Maddi Hasarlı Trafik Kazası Vekaletname Örneği
Maddi hasarlı trafik kazası vekaletname örneği, kazadan doğan hasar bedeli, değer kaybı ve mahrumiyet taleplerini avukatınız aracılığıyla takip ettirmek için notere verdiğiniz yetkilerin listesidir. Yetki metninin tamamı bu yazının hemen başında yer alıyor; devamında metnin her satırının hangi kanuni yetkiye karşılık geldiğini, notere giderken neyin gerçekten zorunlu olduğunu ve hangi ibarenin eksikliğinin dosyanızı baştan tıkadığını tek tek açıklıyoruz.
Bir noktayı en baştan netleştirelim: internette dolaşan “vekaletname örneğini Word olarak indirin, notere götürün” tavsiyesi eksiktir. Avukatlık Kanunu m.56’nın son fıkrası uyarınca vekâletnameler Türkiye için tek tiptir ve biçimi Türkiye Barolar Birliği ile Türkiye Noterler Birliği tarafından hazırlanır. Noter kendi tek tip formunu kullanır; sizin götürdüğünüz metin formun yerine geçmez, forma yazdıracağınız özel yetkilerin listesi olarak işe yarar. Bu yazının asıl konusu da o listedir.
Özet
Maddi hasarlı trafik kazası vekaletname örneği, kazaya özgü yetkileri tek belgede toplayıp genel vekaletin risklerinden kaçınmanızı sağlar. Kritik noktalar:
- Hazır metin formun yerine geçmez. Vekâletnameler Av.K. m.56/son uyarınca tek tiptir; siz yalnızca özel yetkileri belirtirsiniz.
- Asıl mesele HMK m.74’teki özel yetkilerdir. Sulh, ibra, feragat, tahkim ve alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma açıkça yazılmazsa avukat bunları kullanamaz; arabuluculuk dava şartı olduğu için bu yetki eksikse avukat sizin adınıza arabulucuya gidemez. Parayı tahsil etme (ahzu kabz) kanunun listesinde geçmez ama uygulamada ayrıca yazdırılır.
- Fotoğraf zorunlu değildir. Noterlik Kanunu Yönetmeliği m.93 fotoğrafı yalnız tapuda işlem gerektiren vekâletnamelerde ve boşanma vekâletnamesinde zorunlu tutar; kaza vekaletnamesi bu listede yoktur.
- Uzaktan verilemez. Noterlik Kanunu m.198/A, irade beyanı alınan işlemlerde e-imza kullanılsa bile noter huzurunda bulunmayı şart koşar.
- Kaportacı, servis veya hasar takip şirketi sigorta şirketi nezdinde dosyanızı takip edemez. 5684 sayılı Kanun Ek m.6 takip yetkisini yalnız size, avukatınıza ve vekâlet verdiğiniz eş, çocuk, anne, baba ve kardeşe tanır; tazminat yalnız size veya avukatınıza ödenir ve alacak devredilemez.
- 1 Temmuz 2026 kolaylığı her dosyada geçerli değildir. Araç hasarı başvurusunun değer kaybı talebini de kapsaması, yalnız 1 Temmuz 2026 ve sonrasında yapılmış trafik poliçelerinde uygulanır.
V E K Â L E T N A M E
…….. plakalı aracımın ……/……/………… tarihinde karıştığı trafik kazası nedeniyle doğan değer kaybı, kazanç kaybı, mahrumiyet bedeli, pert farkı, hasar bedeli ve diğer bütün tazminat talepleriyle sınırlı olmak üzere; bu kazadan dolayı sigorta şirketlerine, Güvence Hesabına, kusurlu sürücü ve işletenlere karşı yapılacak başvurular ile bu kazadan dolayı lehime ve aleyhime açılmış veya açılacak dava ve takiplerde T.C. mahkemelerinin, daire ve kurumları ile sigorta şirketlerinin her bölümünde her şekilde temsile, ihbar etmeye ve şikâyette bulunmaya, hak ve menfaatlerimi korumak için uygun göreceği bütün işlemleri takip etmeye ve sonuçlandırmaya, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmaya ve orada temsile, 6325 sayılı Kanun uyarınca arabuluculuk dahil alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurmaya ve temsile, resmi kurumlar ile sigorta şirketleri ve eksperlik büroları, özel ve kamu hastaneleri de dahil olmak üzere her türlü kurum ve kuruluştan adıma bilgi ve belge istemeye, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında bu kazaya ilişkin belgeleri adıma imzalamaya ve kişisel verilerimi bu işlemlerle sınırlı olarak ilgili kişi ve kurumlarla paylaşmaya, dava açmaya, gereken dilekçe ve belgeleri yazıp imzalayarak ilgili olduğu daire ve kuruma vermeye, tebliğ ve tebellüğe, kararların açıklanmasını ve düzeltilmesini istemeye, istinaf yoluna başvurmaya, davayı temyize, Bölge Adliye, Bölge İdare, Yargıtay, Danıştay ve diğer idari, mali ve yargı kurumlarında temsile ve duruşma talebinde bulunmaya, yargılamanın iadesi yoluna başvurmaya, tanıkları dinletmeye, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmaya, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmaya, bu başvuruları takip etmeye ve sonuçlandırmaya, hâkimi reddetmeye, bilirkişi, muhasip, hakem tayin ve reddine, tahkim ve hakem sözleşmesi yapmaya, keşif talebine, raporlara itiraza, tespit yaptırmaya, davanın tamamını ıslaha, yemin teklif etmeye, yemini kabul, iade veya reddetmeye, ihtarname, ihbarname, protesto çekmeye ve cevap vermeye, ilamlar ve kararların tamamının uygulanmasını sağlamaya, duruşmadan vareste tutulma talebinde bulunmaya, ihtiyatî ve icraî haciz ile tedbir kararları almaya, tedbir ve haciz koydurmaya ve haczi kaldırmaya, teminat yatırmaya, teminat iade almaya, icra takibi yapmaya, icra takiplerinde pey sürmeye, benim dışımda devam edecek duruşmalara katılmaya, davayı kabule veya redde, davadan feragate ve feragati kabule, istinaftan ve temyizden feragate ve istinaftan ve temyizden feragati kabule, ahzu ve kabza, sulh ve ibraya, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesi uyarınca uzlaşmaya, uzlaşma tekliflerini kabul veya redde, tahsil edilecek hasar onarım bedelinin onarımı yapan ustaya/servise ödenmesine, bu yetkilerin bir kısmı veya tamamı ile başkalarını tevkil, teşrik ve azle, birlikte veya ayrı ayrı vekâleti ifaya mezun ve yetkili olmak üzere, ……………… Barosuna kayıtlı ………………………………. tarafımdan vekil tayin edildi.
VEKÂLET VEREN :
Yukarıdaki maddi hasarlı trafik kazası vekaletname örneği metninde dört kalemi kendi dosyanıza göre doldurmanız gerekir: plaka, kaza tarihi, avukatın bağlı olduğu baro ve adı soyadı. Plaka ile kaza tarihi birlikte yazıldığında yetki o kazayla sınırlanır; ikisinden biri eksik kalırsa belge, aynı araçla ilgili başka uyuşmazlıklarda da kullanılabilecek kadar genişler. Karşı tarafın sigorta şirketinin adını yazmanız gerekmez; muhatap sonradan değişebilir (örneğin karşı aracın sigortası yoksa talep Güvence Hesabına yönelir). Metnin neden bu kadar uzun olduğunu ve hangi ibarenin çıkarılmasının ne kaybettirdiğini aşağıdaki bölümlerde satır satır göreceksiniz.
Metindeki uzlaşma ve şikâyet ibareleri için bir not: yalnız maddi hasarın oluştuğu bir kazada kural olarak ceza dosyası doğmaz. Türk Ceza Kanunu m.22/1 uyarınca taksirle işlenen fiiller ancak kanunun açıkça belirttiği hâllerde cezalandırılır ve mala zarar verme yalnız kasten işlenebilen bir suçtur. Bu ibareler, kazada sonradan bir yaralanma ortaya çıkması ya da trafik güvenliğini tehlikeye sokma gibi ayrı bir soruşturma açılması ihtimaline karşı metinde tutulur; gereksiz görüyorsanız notere çıkartabilirsiniz.
