AVM Otoparkında Zarar Gören Aracın Zararlarını AVM Karşılar Mı?

AVM otoparkında zarar gören aracın zararlarını AVM karşılar mı sorusunun tek bir cevabı yoktur; cevap, zararın nasıl meydana geldiğine göre değişir. Aracınıza başka bir araç çarptıysa muhatap çarpan aracın işleteni ve onun zorunlu trafik sigortacısıdır. Aracınız çalındıysa, çizildiyse ya da otoparkın kendi yapısından kaynaklanan bir sebeple hasar gördüyse muhatap doğrudan otoparkı işleten alışveriş merkezidir ve dayanak Türk Borçlar Kanunu’nun 579. maddesidir.

Bu yazıda üç sorumluluk rejimini birbirinden ayırıyor, otopark girişindeki “meydana gelecek hasardan sorumlu değildir” levhasının hukuken neden hükümsüz olduğunu, buna karşılık Yargıtay’ın araç sahibinden hangi üç olguyu ispat etmesini beklediğini, kamera kaydına gerçekte nasıl ulaşılabileceğini ve talebin hangi mercie hangi süre içinde götürüleceğini kanun maddeleri ve künyeli kararlarla açıklıyoruz.

AVM Otoparkında Zarar Gören Aracın Zararlarını AVM Karşılar mı?

AVM otoparkında zarar gören aracın zararlarını AVM, zarar otoparkın işletilmesinden ya da işletenin gözetim borcunun ihlalinden doğduğu ölçüde karşılar. Bunun kanuni dayanağı Türk Borçlar Kanunu‘nun 579. maddesidir. Madde birebir şöyledir: “Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler, kendilerine bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen hayvan, at arabası, bunlara ait koşum ve benzeri eşya ile motorlu taşıt ve eklentilerinin yok olmasından, zarara uğramasından veya çalınmasından sorumludurlar.”

Bu hüküm sıradan bir haksız fiil sorumluluğu değildir. Araç sahibinin, alışveriş merkezinin kusurunu ayrıca ispat etmesi gerekmez; sorumluluk aracın zarara uğraması olgusuyla doğar. Kurtuluş yolu maddenin ikinci cümlesinde sayılmıştır ve ispat yükü işletendedir: “Ancak işletenler, zararın saklatan veya ziyaretçisi ya da beraberinde veya hizmetinde bulunan kimseye yükletilebilecek kusurdan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat etmekle, bu sorumluluktan kurtulurlar.”

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2015/15602 E., 2015/16986 K. sayılı ve 02.11.2015 tarihli kararında uyuşmazlığı doğrudan bu maddeye bağlamıştır: “Taraflar arasında otopark sözleşmesi bulunmakta olup, uyuşmazlık ve hüküm; 818 sayılı BK’nun 481. (TBK’nun 579.) maddesinden kaynaklanan otopark işletmecisinin sorumluluğuna ilişkin tazminat istemine ilişkindir.” Karar, eski Borçlar Kanunu’nun 481. maddesi ile bugünkü 579. maddenin aynı sorumluluğu düzenlediğini de teyit etmektedir.

Buna karşılık, aracınıza otoparkta başka bir araç çarpmışsa tablo değişir. Bu durumda ortada otopark işletmecisinin gözetim borcuna aykırılığı değil, bir trafik kazası vardır ve zararın asıl muhatabı çarpan aracın işleteni ile onun zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. AVM’nin sorumluluğu bu ihtimalde tamamen ortadan kalkmaz, ancak ikinci sıraya düşer: otoparkın aydınlatması, manevra alanı, yönlendirmesi ya da güvenlik düzeni kazaya katkı sağlamışsa alışveriş merkezi de birlikte sorumlu tutulabilir.

Otoparkta hasar gören araç için kim sorumlu?

Otoparkta hasar gören araç bakımından sorumluluk, olayın türüne göre üç ayrı hukuki rejime bölünür. Bu ayrımı yapmadan kurulan her talep, yanlış muhataba yöneltilme riski taşır.

Olay	Kim sorumlu	Dayanak	İspat yükü kimde
Başka bir araç çarptı (sürücü belli)	Çarpan aracın işleteni + zorunlu trafik sigortacısı	KTK m.2/2-a, m.84/l, m.85/1	Zarar görende (kaza olgusu); kusursuzluk iddiası işletende
Çarpan sürücü kaçtı, tespit edilemedi	Otoparkı işleten AVM (gözetim borcu) — tespit edilirse çarpan sürücü	TBK m.579	Kurtuluş kanıtı işletende
Araç çalındı	Otoparkı işleten AVM	TBK m.579/1	Kurtuluş kanıtı işletende
Kasten çizildi, camı kırıldı (vandalizm)	Fail + otoparkı işleten AVM	TCK m.151, TBK m.579, TBK m.49	Kurtuluş kanıtı işletende
Otoparkın yapısından kaynaklandı (tavan sızıntısı, düşen tabela, kapanan bariyer)	Otoparkı işleten AVM; yapı eseri ise ayrıca malik	TBK m.579, TBK m.69	Kurtuluş kanıtı işletende
Dolu, sel gibi doğa olayı (açık otopark)	Kural olarak kimse; kapalı otoparkta yer tahsis yükümlülüğü ihlal edildiyse AVM	Kasko Genel Şartları A.4.4-A.4.5	Zarar görende (yükümlülük ihlali iddiası)

Tablodaki ikinci satır pratikte en sık karşılaşılan hâldir ve iki rejimin kesiştiği yerdir. Çarpan sürücü tespit edilebilirse zarar onun zorunlu trafik sigortasından karşılanır; tespit edilemezse araç sahibinin elinde iki yol kalır: kendi kasko poliçesi ya da otoparkı işleten alışveriş merkezine yöneltilecek TBK m.579 talebi. Kaçan sürücünün tespiti bu nedenle yalnızca ceza sorumluluğu bakımından değil, tazminatın kimden isteneceğini belirlediği için önemlidir. Kaza yerini terk etmenin ayrıca cezai sonuçları için kazadan sonra olay yerini terk etmenin cezai sonuçları başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Ücretli otopark, ücretsiz otopark ve vale arasındaki fark

TBK m.579 sorumluluğunun doğması için aracın işletene bırakılmış ya da çalışanlarınca kabul edilmiş olması aranır. Bu şart, otopark tipine göre farklı ağırlıkta karşılanır ve uyuşmazlığın en çok tartışılan noktasıdır.

Otopark tipi	Aracın bırakılmış sayılması	Sorumluluğun kurulması
Vale hizmeti	Anahtar teslim edildiği için tartışmasız	En güçlü hâl; işleten aracın zilyetliğini devralmıştır
Bilet/kart alınan, bariyerli ücretli otopark	Giriş kaydı ve bilet teslim işlemi kabulü gösterir	Güçlü; giriş-çıkış kaydı delildir
Bariyerli ama alışverişte ücretsizleşen AVM otoparkı	Giriş kaydı vardır; ücretin alışverişle mahsup edilmesi hizmet niteliğini kaldırmaz	Kurulabilir; alışveriş belgesi burada belirleyicidir
Girişi serbest, kayıtsız açık alan	Tartışmalı; aracın oraya bırakıldığı ayrıca ispatlanmalıdır	Zayıf; Yargıtay 13. HD 2013/28168 K. bu hâlde bozma vermiştir

Otoparkın ücretsiz olması sorumluluğu tek başına kaldırmaz. Alışveriş merkezi otoparkı müşteri çekmek amacıyla sunulan bir yan edimdir ve bedeli alışveriş bedelinin içinde karşılanır. Nitekim Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin 2014/29555 E., 2015/23104 K. sayılı kararında alışveriş merkezi işleteni, ücret alıp almadığına bakılmaksızın “sorumluluk alanına giren yerlere gelen kişilerin can ve mallarının güvenliğinin sağlanması, tehlikelerden korunması için gerekli önlemlerin alınmasından” sorumlu tutulmuştur.

