Araç Değer Kaybı Dolandırıcılığı “Sigortadan Paranızı Almak İçin Notere Gitmelisiniz” Yalanı

Araç değer kaybı dolandırıcılığı, trafik kazası geçiren sürücüye telefonla ulaşıp “sigortadan paranız yattı, ödemeyi alabilmeniz için noterden vekaletname çıkarmanız gerekiyor” diyerek geniş yetkili bir vekaletname koparma yöntemidir. Oysa 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun Ek 6 ncı maddesi, sigorta tazminatının yalnızca hak sahibine veya avukatına ödeneceğini ve alacağın hiç kimseye devredilemeyeceğini açıkça hükme bağlar; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1/7/2026’da yürürlüğe giren A.5/a maddesi ise araç hasarı için başvuran kişinin değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılacağını söyler. Yani ortada ne bir aracıya ihtiyaç vardır ne de ödemeyi “açacak” bir noter işlemi.

Bu yazıda dolandırıcıların kaza bilgilerinize nasıl ulaştığını, “sigortadan paranız yattı vekaletname çıkartın” yalanı ile kurulan senaryonun adım adım nasıl işlediğini, hangi kanun maddelerinin hangi fiile karşılık geldiğini ve vekaletname verdikten sonra süreci geri döndürmek için atılması gereken adımları kanun lafzıyla birlikte anlatıyoruz. Aracı kullanmadan kendi başvurunuzu nasıl yapacağınıza dair sıralı yol haritası da yazının son bölümünde yer alıyor.

Araç Değer Kaybı Dolandırıcılığı Nedir ve Nasıl Yapılır?

Araç değer kaybı, bir trafik kazası sonrasında aracın ikinci el piyasasındaki değerinin düşmesiyle ortaya çıkan maddi bir zarar türüdür. Bu zarar, kaza nedeniyle aracın eski hasarsız durumuna kıyasla daha düşük bir piyasa değerine sahip olması durumunda söz konusu olur. Ancak, bu makul ve hukuki süreç maalesef kötü niyetli kişiler tarafından suistimal edilerek araç değer kaybı dolandırıcılığı adı altında yaygın bir tuzak haline gelmiştir.

Peki araç değer kaybı dolandırıcılığı nedir ve nasıl yapılır? Bu dolandırıcılığın temelinde kazazedelerin iletişim ve kaza bilgilerine yasa dışı yollarla ulaşılması yatıyor. Dolandırıcılar genellikle araç değer kaybı için arıyorlar ve kendilerini avukat, eksper veya sigorta çalışanı olarak tanıtarak mağdurları tuzağa düşürüyor. Bu kişiler ya kaza tespit tutanaklarına, sağlık kayıtlarına, tamirhane bilgilerine ulaşarak ya da ilgili üçüncü kişilerden (örneğin servis çalışanları veya oto tamirhaneleri) bu bilgileri yasa dışı şekilde satın alarak ilk temaslarını gerçekleştiriyor. Hedefleri ise kazazedenin karmaşık ruh halinden ve bilgi eksikliğinden faydalanarak haksız kazanç sağlamak.

Dolandırıcılar, trafik kazası geçirmiş bireyleri sigortadan paranız yattı vekaletname çıkartın yalanı ile kandırmayı hedefler. Bu süreçte kazazedenin kazaya ilişkin korku ve endişelerine oynanır. Örneğin, dolandırıcılar sahte belge ve detaylarla kazaya dair profesyonel bir bilgilerinin olduğunu iddia ederek güven kazanır. Kazazedenin aracının büyük bir miktar değer kaybettiğini, sigorta şirketinin bu kaybı karşıladığını ancak ödemenin alabilmesi için mutlaka bir vekaletname teslim edilmesi gerektiğini söylerler.

Bu manipülasyon tekniklerine ek olarak, dolandırıcılar genellikle acelecilik duygusu yaratmaya çalışır. Ödeme sürecinin kısa bir süre içinde kapanacağı, talep süresinin kaçırılacağı veya yasal sorunlarla karşılaşılacağı yönünde tehditlerle kazazedenin sağduyusuyla hareket etmesini engellerler. Kimi zaman ise “Size şu kadar meblağ ödeme yapılacak” gibi cazip vaatler sunarak mağdurları vekaletname çıkarmaya ikna ederler. Bu vekaletname genellikle kapsamlı ve geniş yetkiler içerir; dolandırıcılar bu vekaletnameyi kullanarak sigorta ödemelerini kendi hesaplarına aktarır ve kazazedeyi ciddi mağduriyetlerle karşı karşıya bırakır.

Araç değer kaybı dolandırıcılığı yaygın olarak WhatsApp mesajları, SMS’ler ya da telefon görüşmeleri üzerinden yürütülür. Bunun yanında sahte web siteleri ve sosyal medya hesapları yoluyla da mağdurlara ulaşılabilir. Dolandırıcıların uygulamaları arasında sahte eksper raporları düzenlemek, sahte hukuk bürosu isimleri kullanmak ve hatta tanınan avukatların adlarını suistimal etmek dahi bulunmaktadır. Bu noktada dikkat edilmesi gereken, hiçbir sigorta şirketinin telefonda “ödemeyi alabilmeniz için noterden vekaletname çıkarın” biçiminde bir talepte bulunmadığıdır; sigortacının mevzuattan doğan bildirim yükümlülüğü ile aracı firmaların vekaletname talebi birbirinden tamamen ayrı şeylerdir.

Son olarak, araç değer kaybı dolandırıcılığında dolandırıcılar çoğunlukla şu yollara başvurur:

• Kurbanın bilgilerini yasa dışı yollarla elde etmek,
• Yalan vaatlerle kurbanı ikna edip vekaletname çıkartmak,
• Vekaletnamenin sağladığı yetkilere dayanarak sigorta ödemelerini kişisel kazançları için kullanmak,
• Kurbanın sorularını yanıtsız bırakarak mağduriyetini arttırmak.

Bu dolandırıcılık yöntemiyle birçok kazazede büyük maddi ve manevi kayıplar yaşamıştır. Bu yüzden, özellikle beklenmeyen iletişimlerde gelen mesajları ya da telefonları dikkatle değerlendirmek ve tanımadığınız kişilere güvenmemek kritik önem taşır. Herhangi bir süreç başlatmadan önce, hukuki bir destek almak ve sürecin doğru bir şekilde yönetildiğinden emin olmak dolandırıcılığa karşı güçlü bir önlem olacaktır. Araç değer kaybı taleplerinizi gerçek bir avukat eşliğinde yürütmeniz, bu tür risklerden kaçınmanın en etkin yöntemlerinden biridir.

Dolandırıcılar Telefon Numaranızı Nereden Buluyor?

Kaza bilgilerinizin ve telefon numaranızın dolandırıcıya ulaşması tesadüf değildir; bir veri sızıntısının sonucudur ve başlı başına suç teşkil eder. Türk Ceza Kanunu m.136, kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişiyi iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırır. Yani bilgiyi sızdıran da satın alıp kullanan da aynı maddenin kapsamındadır.

Sızıntının kaynağı çoğu zaman kaza zincirinin içindeki bir halkadır: çekici hizmeti, oto servis ya da tamirhane kaydı, ekspertiz firması, kimi zaman da bir kurum çalışanı. Bu kişiler bakımından ayrıca TCK m.239 devreye girer: sıfat veya görevi, meslek ya da sanatı gereği öğrendiği müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilere veren kişi, şikâyet üzerine bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. Maddenin son cümlesi, aynı bilgileri hukuka aykırı yolla elde eden kişilerin başkasına vermesini de aynı ceza kapsamına alır.

Verilerinizin nereden çıktığını öğrenme hakkınız da vardır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.11, herkese veri sorumlusuna başvurup kişisel verisinin işlenip işlenmediğini, hangi amaçla işlendiğini ve yurt içinde veya yurt dışında kimlere aktarıldığını öğrenme hakkı tanır. Bu başvurunun nasıl yapılacağını ve şikâyet sırasını aşağıda ayrı bir başlıkta adım adım anlatıyoruz.