Maddi Hasarlı Trafik Kazası İçin Vekaletname Neden Gereklidir?
Vekaletname, avukatın sizin adınıza işlem yapabilmesinin kanuni şartıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.77 açıktır: vekâletnamesinin aslını veya onaylı örneğini vermeyen avukat dava açamaz ve yargılamayla ilgili hiçbir işlem yapamaz. Tek istisna, gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerdir: mahkeme kesin süre vererek davanın açılmasına izin verebilir, ancak vekâletname bu süre içinde getirilmezse dava açılmamış sayılır. Dava aşamasına hiç gelmeseniz bile belge gereklidir; çünkü Avukatlık Kanunu m.2/3 uyarınca noterler ve sigorta şirketleri avukata görevini yaparken yardımcı olmak ve gerek duyduğu bilgi ve belgeyi incelemesine sunmakla yükümlüdür, ancak bu belgelerden örnek alınması vekâletname ibrazına bağlıdır. Yani sigorta şirketinden hasar dosyanızın eksper raporunu isteyecek olan avukatın elinde vekaletname yoksa şirket dosyayı vermek zorunda değildir.
Trafik kazalarında taraflar arasında anlaşmazlık çıkabilir; sigorta şirketiyle yazışmak, ekspertiz sürecini izlemek, kusur oranına itiraz etmek ve gerekirse tahkim veya dava yoluna gitmek birbirini izleyen ayrı ayrı işlemlerdir. Vekaletname verildiğinde bu işlemlerin tamamı avukat tarafından yürütülür. Trafik kazasıyla sınırlı vekaletname örneği, yalnızca kazaya özgü hususları kapsayacak biçimde hazırlanır ve gereksiz yetki devri önlenir.
Sigorta şirketiyle yapılacak yazışmalarda ve tazminat taleplerinde sürecin bir avukat tarafından yürütülmesi, eksik belge veya kaçırılan süre nedeniyle hak kaybı yaşanması riskini azaltır. Kazadan sonra işleyen sürelerin hangisinin sizi bağladığı, hangisinin sigortalıya ait olduğu ayrımı bunun tipik örneğidir; ayrıntısı için maddi hasarlı kazadan sonra ne yapılması gerektiğini anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.
Bu vekaletnameler uygulamada noterde düzenleme şeklinde hazırlanır. Noterlik Kanunu m.84 uyarınca düzenleme bir tutanaktır ve tutanakta ilgilinin “hakiki arzusu hakkındaki beyanı” yer alır; aslı noterlikte kalır, size örneği verilir. “Onaylama” (m.90) ise dışarıda yazılıp getirilen bir kâğıdın altındaki imzanın size ait olduğunun şerhle belgelenmesidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.76/1, avukatın “noter tarafından onaylanan ya da düzenlenen” vekâletnameyi ibraz edebileceğini söyler; yani onaylama yoluyla yapılmış bir vekâletname de geçerlidir. Düzenleme şeklinin avantajı şudur: Noterlik Kanunu m.72 uyarınca noter, iş yaptıracak kişinin kimliğini, adresini, yeteneğini ve gerçek isteklerini tamamen öğrenmekle yükümlüdür; yetkiler sizinle konuşularak yazıya geçirilir. Onaylamada ise noterin şerhi yalnız imzanın size ait olduğunu belgeler, metnin içeriğini değil.
Kaza Vekaleti Nedir, Hasar Vekaletnamesiyle Aynı Belge midir?
Kaza vekaleti, hasar vekaletnamesi, araç hasar vekaletnamesi ve trafik kazasıyla sınırlı vekaletname günlük dilde birbirinin yerine kullanılır; hepsi tek bir kazadan doğan talepleri takip etme yetkisini anlatır. Kanunda bu adların hiçbiri geçmez. Mevzuatın tanıdığı ayrım belgenin adında değil, kapsamındadır: vekâletname ya belirli bir işle sınırlıdır ya da genel yetki verir.
Karışıklığın asıl kaynağı, aynı sözcüğün iki farklı muhatabı anlatmasıdır. “Hasar vekaleti” dediğinizde kimi zaman avukata verilen dava vekâletnamesi, kimi zaman kaportacının ya da hasar takip şirketinin istediği belge kastedilir. İkisinin hukuki sonucu birbirinden çok farklıdır; aşağıdaki tablo bu ayrımı gösteriyor.
| Belge | Kime verilir | Ne yapılabilir | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Trafik kazasıyla sınırlı vekâletname (kaza vekaleti) | Avukat | Sigortaya başvuru, tahkim, dava, icra takibi | Yetki kazayla sınırlıdır; başka işte kullanılamaz |
| Genel vekâletname | Avukat veya üçüncü kişi | Yetki metninde ne yazıyorsa hepsi | Kapsamı geniş olduğu için risklidir |
| Hasar takip vekâleti | Servis, kaportacı, hasar takip şirketi | Sigorta şirketi nezdinde tazminat takibi yapamaz (5684 s.K. Ek m.6/1); dava ve adli işlem de takip edemez (Av.K. m.35) | Tazminat yalnız size veya avukatınıza ödenir, alacak devredilemez (Ek m.6/2) |
| Aile içi takip vekâleti | Eş, çocuk, anne, baba, kardeş | Sigorta şirketi ve Güvence Hesabı nezdindeki işlemleri takip (5684 s.K. Ek m.6/1-c) | Dava açamaz; tazminat yine size ödenir |
| Araç satış / hurda vekâletnamesi | İşlemi sizin yerinize yapacak kişi | Pert sonrası aracın devri, hurdaya ayırma veya trafikten çekme işlemi | Tazminat talebiyle ilgisi yoktur, ayrı belgedir |
Kapsamı dar tutmanın somut faydası şudur: sınırlı vekâletname yalnızca o kazaya ilişkin işlemlerde geçerlidir, dosya kapandığında kendiliğinden işlevsiz kalır. Genel vekâletnamenin taşıdığı risklere genel vekaletname vermenin sakıncaları yazısında ayrıntılı değindik.
Araç hasar vekaletnamesi nedir?
Araç hasar vekaletnamesi, belirli bir aracın belirli bir kazada uğradığı hasarla ilgili talepleri takip etme yetkisi veren belgenin günlük adıdır; hukuki niteliği yukarıdaki tablonun ilk satırındaki kazayla sınırlı vekâletnamedir. Belgenin kime verildiği sonucunu belirler: avukata verilirse sigorta başvurusu, tahkim ve dava yürütülebilir; eş, çocuk, anne, baba veya kardeşe verilirse yalnız sigorta şirketi nezdindeki takip yapılabilir; servis ya da hasar takip şirketine verilirse 5684 sayılı Kanun Ek m.6 nedeniyle sigorta şirketi nezdinde de kullanılamaz.
Trafik Kazasıyla Sınırlı Vekaletname Örneği Nasıl Hazırlanır?
Hazırlık aslında notere gitmeden önce biter: hangi yetkileri vereceğinize karar verirsiniz, noter bunları kendi tek tip formuna işler. Avukatlık Kanunu m.56’nın son fıkrası vekâletnamelerin Türkiye için tek tip olduğunu ve biçim ile içeriğinin Türkiye Barolar Birliği ile Türkiye Noterler Birliği tarafından hazırlandığını söyler. Bu yüzden “indirilebilir vekaletname şablonu” arayışı yanlış yerde arama yapmaktır; doğru soru, forma hangi özel yetkilerin yazdırılacağıdır.
Notere giderken şu üç bilgiyi hazır götürün:
- Yetkinin sınırı: “…….. plakalı araçla ilgili …… tarihli trafik kazasından doğan talepler” gibi kazayı belirleyen bir ifade. Sınır çizilmezse belge genel vekâletnameye dönüşür.
- Vekilin kimliği: avukatın adı soyadı ve bağlı olduğu baro. Avukatlar baroya kayıtlıdır; formda istenen sicil de baro sicil numarasıdır.
- Özel yetki listesi: HMK m.74’te sayılan ve açıkça yazılmadıkça kullanılamayan yetkiler. Aşağıdaki bölümün konusu budur.