Ücretsizliğin gerçek etkisi sorumluluğun varlığında değil, tazminatın tavanında ortaya çıkar. TBK m.579/2 uyarınca işletene veya çalışanlarına bir kusur yüklenmedikçe sorumluluk, “saklananların her biri için alınan günlük saklama ücretinin on katını” aşamaz. Ücretsiz otoparkta bu tavanın hesaplanacağı bir günlük ücret bulunmadığından, hak sahibinin zararın tamamını alabilmesi için işletenin ya da çalışanlarının kusurunu ortaya koyması pratik önem kazanır. Güvenlik personelinin bulunmaması, kameraların çalışmaması, aydınlatmanın yetersizliği ve devriye düzeninin olmaması bu kusurun tipik görünümleridir.

AVM’nin Otoparkta Meydana Gelen Kazalardan Sorumluluğu ve Yargıtay Kararları

AVM’nin otoparkta meydana gelen kazalardan sorumluluğu, Yargıtay uygulamasında iki ayrı temele oturur: otopark sözleşmesinden doğan gözetim ve koruma borcu ile mal ve hizmet sunucusunun güvenli alan sağlama yükümlülüğü. Aşağıdaki kararlar bu iki temeli ve bunların sınırını gösterir.

Güvenlik zafiyeti sorumluluğu: 13. HD 2014/29555 E., 2015/23104 K.

Tüketici mahkemesinde görülen ve 02.07.2015 tarihinde karara bağlanan dosyada davacı, aracını alışveriş merkezinin otoparkına park etmiş, alışverişini bitirip aracına bindiğinde tanımadığı bir kişi araca binerek bıçakla tehdit etmiş, davacı bağırarak araçtan çıkmış ve fail kaçmıştır. Yerel mahkeme eylemin alışveriş merkezinin hukuki sorumluluğu içinde olmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi bu kararı bozmuştur. Bozma gerekçesinin ilgili bölümü birebir şöyledir:

“Sözleşme ilişkisi içinde bulunan taraflar sözleşmenin amacına uygun biçimde, birbirlerine zarar vermemek için her türlü özeni göstermek ve gerekli çabayı sarf etmek zorundadır. Mal ve hizmet sunucusu olan davalı, sorumluluk alanına giren yerlere gelen kişilerin can ve mallarının güvenliğinin sağlanması, tehlikelerden korunması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur. Aksi düşünce yaratılan güven duygusuna ve MK.2. maddesindeki dürüstlük kuralına aykırı olacaktır.”

Kararın üç sonucu vardır. Birincisi, alışveriş merkezinin sorumluluk alanı yalnızca mağaza içiyle sınırlı değildir; otopark da bu alana dâhildir. İkincisi, sorumluluğun ölçütü zararı bizzat AVM’nin doğurup doğurmadığı değil, önlem alıp almadığıdır; kararda davalının “suçlunun kaçmasını engelleyemediği, güvenlik zaafiyeti oluşturduğu” tespit edilmiştir. Üçüncüsü, dayanak Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesindeki dürüstlük kuralı ve müşteride yaratılan güven olduğu için, sorumluluk otopark ücreti alınıp alınmadığından bağımsızdır.

Sorumluluğun sınırı: 13. HD 2013/15838 E., 2013/28168 K.

Alışveriş merkezinin sorumluluğunun kendiliğinden doğmadığını gösteren karar budur ve bu yönüyle konuya ilişkin yaygın anlatının karşı kanıtıdır. 13.11.2013 tarihli dosyada davacı, aracını alışveriş merkezinin otoparkına bıraktığını, döndüğünde aracın çalınmış olduğunu ileri sürerek araç bedelini istemiş, tüketici mahkemesi bilirkişi raporuna dayanarak davayı kabul etmiştir. Yargıtay bu kararı davalı yararına bozmuştur. Bozma gerekçesinde davacının üç olguyu birden ispat edemediği belirtilmiştir:

1. Alışveriş merkezinden herhangi bir mal aldığı, yani orada alışveriş amacıyla bulunduğu,
2. Aracını davalıya ait iş merkezinin otoparkına bıraktığı — kararda aracın bırakıldığı yerin belediyeye ait, kamunun kullanımına tahsis edilmiş açık alan olduğu savunması tartışılmıştır,
3. Otoparka ayrı bir ücret ödediği.

Kararda davacının oğlunun olaydan hemen sonra emniyete verdiği ifadeye de dayanılmış, o ifadede aracın “davalının işlettiği de belli olmayan otoparka” park edildiğinin yazılı olduğu vurgulanmıştır. Yani ilk anda alınan bir kolluk ifadesi, yıllar sonra açılan davanın kaderini belirlemiştir.

Bu karardan çıkan pratik sonuç, konuyla ilgili yaygın olarak dolaşan “yargı kararlarının tamamına yakını AVM’yi her hâlde sorumlu tutar” cümlesini düzeltir. Sorumluluk gerçekten ağırdır ve kurtuluş kanıtı işletendedir; ancak bu ağır sorumluluğun devreye girebilmesi için önce sözleşme ilişkisinin ve aracın oraya bırakıldığının ortaya konması gerekir. Bunlar ispat edilemediğinde TBK m.579 hiç uygulanmaz, dolayısıyla işletenin kurtuluş kanıtı getirmesine de gerek kalmaz.

İspat yükünü karşılayan belgeler

Yukarıdaki karar, olaydan sonra değil olay anında toplanabilecek belgelerin değerini gösterir. Aracınız AVM otoparkında zarar gördüğünde ilk gün toplanacak belgeler şunlardır:

• Otopark giriş bileti veya kartı — giriş saatini ve otoparkın işleteni tarafından yönetildiğini gösterir; bariyerli sistemlerde plaka kaydı da tutulur.
• Alışveriş fişi, kasa slibi veya kredi kartı ekstresi — o gün ve o saatte alışveriş merkezinde bulunduğunuzu gösterir. 13. HD’nin bozma sebeplerinden birincisi doğrudan budur.
• Aracın park hâlindeki ve hasarlı konumunu gösteren fotoğraflar — çevredeki sütun numarası, kat tabelası veya kamera direği görüntüye girecek şekilde çekilmelidir; aracın hangi otoparkta bulunduğunu bu ayrıntılar kanıtlar.
• Otopark görevlisine ya da güvenliğe yapılan bildirimin kaydı — güvenlik defterine düşülen kayıt, olay tutanağı veya AVM yönetimine gönderilen e-postanın çıktısı.
• Kolluğa yapılan başvurunun evrakı — hırsızlık ve mala zarar verme hâllerinde soruşturma açılması, kamera kaydına ulaşmanın da tek güvenli yoludur.

Otoparktaki Sorumsuzluk Levhası Geçerli mi?

Otopark girişlerinde ve otopark biletlerinin arkasında yer alan “araçta meydana gelecek hasar ve kayıp eşyadan işletme sorumlu değildir” ibaresi hukuken hükümsüzdür. Bu, yorum yoluyla varılan bir sonuç değil, kanunun açık hükmüdür. TBK m.579’un üçüncü fıkrası birebir şöyledir: “İşleten böyle bir sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğu bu Kanunda gösterilmemiş olan bir koşula bağladığını, herhangi bir yolla ilan etse bile, sorumluluktan kurtulamaz.”

Fıkradaki “herhangi bir yolla ilan etse bile” ifadesi kapsayıcıdır: levha, bilet arkasındaki matbu metin, otopark girişindeki anons, mobil uygulamadaki kullanım koşulu ve internet sitesindeki metin bu kapsamdadır. Hüküm ayrıca sorumluluğun “bu Kanunda gösterilmemiş bir koşula” bağlanmasını da yasaklar; yani “anahtar teslim edilmediyse sorumluluk doğmaz” ya da “hasarın 24 saat içinde bildirilmemesi hâlinde talep dinlenmez” gibi işletmenin kendi koyduğu şartlar da geçersizdir.