Sigorta Tazminatını Kimler Takip Edebilir? 5684 Sayılı Kanun Ek Madde 6

Sigorta tazminatını takip edebilecek kişiler kanunda sayılı ve sınırlıdır; bir “hasar danışmanlık firması” bu listede yoktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’na 22/7/2020 tarihli 7251 sayılı Kanunla eklenen Ek 6 ncı madde, sigortacılık yapan kurum ve kuruluşlardan ya da Güvence Hesabından talep edilecek tazminat alacağının ancak şu kişilerce takip edilebileceğini söyler:

• Alacaklı tarafından bizzat,
• Alacaklının kanuni temsilcisi veya kanuni temsilcinin bizzat vekâlet verdiği avukat vasıtasıyla,
• Alacaklının bizzat vekâlet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası, kardeşleri veya avukatı vasıtasıyla.

Maddenin ikinci fıkrası ise tartışmayı bitirir: “Tazminat alacağı, sadece hak sahibine veya avukatına ödenir ve birinci fıkrada belirtilen kişiler de dâhil olmak üzere hiç kimseye devredilemez.” Bu cümle iki ayrı kapıyı birden kapatır. Birincisi, ödeme yalnız hak sahibinin veya avukatının hesabına yapılır; bir danışmanlık şirketinin hesabına yapılamaz. İkincisi, “alacağınızı bize temlik edin, biz takip edelim” tipi sözleşmeler kanunun açık yasağına çarpar. Hatta eşe, kardeşe verilen vekâlet dahi takip yetkisi verir, alacağı devralma yetkisi vermez.

Bu hükmün pratikteki karşılığı şudur: dolandırıcının sizden istediği vekaletname, ona sigortadan para alma yetkisi vermez. Peki neden ısrar eder? Çünkü noterde düzenlenen geniş yetkili bir vekaletname, sigorta dosyanızın dışında bambaşka kapıları açar; kimlik ve iletişim bilgilerinizi belgeye bağlar, banka işlemleri, sulh ve ibra gibi yetkileri devreder ve süreci sizin adınıza “kapatma” imkânı tanır. Yani asıl hedef sigorta ödemesi değil, vekaletnamenin kendisidir.

Kim	Takip edebilir mi?	Ödeme hesabına yapılır mı?	Dayanak
Hak sahibinin kendisi	Evet	Evet	5684 Ek m.6/1-(a)
Avukatı	Evet	Evet	5684 Ek m.6/1-(b), (c) ve m.6/2
Eşi, çocuğu, annesi, babası, kardeşi	Evet (bizzat verilen vekâletle)	Hayır	5684 Ek m.6/1-(c) ve m.6/2
Kanuni temsilci (veli, vasi)	Evet	Hak sahibi adına	5684 Ek m.6/1-(b)
Hasar danışmanlık firması, “takipçi”, tanıdık	Hayır	Hayır	5684 Ek m.6/1 ve m.6/2
Alacağı devralan üçüncü kişi	Hayır — devir yasak	Hayır	5684 Ek m.6/2

Bir uyarı da tersi yönde gereklidir: dolandırıcılar bu maddeyi bildikleri için son yıllarda senaryoyu değiştirip “bizim anlaşmalı avukatımıza vekalet vereceksiniz” demeye başladılar. Bu kurgu da kanuna aykırıdır. Avukatlık Kanunu m.48, bir ücret ya da çıkar karşılığında avukata iş getirmeye aracılık edenleri ve aracı kullanan avukatları altı aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır. Yani araya giren firma da, o firmanın yönlendirdiği avukat da suç işlemiş olur. Vekâleti kime vereceğinize siz karar vermelisiniz; sizin adınıza avukat “bulan” bir aracı, baştan hukuka aykırı bir zeminde durmaktadır.

Araç Değer Kaybı İçin Notere Gidilir mi? Vekaletname Zorunlu mu?

Hayır; araç değer kaybı tazminatı almak için notere gitmek de vekaletname vermek de zorunlu değildir. Bunun üç ayrı hukuki dayanağı vardır ve üçü de birbirini tamamlar.

Birincisi, başvurunun kendisi ayrı bir işlem değildir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 12/6/2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yeniden yazılan ve 1/7/2026’da yürürlüğe giren A.5/a maddesi şunu söyler: “Bu teminat kapsamında araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir.” Yani hasar dosyanızı açtıysanız, değer kaybı talebiniz de doğmuş sayılır. Ayrı dilekçe, ayrı dosya, ayrı aracı gerekmez.

İkincisi, eksperi siz aramazsınız. Aynı madde, değer kaybının “Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi” tarafından tespit edileceğini ve araç hasarına ilişkin eksper atanması hâlinde “tespiti yapan sigorta eksperinin, değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer vereceğini” düzenler. Ayrı bir değer kaybı raporu ücreti ödemeniz gerekmez; “size özel eksper buluyoruz” vaadi bu yüzden boştur.

Tutarın neye göre bulunacağı da aynı fıkrada sayılıdır: eksper, aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımları, geçmiş hasar durumu ile aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değeri arasındaki farkı dikkate alır. Yani hesap, telefonda söylenen yuvarlak bir rakamdan değil, bu ölçüt listesinden çıkar; “onarım faturasının yüzde şu kadarı” biçimindeki yaygın anlatım da mevzuatın ölçütüyle örtüşmez.

Üçüncüsü, kanun kendi işinizi kendiniz takip etmenize açıkça izin verir. Avukatlık Kanunu m.35/3’ün birinci cümlesi nettir: “Dava açmaya yeteneği olan herkes kendi davasına ait evrakı düzenleyebilir, davasını bizzat açabilir ve işini takip edebilir.” Sigortaya yazılı başvuru yapmak, eksper raporuna itiraz etmek, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmak; bunların hiçbiri için birinin sizi temsil etmesi şart değildir.

Buna karşılık A.5/a’nın son cümlesi, dolandırıcıların en çok istismar ettiği noktaya da cevap verir: “Sigortacı, hesaplanan değer kaybı tutarını, yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla, en geç nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içerisinde hak sahibine bildirir.” Buradaki “kalıcı veri saklayıcısı” tanımı SMS, e-posta, mobil uygulama ve e-Devlet üzerinden kurulacak yapıyı da kapsar. Dolayısıyla sigortacınızın size SMS atması ya da sizi araması normaldir; anormal olan, arayan kişinin sizden noterden vekaletname istemesidir. Ayrımı burada kurun: mevzuat sigortacıya bildirim yükümlülüğü yükler, hiçbir hüküm size vekaletname çıkarma yükümlülüğü yüklemez.

Noter işleminin kendisinin de bir güvence katmanı olduğunu unutmayın. Noterlik Kanunu m.72/3, noteri “iş yaptıracak kimselerin kimlik, adres ve yeteneğini ve gerçek isteklerini tamamen öğrenmekle” yükümlü kılar. Bu, size vekaletnamenin ne için verildiğinin sorulacağı anlamına gelir. Noter masasında verilecek doğru cevap “bana böyle söylediler” değil, yetkinin kapsamını sınırlandırmaktır. Vekaletname vermenin genel riskleri için genel vekaletname vermenin sakıncaları başlıklı yazımızı da inceleyebilirsiniz.

Sigorta Ödemesi Adıyla Vekaletname Talep Etme Taktikleri

Araç değer kaybı dolandırıcılığı, hilekarlık yöntemleriyle mağdurların maddi zarara uğratıldığı karmaşık bir süreçtir. Özellikle kazazedelere “sigortadan paranız yattı vekaletname çıkartın” söylemiyle yaklaşıp, sigorta veya değer kaybı tazminatı alacaklarını iddia eden dolandırıcılar, mağdurları kanuni görünümlü tuzaklara çekmektedir. Bu tür dolandırıcılık, insanların hukuki karmaşıklık nedeniyle savunmasız hissettiği bir anda devreye girer ve mağdurları ikna etmeye yönelik stratejilere dayanır.