Aracın ruhsatı, kaza tespit tutanağı ve poliçe bilgileri noter işlemi için gerekli değildir; bunlar avukatın dosyayı kurarken ihtiyaç duyacağı belgelerdir ve vekâletnameden sonra da paylaşılabilir. Noterin aradığı tek şey kimliğinizdir.
Vekaletname düzenlendikten sonra ayrıca “aslını avukata teslim etme” telaşına düşmeyin. Avukatlık Kanunu m.56/1 uyarınca avukat, vekâletnamenin örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu imzasıyla onaylayarak kullanabilir ve bu örnekler bütün yargı mercileri, resmi daire ve kurumlar ile gerçek ve tüzel kişiler için resmi örnek hükmündedir. Her dosya için noterden ayrı suret almanız gerekmez.
Kaza sonrası avukata vekalet verme adım adım nasıl yapılır?
Kaza sonrası avukata vekalet verme işlemi tek noter ziyaretinde tamamlanır. Sıra şöyledir:
- Avukatla kapsamı konuşun. Hangi kalemlerin (hasar, değer kaybı, mahrumiyet, pert farkı) ve hangi muhatapların (sigorta şirketi, Güvence Hesabı, kusurlu sürücü ve işleten) takip edileceğini netleştirin; avukat size yetki listesini yazılı olarak iletir.
- Kimliğinizle herhangi bir notere gidin. Noter seçimi serbesttir; avukatın bulunduğu şehirdeki noter olması gerekmez.
- Yetki listesini notere okutun. Noter, Noterlik Kanunu m.72 uyarınca gerçek isteğinizi öğrenmekle yükümlüdür; plaka ve kaza tarihinin yazıldığını, istemediğiniz bir yetkinin eklenmediğini imzadan önce kontrol edin.
- Harç ve noter ücretini ödeyin. Vekâletname aynı gün verilir.
- Vekâletnameyi avukata iletin. Aslını elden ya da kargoyla gönderebilirsiniz; avukat örneğini kendisi onaylayarak her kurumda kullanır (Av.K. m.56/1).
Trafik Kazası Avukat Vekalet Örneğinde Hangi Yetkiler Mutlaka Yazılmalı?
Bu, vekâletname konusundaki en önemli ve en çok atlanan başlıktır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu iki ayrı kural koyar. m.73‘e göre davaya vekâlet, özel yetki gerektiren hususlar saklı kalmak üzere, hüküm kesinleşinceye kadar davanın takibi için gereken bütün işlemleri kendiliğinden kapsar. m.74 ise açıkça yetki verilmedikçe vekilin yapamayacağı işlemleri tek tek sayar. Sonuç: metindeki “dava açmaya, temyize, tebliğ ve tebellüğe” gibi ibareler zaten kanunen mevcuttur; belgenin kaderini belirleyen kısım HMK m.74 listesidir.
| Kanunen kendiliğinden var (HMK m.73) | Açıkça yazılmazsa kullanılamaz (HMK m.74) |
|---|---|
| Dava açma ve takip etme | Sulh olma |
| Duruşmalara katılma, dilekçe verme | Karşı tarafı ibra etme, davayı kabul etme |
| Tebliğ ve tebellüğ | Davadan veya kanun yollarından feragat, yargılamanın iadesi yoluna gitme |
| Hükmün icrasını isteme | Başkasını tevkil etme |
| Yargılama giderlerini tahsil, makbuz verme | Tahkim ve hakem sözleşmesi yapma |
| Kanun yollarına başvurma | Alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma |
| Delil bildirme, bilirkişi raporuna itiraz | Hâkimi reddetme, davanın tamamını ıslah, yemin teklif/kabul/iade/ret |
| Haciz talebinde bulunma | Haczi kaldırma, müvekkilin iflasını isteme |
Tablonun sağ sütunundaki tek bir satır, değer kaybı ve hasar dosyalarında süreci baştan durdurabilir: alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma yetkisi. Sigorta şirketine karşı açılacak dava Türk Ticaret Kanunu m.4/1-a uyarınca ticari davadır ve TTK m.5/A gereği arabuluculuk dava şartıdır. Vekâletnamede bu yetki yoksa avukat sizin adınıza arabulucuya başvuramaz; ya görüşmelere sizin bizzat katılmanız ya da yeni bir vekâletname vermeniz gerekir. Arabulucuya hiç başvurulmadan açılan dava ise dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Sulh ve ibra yetkisi yoksa şirketin sunduğu anlaşma teklifi avukat tarafından imzalanamaz.
Ahzu kabz (parayı tahsil etme) yetkisi ise HMK m.74 listesinde geçmez; m.73 vekile kanunen yalnız “yargılama giderlerinin tahsili ile buna ilişkin makbuz verme” yetkisini tanır. Dava konusu tazminatın avukat tarafından teslim alınabilmesi için bu yetki uygulamada vekâletnameye ayrıca yazdırılır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu Ek m.6/2 tazminatın “sadece hak sahibine veya avukatına” ödenebileceğini söyler; ahzu kabz yetkisi yazılmamışsa sigorta şirketi ödemeyi doğrudan size yapar.
Sigorta Tahkim Komisyonu bakımından da durum aynıdır. Komisyonun dayanağı 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30’dur. Türk Borçlar Kanunu m.504/3 uyarınca vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça hakeme başvuramaz; Komisyon da başvuru belgeleri arasında, vekâletnamede alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına veya doğrudan Komisyona başvuruya ilişkin özel yetki bulunmasını arar. Yani “her ihtimale karşı tahkime de başvurulsun” diyorsanız yetkinin metinde bulunması şarttır. Tahkim yolunun nasıl işlediğini Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yazısında adım adım anlattık.
Sigorta şirketine başvuru için vekaletname örneğinde hangi ibareler olmalı?
Yalnız sigorta şirketine başvuru ve dosya takibi için verilecek bir vekâletnamede dava yetkilerine gerek yoktur; ama başvuru reddedildiğinde aynı belgeyle tahkime veya mahkemeye geçebilmek için şu ibarelerin baştan bulunması pratik bir güvencedir:
| İbare | Ne işe yarar |
|---|---|
| “…….. plakalı aracımın ……/……/………… tarihli trafik kazasından doğan talepler” | Yetkiyi kazayla sınırlar |
| “sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı nezdinde başvuru ve takip” | KTK m.97 başvurusu ve 5684 s.K. Ek m.6 kapsamındaki takip |
| “eksperlik büroları ve kurumlardan bilgi ve belge istemeye” | Eksper raporu ve hasar dosyası örneğinin alınması (Av.K. m.2/3) |
| “raporlara itiraza” | Eksper raporuna itiraz |
| “Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmaya” ve “alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurmaya” | Komisyonun ve arabuluculuğun aradığı özel yetki (TBK m.504/3, HMK m.74) |
| “ahzu ve kabza” | Tazminatın avukat tarafından teslim alınması |
Hasar Ödemesi İçin Vekaletname Örneği: Sigortaya Verilen Vekalet Neyi Kapsar?
Hasar ödemesi için verilen vekâletnamenin amacı, onarım bedelinin sigorta şirketinden tahsil edilip ilgili yere ödenmesidir. Yukarıdaki örnek metinde bunun karşılığı iki ibaredir: “ahzu ve kabza” ve “tahsil edilecek hasar onarım bedelinin onarımı yapan ustaya/servise ödenmesine”. Birincisi parayı tahsil etme, ikincisi tahsil edilen bedelin doğrudan onarımı yapana aktarılması yetkisidir.
Bu iki ibare çoğu okuyucunun sandığından daha kritiktir. Hasar bedelinin tahsili tek başına dosyayı kapatmaz: aynı kazadan değer kaybı, aracı kullanamadığınız günler için mahrumiyet bedeli ve serviste ödediğiniz tutar ile sigortanın ödediği tutar arasındaki hasar fark bedeli ayrı ayrı doğar. Vekâletname yalnızca “hasar bedelinin tahsili” diye daraltılırsa, kalan kalemler için sonradan yeni bir belge gerekir. Muhatap da her kalemde aynı değildir: Karayolları Trafik Kanunu m.92/k “gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları” zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında sayar. Mahrumiyet bedeli bu yüzden sigortadan değil, kusurlu sürücü ve işletenden istenir; vekâletnamenin yalnız sigorta şirketlerine karşı değil, bu kişilere karşı yapılacak başvuruları da kapsaması gerekir.
