda değer kaybı

Aracın trafikten çekilmesi veya hurdaya ayrılması hâlinde değer kaybı teminatı devreye girmez (KTK m.92/l). Ağır hasar bakımından ise 1 Temmuz 2026 sonrası Genel Şartlar’ın B.2.3 hükmü ek bir şart getirdi: aracın ağır hasara uğradığı eksper raporuyla tespit edilmişse, aracın “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez. Pert kararının nasıl verildiği ve nasıl itiraz edileceği için pert araç kararı ve itiraz yazısına bakabilirsiniz.

Ticari araçlarda kazanç kaybı ve kusur itirazı

Ticari araçlar değer kaybı talep edebilir; aracın ticari olması talebi ortadan kaldırmaz. Ancak aracın çalışamadığı süreye ilişkin kazanç kaybı, zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı dışındadır (KTK m.92/k). Bu kalem için muhatap sigortacı değil, işleten ve sürücüdür ve talep genel hükümlere göre ileri sürülür. Kusur oranına itiraz da tahkim dosyasında ayrıca gerekçelendirilmesi gereken bir konudur; başvuru dilekçesinde bu iddiaya yer verilmezse hakemin kendiliğinden inceleme yapması beklenemez.

Kısmi kusurlu dosyalarda hesaplama

Kısmi kusur, talebi engellemez; yalnızca tutarı azaltır. Hesaplama, tespit edilen değer kaybı tutarından hak sahibinin kendi kusur payına denk gelen kısmın düşülmesiyle yapılır. Kusur oranı iki farklı ölçütle belirlenebildiğinden, sigorta uygulamasında kabul edilen oran ile yargılamada belirlenen oran aynı olmayabilir. Bu farkın nasıl yönetileceğini değer kaybı davasında cevap dilekçesi yazısında da ele aldık.

Tahkim Sürecinin Maliyeti: Başvuru Ücreti ve Vekâlet Ücreti

Tahkim başvurusunda ödenecek ücret, uyuşmazlık tutarına göre kademeli olarak belirlenir. Ücret yatırılmadan dosya işleme alınmaz; ödeme numarasının hatalı yazılması hâlinde ödeme ile başvuru eşleşmediğinden başvuru işleme alınmaz. Komisyonun yayımladığı güncel tarife aşağıdaki gibidir.

Uyuşmazlık tutarı	Başvuru ücreti
0 – 8.500 TL	600 TL
8.501 – 17.000 TL	1.200 TL
17.001 – 85.000 TL	1.750 TL
85.001 TL ve üzeri	Uyuşmazlık tutarının %1,8’i (en az 1.750 TL)
Tebligat gideri (KEP adresi bildirenler)	75 TL
Tebligat gideri (KEP adresi bildirmeyenler)	325 TL

Tarife dönemsel olarak güncellendiğinden, başvurudan önce Komisyonun başvuru ücretleri sayfasından teyit edilmesi yerinde olur. İtiraz aşamasında da aynı tarifeye göre başvuru ücreti yatırılması şarttır (m.30/12).

Ücret kalemlerinin üçünü birbirinden ayırmak gerekir. Başvuru ücreti başvurucu tarafından yatırılır. Hakem ücreti, m.30/18 uyarınca Komisyon tarafından ödenir; başvurucudan ayrıca istenmez. Karşı vekâlet ücreti ise talebin kısmen veya tamamen reddedilmesi hâlinde gündeme gelir ve m.30/17 uyarınca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde belirlenenin beşte biri olarak hükmedilir. Kendi avukatınızla aranızdaki ücret ise sözleşmeyle belirlenir; Avukatlık Kanunu m.164 uyarınca dava değerinin yüzde yirmi beşini aşamaz — bu bir tavan olup sabit bir oran değildir. Masraf kalemlerinin tamamı için değer kaybı başvuru ücretleri yazısına bakabilirsiniz.

Tahkim Dosyanızın Durumunu Nasıl Takip Edersiniz?

Tahkim dosyası, başvuru sırasında verilen dosya numarası ve sorgu bilgileriyle Komisyonun elektronik sisteminden takip edilir. Sistem, dosyanın raportör aşamasında mı olduğunu, hakem atanıp atanmadığını ve karar verilip verilmediğini gösterir. Karar aşamasına gelindiğinde bildirim tarihinin kaydedilmesi önemlidir: itiraz için tanınan on günlük süre bu tarihten itibaren işler.