Aynı yasak, konaklama işletmeleri için TBK m.578/2’de de tekrarlanmıştır. Kanun koyucu bu iki alanda tek taraflı sorumsuzluk kayıtlarını bilinçli olarak dışlamıştır; çünkü her iki ilişkide de kişi, malını başkasının fiilî hâkimiyet alanına bırakmak zorunda kalmaktadır.

Levhanın hükümsüz olması, işletenin hiçbir savunma imkânı bulunmadığı anlamına gelmez. İşleten yine de TBK m.579/1’in ikinci cümlesindeki kurtuluş kanıtlarına dayanabilir: zararın araç sahibinin ya da onun beraberindekinin kusurundan doğduğunu (örneğin aracın kapısının açık, kontağın üzerinde bırakılmış olması), mücbir sebebi ya da eşyanın niteliğinden doğan bir zararı ispat edebilir. Aradaki fark şudur: levha ile sorumluluk baştan kaldırılamaz, ancak somut olayda kurtuluş kanıtı getirilerek sorumluluktan kurtulunabilir — ve bunun ispat yükü işletendedir.

İşletenin kanunla tanınan bir hakkı da vardır. TBK m.580 uyarınca otopark işletenler, bırakılan araç üzerinde ücret ve saklama giderlerinden doğan alacaklarını güvenceye almak için hapis hakkına sahiptir. Yani ödenmemiş otopark ücreti nedeniyle aracın alıkonulması, sorumsuzluk levhasının aksine, kanuni dayanağı olan bir uygulamadır.

AVM Otoparkında Arabaya Çarpıp Kaçtılar: Sorumluların Tespiti için Alınması Gereken Adımlar

AVM otoparkında arabaya çarpıp kaçtılar diyorsanız, ilk yapılacak iş fotoğraf çekmek değil, aracı olduğu yerde bırakıp kolluğa haber vermektir. Aracın yerinden oynatılması, izlerin ve temas noktalarının değerlendirilmesini zorlaştırır; kaza yerinin durumunun değiştirilmemesi Karayolları Trafik Kanunu m.81/1-b ile kazaya karışan sürücülere yüklenmiş bir yükümlülüktür ve aynı yükümlülük zarar gören açısından da delilin korunması anlamına gelir.

Park hâlindeki araca çarpma, Karayolları Trafik Kanunu bakımından sıradan bir kaza değildir. KTK m.84’ün (l) bendi, “park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma” hâlini asli kusur sayar. Kanun asli kusur hâllerini sınırlı sayıda saymıştır ve park hâlindeki araca çarpmak bunlardan biridir. Bunun pratik anlamı şudur: kurallara uygun park etmiş aracın sürücüsüne kusur izafe edilmesi kural olarak mümkün değildir, kusur çarpan taraftadır.

AVM otoparkında aracıma vurdular, ilk 24 saatte ne yapmalıyım?

AVM otoparkında aracınıza vurulduğunu fark ettiğinizde izlenecek sıra aşağıdaki gibidir. Sıralamanın önemi vardır: kamera kayıtları çoğu sistemde otuz ilâ altmış gün içinde silinir ve kolluk kaydı olmadan bu kayıtlara ulaşmak hukuken mümkün değildir.

Sıra	Yapılacak iş	Neden
1	Aracı yerinden oynatmayın, hasarı ve çevreyi fotoğraflayın	Temas noktası, boya izi ve kırılan parça failin aracını eşleştirmeye yarar
2	Sütun numarası, kat tabelası ve kamera direği görünecek şekilde genel çekim yapın	Aracın hangi otoparkta bulunduğunu ispat eder (13. HD 2013/28168 K.)
3	Otopark görevlisine ve AVM yönetimine derhâl bildirin, kayda geçirtin	Bildirim tarihi, işletenin gözetim borcunun ihlali tartışmasında esas alınır
4	155 Polis İmdat’ı arayarak kolluk çağırın, tutanak düzenlettirin	Kamera kaydına yalnızca soruşturma kanalıyla ulaşılabilir
5	Kasko poliçeniz varsa sigortacıya ihbar edin	Kasko Genel Şartları B.1.1: ihbar süresi öğrenmeden itibaren beş iş günü
6	Otopark bileti ve alışveriş belgesini saklayın	Sözleşme ilişkisinin ve alışveriş amacının delilidir
7	Fail tespit edilirse onun trafik sigortacısına yazılı başvuru yapın	KTK m.97: dava veya tahkim öncesi zorunlu, cevap süresi 15 gün

Kaçan sürücü tespit edildiğinde, hasarın kendi cebinden değil karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasından karşılanacağını unutmayın. Onarım bedelinin yanında aracın piyasa değerindeki azalma için araç değer kaybı ve onarım süresince araçtan yoksun kalma nedeniyle araç mahrumiyet bedeli ayrı kalemler olarak istenebilir. Küçük görünen hasarlarda da bu kalemlerin doğduğu, küçük hasarlı kazalarda tazminat talebi başlıklı yazımızda ele alınmıştır.

Kaçan sürücü tespit edilemezse ne olur?

Fail bulunamadığında zorunlu trafik sigortası devreye giremez; çünkü bu sigorta belirli bir aracın işletilmesinden doğan sorumluluğu teminat altına alır ve ortada teminatı işletilecek bir poliçe yoktur. Sigortasız araç ya da tespit edilemeyen araç hâlinde devreye giren Güvence Hesabı ise 5684 sayılı Kanun m.14 uyarınca bu hâlde yalnızca bedensel zararları karşılar; aracın maddi hasarı ve değer kaybı Güvence Hesabından tahsil edilemez.

Bu durumda araç sahibinin önünde iki yol kalır. Birincisi kendi kasko poliçesidir; Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.1/a çarpışmayı, A.1/b aracın iradesi dışında ani ve harici etkilerden zarar görmesini teminat kapsamına almıştır. İkincisi, otoparkı işleten alışveriş merkezine yöneltilecek TBK m.579 talebidir; burada dayanılacak olgu, otoparkın gözetim ve güvenlik düzeninin failin tespitini imkânsız kılacak ölçüde yetersiz kalmasıdır.

AVM Otoparkında Kamera Kaydı Nasıl Alınır?

AVM otoparkında kamera kaydı, alışveriş merkezine dilekçe verilerek doğrudan alınamaz. Bunun sebebi işletmenin keyfî tutumu değil, kişisel verilerin korunması mevzuatıdır: kayıtta görünen üçüncü kişinin (kaçan sürücünün, aracının ve plakasının) görüntüsü onun kişisel verisidir ve alışveriş merkezi, bu veriyi ilgilisinin açık rızası olmaksızın başka bir kişiye aktardığında 6698 sayılı Kanun kapsamında veri sorumlusu sıfatıyla sorumluluk altına girer.

6698 sayılı Kanun m.5/2-e, “bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması” hâlinde açık rıza aranmayacağını söyler ve talep bu bende dayandırılabilir. Ancak Kişisel Verileri Koruma Kurulu bu bendi dar yorumlamakta, işletmeler de ceza riski nedeniyle kayıt paylaşmaktan kaçınmaktadır. Uygulamada güvenli olan yol, kanunun kendi istisnasını kullanmaktır.