Bu yüzden yukarıdaki örnek metin, tek bir cümlede “değer kayıpları, kazanç kayıpları, mahrumiyet bedeli, pert farkı tazminatları, hasar bedeli ve tüm tazminat bedelleri” ifadesini birlikte sayar. Kaza aynı kaza olduğu için yetkiyi kalem kalem bölmek yerine kazayla sınırlamak hem daha güvenli hem daha kullanışlıdır.
Bir hatırlatma: sigortaya başvuru için vekâletname zorunlu değildir. Karayolları Trafik Kanunu m.97 zarar görenin sigorta kuruluşuna yazılı başvurusunu esas alır; Avukatlık Kanunu m.35/3 de dava açmaya yeteneği olan herkesin kendi işini bizzat takip edebileceğini söyler. Vekâletname, süreci avukat aracılığıyla ya da 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu Ek m.6’nın saydığı yakınlarınız aracılığıyla takip ettirmek istediğinizde gerekir. Avukatsız yürütmenin sınırlarını değer kaybı tazminatının avukatsız talep edilmesi yazısında karşılaştırdık.
Maddi Hasarlı Trafik Kazalarında Vekalet Sürecindeki Belgeler ve Detaylar
Noter işlemi için gereken belge listesi sanıldığından kısadır. Noterlik Kanunu Yönetmeliği m.90 uyarınca noter, kimliğinizi tespit etmek için nüfus cüzdanı ya da buna dayalı olarak resmi mercilerce verilmiş pasaport, ehliyet veya fotoğraflı kimlik kartı gibi kimlik belirten belgeleri aramak zorundadır; bu belgeler gösterilemezse ya da noter gerekli görürse kimlik tanık dinlenerek de tespit edilebilir. Yönetmelik bunun dışında bir belge saymaz.
Vesikalık fotoğraf konusunda yaygın bir yanlış bilgi dolaşıyor. Noterlik Kanunu Yönetmeliği m.93 fotoğrafın yapıştırılmasını yalnız şu işlemlerde zorunlu tutar: niteliği bakımından tapuda işlem yaptırılmasını gerektiren sözleşmeler ve vekâletnameler, vasiyetname, mülkiyeti muhafaza kaydıyla satış, gayrimenkul satış vaadi, vakıf senedi, evlenme mukavelesi, evlat edinme, tanıma, mirasın taksimi sözleşmesi ve boşanma davaları için düzenlenecek vekâletnameler. Trafik kazasıyla sınırlı vekâletname bu listede yer almaz; dolayısıyla fotoğraf zorunlu değildir. Maddenin son fıkrası noterin işlemin ve ilgilinin durumuna göre gerekli görmesi ya da bizzat sizin istemeniz hâlinde fotoğraf yapıştırılabileceğini söyler — yani karşılaştığınız uygulama farkının kaynağı kanun değil, noterin takdiridir. Gitmeden önce bir telefonla sormak en pratik çözümdür.
| Belge | Noter için | Avukatın dosyası için |
|---|---|---|
| Kimlik (nüfus cüzdanı, ehliyet, pasaport) | Zorunlu | — |
| Vesikalık fotoğraf | Zorunlu değil (Yön. m.93) | — |
| Avukatın adı, soyadı ve barosu | Gerekli | — |
| Araç plakası / kaza tarihi | Yetkiyi sınırlamak için yazılır | Gerekli |
| Kaza tespit tutanağı | Gerekmez | Gerekli |
| Ruhsat ve poliçe | Gerekmez | Gerekli |
| Eksper raporu, fotoğraflar, fatura | Gerekmez | Varsa faydalı |
Vekâletnamedeki adresin güncel olmasına dikkat edin. Avukatlık Kanunu m.175 uyarınca iş sahibinin vekâletnamede yazılı adresine avukat tarafından yapılacak her tebliğ kendisine yapılmış sayılır. Adres değişikliğini en geç üç gün içinde taahhütlü mektupla avukatınıza bildirmeniz gerekir; bildirmemekten doğan sorumluluk iş sahibine aittir.
Vekaletnameye baro pulu yapıştırmak gerekir mi?
Bu sizin değil avukatın yükümlülüğüdür. Avukatlık Kanunu m.27 uyarınca avukat, yetkili mercilere sunduğu vekâletnamelere Türkiye Barolar Birliğince bastırılan pulu yapıştırır; pulun değeri Harçlar Kanunu’ndaki vekâletname harcının yüzde elli fazlasına bağlanmıştır. Vekâletname sunulan merci, pulu yapıştırılmamış veya eksik olan vekâletnameyi kabul edemez; gerektiğinde on günlük süre verir ve pul tamamlanmadıkça vekâletname işleme konulmaz. Noterde vekâletname düzenletirken ayrıca pul almanız gerekmez.
Kaza Vekaletnamesi Notere Gitmeden, e-Devlet’ten Verilebilir mi?
Hayır. Noterlik Kanunu m.198/A, Kanunda öngörülen işlemlerin elektronik ortamda güvenli elektronik imza kullanılarak da yapılabileceğini söyler; ancak aynı maddede net bir sınır vardır: “düzenleme şeklinde yapılması zorunlu tutulan işlemler ile irade beyanlarının alınmasına ilişkin işlemlerde güvenli elektronik imza kullanılabilmesi için ilgililerin noter huzurunda olmaları gerekir.” Kaza vekâletnamesinin düzenleme şeklinde yapılması kanunen zorunlu değildir (Noterlik Kanunu m.89’un düzenleme listesi tapuda işlem gerektiren vekâletnameler gibi işlemleri sayar); ancak vekâletname bir irade beyanıdır ve maddenin ikinci şartı tek başına yeterlidir. Bu yüzden ister düzenleme ister onaylama yoluyla verilsin, noter huzurunda bulunmanız gerekir.
Pratik sonuçları şunlar:
- Vekâletname aynı gün, tek ziyarette çıkar. Randevu zorunluluğu yoktur, herhangi bir noterliğe başvurabilirsiniz.
- Avukatınızın başka şehirde olması engel değildir; vekâletname ülkenin her yerinde geçerlidir. Avukatın işlem sırasında noterde bulunması da gerekmez.
- Yurt dışındaysanız Türk konsolosluklarına başvurursunuz; konsolosluklar noterlik yetkisini haizdir.
- Ücret iki kalemden oluşur: Harçlar Kanunu’na göre alınan harç ve Adalet Bakanlığı’nca her yıl belirlenen tarifedeki noter ücreti. Tutar her takvim yılı başında değiştiği için güncel rakamı işlem öncesi noterlikten teyit edin; internetteki geçmiş yıl rakamları yanıltıcıdır.
Vekaletnamedeki Terimler Ne Anlama Geliyor?
Örnek metindeki ibarelerin çoğu Osmanlı Türkçesi kökenlidir ve okuyunca ne yetkisi verdiğiniz anlaşılmaz. En sık sorulanların karşılıkları:
| Terim | Anlamı | Verilmezse ne olur |
|---|---|---|
| Ahzu kabz | Parayı tahsil etme ve teslim alma | Sigorta ödemeyi avukata yapmaz |
| Tevkil | İşi başka bir avukata devretme | Avukat yerine başkasını görevlendiremez |
| Teşrik | İşe başka bir avukatı ortak etme | Dosyaya ikinci avukat katılamaz |
| Azil | Vekilin görevine son verme | — |
| Sulh ve ibra | Anlaşma yapma ve karşı tarafı aklama | Sigortanın teklifi kabul edilemez |
| Tebliğ ve tebellüğ | Belge gönderme ve teslim alma | Kanunen zaten kapsamdadır (HMK m.73) |
| Birlikte veya ayrı ayrı vekaleti ifa | Birden fazla vekilin bağımsız hareket edebilmesi | HMK m.75 zaten bağımsız kullanıma izin verir |
Son satır için bir not: “birlikte veya ayrı ayrı vekaleti ifaya” ibaresi vekâletnamelerde neredeyse standarttır ve merak konusu olur. HMK m.75 zaten “dava için birden fazla vekil görevlendirilmiş ise vekillerden her biri, vekâletten kaynaklanan yetkileri diğerinden bağımsız olarak kullanabilir” der ve aksi yöndeki sınırlamaların karşı taraf bakımından geçersiz olduğunu ekler. Yani ibare kanuni durumu tekrarlar; iki avukatın birlikte hareket etmesini zorunlu kılmak isteseniz bile bu sınırlama karşı tarafa karşı ileri sürülemez.