Vekaletname Talebiyle Manipülasyon: İlk Adım
Dolandırıcılar genellikle sigorta şirketi, eksper veya hasar danışmanlık firması çalışanı olduklarını iddia ederler. Kazazedelere, araç değer kaybı ya da sigorta tazminatı adı altında bir miktar ödeme hakları olduğunu iletirler. Ancak bu işlemlerin sözde “hızlandırılması” ya da somutlaştırılması için mağdurdan bir vekaletname çıkartılması gerektiğini ifade ederler. Bu aşamada manipülasyon tekniklerini sıklıkla kullanırlar. “Eğer hemen vekalet vermezseniz, talebiniz zamanaşımına uğrayabilir,” ya da “Hak ettiğiniz tutarı kaybetme riski var,” gibi ifadelerle kazazedeler üzerinde baskı kurarlar.

Zamanaşımı baskısının gerçekte bir karşılığı yoktur. Karayolları Trafik Kanunu m.109, motorlu araç kazalarından doğan tazminat taleplerinde zamanaşımını, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl olarak belirler; fiil suç oluşturuyor ve ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüşse o süre uygulanır. Yani “bugün gitmezseniz hakkınız yanar” cümlesi, kanunun tanıdığı süreyle taban tabana zıttır.

Kimlik ve Güven Sağlamak için Yasal Görüntü
Bu tür dolandırıcılığa başvuranlar, mağdura daha ikna edici görünmek için bazen kendilerini bir avukat gibi tanıtır veya gerçek avukat isimleri ve sicil numaralarını kullanarak yasal bir izlenim yaratırlar. WhatsApp, SMS veya telefon yoluyla yapılan bu iletişimlerde, mağdurun güvenini pekiştirmek amacıyla spesifik kaza bilgileri, plaka numarası ve sigorta raporları gibi detaylar paylaşılır. Bu bilgilerin ne şekilde elde edildiği ise çoğunlukla etik dışıdır ve kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde kullanıldığı açıkça görülmektedir.

Baro levhasına kayıtlı olmayan birinin kendini avukat gibi tanıtması ayrı bir suçtur. Avukatlık Kanunu m.63/1, baro levhasında yazılı bulunmayanların kendilerine ait olmayan dava evrakını düzenleyemeyeceğini, icra işlemlerini takip edemeyeceğini ve avukatlık unvanını taşıyamayacağını hükme bağlar. Maddenin dördüncü fıkrası ise mahkemeler, icra ve iflas daireleri ile barolara, bu kapsama giren bir olayı öğrendiklerinde Cumhuriyet Savcılığına bildirme zorunluluğu getirir. Yani bu, ihbar edildiğinde kendiliğinden işleyen bir mekanizmadır.

“Vekaletname Olmazsa İşlem Yapılamaz” Söylemi
Dolandırıcılar sıklıkla “Vekaletname olmadan bu işlemleri sizin adınıza yapamayız” diyerek mağdurları, noter üzerinden genel vekaletname çıkartma konusunda ikna etmeye çalışırlar. Ancak burada kritik olan nokta, talep edilen vekaletnamelerin kapsamının geniş olmasıdır. Bu vekaletnamelere kazazedenin sadece sigorta işlemlerinin değil, aynı zamanda banka hesap bilgilerine erişim, para çekme ve farklı resmi işlemler yetkisinin de dahil edildiği görülmektedir.

İddia Edilen Ödemeler ve Beklenen Faaliyetler
Bir başka taktik ise mağdura ne kadar bir ödeme alacağına ilişkin cazip tekliflerde bulunmaktır. “Sizin araç değer kaybı için arıyorlar ve şu an 20 bin TL ödemeniz hazır duruyor, ancak noter işlemini tamamlamazsanız bu parayı alamazsınız,” şeklindeki söylemler mağdurları acele karar vermeye itmektedir. Bu noktada dolandırıcıların hedefi, mağdurların kafa karışıklığından faydalanarak hızlı bir şekilde noter işlemlerini gerçekleştirmelerini sağlamaktır.

Telefonda söylenen rakamın gerçek bir karşılığı olamaz; çünkü değer kaybı tutarı bir kişinin kafasından değil, beş kademeli bir hesaptan çıkar. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun 2025/25 sayılı Genelgesiyle değiştirilen Değer Kaybı Ekspertiz Raporu şablonu sırasıyla poliçe teminat limitini, hasar onarımı için ödenen tutarı, piyasa analiz yöntemine göre tespit edilen değer kaybı tutarını, kusur oranı nispetindeki tutarı ve son olarak sigorta şirketinin sorumluluğunu ayrı satırlarda gösterir. Kaba bir tahmin için araç değer kaybı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz; ancak bağlayıcı rakam yalnız eksper raporundan çıkar.

Mağduriyetin Vekaletname Sonrası Aşamaları
Mağdur kişinin noter üzerinden verdiği vekalet sonrasında dolandırıcılar, bunu kendi lehine kullanmaya başlar. Örneğin, aslında sigorta şirketi tarafından yapılan değer kaybı ödemesini dolandırıcılar tahsil eder ve hak sahibine ya çok küçük bir miktar verir ya da hiçbir ödeme yapmaz. Bazı durumlarda ise alınan genel vekaletname aracılığıyla mağdurun adına banka hesapları açılıp, farklı işlemler yapılabilmektedir. Bu durum kazazedelerin maddi zararlarına ek olarak hukuki süreçlerde de daha ciddi sorunlarla karşılaşmasına neden olabilir.

İleri Seviye Tehdit Yöntemleri
Eğer mağdur kişi durumu fark edip itiraz etmek isterse, dolandırıcılar tehdit etme taktiğine de başvurabilmektedir. Hukuki dille korkutma ya da “Eğer bu işlemi geri çekerseniz, daha fazla ödeme yapmanız gerekir” gibi söylemler, mağduriyetin derinleşmesine yol açar. Son yıllarda yaygınlaşan bir varyantı da, sözleşmeye konulduğu iddia edilen “cayma bedeli” ya da “dosya masrafı” adı altında para talep edilmesidir. Böyle bir talep gündeme geldiğinde ödemeden önce sözleşmenin bir örneğini yazılı olarak isteyin; imzalamadığınız ya da içeriğini görmediğiniz bir metne dayanılarak sizden bedel istenemez.

Bu Dolandırıcılık Taktiklerine Karşı Ne Yapılmalı?
Kazazedelerin bu tür bir vekalet talebiyle karşılaşması durumunda dikkatli olması hayati öneme sahiptir. Öncelikle tüm hukuki işlemlerin yasal temsilciler ya da doğrudan sigorta şirketi ile yapılması gerektiği unutulmamalıdır. Özellikle dolandırıcıların sunduğu belgeler ve bilgiler detaylı incelenmeli, noter işlemleri hukuk danışmanları eşliğinde gerçekleştirilmelidir. Şüpheli bir durumda, savcılığa suç duyurusunda bulunmak ve “sigortadan paranız yattı vekaletname çıkartın yalanı” gibi girişimlere karşı durmak mağduriyetin önlenmesi için önemlidir.

Bu tür dolandırıcılıkların mağduru olmamak adına, süreci bir avukatla yürütmek hem maddi hem de manevi kayıpların önlenmesinde etkili bir önlemdir. Detaylara dikkat ederek hareket etmek, dolandırıcıların planlarını boşa çıkarmak için elzemdir.

Genel Vekaletnamede Hangi Yetkiler Tehlikeli? Hangileri Zaten Gerekmez?

Vekaletnamenin tehlikesi “vekalet vermek” değil, verilen yetkinin kapsamıdır. Türk Borçlar Kanunu m.504/2, vekâletin üstlenilen işin görülmesi için gerekli hukuki işlemleri yapma yetkisini de kapsadığını söyler. Aynı maddenin üçüncü fıkrası ise sınırı çizer: vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hakla sınırlandıramaz.

Bu fıkranın değer kaybı dosyasındaki karşılığı özellikle önemlidir: Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmak hakeme başvurmadır ve özel yetki ister. Yani “her ihtimale karşı geniş yazdıralım” mantığı hukuken gereksiz, pratikte tehlikelidir. Aşağıdaki tablo, sigorta dosyası için gerçekten gereken yetkilerle riskli olanları ayırır.