Kamera kaydına ulaşmanın üç kanalı

Kanal	Nasıl işler	Dayanak
Soruşturma kanalı	Kolluğa ya da Cumhuriyet başsavcılığına başvurulur; kayda soruşturma kapsamında el konulur	KVKK m.28/1-d: yargı makamlarınca işlenen veriler Kanun kapsamı dışındadır
Delil tespiti	Dava açılmadan önce mahkemeden kaydın tespiti istenir; kayıt silinecekse hukuki yarar var sayılır	HMK m.400/2; dava yoksa sulh hukuk veya esas mahkemesi (m.401/1)
Dava içinde talep	Açılmış davada mahkemeden kaydın celbi istenir	HMK m.219 (belge ibrazı yükümlülüğü)

Bu üç kanalın ortak sınırı süredir. Güvenlik kamerası kayıtları belirli bir saklama süresinin sonunda otomatik olarak silinir; Kişisel Verileri Koruma Kurulu 28/03/2024 tarihli ve 2024/540 sayılı kararında altmış günlük saklama süresi ile otomatik silme uygulamasını mevzuata uygun bulmuştur. Kayıtların ne kadar süreyle tutulduğu her işletmenin kendi saklama ve imha politikasına göre değiştiğinden, otuz gün pratikte güvenli sayılabilecek üst sınırdır. Bu nedenle kolluk başvurusu, hasar fark edildiği gün yapılmalıdır.

Başvuru sırasında alışveriş merkezi yönetimine ayrıca yazılı bir bildirim yapılması ve bu bildirimde kaydın silinmemesinin talep edilmesi yararlıdır. Bu bildirim kaydı size vermez, ancak kaydın soruşturma tamamlanana kadar korunması yükümlülüğünü doğurur ve kaydın silinmiş olması hâlinde işletenin gözetim borcuna aykırılığı tartışmasında lehinize kullanılır.

AVM otoparklarında kamera bulundurmak zorunlu mu?

Alışveriş merkezi otoparklarında kamera bulundurulmasını doğrudan zorunlu kılan tek bir hüküm yoktur; yükümlülük TBK m.579’daki gözetim borcunun bir görünümü olarak ortaya çıkar. Kamera bulunmaması tek başına sorumluluk doğurmaz, ancak işletenin kurtuluş kanıtı getirmesini fiilen imkânsız hâle getirir: zararın araç sahibinin kusurundan ya da mücbir sebepten doğduğunu ispat etmesi gereken taraf işleten olduğuna göre, elinde hiçbir kayıt bulunmayan işleten bu yükü yerine getiremez.

Aynı şey kameranın bulunup da çalışmaması, görüntünün okunamaz olması veya kaydın erkenden silinmesi hâlleri için de geçerlidir. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin yukarıda anılan 2015/23104 sayılı kararında sorumluluğun somut dayanağı, davalının “güvenlik zaafiyeti oluşturduğu” tespitidir; kayıt tutulmaması bu zafiyetin en somut göstergelerinden biridir.

AVM Otoparkında Trafik Kazası Sayılır mı?

AVM otoparkında meydana gelen çarpışma trafik kazasıdır ve Karayolları Trafik Kanunu bu olaya uygulanır. Bu, yoruma açık bir konu değildir; Kanun’un 2. maddesi uygulama alanını sayarken park yerlerini açıkça anmıştır. Maddenin ikinci fıkrası birebir şöyledir: “Bu Kanun, karayollarında uygulanır. Ancak aksine bir hüküm yoksa; a) Karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerler ile … Bu Kanun hükümleri uygulanır.”

Alışveriş merkezi otoparkı, kamuya açık olması ve taşıt trafiğine tahsis edilmiş bulunması bakımından bu bendin kapsamındadır. Sonuç zincirlemedir: KTK uygulanıyorsa m.85/1’deki işletenin kusursuz sorumluluğu işler, m.91 uyarınca yaptırılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortası bu sorumluluğu karşılar ve m.84’teki asli kusur hâlleri kusur değerlendirmesinde esas alınır.

Bu nedenle “burası karayolu değil, otopark; trafik sigortası ödemez” şeklindeki yaklaşımın kanuni dayanağı yoktur. Ret gerekçesi bu şekilde bildirilen bir dosyada yapılacak iş, KTK m.97 uyarınca sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmak, on beş gün içinde cevap gelmez ya da gelen cevap talebi karşılamazsa 5684 sayılı Kanun çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmak veya dava açmaktır.

Otoparkta kaza olursa ne olur, tutanak tutulur mu?

Otoparkta kaza olduğunda iki tutanak türünden biri düzenlenir. Yalnızca maddi hasar varsa ve taraflar kusur konusunda anlaşmışsa Anlaşmalı Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı tarafların kendisi tarafından doldurulur; anlaşma sağlanamıyorsa, taraflardan biri olay yerinden ayrılmışsa, sürücülerden birinin belgesi ya da zorunlu trafik sigortası yoksa veya alkol şüphesi varsa kolluk çağrılır ve kolluk tutanağı düzenlenir.

Anlaşmalı tutanakta önemli bir tuzak vardır: bir anlaşma ile olay yerinden ayrılmış taraflar, zararın sigortalarınca ya da kendilerince karşılanacağını kabul etmiş sayılırlar ve sonradan yetkililerden kaza tespit tutanağı düzenlenmesini isteyemezler. Hasarın boyutundan emin değilseniz — otopark kazalarında gizli hasar sık görülür — anlaşmalı tutanağı imzalamadan önce dikkatli olunmalıdır. Tutanağın hatalı düzenlenmesi hâlinde izlenecek yol için kaza tutanağı yanlış tutulduysa nasıl düzeltilir yazımıza bakabilirsiniz.

Kolluk tutanağında ise kusur oranı yazmaz. Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-3 bunu açıkça düzenler: “Tutanak düzenleyenler, tutanakta taraflar için kusur oranı belirtmeksizin sadece kazanın oluşumunda kimin hangi trafik kuralını ihlal ettiğini belirtirler.” Park hâlindeki araca çarpma olayında tutanağa yazılacak ihlal, KTK m.84/l kapsamındaki asli kusur hâlidir.

Araç Sigortalarının Kapsamı: AVM Otoparklarında Sigorta Şirketlerinin Sorumluluğu

AVM otoparklarında sigorta şirketlerinin sorumluluğu, hangi poliçenin devrede olduğuna göre belirlenir. Zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası) karşı tarafın poliçesidir ve onun verdiği zararı karşılar; kasko ise kendi aracınızın poliçesidir ve karşı taraf belli olmasa bile devreye girebilir. Bu ayrım yapılmadan yürütülen başvurular çoğu zaman yanlış şirkete yöneltildiği için reddedilir.

Durum	Zorunlu trafik sigortası	Kasko	AVM (TBK m.579)
Başka araç çarptı, sürücü belli	Karşılar (karşı tarafın poliçesi)	Karşılar; sigortacı ödediği kadar halef olur	Kural olarak devreye girmez
Çarpan kaçtı, tespit edilemedi	Karşılamaz (poliçe belli değil)	Karşılar (A.1/a çarpışma)	Gözetim borcu ihlali varsa sorumlu
Araç çalındı	Karşılamaz	Karşılar (A.1/e çalınma)	Sorumlu (m.579/1)
Kasten çizildi, aynası kırıldı	Karşılamaz	Karşılar (A.1/c üçüncü kişilerin kötü niyetli hareketleri)	Sorumlu
Dolu düştü (açık otopark)	Karşılamaz	Yalnızca ek sözleşme varsa (A.4.4)	Kural olarak sorumlu değil
Tavan sızıntısı, düşen tabela, bariyer darbesi	Karşılamaz	Karşılar (A.1/b ani ve harici etki)	Sorumlu
Onarım süresince araçtan yoksun kalma	Karşılamaz (A.6/k dolaylı zarar)	Yalnızca ek sözleşme varsa (A.4.8)	Kusuru varsa istenebilir
Değer kaybı	Karşılar (A.5/a maddi zararlar teminatı)	Karşılamaz	Kusuru varsa istenebilir

Otopark kazasını sigorta karşılar mı, trafik sigortası otoparkta geçerli mi?