Avukata Vekalet Verirken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Vekâletname verirken göz önünde bulundurulması gereken hususlar şunlardır:
- Kapsamı kazayla sınırlayın. Yetkinin yalnız ilgili trafik kazasına ilişkin işlemleri kapsaması, belgenin başka işlerde kullanılmasını engeller. Genel yetki ile sınırlı yetki arasındaki farkı bilerek karar verin.
- Belge noterde yapılır. Avukata verilecek vekâletnamenin noter tarafından düzenlenmiş veya onaylanmış olması gerekir (HMK m.76/1); evde yazıp imzaladığınız bir kâğıt tek başına vekâletname yerine geçmez. Uygulamada en güvenli yol düzenleme şeklidir.
- Yanınıza yalnız kimliğinizi alın. Kimlik zorunlu, fotoğraf zorunlu değildir; avukatın adı, soyadı ve barosunu da yanınızda bulundurun.
- Özel yetkileri okuyup anlayın. Özellikle tahsilat (ahzu kabz), sulh, ibra ve feragat yetkilerinin ne anlama geldiğini işlem sırasında sorun. HMK m.74 listesi bilinçli tercih ister.
- Süreci kimin yürüteceğini netleştirin. Vekâletnameye tevkil yetkisi konulduğunda dosyanız başka bir avukata devredilebilir; Avukatlık Kanunu m.171/3 uyarınca ilk avukatın size karşı sorumluluğu sürer.
- Ücreti yazılı sözleşmeye bağlayın. Vekâletname yetki belgesidir, ücret sözleşmesi değildir. Avukatlık Kanunu m.164/2 uyarınca sözleşmeyle kararlaştırılacak ücret dava değerinin yüzde yirmi beşini aşamaz; bu bir tavan sınırıdır, uygulanacak sabit oran değildir. Ayrıntı için trafik kazası tazminat davalarında avukatlık ücretleri yazısına bakabilirsiniz.
Vekâletname sizi ömür boyu bağlamaz. Türk Borçlar Kanunu m.512 uyarınca vekâlet veren vekâleti her zaman tek taraflı sona erdirebilir; HMK m.83 uyarınca ise derdest bir davada vekili azleder ve iki hafta içinde yeni bir vekil görevlendirmezseniz taraf yokluğu hükümleri uygulanır. Avukatlık Kanunu m.174/2 azil hâlinde ücretin tamamının ödeneceğini, ancak avukatın kusur veya ihmali sebebiyle azledilmişse ücretin ödenmesi gerekmediğini düzenler.
Vekili azlettiğimde sigorta şirketine bildirmem gerekir mi?
Evet, ve bu adım çoğu zaman atlanır. Türk Borçlar Kanunu m.514’e göre vekilin sözleşmenin sona erdiğini öğrenmeden önce yaptığı işlerden vekâlet veren, sözleşme devam ediyormuş gibi sorumludur. Azilnameyi noterde düzenletmek tek başına yetmez; güvenli sıra üç adımdır: (1) azilnameyi düzenletin, (2) noter aracılığıyla vekile tebliğ ettirip tebliğ şerhini saklayın, (3) azilnamenin bir örneğini hasar dosya numarasıyla sigorta şirketine iletin ve ödemenin kendi hesabınıza yapılmasını yazılı olarak isteyin. Derdest bir dava varsa HMK m.81 uyarınca azlin mahkemeye dilekçeyle bildirilmesi de gerekir; aksi hâlde azil mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm ifade etmez.
Araç Hasar Takip Vekaletnamesi: Kaportacı veya Servis Vekalet İsterse Ne Yapmalı?
Kaza sonrası aracınızı bıraktığınız serviste ya da kaportacıda “hasarı biz takip edelim, notere gidip bir vekalet verin” denmesi sık karşılaşılan bir durumdur. Bu, avukata verilen vekâletnameyle aynı şey değildir; üstelik 2020’den beri kanun bu tür bir takibi sigorta şirketi nezdinde açıkça sınırlamıştır.
Birinci sınır sigortacılık mevzuatıdır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’na 7251 sayılı Kanunla eklenen ve 28.07.2020’de yürürlüğe giren Ek m.6’ya göre sigorta şirketlerinden ya da Güvence Hesabından talep edilecek tazminat alacağı ancak (a) alacaklının bizzat kendisi, (b) kanuni temsilcisi veya kanuni temsilcinin vekâlet verdiği avukat, (c) alacaklının bizzat vekâlet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası, kardeşleri veya avukatı tarafından takip edilebilir. Servis, kaportacı veya hasar takip şirketi bu listede yoktur; elinde noter vekâletnamesi olsa bile sigorta şirketi nezdinde dosyanızı takip edemez. Maddenin ikinci fıkrası daha da nettir: “Tazminat alacağı, sadece hak sahibine veya avukatına ödenir ve birinci fıkrada belirtilen kişiler de dâhil olmak üzere hiç kimseye devredilemez.” Yani “alacağınızı bize devredin, parayı biz alalım” önerisinin kanuni karşılığı yoktur.
İkinci sınır avukatlık tekelidir. Avukatlık Kanunu m.35/1 uyarınca hukuki meselelerde mütalaa vermek, mahkeme ve hakem önünde hakları dava etmek ve savunmak, adli işlemleri takip etmek ve bu işlere ait bütün evrakı düzenlemek yalnız baroda yazılı avukatlara aittir. Avukat olmayan bir kişi ya da şirket dava açamaz, tahkime gidemez, dilekçe düzenleyemez.
Geriye kalan risk vekâletnamenin kendisidir. Ek m.6 yalnız sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı nezdindeki takibi düzenler. Verdiğiniz belgede ahzu kabz ile sulh ve ibra yetkisi birlikte varsa, bu belge kusurlu sürücü veya işletenle sizin adınıza anlaşma yapılması, ibraname imzalanması ya da banka işlemleri gibi sigorta dışı işlemlerde kullanılabilir. Bu durumda değer kaybı ve mahrumiyet gibi ayrı kalemleri sonradan istemeniz zorlaşır. Bu nedenle böyle bir talepte en doğru cevap, vekâletname vermemek ve başvuruyu ya kendiniz yapmak ya da bir avukat aracılığıyla yürütmektir.
Böyle bir belge imzaladıysanız yolunuz tamamen kapanmış sayılmaz. Karayolları Trafik Kanunu m.111/1 bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaları geçersiz sayar; m.111/2 ise tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmaların yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebileceğini düzenler. Bu iki yıllık süre, KTK m.109’daki zamanaşımından ayrı bir süredir ve anlaşmanın yapıldığı tarihten işler; kaçırılırsa iptal hakkı düşer. Vekâleti sona erdirmek isterseniz yukarıda anlatılan azil adımlarını uygulayın; belgeyi verdiğiniz kişi sigorta şirketinden ödeme almaya çalışırsa Ek m.6/2’yi hatırlatarak ödemenin yalnız size yapılmasını yazılı olarak isteyin.
Vekâletnamenin ödeme koşulu olarak dayatıldığı hâllere karşı ayrıca dikkatli olun; bu konudaki yaygın senaryoyu “sigortadan paranızı almak için notere gitmelisiniz” iddiasını ele aldığımız yazıda inceledik.
Avukat yerine eşime veya kardeşime hasar vekaleti verebilir miyim?