Yetki	Sigorta değer kaybı dosyası için	Risk
Sigorta şirketine başvuru yapma, evrak teslim etme	Gerekli	Düşük
Eksper raporuna itiraz etme	Gerekli	Düşük
Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurma (hakeme başvurma)	Tahkime gidilecekse gerekli, özel yetki şart	Orta
Dava açma ve takip etme	Dava açılacaksa gerekli, özel yetki şart	Orta
Sulh olma, ibra etme, davadan feragat	Zorunlu değil	Yüksek — dosyanız düşük bedelle kapatılabilir
Ahzu kabz (para tahsil etme)	Kanunen zaten sonuç doğurmaz	Yüksek — 5684 Ek m.6/2’ye rağmen banka ve icra kanallarında kullanılır
Banka hesabı açma, kredi çekme, havale yapma	İlgisiz	Çok yüksek
Taşınmaz ve araç satışı, rehin, ipotek	İlgisiz	Çok yüksek
Tevkil (yetkiyi başkasına devretme)	Zorunlu değil	Yüksek — tanımadığınız bir üçüncü kişiye zincirlenir

Vekaletnameyi noterde düzenletirken yapılacak en pratik şey, kapsamı tek cümleyle sınırlamaktır: “yalnızca … plakalı araca ilişkin … tarihli kazadan doğan değer kaybı talebi bakımından” gibi bir kayıt, yetkinin başka dosyalara sıçramasını engeller. Ahzu kabz yetkisinin verilmemesi de ayrıca istenebilir. Noterlik Kanunu m.72/3 gereği noter gerçek isteğinizi öğrenmekle yükümlü olduğu için bu talepleri belgeye yazdırmak hakkınızdır.

Araç Değer Kaybı İçin Arıyorlar: Manipülasyon ve Tehdit Stratejileri

Trafik kazası geçiren bireylerin araç değer kaybı için arıyorlar iddialarıyla karşılaşmaları son yıllarda giderek yaygınlaşan bir dolandırıcılık yöntemidir. Bu yöntemde amaç, mağduriyet yaşayan bireyleri yanıltarak onlardan hukuki hakları veya tazminatlar üzerinden haksız kazanç elde etmektir. Dolandırıcılar, kendilerini sigorta şirketi, eksper firma çalışanı ya da avukat olarak tanıtarak güven telkin etmeye çalışır. Ancak sundukları vaatler ve iddialar manipülasyon ve tehdit stratejilerine dayanır.

Araç Değer Kaybı İçin Aradılar Diyen Herkes Dolandırıcı mı?

Hayır; kaza sonrası gelen her arama dolandırıcılık değildir ve bu ayrımı yapamamak da zarar verir. Sigortacı, ZMSS Genel Şartları A.5/a gereği değer kaybı tutarını nihai eksper raporunu takip eden iş günü içinde size bildirmek zorundadır; eksper randevu için arayabilir, servis onay için arayabilir. Ayırt edici ölçüt aramanın kendisi değil, arayanın ne istediğidir.

Belirti	Gerçek muhatap	Dolandırıcı
Dosya numarası	Var, size daha önce bildirilmiş hasar dosya numarasıyla aynı	Yok ya da “sistemde görünüyor” der, numara vermez
Talep	Bilgi teyidi, eksper randevusu, IBAN bildirimi	Noterden vekaletname
Ödeme hesabı	Hak sahibinin kendi IBAN’ı	Firma ya da üçüncü kişi hesabı
Aciliyet	Yok; süreler mevzuatta yazılıdır	“Bugün son gün”, “hakkınız yanacak”
Sözleşme	Poliçe ve dosya kayıtları üzerinden	İmzasız, örneği verilmeyen “danışmanlık sözleşmesi”
Doğrulanabilirlik	Şirketin resmî çağrı merkezinden teyit edilir	Sadece kendi verdiği numara üzerinden ulaşılır

Pratik kural şudur: aramayı kapatın ve siz geri arayın. Sigorta şirketinizin numarasını poliçenizden ya da şirketin kendi internet sitesinden bulun; arayan kişinin verdiği numarayı kullanmayın. Hasar ihbarı ve dosya sorgulama için kullanılabilecek resmî kanallar ve Alo 193 sigorta hasar ihbar hattı hakkındaki yazımız bu doğrulamayı kolaylaştırır.

İletişim Süreci ve Manipülasyonun İlk Aşaması

Bu tür dolandırıcılık olayları genelde bir trafik kazasının hemen sonrasında başlar. Dolandırıcılar, trafik kazasına dair bilgileri bir şekilde ele geçirdikten sonra mağdura ulaşır. Genellikle telefonda yapılan bu dolandırıcılıkta, arayan kişiler kendilerini büyük bir uzman veya yetkili bir kurum çalışanı gibi tanıtır. “Sigortadan paranız yattı vekaletname çıkartın yalanı” ile bireyi hızlıca ikna etmeyi hedeflerler. Dolandırıcılar çoğunlukla mağdura, trafik sigortası kapsamında araç değer kaybı tazminatı alacağına dair gerçek dışı iddialarda bulunur. Ancak, bu ödemeyi alabilmesi için noter aracılığıyla bir vekaletname çıkarması gerektiği belirtilir.

Bu noktada devreye ince manipülasyon taktikleri girer. Dolandırıcı, genellikle mağdurun kişisel bilgilerini paylaşarak, “Kaza bilgileriniz elimizde, dosyanızı açtık ve ödeme sürecini başlattık” gibi iddialarla mağduru inandırmaya çalışır. Eğer mağdur durumdan şüphelenirse, “Bu süreç için belirli bir zamanınız var”, “Kaçırırsanız hakkınızı kaybedersiniz” gibi aciliyet yaratan ifadelerle devreye zaman baskısı yapılır.

Tehditkar İfadeler ve Mağduru Psikolojik Baskı Altına Alma

Dolandırıcılar sadece manipülasyon ile değil, aynı zamanda tehdit edici cümlelerle mağduru ikna etmeye çalışabilir. Örneğin, kaza raporlarındaki kusur oranını öne sürerek “Eğer bunu yapmazsanız yüklü maddi cezalarla karşılaşabilirsiniz”, “Borç kaydınız işleme alınacak” gibi ifadelerle mağduru korkuturlar. Bu strateji özellikle hukuki prosedürlere aşina olmayan bireylerin üzerindeki baskıyı artırır ve bu kişilerin dolandırıcılara inanmasına neden olabilir.

Dahası, dolandırıcılar mağduru kısa süre içinde karar vermesi için zorlayarak olayın aslını araştırmasına engel olurlar. Bu esnada mağdur kişi ne hukuki bir danışmana ne de sigorta firmasına ulaşma fırsatı bulamaz. Mağdurun kafası karışık olduğundan, dolandırıcıların vaatlerine ve söylediklerine güvenmeye daha yatkın hale gelir.

Kusurlu Tarafa Değer Kaybı Borcunuz Var Diyerek Arayanlar

Senaryonun az bilinen ikinci yönü, kazada kusurlu olduğu düşünülen sürücüyü hedef alır: “Karşı tarafın değer kaybı borcunuz çıktı, bugün ödemezseniz hakkınızda icra takibi başlatılacak” denir ve doğrudan havale istenir. Bu tehdidin hukuki dayanağı yoktur.

Nedeni basittir: Karayolları Trafik Kanunu m.91/1 uyarınca işletenin m.85/1’deki hukuki sorumluluğunun karşılanması amacıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırılır. Yani karşı tarafın değer kaybı, kural olarak sizin poliçenizden, poliçe limiti dahilinde karşılanır. Karşı taraf isterse doğrudan sürücü ve işletene de başvurabilir; ancak bu başvuru bir telefon konuşmasıyla değil, yazılı talep, tahkim ya da dava yoluyla yapılır. Kimse size telefonda “bugün ödeyin” diyerek icra tehdidinde bulunamaz; icra takibi ancak icra dairesi aracılığıyla ve size tebliğ edilen bir ödeme emriyle başlar.

Böyle bir arama aldığınızda yapılacak şey ödeme yapmak değil, kendi sigorta şirketinize hasar ihbarında bulunup dosyanın durumunu sormaktır. Kusur oranıyla ilgili bir tartışma varsa, kolluk tutanağında kusur oranının yazmadığını da bilin: Karayolları Trafik Yönetmeliği m.156/a-3 gereği tutanakta yalnızca kural ihlali belirtilir, oran belirtilmez.