Otoparkta yapılan kazaları trafik sigortası karşılar; poliçe otoparkta geçerlidir. Bunun sebebi yukarıda açıklanan KTK m.2/2-a hükmüdür: Kanun otoparkta da uygulandığına göre, m.91 uyarınca m.85/1’deki sorumluluğu karşılamak için yaptırılan zorunlu sigorta da otoparkta doğan sorumluluğu teminat altına alır. Teminatın kapsamı ZMSS Genel Şartları A.5’te düzenlenmiştir ve maddi zararlar teminatı değer kaybını da içerir.

Trafik sigortasının karşılamadığı kalemler ise ZMSS Genel Şartları A.6’da sayılmıştır. Otopark uyuşmazlıklarında en sık gündeme gelen iki bent şunlardır: A.6/k gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi yansıma ya da dolaylı zararları teminat dışında bırakır — araç mahrumiyet bedeli bu nedenle karşı tarafın trafik sigortacısından değil, doğrudan kusurlu sürücü ve işletenden istenir. A.6/f ise manevi tazminatı teminat dışında tutar.

Kasko otopark kazalarını karşılar mı, kasko otoparkta geçerli mi?

Kasko otopark kazalarını karşılar ve poliçe konum bakımından sınırlı değildir. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.1, teminat kapsamındaki beş riski sayar: (a) çarpma ve çarpışma, (b) aracın sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında ani ve harici etkiler sonucu zarar görmesi, devrilmesi, düşmesi ve yuvarlanması, (c) üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler ile fiil ehliyeti olmayanların yol açacağı zararlar, (d) aracın yanması, (e) çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi.

Otopark olaylarının neredeyse tamamı bu beş riskten birine girer: çarp-kaç (a), bariyerin araca inmesi ya da tavandan düşen parça (b), aracın anahtarla çizilmesi veya aynasının koparılması (c), araç hırsızlığı (e). Buna karşılık iki kalem standart kaskonun dışındadır ve ancak ek sözleşmeyle teminata alınır. A.4 maddesinin girişi birebir “Aşağıda belirtilen haller ancak ek sözleşmeyle teminat altına alınabilir” der; A.4.4 dolu, fırtına, deprem ve yıldırımı, A.4.8 ise kullanım ve gelir kaybını bu kapsamda sayar. Açık otoparkta dolu hasarı yaşayan bir aracın standart kaskodan karşılanacağı yönündeki yaygın kabul bu yüzden yanlıştır; konu dolu hasarında değer kaybı tazminatı yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Kaskodan onarım yaptırırsam hasarsızlık indirimim bozulur mu?

Bu sorunun cevabı genel şartlarda değil, kendi poliçenizin özel şartlarındadır. Kasko Genel Şartları C.11 hasarsızlık indirimini düzenlememiş, konuyu “sigortalı aleyhine olmamak üzere” özel şarta bırakmıştır. Poliçe şablonunun ilgili bölümünde de indirim ya da zamlı prim uygulamasının ve nedenlerinin poliçede gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir. Dolayısıyla “kaskodan alınca hasarsızlık kesin bozulur” ya da “bozulmaz” şeklindeki genellemelerin ikisi de eksiktir; bakılacak yer poliçe metnidir.

Buna karşılık iki nokta genel şartlarla sabittir. Birincisi, sigortacı ödediği tazminat tutarınca zarardan sorumlu kişilere karşı halef olur; yani kaskodan onarım yaptırmanız kaçan sürücüyü ya da kusurlu otopark işletenini kurtarmaz, sigortacı ona rücu edebilir. İkincisi, kaskodan onarım yaptırmak değer kaybı talebinizi ortadan kaldırmaz; değer kaybı karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından istenen ayrı bir kalemdir. Hasar ihbarının nasıl yapılacağı konusunda Alo 193 sigorta hasar ihbar hattı yazımız yol göstericidir.

Şirket aracı ve kiralık araçta durum farklı mı?

Aracın mülkiyeti başkasına aitse tazminat talebinin sahibi kural olarak maliktir; onarım bedeli ve değer kaybı malvarlığında eksilme yaşayan kişiye aittir. Kiralık araçlarda kira sözleşmesi genellikle hasar bedelinin kiracıdan tahsilini öngörür ve kiralama şirketi zararı önce kiracıya yansıtır. Bu ilişkinin ayrıntıları için kiralık araç hasar bedeli ve şirket aracıyla kaza yazılarımıza bakılabilir.

AVM Otoparkına Araç Bırakılır mı?

AVM otoparkına araç bırakmak, otoparkın kullanım kurallarına uyulduğu sürece mümkündür; ancak buradaki asıl hukuki soru izin değil, sorumluluğun devam edip etmediğidir. Alışveriş merkezi otoparkı, alışveriş hizmetinin yan edimi olarak sunulur. Aracın orada bulunması bu amaca uygun olduğu sürece TBK m.579’daki gözetim borcu da işler. Amaç dışına çıkıldığında ise işletenin kurtuluş kanıtı güçlenir.

Bunun sebebi maddenin kendi metnindedir. TBK m.579/1, işletenin “zararın saklatan veya ziyaretçisi ya da beraberinde veya hizmetinde bulunan kimseye yükletilebilecek kusurdan” doğduğunu ispat ederek sorumluluktan kurtulabileceğini söyler. Otoparkın ilan edilmiş kullanım süresini bilerek aşmak, kapanış saatinden sonra aracı bırakmak ya da otoparkı alışverişle ilgisi olmayan bir amaçla uzun süreli park alanı gibi kullanmak, bu bent kapsamında saklatanın kusuru olarak değerlendirilebilir.

Kullanım biçimi	Hukuki durum	Zarar hâlinde sorumluluk
Alışveriş süresince park	Sözleşmenin amacına uygun	TBK m.579 tam olarak işler
İlan edilen ücretli süreyi aşan park (ücreti ödenmiş)	Sözleşme devam eder	Sorumluluk sürer
Otoparkın kapanış saatinden sonra bırakma	Kural olarak kullanım koşullarına aykırı	Kurtuluş kanıtı güçlenir; işleten kusurunuza dayanabilir
Günlerce süren, alışverişle ilgisiz park	Amaç dışı kullanım	Sorumluluk büyük ölçüde zayıflar; işleten ayrıca ücret talep edebilir
Engelli park yerine izinsiz park	KTK m.61/1-o uyarınca yasak	İdari para cezası ayrıca uygulanır

AVM otoparkında gece araba bırakmak ve uzun süreli park

AVM kapandıktan sonra otoparkın kapanıp kapanmayacağı, işletmenin kendi düzenine bağlıdır; kimi alışveriş merkezlerinde otopark yirmi dört saat açık tutulur, kimilerinde kapanış saatinde bariyerler indirilir. Bu, kanunla değil işletme kurallarıyla belirlenen bir husustur. Aracı gece bırakmayı düşünüyorsanız, otoparkın kapanış saatini ve gece park uygulamasını önceden teyit etmeniz, sonradan doğacak hem ücret hem sorumluluk tartışmasını baştan önler.

Uzun süreli bırakılan araçlar bakımından işletenin elinde kanuni bir imkân vardır. TBK m.580 uyarınca otopark işletenler, bırakılan araç üzerinde “ücretlerini veya saklama giderlerinden doğan alacaklarını güvenceye almak için” hapis hakkına sahiptir. Yani birikmiş otopark ücreti ödenmeden aracın teslim edilmemesi kanuna dayanan bir uygulamadır; buna karşılık aracın çektirilmesi ya da başka bir yere taşınması aynı kolaylıkta değildir, çünkü KTK m.61 son fıkrası yasağa aykırı park edilmiş araçların trafik zabıtasınca kaldırılabileceğini söyler.

AVM otopark ücreti ödenmezse ne olur?