Dosya numarasını kaybettiyseniz ya da sorgulama ekranında hangi bilgilerin istendiğini bilmiyorsanız, ekran ekran anlatım için tahkim dosyası sorgulama yazısına bakabilirsiniz. Ankara özelinde sürecin nasıl yürütüldüğüne ilişkin ayrı bir değerlendirme Ankara araç değer kaybı başvuru, hesaplama, tahkim ve dava yazısında yer alıyor.

1 Temmuz 2026 Değişikliği Süreci Nasıl Etkiledi?

12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle Genel Şartlar’da yapılan değişiklikler, tahkim aşamasına gelmeden önceki hazırlık sürecini kökten değiştirdi. Aşağıdaki tablo, eski ve yeni rejimin farkını gösterir.

Konu	1 Temmuz 2026 öncesi	1 Temmuz 2026 sonrası
Ayrı değer kaybı dilekçesi	Talebin doğması için gerekli sayılıyordu	Araç hasarı için başvuran hak sahibi değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir
Hesaplama ölçütü	Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-7’deki katsayı tabloları	Bu ekler yürürlükten kaldırıldı; ölçüt kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri farkı
Yaş ve kilometre barajı	Belirli yaş/km üzerindeki araçlar dışlanıyordu	Yaş ve kullanılmışlık düzeyi baraj değil, tespitte dikkate alınan ölçütlerden biri
Eksper	Hak sahibi kendi raporunu hazırlatıyordu	Eksperi sigortacı atar; araç hasarı eksperi değer kaybını da raporlar
Tutarın bildirimi	Açık süre yoktu	Nihai eksper raporunun ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde bildirim zorunlu
Onarımda parça	Uygulama tartışmalıydı	Orijinal parça esas; eşdeğer parça imkânını ispat yükü sigortacıda, kıymet artışı tazminattan indirilemez

Bu değişikliklerin tahkim sürecine yansıması doğrudan: eksper raporu artık dosyanın standart bir parçası olduğundan, tahkime giderken hak sahibinin elinde sigortacının kendi atadığı eksperin raporu bulunur. Uyuşmazlık çoğu zaman raporun varlığı üzerinde değil, hesaplanan tutar üzerinde yoğunlaşır. Tebliğin tam metnine 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete üzerinden ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Değer kaybı tahkim süreci ne kadar sürer?

Araç değer kaybı tazminatı tahkim süreci için kanunda öngörülen sürelerin toplamı, itiraza gidilmeyen bir dosyada yaklaşık beş buçuk aydır: sigortacıya başvuru için 15 iş günü, raportör incelemesi için en geç 15 gün, hakem kararı için en geç 4 ay ve bildirim için 3 iş günü. İtiraz hakem heyetine gidilirse buna 10 günlük itiraz süresi ile heyetin 2 aylık karar süresi eklenir.

Değer kaybı itiraz süresi kaç gündür?

Hakem kararına itiraz süresi, kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren 10 gündür ve itiraz bir defaya mahsus yapılabilir (5684 m.30/12). İtiraz yalnızca uyuşmazlık tutarı itiraz sınırının — 22 Ocak 2026’dan itibaren 35.000 TL’nin — üzerinde olan dosyalarda mümkündür. İtiraz talebinde bulunmak için başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır.

Değer kaybı parası ne zaman yatar?

Kesinleşen tahkim kararı için mevzuatta ayrı bir ödeme süresi öngörülmemiştir. Karar, itiraz sınırının altındaki dosyalarda bildirimle birlikte, sınırın üzerindeki dosyalarda ise 10 günlük itiraz süresi geçtikten sonra kesinleşir. Sigortacı ödemeyi kendiliğinden yapmazsa kesinleşen karar icra takibine konu edilebilir. Başvuru aşamasındaki 8 iş günlük süre (KTK m.99) karar aşamasına uygulanmaz.

Sigorta tahkim komisyonu nedir?

Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği nezdinde kurulmuş, sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları çözen bir tahkim merciidir. Uyuşmazlıklar, listeye kayıtlı sigorta hakemleri ve raportörler aracılığıyla, evrak üzerinden çözülür.

Değer kaybı tahkim başvuru süresi nedir?