Dolandırıcılığın Yaygın Taktikleri

Bu dolandırıcılık yönteminde sık rastlanan stratejiler şunlardır:

• Yetkili kişi rolü oynama: Kendilerini otomotiv eksperi, sigorta çalışanı veya resmi avukat olarak tanıtırlar.
• Net ödeme vaatleri: Örneğin, “Sigorta size 15.000 TL ödeme yapacak, sadece küçük bir işlem gerekiyor.” gibi somut meblağlarla güven kazanılmaya çalışılır.
• Sahte belgeler: Mağdura gönderilen sahte evraklar veya noter beyanları gerçekmiş gibi gösterilir.
• Zaman baskısı: “Bugün noter işlemini yapmazsak haklarınızı kaybedeceksiniz.” gibi ifadelerle panik yaratılır.
• Sahte “e-Devlet onayı” istemi: “Başvurunuzu e-Devlet’ten onaylamanız gerekiyor” denilerek gönderilen bağlantıya giriş bilgilerinin yazdırılması istenir. e-Devlet şifreniz hiçbir sigorta işlemi için üçüncü kişiyle paylaşılmaz.
• Küçük tutarlı ön ödeme: “Dosya masrafı”, “ekspertiz katılım payı” ya da “damga vergisi” adı altında önce sizden para istenir; oysa sigortaya başvuru harca ve dosya bedeline tabi değildir.

Mağduriyetin İkinci Aşaması: Maddi Kaybın Fark Edilmesi

Manipülasyonla kandırılan mağdur, noter işlemleri sırasında farkında olmadan dolandırıcılara geniş yetkiler içeren bir vekaletname çıkarabilir. Bu vekaletnameyle dolandırıcılar mağdurun adına işlem yapma hakkı kazanır ve çoğu zaman bu haklar kötüye kullanılır. Eğer mağdur, süreci sorguladığında “İşlem devam ediyor, sabırlı olun” gibi oyalama taktikleriyle karşılaşır.

Bu süreç, mağdurun maddi kaybını fark etmesiyle sonlanır. Ancak süreç boyunca dolandırıcıların izini sürmek ve hesap sorabilmek genellikle zaman alıcı ve güç bir süreçtir.

Sonuç Olarak Nelerden Kaçınılmalı?

Eğer bir trafik kazası sonrasında araç değer kaybı için arıyorlar denilerek yasal işlem vaatleriyle iletişime geçilen bir durumla karşı karşıya kalınırsa, arayan kişinin verdiği numaraya değil, sigorta şirketinin resmî kanalına dönülmelidir. Manipülasyon ve tehdit yöntemlerine karşı ne kadar bilgi sahibi olunursa dolandırıcılardan korunmak da o kadar kolay olur. Unutulmamalıdır ki hiçbir sigorta şirketi, eksper ya da avukat, ödemenin yapılabilmesi için sizden telefonda noterden vekaletname çıkarmanızı istemez.

Hasar Danışmanlık Şirketi Nedir, Yasal mı?

“Hasar danışmanlık şirketi” mevzuatta tanımlı bir sıfat değildir; sigortacılık mevzuatında acente, broker, eksper ve aktüer gibi unvanlar ruhsata bağlıdır, “hasar danışmanı” ise böyle bir kategori taşımaz. Bu isimle faaliyet göstermek tek başına suç değildir; suç, bu ismin altında avukatlara ait işlerin yapılmasıdır.

Avukatlık Kanunu m.35/1 sınırı çizer: “Kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermek, mahkeme, hakem veya yargı yetkisini haiz bulunan diğer organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etmek ve savunmak, adli işlemleri takip etmek, bu işlere ait bütün evrakı düzenlemek, yalnız baroda yazılı avukatlara aittir.” Değer kaybı dosyasında hukuki görüş vermek, itiraz dilekçesi yazmak ve Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru hazırlamak bu tanımın içindedir.

Yaptırım tarafında ise iki ayrı fıkra çalışır. Avukatlık Kanunu m.63/2, baro levhasında yazılı olmadığı hâlde avukatlara ait yetkileri kullananlara Cumhuriyet savcısı tarafından idari para cezası verilmesini öngörür. Asıl ağır hüküm m.63/3’tedir: “Avukatlık yapmak yetkisini taşımadıkları halde muvazaalı yoldan alacak devralarak ve kanunların tanıdığı başka hakları kötüye kullanarak avukatlara ait yetkileri kullananlar bir yıldan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.” “Alacağınızı bize devredin, biz tahsil edelim” modeli tam olarak bu fıkranın tarif ettiği fiildir ve 5684 sayılı Kanun Ek m.6/2’deki devir yasağıyla birlikte okunduğunda zeminsiz kalır.

Ölçüt	Avukat	“Hasar danışmanlık” firması
Hukuki dayanak	1136 sayılı Avukatlık Kanunu, baro levhası kaydı	Mevzuatta tanımlı unvan yok
Dava ve tahkim takibi	Yetkili (Av.K. m.35/1)	Yetkisiz; m.63 kapsamında suç
Tazminatın ödeneceği hesap	Hak sahibi veya avukatı (5684 Ek m.6/2)	Ödeme yapılamaz
Ücret	Av.K. m.164: yazılı sözleşme, dava değerinin yüzde yirmi beşini aşamaz, AAÜT altında olamaz	Kanuni üst sınır ve meslek denetimi yok; oran sözleşmeye bırakılır
Denetim ve şikâyet mercii	Bağlı olduğu baro, disiplin kurulu	Genel hükümler; meslek denetimi yok
Sır saklama yükümlülüğü	Kanuni yükümlülük ve disiplin yaptırımı	Sözleşmeye bağlı, pratikte denetimsiz
Meslek sorumluluk sigortası	Yaygın	Kural olarak yok

Buradan çıkan sonuç, “her danışmanlık firması dolandırıcıdır” değildir. Sonuç şudur: değer kaybı dosyanızda hukuki bir işlem yapılacaksa bunu ya kendiniz yaparsınız ya da bir avukat yapar; üçüncü bir seçenek kanunda yoktur. Avukatla çalışacaksanız ücreti de yazılı sözleşmeyle belirlenir; güncel oranlar için 2026 avukat vekalet ücreti rehberimize bakabilirsiniz.

Ekspertiz Dolandırıcılığı: Sahte Eksper ve Sahte Rapor

Sigorta ekspertiz dolandırıcılığı, değer kaybı dosyasının en teknik halkasını hedef alır: rapor. Karşılaşılan üç ana biçim vardır. Birincisi, kendini “sizin eksperiniz” diye tanıtan kişinin ücret talep etmesi. İkincisi, gerçekte düzenlenmemiş bir eksper raporunun fotoğrafının gönderilerek “bakın tutar çıktı” denmesi. Üçüncüsü, gerçek bir rapor üzerinde tutar veya parça satırlarının değiştirilmesi.

Birinci biçimin cevabı mevzuatta açıktır: değer kaybı eksperi sizin bulduğunuz değil, atanan kişidir. ZMSS Genel Şartları A.5/a, değer kaybının Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından tespit edileceğini söyler; araç hasarına eksper atanmışsa aynı eksper değer kaybı tutarını da raporuna yazar. Dolayısıyla ayrıca bir “değer kaybı raporu ücreti” ödemeniz gerekmez.

İkinci ve üçüncü biçim ceza hukukunun alanına girer. Özel bir belge olan ekspertiz raporunun sahte düzenlenmesi ya da değiştirilmesi özel belgede sahtecilik; noter onaylı ya da resmî nitelikteki bir belgenin sahte düzenlenmesi ise Türk Ceza Kanunu m.204 kapsamında resmî belgede sahtecilik olup iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasını gerektirir. Konunun ayrıntısı için resmî belgede sahtecilik suçu yazımıza bakabilirsiniz.