Ödenmeyen otopark ücreti bir sözleşme alacağıdır; işleten bu alacağı için yukarıda anılan hapis hakkını kullanabilir, ödeme yapılmazsa genel hükümlere göre icra takibi başlatabilir. Buna karşılık işletmenin kendiliğinden “ceza” adı altında bir yaptırım uygulaması mümkün değildir. İdari para cezası kesme yetkisi kamu gücüne aittir; özel bir işletmenin talep edebileceği şey ancak sözleşmeye dayanan ücret ve cezai şarttır ve bunun için de tarifenin girişte açıkça ilan edilmiş olması gerekir.

AVM Otoparkında Trafik Cezası Yazılır mı?

AVM otoparkında trafik cezası yazılabilir. Bunun dayanağı, yukarıda açıklanan KTK m.2/2-a hükmüdür: Kanun park yerlerinde ve garajlarda da uygulandığına göre, Kanun’un trafik kurallarına ilişkin hükümleri ve bu kurallara bağlanan idari yaptırımlar da otoparkta geçerlidir. Ancak cezayı kesecek olan alışveriş merkezi ya da otopark görevlisi değil, trafik zabıtasıdır; KTK m.61’in son fıkrası da yasağa aykırı park edilmiş araçların trafik zabıtasınca kaldırılabileceğini söyleyerek yetkinin kimde olduğunu göstermektedir.

Uygulamada otopark içinde en sık karşılaşılan yaptırım konusu engelli park yeri ihlalidir. KTK m.61’in birinci fıkrasının (o) bendi, “Engellilerin araçları için ayrılmış park yerlerinde” park etmeyi açıkça yasaklamıştır. Aynı fıkranın diğer bentleri de otopark içinde geçerlidir: (g) bendi kurallara uygun park etmiş araçların çıkışını engelleyecek şekilde park etmeyi, (m) bendi belirli kişi, kurum ve kuruluşlara ayrılmış ve işaret levhasıyla belirlenmiş yerlere park etmeyi yasaklar.

Bir noktanın karıştırılmaması gerekir: otopark işletmesinin kestiği “ceza fişi” ya da bariyerde tahsil edilen ek ücret, idari para cezası değildir. İdari para cezasına karşı Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğ veya tefhimden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; işletmenin talep ettiği ücrete itiraz ise sözleşme hukukuna tabidir ve tüketici hakem heyeti ya da tüketici mahkemesi kanalıyla ileri sürülür.

AVM otoparkında sigara içilir mi?

Kapalı AVM otoparklarında sigara içmek yasaktır. 4207 sayılı Kanun m.2/1-b, “her türlü eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı özel hukuk kişilerine ait olan ve birden çok kişinin girebileceği (ikamete mahsus konutlar hariç) binaların kapalı alanlarında” tütün ürünü tüketilemeyeceğini söyler. Alışveriş merkezi ticaret amaçlı, özel hukuk kişisine ait ve herkesin girebildiği bir binadır; kapalı otoparkı da bu binanın kapalı alanıdır.

Üstü tamamen açık otoparklar bina içi kapalı alan sayılmadığından kanuni yasağın dışındadır; buna karşılık işletme kendi kullanım kuralları ile burada da sınırlama getirebilir. Yasağa aykırı davranan kişiye Kabahatler Kanunu’nun ilgili hükmü uyarınca idari para cezası uygulanır; tutar her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında güncellendiğinden, güncel miktar için o yılın tebliğine bakılmalıdır. Yasağın uygulanmasını sağlamayan işletme yetkilileri hakkında da ayrıca yaptırım öngörülmüştür.

Site ve Apartman Otoparkında Zarar Gören Araç

Site otoparkında zarar gören araç bakımından hukuki rejim, AVM otoparkından tamamen farklıdır ve bu ayrım çoğu zaman gözden kaçırılır. TBK m.579 “garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler” der; ortada bir işletme, yani ücret ya da hizmet karşılığı araç kabul eden bir teşebbüs bulunmalıdır. Site veya apartman otoparkı ise kat maliklerinin ortak yeridir, işletilen bir tesis değildir.

Kat Mülkiyeti Kanunu m.4/a, ortak garajları her hâlde ortak yer sayar. Sorumluluk bu durumda üç ayrı temelden doğabilir:

• Yöneticinin tedbir alma görevi (KMK m.35/b): yönetici, anagayrimenkulün gayesine uygun olarak kullanılması, korunması, bakımı ve onarımı için gereken tedbirleri almakla görevlidir. Bakımsız bir tavandan düşen parçanın araca verdiği zararda dayanak budur. Yönetici atanmamışsa, m.35’in son fıkrası uyarınca bu işlerin yaptırılmasından kat malikleri müştereken sorumludur.
• Kat malikinin kusur sorumluluğu (KMK m.19/3): her kat maliki anagayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere kusuruyla verdiği zarardan sorumludur. Komşunun aracınıza çarpması bu kapsamdadır; ayrıca ortada bir trafik kazası varsa onun zorunlu trafik sigortası da devrededir.
• Genel hükümler (TBK m.49, TBK m.69): zararı kim vermişse ona; zarar yapının bakım eksikliğinden ya da yapım bozukluğundan doğmuşsa yapı malikine yöneltilir.

Bu ayrımın pratik sonucu ispat yükünde ortaya çıkar. AVM otoparkında işleten kendi kurtuluşunu ispat etmek zorundayken, site otoparkında ispat yükü kural olarak zarar görendedir: yöneticinin ya da ilgili kat malikinin kusurunu ortaya koymak gerekir. Site yönetimine yapılan yazılı bildirim, güvenlik kaydı ve varsa kamera görüntüsünün korunması talebi bu nedenle daha da kritiktir. Ayrıca ödenen ortak giderler bakımından KMK m.20’nin son fıkrası, gidere kusurlu hareketiyle sebep olana rücu hakkı tanır.

Yolun ya da zeminin bozukluğundan kaynaklanan araç hasarlarında sorumluluğun kime ait olduğu ise ayrı bir konudur; bu konuyu çukura düşen araç hasarı tazminatı yazımızda ele aldık. Aracın kasten çizilmesi ya da parçalarının kırılması hâlinde doğan ceza sorumluluğu için mala zarar verme suçu yazımıza bakabilirsiniz.

Hangi Zararlar İstenebilir?

Otoparkta zarar gören araç için istenebilecek kalemler onarım bedelinden ibaret değildir. AVM otoparkında zarar gören aracın zararlarını AVM karşılar mı tartışmasında talebin kapsamı da servis faturasıyla sınırlı kalmaz. Talebin hangi kalemlerden oluştuğu, hangi muhataba yöneltileceğini de belirler; bir kalem trafik sigortasından karşılanırken diğeri yalnızca kusurlu kişiden istenebilir.

Kalem	Ne demek	Kimden istenir
Onarım bedeli	Parça ve işçilik gideri	Kusurlunun trafik sigortacısı · kendi kaskonuz · kusurlu ise AVM
Değer kaybı	Onarım sonrası aracın ikinci el satış değerindeki azalma	Kusurlunun trafik sigortacısı (ZMSS A.5/a) · kusurlu ise AVM
Araç mahrumiyet bedeli	Onarım süresince araçtan yoksun kalma	Kusurlu sürücü ve işleten; trafik sigortası karşılamaz (A.6/k)
Çekici ve nakil gideri	Aracın servise taşınması	Kusurlunun trafik sigortacısı · kasko (B.3.3.2.3)
Manevi tazminat	Kişilik hakkı ihlali doğuran olaylarda	Kusurlu kişi; sigortadan istenemez (ZMSS A.6/f)

Değer kaybı, 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları değişikliğiyle yeniden düzenlenmiştir. Yeni ölçüt, aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımlar, geçmiş hasar durumu ile kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değerleri arasındaki farktır ve tespit atanacak sigorta eksperince yapılır. İnternette dolaşan “rayiç değer × hasar katsayısı × kilometre katsayısı” formüllerinin dayanağı olan ekler aynı düzenlemeyle yürürlükten kaldırılmıştır. Kaba bir ön fikir için araç değer kaybı hesaplama aracımızı kullanabilir, sürecin ayrıntısı için araç değer kaybı davası ve sorgulama yazımıza bakabilirsiniz.