Verebilirsiniz; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu Ek m.6/1-c bu kişileri tek tek sayar: eş, çocuklar, anne, baba ve kardeşler. Bu yakınlarınıza verdiğiniz vekâletnameyle sigorta şirketine başvuru yapılabilir, eksper raporu ve dosya durumu takip edilebilir, eksik belge tamamlanabilir; takip yetkisi kanunda “sigortacılık yapan kurum veya kuruluşlar ya da Hesap nezdinde yapılacak işlemler” ile sınırlanmıştır. Üç sınırı bilerek karar verin:
- Tazminat yine size ödenir. Ek m.6/2 ödemeyi yalnız hak sahibine veya avukatına bağlar; eşinize ya da kardeşinize ödeme yapılamaz, alacak onlara da devredilemez.
- Dava ve tahkim avukat işidir. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru veya dava aşamasına gelindiğinde Avukatlık Kanunu m.35/1 devreye girer; yakınınız sizin adınıza dilekçe düzenleyip dava açamaz. Bu aşamada ya kendiniz başvurursunuz ya da avukata vekâlet verirsiniz.
- Kardeş dışındaki akrabalar listede yoktur. Amca, dayı, kayınbirader, arkadaş veya iş yeri çalışanı Ek m.6 kapsamına girmez; bu kişilere verilen vekâletname sigorta şirketi nezdinde takip yetkisi doğurmaz.
Yakınınıza vekâlet verecekseniz yetkileri yine kazayla sınırlayın ve sulh, ibra ile ahzu kabz yetkilerini yazdırmayın; takip için bunlara ihtiyaç yoktur.
Pert Vekaletnamesi Nedir, Nereden Alınır?
Pert vekaletnamesi, aracın tam hasarlı (pert) sayıldığı dosyalarda aracın devri ve tescil işlemleri için verilen yetkiyi anlatır. Tazminat talebini takip eden kaza vekaletnamesinden farklıdır; ikisi çoğu zaman aynı işlemde birlikte gerekir ama hukuki nitelikleri ayrıdır.
Ayrımı şöyle kurabilirsiniz:
- Tazminat tarafı: pert bedelinin hesaplanması, eksik ödemeye itiraz, sovtaj (hasarlı aracın) değerinin düşülmesi — bunlar kaza vekaletnamesinin kapsamındadır. Örnek metindeki “pert farkı tazminatları” ibaresi tam olarak bunu karşılar.
- Araç tarafı: hurdaya ayırma ya da trafikten çekme işlemi, plaka teslimi ve gerekirse aracın hasarlı hâliyle satışı — bu işlemleri bizzat yapamayacaksanız tescil, satış ve devir yetkisi içeren ayrı bir vekâletname gerekir. Sigorta şirketinin ödeme öncesinde aradığı şey vekâletname değil, işlemin sonucudur: Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.2.3 uyarınca ağır hasarlı araçta “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi ibraz edilmeden tazminat ödenmez; tam hasarda (pert) da aynı maddeye göre “hurda tescil belgesi” ibraz edilmeden ödeme yapılmaz.
- Sonraki kazalar: aracınız hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma işlemi görmüşse, KTK m.92/l uyarınca bu aracın değer kaybı talepleri zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır; ağır hasarlı araç onarılıp yeniden trafiğe çıksa bile sonraki kazalarda bu bent gündeme gelir. Bu, teminat dışılıktır; kusurlu sürücü ve işletene karşı talep hakkınız devam eder.
Her iki vekâletname de aynı noterde, aynı ziyarette düzenlenebilir. Pert kararının nasıl verildiği ve ağır hasardan farkı için pert araç ile ağır hasar arasındaki farkı açıkladığımız yazıya bakmanızı öneririz — çünkü aracınız “ağır hasarlı” sayıldıysa devir değil, tescil belgesine çekme şerhi düşülmesi gündeme gelir.
Pert vekaletnamesi örneği
Pert vekaletnamesi örneği, kaza vekaletnamesinden farklı olarak tazminat değil araç işlemlerini sayar. Notere götüreceğiniz yetki listesi şu ibarelerden oluşabilir:
“…….. plakalı aracımın ……/……/………… tarihli trafik kazası sonucunda uğradığı hasar nedeniyle; aracın hurdaya ayrılması veya trafikten çekilmesi işlemlerini yapmaya, bu amaçla tescil kuruluşları, noterlikler ve ilgili kurumlar nezdinde her türlü başvuruda bulunmaya, tescil plakalarını ve belgelerini teslim etmeye, hurda tescil belgesini veya ‘trafikten çekilmiştir’ kaşeli tescil belgesini almaya ve sigorta şirketine ibraz etmeye, aracı hasarlı hâliyle dilediği kişiye dilediği bedelle satmaya ve devretmeye, satış bedelini almaya …”
Son iki yetki (satış ve bedeli alma) en riskli olanlardır; aracı hasarlı hâliyle kendinizde tutacaksanız ya da satışı bizzat yapacaksanız bunları yazdırmayın. Tazminat taleplerini bu belgeye eklemeyin; onlar için kazayla sınırlı vekâletname ayrıca verilir. Ağır hasarda aracı onarıp yeniden trafiğe çıkarmak mümkündür; tam hasarda (hurdaya ayırma) ise araç bir daha tescil edilemez, bu yüzden hangi işlemin yapılacağını yetki listesine net yazdırın.
Yaralanmalı Trafik Kazasında Vekaletname Farklı mı Olur?
Evet, iki noktada ayrışır. Maddi hasarlı kazada yalnızca tazminat talebi vardır; yaralanma varsa aynı olaydan bir de ceza soruşturması (taksirle yaralama, TCK m.89) doğar ve vekâletnamenin ceza tarafını da karşılaması gerekir.
Birincisi uzlaşma yetkisidir. Ceza Muhakemesi Kanunu m.253/1-b-2, taksirle yaralamayı (m.89) şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamında sayar; yani uzlaştırma bu dosyalarda seçimlik bir yol değil, bir kovuşturma şartıdır; uzlaştırma denenmeden hüküm kurulamaz. Vekâletnamede uzlaşmaya, uzlaşma teklifini kabul veya redde ilişkin açık yetki yoksa avukat bu aşamada sizin adınıza karar veremez. İkincisi şikâyet ve şikâyetten vazgeçme yetkisidir. TCK m.89/5 uyarınca taksirle yaralama suçunun soruşturulması şikâyete bağlıdır; şikâyetin aranmaması için suçun bilinçli taksirle işlenmesi ve yaralanmanın birinci fıkrayı aşan ağırlıkta olması birlikte gerekir. Sık tekrarlanan “basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir” ölçütü m.89’da geçmez; o, kasten yaralamanın (m.86/2) şikâyet ölçütüdür.
Uygulamada dikkat gerektiren nokta şudur: ceza dosyasındaki uzlaşma ile şikâyetten vazgeçmenin tazminata etkisi aynı değildir. CMK m.253/19’a göre uzlaşmanın sağlanması hâlinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış dava varsa ondan feragat edilmiş sayılır. Şikâyetten vazgeçme ise tazminat hakkını kural olarak etkilemez; TCK m.73/7 uyarınca yalnız vazgeçme sırasında şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklayan kişi hukuk mahkemesinde dava açamaz. Karakolda verilen “şikâyetçi değilim” beyanı da Yargıtay uygulamasında şikâyetten vazgeçme sayılır ve sonradan geri alınamaz (Y. 3. CD 16.01.2020, E.2019/17704, K.2020/991); bu konuyu trafik kazasından sonra şikâyetçi olunmazsa tazminat alınıp alınamayacağını anlattığımız yazıda ayrıntılandırdık. Bu yüzden yaralanmalı kazalarda vekâletnamenin ceza ve tazminat taraflarının birlikte kurgulanması, uzlaşma ediminin tazminat kalemlerini de karşılayacak biçimde müzakere edilmesi gerekir. Yaralanma hâlinde talep edilebilecek kalemleri yaralamalı trafik kazasından kaynaklı tazminat talepleri yazısında topladık.
Yaralanmalı trafik kazası vekaletname örneğine hangi ibareler eklenir?
Maddi hasarlı kaza için verilen metin yaralanmalı kazada yetersiz kalır; ceza tarafı ve bedensel zarar kalemleri için şu ibarelerin eklenmesi gerekir:
- Ceza tarafı: “şikâyette bulunmaya, şikâyetten vazgeçmeye, şikâyetten vazgeçmeyi kabule, kamu davasına katılmaya, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraza, uzlaşmaya ve uzlaşma tekliflerini kabul veya redde”.