Elinize gelen bir raporun gerçekliğini doğrulamanın en sağlıklı yolu, raporu size gönderen kişiye değil, sigorta şirketinize sormaktır: dosyaya hangi eksperin atandığını, raporun tarihini ve rapordaki tutarı şirket kayıtlarından teyit edin. Rapora katılmıyorsanız izlenecek yol da bellidir; 1 Temmuz 2026 sonrası değer kaybı eksper raporuna itiraz yazımızda süreç adım adım anlatılıyor.

Noter Dolandırıcılığı ve Adınıza İşlem Yapılmaktadır Mesajları

Noter dolandırıcılığı denilen yöntemde, noterin kendisi değil noter adı ve görüntüsü araç olarak kullanılır. En yaygın iki biçimi şudur: “Adınıza noterde işlem yapılmaktadır, itiraz için tıklayınız” içerikli SMS veya e-postalar ile, noter kaşesi taklit edilmiş sahte belgelerin gönderilmesi.

Bu mesajlardaki bağlantılar tipik olarak kimlik ve banka bilgilerinizi toplamaya yarayan sahte sayfalara götürür. Kural basittir: noterlik işlemleri size bağlantılı SMS ile bildirilmez; bir noterlik işleminin varlığını öğrenmek istiyorsanız işlemin yapıldığı noterliğe ya da e-Devlet üzerinden ilgili hizmete kendiniz girerek bakarsınız. Kendi adınıza vekaletname verilip verilmediğini de bu şekilde kontrol edebilirsiniz.

İkinci biçimde, yani sahte noter belgesi gönderilmesinde TCK m.204 devreye girer. Ayrıca gerçek bir noter huzurunda başkasının kimliğiyle işlem yapılması hâlinde m.206 uyarınca resmî belge düzenlemeye yetkili kamu görevlisine yalan beyan suçu da gündeme gelir. Kimliğinizin izinsiz kullanılması ihtimaline karşı başkasının yerine imza atmak konusundaki yazımız da yol gösterici olacaktır.

Şunu da netleştirelim: noterde vekaletname vermek başlı başına riskli bir işlem değildir. Riskli olan, kime ve hangi kapsamda verildiğidir. Noter, Noterlik Kanunu m.72/3 gereği kimliğinizi ve gerçek isteğinizi öğrenmekle yükümlüdür; m.90 uyarınca imza onaylama işleminde belgenin aslı size verilir, imzalı bir örneği dairede saklanır. Yani noterlik işlemi, sonradan ispat açısından sizin lehinize bir kayıt da üretir.

Trafik Sigortası Dolandırıcılığının Diğer Türleri

Trafik sigortası dolandırıcılığı tek yönlü değildir; kimi zaman hedef kaza mağduru, kimi zaman doğrudan sigorta şirketidir. İkisini ayırmak, karşılaştığınız durumu doğru adlandırmanızı sağlar.

• Mağduru hedefleyen tür: Bu yazının konusu olan vekaletname ve “ödemeniz hazır” senaryosu. Fail, kaza mağdurunun tazminatını ele geçirmeyi amaçlar.
• Sigortacıyı hedefleyen tür: Muvazaalı kaza kurgulanması, eski hasarın yeni kaza gibi gösterilmesi, sahte fatura ya da şişirilmiş onarım bedeli sunulması. Bu fiil TCK m.158/1-(k) kapsamında “sigorta bedelini almak maksadıyla” nitelikli dolandırıcılıktır ve bu bentte hapis cezasının alt sınırı dört yıldan az olamaz.
• Sahte poliçe satışı: Gerçekte düzenlenmemiş ya da iptal edilmiş bir zorunlu trafik sigortası poliçesinin satılması. Poliçenizin geçerliliğini kendi sigorta şirketinizin kayıtlarından veya e-Devlet üzerindeki poliçe bilgileri hizmetinden teyit edebilirsiniz.
• Sahte çekici ve servis yönlendirmesi: Kaza yerine gelen kişilerin, anlaşmalı olmayan bir servise yönlendirip yüksek bedelli iş emri imzalatması. İmzaladığınız iş emrinin bir örneğini almadan aracınızı bırakmayın.
• Marka adı kullanan sahte arama ve siteler: Bilinen bir sigorta şirketinin ya da ekspertiz firmasının adının kullanılması. Şirketin adı doğru olsa bile numara, alan adı ve IBAN farklı olabilir; teyit her zaman şirketin kendi resmî kanalından yapılmalıdır.

Bu türlerin ortak paydası, iletişimin dijital kanaldan başlamasıdır. Şüpheli bir mesaj ya da bağlantıyla karşılaştıysanız ihbar kanalları için internet dolandırıcılığı şikayet hattı yazımızda anlatılan yolları kullanabilirsiniz.

Dolandırıcının Kullandığı Cümleler ve Gerçekte Doğrusu

Bu tuzağın en kolay teşhis yolu, kullanılan cümlelerin standart olmasıdır. Aşağıdaki tablo, telefonda en sık duyulan ifadeleri mevzuattaki karşılığıyla yan yana koyar.

Telefonda duyduğunuz cümle	Gerçekte durum	Dayanak
“Sigortadan paranız yattı, almak için noterden vekaletname çıkarın.”	Tazminat yalnız hak sahibine veya avukatına ödenir; vekaletname ödemeyi açan bir anahtar değildir.	5684 Ek m.6/2
“Değer kaybı için ayrı başvuru yapmanız gerekiyor, biz yapalım.”	Araç hasarı için başvuran kişi değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır.	ZMSS Gen. Şart. A.5/a
“Size özel eksper bulacağız, rapor ücretini biz karşılayacağız.”	Eksper, Kurum usulüne göre atanır; hasar eksperi değer kaybı tutarını da raporuna yazar.	ZMSS Gen. Şart. A.5/a
“Bugün işlem yapmazsanız hakkınız yanar.”	Zamanaşımı öğrenmeden itibaren iki, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır.	KTK m.109
“Alacağınızı bize devredin, tahsilatı biz yapalım.”	Tazminat alacağı hiç kimseye devredilemez; muvazaalı alacak devri ayrıca suçtur.	5684 Ek m.6/2 · Av.K. m.63/3
“Bizim anlaşmalı avukatımıza vekalet vereceksiniz.”	Çıkar karşılığı avukata iş getirmeye aracılık etmek ve aracı kullanmak suçtur.	Av.K. m.48
“Bu işleri sizin yapmanız mümkün değil, uzmanlık ister.”	Dava ehliyeti olan herkes kendi evrakını düzenleyip işini bizzat takip edebilir.	Av.K. m.35/3
“Tutanakta yüzde yüz kusurlu görünüyorsunuz, borcunuz çıktı.”	Kolluk tutanağında kusur oranı yazmaz; yalnız kural ihlali belirtilir.	KTY m.156/a-3
“Başvurunuzu e-Devlet’ten onaylayın, size bağlantı gönderiyoruz.”	e-Devlet şifresi hiçbir sigorta işlemi için üçüncü kişiyle paylaşılmaz; giriş yalnız resmî adresten yapılır.	Genel güvenlik kuralı
“Dosya masrafı olarak küçük bir tutar yatırmanız gerekiyor.”	Sigortaya başvuruda harç, dosya bedeli veya damga vergisi alınmaz.	ZMSS Gen. Şart. A.5/a
“Vazgeçerseniz cayma bedeli ödersiniz.”	Görmediğiniz ve imzalamadığınız bir metne dayanarak sizden bedel istenemez; sözleşmenin örneğini yazılı isteyin.	Genel sözleşme hukuku

Bu Fiiller Hangi Suçları Oluşturur? TCK ve Avukatlık Kanunu Karşılığı

Suç duyurusunda bulunurken fiili doğru adlandırmak, dosyanın işleyişini hızlandırır. Araç değer kaybı dolandırıcılığında tek bir suç değil, çoğu zaman birden fazla suç bir arada işlenir.

Temel hâl Türk Ceza Kanunu m.157’dir: hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak kendisine ya da başkasına yarar sağlayan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Ancak bu tuzağın tipik kurgusu neredeyse her zaman nitelikli hâle girer.