Aynı düzenlemenin getirdiği bir kolaylık da şudur: araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır. Bu nedenle “değer kaybı için ayrı dilekçe verin” yönündeki eski uygulama artık geçerli değildir.

AVM Otoparkı Uyuşmazlığında Başvuru Yolu ve Görevli Mahkeme

Talebin kime yöneltildiği, başvurulacak mercii de değiştirir. Alışveriş merkezine karşı ileri sürülen talep bir tüketici işleminden doğar; 6502 sayılı Kanun m.3/l tüketici işlemini “mal veya hizmet piyasalarında … ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden … kişiler ile tüketiciler arasında kurulan … her türlü sözleşme ve hukuki işlem” olarak tanımlar ve otopark hizmeti bu kapsamdadır. Nitekim yukarıda anılan Yargıtay 13. Hukuk Dairesi kararlarının ikisi de tüketici mahkemesi dosyalarıdır.

Muhatap	Başvuru yolu	Dayanak
AVM / otopark işleteni — uyuşmazlık 186.000 TL’nin altında	Tüketici hakem heyeti (başvuru zorunlu)	TKHK m.68/1; 2026 sınırı için RG 23.12.2025 sayılı tebliğ
AVM / otopark işleteni — 186.000 TL ve üzeri	Arabuluculuk (dava şartı) → tüketici mahkemesi	TKHK m.73/A, m.73/1
Karşı tarafın zorunlu trafik sigortacısı	Yazılı başvuru + 15 gün → Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava	KTK m.97; 5684 s.K. m.30
Kendi kasko sigortacınız	Şirkete başvuru → Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava	Kasko Genel Şartları C.8
Kusurlu sürücü / araç işleteni	Doğrudan dava	TBK m.49; KTK m.85/1 — asliye hukuk

Tüketici yolunun iki önemli avantajı vardır ve ikisi de kanunla sabittir. Birincisi, TKHK m.73/2 uyarınca tüketiciler tarafından açılan davalar Harçlar Kanunu’nda düzenlenen harçlardan muaftır. İkincisi, m.73/5 uyarınca tüketici davası tüketicinin kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir; alışveriş merkezinin merkezinin bulunduğu şehre gitmek gerekmez.

Arabuluculuk konusunda da iki ayrıntı önemlidir. TKHK m.73/A/1-a uyarınca tüketici hakem heyetinin görev kapsamındaki uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartı değildir; yani 186.000 TL’nin altındaki taleplerde doğrudan hakem heyetine gidilir. Bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise arabulucuya başvurmak zorunludur, ancak m.73/A/3 uyarınca taraflar anlaşsa da anlaşmasa da tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.

Zamanaşımı Süreleri

Otopark uyuşmazlıklarında tek bir zamanaşımı süresi yoktur; süre, talebin dayandığı hukuki sebebe göre değişir. Yanlış süreyi esas almak, esasen haklı bir talebin dinlenmemesine yol açar.

Talep	Süre	Başlangıç	Dayanak
Araç çarpması nedeniyle maddi zarar (sürücü/işleten ve trafik sigortacısına karşı)	2 yıl / her hâlde 10 yıl	Zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenme / kaza günü	KTK m.109/1
Otopark işletenine karşı sözleşmeye dayanan talep	10 yıl	Alacağın muaccel olması	TBK m.146 (genel süre)
Hırsızlık, mala zarar verme gibi fiillerde faile karşı haksız fiil talebi	2 yıl / 10 yıl; fiil suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı	Zararı ve faili öğrenme	TBK m.72
Kendi kasko sigortacınıza karşı talep	2 yıl; her hâlde rizikodan itibaren 6 yıl	Alacağın muaccel olması / riziko	Kasko Genel Şartları C.10; TTK m.1420

Tablodaki ilk satır için sık yapılan bir hataya dikkat çekmek gerekir. KTK m.109/2, fiil ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o sürenin uygulanacağını söyler. Ancak salt maddi hasarlı bir kazada bu uzamış süre işlemez: taksirle mala zarar verme Türk Ceza Kanunu’nda suç olarak düzenlenmemiştir. Yaralanma ya da ölüm yoksa süre iki yıldır. Konunun bütünü için trafik kazası tazminat zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Bir başka pratik nokta, sigortaya yapılan başvurunun süreye etkisidir. KTK m.97 uyarınca sigorta kuruluşuna yazılı başvuru dava ve tahkim yolunun ön koşuludur; ancak bu başvuru zamanaşımını kesmez. Süreyi kesen işlemler dava açılması, tahkime başvurulması, icra takibi yapılması ve sigortacının kısmi ödeme yaparak borcu ikrar etmesidir. Ayrıca KTK m.109/3 uyarınca zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş sayılır.

Şikâyetçi olup olmamanın tazminat hakkına etkisi de sık sorulur; ceza şikâyetinden vazgeçmek kural olarak tazminat hakkını sona erdirmez. Bu konudaki istisnalar trafik kazasından sonra şikâyetçi olunmazsa tazminat alınabilir mi yazımızda açıklanmıştır.

Otopark uyuşmazlıkları, tek bir olayda birden fazla sorumluluk rejiminin ve birbirinden farklı sürelerin aynı anda işlediği dosyalardır. AVM otoparkında zarar gören aracın zararlarını AVM karşılar mı diye sorarken bu nedenle önce zararın nasıl doğduğuna bakılır; talebin doğru muhataba, doğru dayanakla ve süresi içinde yöneltilmesi sonucu belirler. Sürecin başında yapılacak bir hukuki değerlendirme için araç hasar farkı tazminatı ve sigorta hukuku alanındaki çalışmalarımızı inceleyebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; belirli bir olaya ilişkin hukuki görüş niteliği taşımaz. Otoparktaki zararın türü, otoparkın işletilme biçimi, poliçenizin özel şartları ve elinizdeki deliller sonucu doğrudan etkilediğinden, adım atmadan önce bir avukata danışmanız ve süreleri kaçırmamak için ilk günden hareket etmeniz yerinde olur.

Sıkça Sorulan Sorular

AVM otoparkında aracım zarar görürse, AVM sorumlu tutulabilir mi?

AVM otoparkında zarar gören aracın zararlarını AVM karşılar mı sorusuna verilecek cevap evettir; ancak sorumluluk kendiliğinden doğmaz. Türk Borçlar Kanunu m.579, otopark işletenini kendisine bırakılan aracın zarara uğramasından sorumlu tutar ve kurtuluş kanıtını işletene yükler; işleten zararın araç sahibinin kusurundan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat etmedikçe sorumludur. Buna karşılık araç sahibinin de aracını o otoparka bıraktığını ve orada alışveriş amacıyla bulunduğunu ortaya koyması gerekir; Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2013/15838 E., 2013/28168 K. sayılı kararında bu olgular ispat edilemediği için kabul kararını bozmuştur.

AVM otoparkında meydana gelen trafik kazalarında sigorta şirketleri zararı karşılar mı?

Karşılar. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.2’nin ikinci fıkrasının (a) bendi, Kanun’un “park, bahçe, park yeri, garaj … karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerlerde” de uygulanacağını açıkça düzenler. Kanun otoparkta uygulandığına göre, m.91 uyarınca yaptırılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortası da otoparkta doğan sorumluluğu teminat altına alır. Ret cevabı alınması hâlinde m.97 uyarınca yazılı başvuru yapılır; on beş gün içinde cevap gelmez veya cevap talebi karşılamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir ya da dava açılabilir.