- Bedensel zarar kalemleri: “tedavi giderleri, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, maddi ve manevi tazminat talepleri”.
- Sağlık belgeleri: “hastanelerden ve sağlık kuruluşlarından tıbbi kayıt, epikriz ve rapor istemeye, sağlık kurulu raporu alınması için başvurmaya”.
Şikâyetten vazgeçme ve uzlaşma yetkilerini yazdırırken bunların tazminat hakkına etkisini (CMK m.253/19, TCK m.73/7) avukatınızla önceden konuşun; özellikle uzlaşma, tespit edilebilen zararlar için ayrıca tazminat davası açılmasını engeller.
Değer Kaybı İçin Ayrı Vekaletname Gerekir mi?
Gerekmez. Kaza aynı kaza olduğu sürece, kazayla sınırlı tek bir vekâletname değer kaybı talebini de kapsar; yeter ki metinde “değer kayıpları” ifadesi bulunsun. Yukarıdaki örnek metin bu ibareyi ilk satırında taşır.
Ayrı belge kadar sık sorulan bir başka soru da ayrı başvuru gerekip gerekmediğidir. Resmî Gazete’de 12.06.2026 tarihinde yayımlanan ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren değişiklikle, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.5/a maddesi araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibinin değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edileceğini düzenledi. Aynı hüküm, araç hasarına eksper atanmışsa değer kaybı tutarının da o raporda yer alacağını söyler; ayrı bir değer kaybı raporu düzenlenmez.
Bu kolaylığın önemli bir sınırı var: Genel Şartların C.11 maddesi (RG 04.12.2021 ile eklenen fıkra) uyarınca Genel Şartlarda yapılan değişiklikler, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır. Kusurlu aracın trafik poliçesi 1 Temmuz 2026’dan önce yapılmışsa o poliçe bitene kadar eski A.5/a metni geçerlidir ve eski metin değer kaybının “talep edilmesi halinde” tespit edileceğini söyler. Poliçe tarihini bilmiyorsanız başvuru dilekçesinde değer kaybını ayrıca ve açıkça talep etmek en güvenli yoldur. Her iki durumda da ayrı vekâletname gerekmez. Dava yoluna gidilecekse KTK m.97 uyarınca önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmış olması gerekir; Sigorta Tahkim Komisyonu ise 5684 s.K. m.30/13 uyarınca talebin olumsuz sonuçlandığının ya da süresinde cevap verilmediğinin belgelenmesini arar. Bu düzenlemenin ayrıntısını 1 Temmuz 2026 sonrası uygulama yazısında topladık.
Yalnız değer kaybı için düzenlenmiş bir vekâletname vermek de mümkündür; kapsamı daraltmak isteyen araç sahipleri bunu tercih eder. Ancak dar kapsam, aynı kazadan doğan mahrumiyet bedeli veya hasar fark bedeli gibi kalemler gündeme geldiğinde ikinci kez notere gitmeyi gerektirir. Değer kaybı vekaletnamesinin metni, noter masraf kalemleri, “sadece değer kaybı için vekalet verilebilir mi” gibi soruların ayrıntılı cevaplarını ayrı bir yazıda topladık: araç değer kaybı vekaletname örneği ve noter ücreti.
Maddi Hasarlı Trafik Kazası Vekaletname Örneği Verildikten Sonra Süreç Nasıl İşler?
Maddi hasarlı trafik kazası vekaletname örneği notere verilip belge düzenlendikten sonra avukat dosyayı kurar ve sigorta şirketine yazılı başvuruyu yapar. Bu noktadan itibaren işleyen süreler kanunda ayrı ayrı düzenlenmiştir ve birbirine karıştırılır:
| Süre | Dayanak | Neyi ifade eder |
|---|---|---|
| 8 iş günü | KTK m.99 | Belgeler sigortacıya ulaştıktan sonra ödeme süresi; sonunda temerrüt doğar |
| 15 gün | KTK m.97 | Sigortacının başvuruyu yazılı cevaplama süresi; cevap gelmez veya talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da tahkime başvurulabilir |
| 15 gün (trafik sigortası) | 5684 s.K. m.30/13 + KTK m.97 | Tahkim için genel kural 15 iş günüdür; trafik sigortasında KTK m.97’deki 15 gün uygulanır (Komisyonun başvuru sayfası da “Trafik Sigortasında 15 gün” der) |
| 2 yıl / 10 yıl | KTK m.109 | Zamanaşımı: zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren 2, her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıl; fiil suç oluşturuyor ve ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre |
| Zamanaşımının kesilmesi | TBK m.154/2 | Mahkemeye veya hakeme (Sigorta Tahkim Komisyonu) başvuru zamanaşımını keser; sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru kesmez |
Sıkça yapılan bir hata, 15 günlük süreyi “sigorta 15 günde ödeme yapmalı” diye okumaktır. KTK m.97 ödeme değil cevap süresidir; ödemenin süresi m.99’daki 8 iş günüdür ve bu süre dilekçenin verildiği tarihten değil, belgelerin sigortacıya ulaştığı tarihten işlemeye başlar. Bu yüzden teslim tarihinin belgelenmesi (kaşeli alındı, iadeli taahhütlü, KEP) sürecin kilit noktasıdır. Bir istisnayı da bilmekte yarar var: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun 2026/02 sayılı sirkülerine göre eksper süresinde atanmış ve rapor sigortacıya yüklenemeyecek bir sebeple henüz tamamlanamamışsa, 15 günlük cevapsızlık tek başına tahkim için “olumsuz sonuç” sayılmaz. Zamanaşımının nasıl hesaplandığını trafik kazası tazminat zamanaşımı yazısında ayrıntılandırdık.
Başvuru olumsuz sonuçlanır veya cevapsız kalırsa iki yol açıktır: Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme. Sigorta şirketine karşı açılacak dava ticari dava olduğu için asliye ticaret mahkemesinde görülür ve arabuluculuk dava şartıdır; tahkim yolunda arabuluculuk aranmaz. Hangi yolun seçileceği tutara, delil durumuna ve sürenin önemine göre değişir.
Kazaya ilişkin dosyanızın hangi aşamada olduğundan bağımsız olarak, verilecek vekâletnamenin kapsamını belirlemeden önce dosyanızın değerlendirilmesi yararlı olur. Maddi hasarlı trafik kazası avukatı sayfamızdan çalışma alanlarımıza ve iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Maddi hasarlı trafik kazası için avukata vekalet vermek gerekli midir?
Sigortaya başvuru için zorunlu değildir; hak sahibi doğrudan başvurabilir. Süreci bir avukat aracılığıyla yürütmek istediğinizde vekâletname gerekir. Ayrıca HMK m.77 uyarınca vekâletnamesini ibraz etmeyen avukat dava açamaz ve yargılamayla ilgili işlem yapamaz.
Maddi hasarlı trafik kazası için avukata vekalet verirken hangi belgeler gerekiyor?
Noter işlemi için kimliğiniz (nüfus cüzdanı, ehliyet veya pasaport) ile avukatın adı, soyadı ve barosu yeterlidir. Noterlik Kanunu Yönetmeliği m.90 kimlik tespitini zorunlu tutar; başka belge saymaz. Kaza tespit tutanağı, ruhsat ve poliçe noter için değil, avukatın dosyayı kurması için gereklidir.
Kaza vekaletnamesi için vesikalık fotoğraf zorunlu mu?
Zorunlu değildir. Noterlik Kanunu Yönetmeliği m.93 fotoğrafı yalnız tapuda işlem gerektiren vekâletnamelerde ve boşanma davaları için düzenlenen vekâletnamelerde zorunlu tutar. Trafik kazası vekâletnamesi bu listede yoktur; noter gerekli görürse veya siz isterseniz yine de yapıştırılabilir.
Maddi hasarlı trafik kazası tazminat sürecinde avukatın yetkileri nelerdir?