Tahkime başvuru için özel bir hak düşürücü süre yoktur; sınır, KTK m.109’daki zamanaşımıdır: zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıl. Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Buna karşılık başvuru yapabilmek için, sigortacıya başvurulmuş ve talebin olumsuz sonuçlandığı belgelenmiş ya da 15 iş günlük cevap süresi dolmuş olmalıdır.

Tahkim dosyası nedir, nasıl sorgulanır?

Tahkim dosyası, Komisyona yapılan başvuruyla açılan ve uyuşmazlığa ilişkin tüm belge ve işlemleri içeren kayıttır. Başvuru sırasında verilen dosya numarası ve sorgu bilgileriyle Komisyonun elektronik sisteminden sorgulanır; sorgulamada dosyanın hangi aşamada olduğu ve hakem atanıp atanmadığı görülebilir.

Tahkim kararına itiraz edilirse ödeme durur mu?

Evet. 5684 m.30/12 uyarınca itiraz üzerine hakem kararının icrası durur. İtiraz hakem heyeti, işin kendisine intikalinden itibaren 2 ay içinde karar verir; ödeme bu karar sonrasına kalır.

Hakem kararı dört ay içinde verilmezse ne olur?

5684 m.30/16, hakemlerin görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermeye mecbur olduğunu, aksi hâlde uyuşmazlığın yetkili mahkemece halledileceğini düzenler. Süre yalnızca tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir. Ayrıca tahkim süresi sona erdikten sonra karar verilmiş olması, tutar ne olursa olsun temyiz sebebidir.

Tüketici hakem heyetine başvurursam tahkime gidebilir miyim?

Hayır. 5684 m.30/14 uyarınca mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılamaz. Değer kaybı talebini önce tüketici hakem heyetine götürmek tahkim yolunu kapatır; bu nedenle yol seçimi baştan yapılmalıdır.

Tahkim başvurusu için arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Hayır. Arabuluculuk dava şartı, sigortacıya karşı açılan ticari davalar bakımından geçerlidir (TTK m.4/1-a ve m.5/A). Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuruda arabuluculuk şartı aranmaz. Bu, tahkim yolunu dava yoluna göre bir aşama kısaltan farklardan biridir.

Pert araçta sigorta tahkim yoluyla değer kaybı alınabilir mi?

Aracın trafikten çekilmesi veya hurdaya ayrılması hâlinde değer kaybı zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı dışındadır (KTK m.92/l); bu durumda tahkim başvurusundan sonuç alınamaz. Ağır hasarlı ancak trafikten çekilmemiş araçlarda talep devam eder; Genel Şartlar B.2.3 uyarınca ağır hasar tespiti hâlinde “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi ibraz edilmeden tazminat ödenmez.

Kusurluysam değer kaybı talep edebilir miyim?

Kusurunuz yüzde yüz değilse talep edebilirsiniz. Teminat dışında kalan, yalnızca kendi kusurunuza denk gelen kısımdır (KTK m.92/g). Örneğin yüzde otuz kusurlu bir sürücü, tespit edilen değer kaybının yüzde yetmişini talep edebilir. Mevzuatta “kusur oranı şu eşiğin altında olmalıdır” biçiminde bir kural yer almaz.

Hakem heyeti hangi durumda kurulur?

Kanun, uyuşmazlık tutarı heyet teşekkül sınırının üzerindeyse en az üç sigorta hakeminden oluşan heyet kurulmasını zorunlu tutar. Bu sınır 22 Ocak 2026’dan itibaren 122.000 TL’dir. Sınırın altındaki tutarlarda Komisyon işin niteliğine göre yine heyet oluşturulmasına karar verebilir. Heyet kararını çoğunlukla verir.

Değer kaybı dosyanızda hangi aşamada olduğunuzu ve hangi sürenin işlediğini belirlemek, çoğu zaman dosyanın kendisinden daha belirleyicidir. Tahkim başvurusunun kurgulanması, tutar ve faiz taleplerinin doğru gösterilmesi ya da karara itiraz aşamasında değerlendirme yaptırmak isterseniz tazminat hukuku avukatı sayfası üzerinden dosyanızı görüşebiliriz. Kaza sonrası genel süreç için trafik kazası avukatı ve araç değer kaybı avukatı sayfaları da yol gösterici olabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Parasal sınırlar ile ücret tarifeleri yıl içinde güncellenebildiğinden, işlem yapmadan önce Sigorta Tahkim Komisyonu’nun güncel duyurularını kontrol etmek ve somut dosyanız için bir avukata danışmak gerekir.