AVM otoparkında aracım zarar görürse sigorta işleminde ne yapmalıyım?

Önce aracı yerinden oynatmadan hasarı ve çevreyi fotoğraflayın, otopark yönetimine bildirin ve kolluk çağırarak tutanak düzenlettirin. Kasko poliçeniz varsa Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları B.1.1 uyarınca rizikoyu öğrendiğiniz tarihten itibaren beş iş günü içinde sigortacınıza ihbar edin. Karşı taraf belliyse onun zorunlu trafik sigortacısına yazılı başvuruda bulunun. Otopark biletini ve alışveriş belgenizi saklayın; bunlar hem sigorta hem de AVM’ye yöneltilecek talep bakımından delildir.

Otoparktaki sorumsuzluk levhası hukuken geçerli mi?

Geçerli değildir. TBK m.579/3 birebir şöyle der: “İşleten böyle bir sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğu bu Kanunda gösterilmemiş olan bir koşula bağladığını, herhangi bir yolla ilan etse bile, sorumluluktan kurtulamaz.” Bu yasak levhayı, bilet arkasındaki matbu metni, anonsu ve kullanım koşullarını kapsar. İşleten yine de somut olayda kurtuluş kanıtı getirerek sorumluluktan kurtulabilir; ancak bunu peşinen bir ilanla yapamaz.

Otopark kazasını sigorta karşılar mı, kasko otoparkta geçerli mi?

Her iki poliçe de otoparkta geçerlidir. Karşı tarafın zorunlu trafik sigortası, otoparkın KTK m.2/2-a kapsamında bulunması nedeniyle devrededir. Kasko ise Genel Şartlar A.1’de sayılan beş riski konumdan bağımsız olarak teminat altına alır: çarpışma, ani ve harici etkiler, üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler, yanma ve çalınma. Dolu gibi doğa olayları ile kullanım ve gelir kaybı ise standart kaskonun dışındadır, ancak ek sözleşmeyle teminata alınır.

AVM otoparkında aracıma vurdular ama fail bulunamadı, ne yapabilirim?

Fail tespit edilemediğinde zorunlu trafik sigortası devreye giremez; Güvence Hesabı ise sigortasız veya tespit edilemeyen araç hâlinde 5684 sayılı Kanun m.14 uyarınca yalnızca bedensel zararları karşılar, aracın maddi hasarını karşılamaz. Geriye iki yol kalır: kendi kasko poliçeniz ve otoparkı işleten alışveriş merkezine yöneltilecek TBK m.579 talebi. İkinci yolda dayanılacak olgu, otoparkın gözetim ve güvenlik düzeninin failin tespitini imkânsız kılacak ölçüde yetersiz kalmasıdır.

AVM otoparkında kamera var mı, kayıtları alabilir miyim?

Alışveriş merkezi otoparklarında genellikle kamera bulunur, ancak kaydı size doğrudan veremez; görüntüde yer alan üçüncü kişinin verisi 6698 sayılı Kanun kapsamında korunur. Kayda ulaşmanın güvenli yolu kolluğa ya da Cumhuriyet başsavcılığına başvurmaktır; KVKK m.28/1-d, yargı makamlarınca soruşturma kapsamında işlenen verileri Kanun’un dışında tutar. Dava açılmadan önce HMK m.400 uyarınca mahkemeden delil tespiti de istenebilir. Kayıtlar çoğu sistemde otuz ilâ altmış günde silindiğinden başvuru aynı gün yapılmalıdır.

AVM otoparkına araç bırakılır mı, gece bırakmak sorumluluğu etkiler mi?

Otoparkın ilan edilen kullanım kurallarına uyulduğu sürece araç bırakılabilir. Ancak kapanış saatinden sonra ya da alışverişle ilgisi olmayan bir amaçla uzun süreli bırakılan araçlarda işletenin savunması güçlenir; TBK m.579/1 işletene, zararın “saklatanın kusurundan” doğduğunu ispat ederek sorumluluktan kurtulma imkânı verir ve kullanım kurallarına aykırılık bu kapsamda değerlendirilebilir. Birikmiş otopark ücreti için ise işletenin TBK m.580 uyarınca araç üzerinde hapis hakkı vardır.

AVM otoparkında trafik cezası yazılır mı?

Yazılabilir. KTK m.2/2-a otoparkı Kanun’un uygulama alanına aldığından trafik kuralları ve bunlara bağlı idari yaptırımlar otoparkta da geçerlidir. Cezayı kesme yetkisi trafik zabıtasındadır; otopark işletmesinin talep ettiği ek ücret idari para cezası değil sözleşme alacağıdır. En sık karşılaşılan ihlal, KTK m.61/1-o uyarınca yasaklanan engelli park yerine park etmektir. İdari para cezasına karşı Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.

AVM otoparkında sigara içilir mi?

Kapalı otoparklarda içilemez. 4207 sayılı Kanun m.2/1-b, ticaret amaçlı ve birden çok kişinin girebileceği özel hukuk kişilerine ait binaların kapalı alanlarında tütün ürünü tüketilmesini yasaklar; alışveriş merkezinin kapalı otoparkı bu tanıma girer. Üstü tamamen açık otoparklar kanuni yasağın dışındadır, ancak işletme kendi kullanım kurallarıyla burada da sınırlama getirebilir. Yasağa aykırı davranana idari para cezası uygulanır ve tutar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.

Site otoparkında zarar gören araç için kime başvurulur?

Site ve apartman otoparkı işletilen bir tesis olmadığından TBK m.579 uygulanmaz. Kat Mülkiyeti Kanunu m.4/a ortak garajları ortak yer sayar; sorumluluk, yöneticinin m.35/b’deki tedbir alma görevine, kusurlu kat malikinin m.19/3’teki sorumluluğuna ya da genel hükümlere dayandırılır. AVM otoparkından farklı olarak burada ispat yükü kural olarak zarar görendedir; bu nedenle site yönetimine yazılı bildirim yapılması ve kamera kaydının korunmasının talep edilmesi daha da önemlidir.

AVM otoparkı davası hangi mahkemede açılır?

Alışveriş merkezine karşı açılacak dava tüketici işleminden doğduğu için 6502 sayılı Kanun m.73/1 uyarınca tüketici mahkemesi görevlidir. Uyuşmazlığın değeri 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaysa m.68/1 uyarınca önce tüketici hakem heyetine başvurulması zorunludur. Bu sınırın üzerinde ise arabuluculuk dava şartıdır. Dava, m.73/5 uyarınca tüketicinin kendi yerleşim yerindeki mahkemede de açılabilir ve m.73/2 uyarınca harçtan muaftır.

Otoparkta zarar gören araç için zamanaşımı kaç yıldır?

Süre talebin dayanağına göre değişir. Başka bir aracın çarpması hâlinde KTK m.109/1 uyarınca zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır. Otopark işletenine karşı otopark sözleşmesine dayanan talep TBK m.146’daki on yıllık genel zamanaşımına tabidir. Kendi kasko sigortacınıza karşı süre Genel Şartlar C.10 ve TTK m.1420 uyarınca iki yıl, her hâlde rizikodan itibaren altı yıldır. Salt maddi hasarlı kazada uzamış ceza zamanaşımı işlemez.

Otoparkta araca zarar gelmesi hâlinde değer kaybı istenebilir mi?

İstenebilir. Değer kaybı, onarım sonrasında aracın ikinci el satış değerinde meydana gelen azalmadır ve karşı tarafın zorunlu trafik sigortasının maddi zararlar teminatı içindedir. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar değişikliğiyle tespit, atanacak sigorta eksperince ve aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi ile kaza öncesi-sonrası ikinci el değerleri karşılaştırılarak yapılır; eski katsayı tablolarının dayanağı kaldırılmıştır. Ayrıca araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır. Kaskodan onarım yaptırmış olmak bu hakkı ortadan kaldırmaz.