Fiil	Suç	Madde	Ceza
Kendini sigorta şirketi çalışanı olarak tanıtmak veya “sigortayla ilişkiliyiz” demek	Nitelikli dolandırıcılık	TCK m.158/1-(l)	Hapis alt sınırı dört yıldan, adli para cezası menfaatin iki katından az olamaz
Kaza sonrası zor durumdan yararlanmak	Nitelikli dolandırıcılık	TCK m.158/1-(b)	Üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası
Avukat sıfatına duyulan güveni kötüye kullanmak	Nitelikli dolandırıcılık	TCK m.158/1-(i)	Üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası
Şirket adına hareket ederek ticari faaliyet sırasında işlemek	Nitelikli dolandırıcılık	TCK m.158/1-(h)	Üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası
Sahte internet sitesi ve yayın araçlarından yararlanmak	Nitelikli dolandırıcılık	TCK m.158/1-(g)	Üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası
Fiilin üç veya daha fazla kişiyle işlenmesi	Artırım nedeni	TCK m.158/3	Ceza yarı oranında; örgüt faaliyeti çerçevesindeyse bir kat artırılır
Kaza ve iletişim bilgilerinin sızdırılması, satılması veya ele geçirilmesi	Verileri hukuka aykırı verme veya ele geçirme	TCK m.136	İki yıldan dört yıla kadar hapis
Servis, ekspertiz ya da kurum çalışanının müşteri bilgisini vermesi	Ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrının açıklanması	TCK m.239	Şikâyet üzerine bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası
Sahte noter belgesi ya da sahte resmî evrak düzenlemek, kullanmak	Resmî belgede sahtecilik	TCK m.204/1	İki yıldan beş yıla kadar hapis
Noter huzurunda gerçeğe aykırı beyanda bulunmak	Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan	TCK m.206	Üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası
Baro levhasına kayıtlı olmadan avukatlara ait yetkileri kullanmak	Avukatlık yetkisinin kanuna aykırı kullanılması	Av.K. m.63/1-2	Cumhuriyet savcısı tarafından idari para cezası
Muvazaalı yoldan alacak devralarak avukatlara ait yetkileri kullanmak	Nitelikli hâl	Av.K. m.63/3	Bir yıldan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezası
Çıkar karşılığı avukata iş getirmeye aracılık etmek ve aracı kullanan avukat	Avukata çıkar karşılığında iş getirme	Av.K. m.48	Altı aydan bir yıla kadar hapis; fail memursa alt sınır bir yıldan az olamaz

Bir noktanın altını ayrıca çizmek gerekir. 16/7/2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla TCK m.158’e eklenen dördüncü fıkra, dolandırıcılık suçuna iştirakin yalnızca kendisine veya başkasına ait banka hesabının ya da ödeme aracının kullandırılması fiiliyle sınırlı olması hâlinde verilecek cezanın yarı oranında indirileceğini düzenler. Bu hüküm, “hesabımı kullandırdım, parayı ben almadım” diyen kişilerin durumunu ilgilendirir; fiili suç olmaktan çıkarmaz, yalnızca indirim sebebi yapar. Bu konumda olduğunu düşünenler için nitelikli dolandırıcılıkla suçlanıyorum ve banka hesabım boşaltıldı ne yapmalıyım yazılarımız ayrı ayrı yol gösterir.

Araç Değer Kaybı Dolandırıcılığına Karşı Alınacak Hukuki Önlemler

Son yıllarda trafik kazası mağdurlarını hedef alan araç değer kaybı dolandırıcılığı, ciddi bir sorun haline gelmiştir. Özellikle kaza sonrası mağdurların ruh hali ve bilgi eksikliği, bu tür kötü niyetli girişimlere karşı savunmasız kalmalarına neden olmaktadır. Kendini avukat ya da hasar danışmanı gibi tanıtan kişiler, mağdurları “sigortadan paranız yattı vekaletname çıkartın yalanı” ile yanıltmaya çalışmaktadır. Peki, hukuki olarak bu tür dolandırıcılıktan korunmak için hangi adımlar atılmalıdır? İşte öncelikli olarak dikkat edilmesi gereken hususlar.

1. Bilgi Gücünüz Olsun

Trafik kazaları sonrasında talep edilebilecek haklarınız ve süreçler hakkında bilgi sahibi olmak, dolandırıcılara karşı en güçlü savunmalarınızdan biridir. Araç değer kaybı dolandırıcılığı genellikle mağdurların bu konudaki bilgisizliğinden faydalanarak gerçekleştirilir. Değer kaybı taleplerinin nasıl işlediğini anlamak için Sigorta Tahkim Komisyonu’nun internet sitesindeki başvuru ve ücret sayfalarını inceleyebilir, kaza sonrası ilk adımlar için trafik kazası sonrası ilk 24 saatte ne yapılmalı yazımıza bakabilirsiniz.

2. Bağlantıyı Tanıyın ve Onaylayın

Kaza sonrası size ulaşan kişiler, kendilerini sigorta şirketi çalışanı veya hukuki temsilci olarak tanıtabilir. Bu durumda arayan kişinin kimliğini ve sıfatını mutlaka sorgulayın. Avukat olduğunu söyleyen kişinin baro levhasına kayıtlı olup olmadığını Türkiye Barolar Birliği’nin avukat arama hizmeti üzerinden ya da doğrudan ilgili baroyu arayarak doğrulayabilirsiniz. Şirket temsilcisi olduğunu iddia eden biri için de teyidi, o kişinin verdiği numaradan değil, şirketin resmî çağrı merkezinden yapın. Araç değer kaybı için arıyorlar iddiasında bulunan kişilere itibar etmek yerine bağımsız bir avukattan destek almak en doğru yoldur.

3. Vekaletname Taleplerine Karşı Dikkatli Olun

Bir avukata veya hukuk firmasına vekaletname vermeden önce, vekaletnamenin içeriğini mutlaka detaylıca okuyun ve kapsamını tamamen anladığınızdan emin olun. Eğer size direktif veren kişi ya da firma güvenilirliğini kanıtlamıyorsa, bu tür vekalet taleplerini kesinlikle reddedin. Unutulmamalıdır ki, tamamen bilgi sahibi olmadığınız bir vekaletname, sizin adınıza kötü niyetli işlemler yapılmasına olanak tanıyabilir. Özellikle “sigortadan paranız yattı vekaletname çıkartın yalanı” ile karşılaşıldığında, vekaletnamenin kapsamını yukarıdaki tabloya göre daraltmak ve ahzu kabz yetkisi vermemek en pratik korumadır.

4. Resmi Kurumlarla İşbirliği İçinde Olun

Dolandırıcılık şüphesi durumunda, vakit kaybetmeden Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunun. Türk Ceza Kanunu’nun 157. ve 158. maddeleri dolandırıcılığı ve nitelikli hâllerini suç olarak tanımlar. Ayrıca dolandırıcıların iletişim bilgilerinize nasıl ulaştığını sorgulamanız ve kişisel verilerinizin hukuka aykırı işlendiğini düşünüyorsanız aşağıda anlattığımız sırayı izleyerek Kişisel Verileri Koruma Kurumuna şikâyette bulunmanız önemlidir. Dilekçenin nasıl yazılacağına dair örnek için savcılığa verilecek şikayet dilekçesi örneği yazımızdan yararlanabilirsiniz.

5. Hukuki Desteği Bir Avukattan Alın

Değer kaybı sürecini güvenli biçimde yürütmek için bir avukatla çalışmak, hem yetki hem de sorumluluk bakımından tek kanuni seçenektir. Avukatlık Kanunu m.35/1 uyarınca hukuki meselelerde mütalaa vermek ve adli işlemleri takip etmek yalnız baroda yazılı avukatlara aittir; bu nedenle hukuk eğitimi almamış kişilere vekaletname vermek ya da onlardan “danışmanlık” almak, hem hakkınızı hem de paranızı riske atar. Avukatla aranızdaki ücret ilişkisi de yazılı sözleşmeyle kurulur ve Avukatlık Kanunu m.164/2 gereği dava değerinin yüzde yirmi beşini aşamaz.