HMK m.73 uyarınca davanın takibi için gereken bütün işlemler vekâletle kendiliğinden kapsanır: dava açma, duruşmalara katılma, tebliğ ve tebellüğ, kanun yollarına başvurma, hükmün icrasını isteme. Sulh, ibra, feragat, tahkim, tevkil ve alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma ise m.74 uyarınca ancak açıkça yazılmışsa kullanılabilir. Tazminatı teslim alma (ahzu kabz) yetkisi kanunun listesinde geçmez, ancak uygulamada vekâletnameye ayrıca yazdırılır.
Hazır vekaletname metnini indirip notere götürebilir miyim?
Metin formun yerine geçmez. Avukatlık Kanunu m.56/son uyarınca vekâletnameler Türkiye için tek tiptir ve biçimi Türkiye Barolar Birliği ile Türkiye Noterler Birliği tarafından hazırlanır. Götürdüğünüz metin, forma yazdırılacak özel yetkilerin listesi olarak işe yarar.
Kaza vekaleti ile hasar vekaletnamesi aynı şey mi?
Günlük dilde aynı belgeyi anlatırlar. Ancak “hasar vekaleti” bazen servis veya hasar takip şirketinin istediği belge için de kullanılır. Avukata verilen vekâletname dava ve tahkim yetkisi taşır; avukat olmayan kişiye verilen belge Avukatlık Kanunu m.35 nedeniyle bu yetkileri kullandırmaz. 5684 sayılı Kanun Ek m.6 uyarınca servis veya hasar takip şirketi sigorta şirketi nezdinde de takip yapamaz; bu yetki yalnız size, avukatınıza ve vekâlet verdiğiniz eş, çocuk, anne, baba ve kardeşe aittir.
Ahzu kabz yetkisi verilmezse ne olur?
Avukat sizin adınıza tahsilat yapamaz; sigorta şirketi ödemeyi doğrudan size yapar. 5684 sayılı Kanun Ek m.6/2 tazminatın yalnız hak sahibine veya avukatına ödenebileceğini söylediği için başka bir kişiye ödeme zaten mümkün değildir. Dosyanın takibi etkilenmez; ödeme aşamasında şirket sizden banka hesap bilgisi isteyebilir.
Vekaletname e-Devlet üzerinden verilebilir mi?
Verilemez. Noterlik Kanunu m.198/A, düzenleme şeklinde yapılması zorunlu işlemler ile irade beyanı alınan işlemlerde güvenli elektronik imza kullanılsa dahi ilgililerin noter huzurunda bulunmasını şart koşar. Vekâletname bir irade beyanı olduğu için bu şart tek başına noter huzurunu zorunlu kılar.
Kaportacı veya servis vekalet isterse ne yapmalıyım?
Vekâletname vermeniz gerekmez. 5684 sayılı Kanun Ek m.6 uyarınca servis, kaportacı veya hasar takip şirketi sigorta şirketi nezdinde dosyanızı takip edemez; tazminat yalnız size veya avukatınıza ödenir ve alacak kimseye devredilemez. Sulh, ibra ve ahzu kabz yetkisi içeren bir belge ise sigorta dışı işlemlerde sizin adınıza anlaşma yapılması riskini taşır. Başvuruyu kendiniz, avukatınız ya da vekâlet verdiğiniz eş, çocuk, anne, baba veya kardeşiniz aracılığıyla yapabilirsiniz.
Vekaletname kaç yıl geçerli olur?
Metinde süre yazılmamışsa vekâletnamenin kendiliğinden sona erdiği bir tarih yoktur; azil, istifa veya işin tamamlanmasıyla sona erer. Türk Borçlar Kanunu m.513 uyarınca sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça vekâlet verenin ya da vekilin ölümü, ehliyetini kaybetmesi veya iflası ile de kendiliğinden sona erer. Dilerseniz notere süre sınırı koydurabilirsiniz. Azil hâlinde HMK m.81 uyarınca beyanın mahkemeye dilekçeyle bildirilmesi veya tutanağa geçirilmesi gerekir.
Vekaletnameyi iptal etmek istersem ne yapmam gerekir?
Noterden azilname düzenletir, vekile tebliğ ettirir ve bir örneğini sigorta şirketine iletirsiniz; Türk Borçlar Kanunu m.514 uyarınca vekilin azli öğrenmeden önce yaptığı işlerden sorumlu olmaya devam edersiniz. Derdest davada HMK m.83 uyarınca azilden sonra iki hafta içinde yeni bir vekil görevlendirmezseniz taraf yokluğu hükümleri uygulanır. Avukatlık Kanunu m.174/2 azil hâlinde ücretin tamamının ödeneceğini, avukatın kusur veya ihmali sebebiyle azledilmesi hâlinde ödeme yapılmayacağını düzenler.
Başka şehirdeki avukata vekalet verebilir miyim?
Verebilirsiniz. Vekâletname ülkenin her yerinde geçerlidir ve avukatın işlem sırasında noterde bulunması gerekmez. Bulunduğunuz yerdeki herhangi bir noterlikte düzenletip avukata iletmeniz yeterlidir.
Pert vekaletnamesi ile kaza vekaletnamesi arasındaki fark nedir?
Kaza vekaletnamesi tazminat taleplerinin takibine ilişkindir; pert vekaletnamesi ise aracın hurdaya ayrılması, trafikten çekilmesi, plakanın teslimi ve gerekirse hasarlı hâliyle satışı için tescil, satış ve devir yetkisi verir. Sigorta şirketi ödeme için vekâletnameyi değil, bu işlemin sonucunu (hurda tescil belgesi ya da “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi) arar. İkisi aynı noter ziyaretinde düzenlenebilir.
Değer kaybı için ayrıca vekaletname vermem gerekir mi?
Gerekmez. Kazayla sınırlı vekâletname metninde “değer kayıpları” ifadesi yer alıyorsa değer kaybı talebi de kapsanır. Yalnız değer kaybı için dar kapsamlı bir vekâletname vermek de mümkündür, ancak aynı kazadan doğan diğer kalemler için ikinci belge gerekebilir.
Eşime veya kardeşime hasar vekaleti verebilir miyim?
Verebilirsiniz. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu Ek m.6/1-c, alacaklının bizzat vekâlet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası ve kardeşlerinin sigorta şirketi ve Güvence Hesabı nezdinde takip yapabileceğini söyler. Ancak tazminat yine yalnız size veya avukatınıza ödenir; dava ve tahkim aşamasında ise avukat gerekir.
Kaza vekaletnamesi onaylama yoluyla da yapılabilir mi?
Evet. HMK m.76/1 avukatın noter tarafından onaylanan ya da düzenlenen vekâletnameyi ibraz edebileceğini söyler. Uygulamada düzenleme şekli tercih edilir; çünkü noter yetkileri sizinle konuşarak yazıya geçirir, onaylamada ise yalnız imzanın size ait olduğunu belgeler. Her iki yolda da noter huzurunda bulunmanız gerekir.
Vekalet veren ölürse vekaletname geçerli olur mu?
Türk Borçlar Kanunu m.513 uyarınca sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça vekâlet, vekâlet verenin ölümüyle kendiliğinden sona erer. Tazminat alacağı mirasçılara geçer; dosyanın devamı için mirasçıların yeni vekâletname vermesi gerekir. Sona ermenin menfaatleri tehlikeye düşürdüğü hâllerde vekil, mirasçılar işi görebilecek duruma gelinceye kadar işi sürdürmekle yükümlüdür.
Vekaletnameye baro pulu yapıştırılır mı?
Pulu avukat yapıştırır. Avukatlık Kanunu m.27 uyarınca avukatın mercilere sunduğu vekâletnamede baro pulu bulunmalıdır; pulsuz veya eksik pullu vekâletname kabul edilmez, tamamlanması için on günlük süre verilebilir. Noterde ayrıca pul almanız gerekmez.
Ceza dosyasında uzlaşmak tazminat hakkımı etkiler mi?
Etkiler. CMK m.253/19 uyarınca uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış dava varsa feragat edilmiş sayılır. Şikâyetten vazgeçme ise TCK m.73/7 uyarınca yalnız şahsi haklardan da ayrıca vazgeçildiği açıklanırsa tazminat hakkını ortadan kaldırır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dosyanın koşulları farklıdır, somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.