6. Sigorta Şirketleriyle Doğrudan İletişime Geçin

Kazaya bağlı araç değer kaybı talepleriniz için sigorta şirketiyle doğrudan iletişim kurmayı tercih edin ve işlemleri kendiniz takip edin. Sigortacının size bildirim yapması mevzuat gereğidir; ancak bu bildirim hiçbir zaman “noterden vekaletname çıkarın” biçiminde olmaz. Gelen aramanın gerçekliğinden emin olmak için görüşmeyi sonlandırıp şirketin resmî numarasından siz geri arayın. Gerekli belgeleri sigorta şirketine sunarak işlemleri şahsen veya yetkilendirdiğiniz bir avukat vasıtasıyla takip edin. Dosyanızın ne kadar sürede sonuçlanacağını merak ediyorsanız sigorta değer kaybı dosyasını ne kadar sürede sonuçlandırır yazımız süreleri tek tek gösteriyor.

7. Önleyici Bilgilendirme Çalışmalarından Yararlanın

Türkiye Barolar Birliği, Sigorta Tahkim Komisyonu ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu gibi resmî kurumların yayımladığı rehberlere göz atarak araç değer kaybı dolandırıcılığına dair bilinçlenebilirsiniz. Süreci daha önce yaşamış kişilerin deneyimleri de yol gösterici olur; bu deneyimlerin derlendiği araç değer kaybı alanlar yorumları yazımız, gerçek süreçle vaat edilen süreç arasındaki farkı görmenizi kolaylaştırır.

8. Hızlı ve Kararlı Davranın

Dolandırıcılığa maruz kaldığınızı fark ettiğiniz anda hukuki süreci başlatın. Noter aracılığıyla azilname düzenletip vekaleti sonlandırın, azilnamenin vekile ve sigorta şirketine tebliğ edildiğini belgeleyin, dolandırıcılık yapan kişiler hakkında suç duyurusunda bulunun ve elinizdeki belgeleri yetkililere teslim edin. Dolandırıcılardan gelen mesajları, çağrı kayıtlarını, banka dekontlarını ve gönderilen sahte belgeleri saklamak, ilerleyen aşamada delil olarak kullanılacaktır.

Sonuç olarak, araç değer kaybı dolandırıcılığı gibi ciddi bir mağduriyetle karşılaşmamak için bireysel farkındalık, resmî süreçlere hâkimiyet ve şüpheli taleplere karşı kararlı bir tutum gerekir. Hukuk çerçevesinde alınabilecek bu önlemler, mağduriyet yaşamanızın önüne geçecektir.

Vekaletname Verdim, Nasıl İptal Ederim? Azilname Adım Adım

Verdiğiniz vekâleti her zaman sona erdirebilirsiniz. Türk Borçlar Kanunu m.512/1 açıktır: “Vekâlet veren ve vekil, her zaman sözleşmeyi tek taraflı olarak sona erdirebilir.” Yani karşı tarafın onayına, gerekçe göstermeye ya da sürenin dolmasına gerek yoktur. Bu tek taraflı sona erdirme işlemine uygulamada azil, noterde düzenlenen belgeye de azilname denir.

Ancak burada çoğu içerikte atlanan kritik bir ayrıntı vardır. TBK m.514: “Vekilin sözleşmenin sona erdiğini öğrenmeden önce yaptığı işlerden, vekâlet veren ya da mirasçıları sözleşme devam ediyormuş gibi sorumludur.” Yani azilnameyi noterde düzenletmek tek başına yetmez; azlin vekile ulaştığını belgelemek gerekir. Aksi hâlde azilname tarihinden sonra yapılan işlemler de sizi bağlamaya devam eder.

Bu nedenle azil işlemi üç adımlı yürütülür:

1. Azilnameyi düzenletin. Vekâletnameyi düzenleyen noterliğe ya da herhangi bir noterliğe giderek azilname düzenletin. Vekaletnamenin tarihini, yevmiye numarasını ve vekilin kimlik bilgilerini yanınızda bulundurun.
2. Vekile tebliğ ettirin. Azilnamenin noter aracılığıyla vekile tebliğini isteyin ve tebliğ şerhini saklayın. TBK m.514 karşısında dosyanızdaki en önemli belge budur.
3. Sigorta şirketine ve varsa Sigorta Tahkim Komisyonu’na bildirin. Azilnamenin bir örneğini hasar dosya numaranızla birlikte sigorta şirketine yazılı olarak iletin; ödemenin yanlış hesaba yapılmasını fiilen engelleyen adım budur. Dosya tahkime taşınmışsa Komisyona da bildirim yapın.

Azil bir avukatı ilgilendiriyorsa ücret yönü ayrıca düzenlenmiştir. Avukatlık Kanunu m.174/2: “Avukatın azli halinde ücretin tamamı verilir. Şu kadar ki, avukat kusur veya ihmalinden dolayı azledilmiş ise ücretin ödenmesi gerekmez.” Aynı maddenin birinci fıkrası da tersini düzenler: üzerine aldığı işi haklı bir sebep olmaksızın bırakan avukat hiçbir ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır. Buna karşılık avukat olmayan bir kişiyle yapılmış “danışmanlık sözleşmesi” bakımından böyle bir ücret koruması söz konusu değildir; kaldı ki Avukatlık Kanunu m.63 kapsamına giren bir faaliyetin karşılığı olarak istenen bedelin hukuki dayanağı da tartışmalıdır.

Azilname için ödenecek noter ücreti, her yıl Türkiye Noterler Birliğince belirlenip Resmî Gazete’de yayımlanan Noterlik Ücret Tarifesi ile Harçlar Kanunu’na bağlı tarifeye göre hesaplanır ve yıl içinde değişebilir. Güncel tutar için işlemi yaptıracağınız noterlikten teyit alın; internette dolaşan geçmiş yıllara ait rakamlar yanıltıcıdır.

Dolandırıldım, Param Nasıl Geri Alınır?

Paranın geri alınması iki ayrı yoldan yürür ve bu iki yol birbirinin alternatifi değildir; birlikte işletilir.

Ceza yolu: Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Dilekçede fiil anlatılır, yukarıdaki tabloda yer alan maddelere atıf yapılır ve deliller eklenir: çağrı kayıtları, mesaj ekran görüntüleri, gönderilen sahte belgeler, noter vekaletname örneği, banka dekontları, IBAN bilgileri. Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse bu karara itiraz edilebilir; usulü kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yazımızda anlatılıyor.

Hukuk yolu: Zararın tazmini için ayrıca tazminat davası açılır. Ceza davasının sonucunu beklemek zorunda değilsiniz; bu iki dava ayrı yürür. Uğradığınız zarar yalnızca kaptırılan tutardan ibaret değildir, dosyanızın geç sonuçlanmasından doğan zararlar da gündeme gelebilir. Ayrıntılar için dolandırıcıya tazminat davası açılır mı ve dolandırıldım paramı nasıl geri alabilirim yazılarımızı inceleyin.

Para havale ya da EFT ile gönderilmişse zaman kritiktir. Gönderimi fark ettiğiniz anda kendi bankanıza başvurup işlemin durumunu sorun ve savcılığa yapacağınız başvuruda alıcı hesap bilgilerinin tespiti ile hesaba bloke konulmasını talep edin. Talebin dilekçede açıkça yazılması, sonradan sözlü olarak istenmesinden çok daha etkilidir.

Sigorta tazminatı henüz ödenmemişse asıl korunması gereken şey paradır, kanuni durum değil: 5684 sayılı Kanun Ek m.6/2 gereği ödeme zaten yalnız hak sahibine veya avukatına yapılabileceği için, sigorta şirketine azilnameyi ve “ödemenin şahsıma ait şu IBAN’a yapılmasını talep ederim” yazınızı ulaştırmanız çoğu dosyada zararı doğmadan durdurur.

Kişisel Verilerim Nasıl Ele Geçirildi? KVKK Başvurusu Nasıl Yapılır?

Kişisel verilerinizin izinsiz işlendiğini düşünüyorsanız izlemeniz gereken sıra kanunda bellidir ve bu sıra atlanırsa şikâyet usulden reddedilir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.14/2 nettir: “13 üncü madde uyarınca başvuru yolu tüketilmeden şikâyet yoluna başvurulamaz.” Yani doğrudan Kuruma şikâyet edilmez; önce veri sorumlusuna başvurulur.

1. Veri sorumlusunu belirleyin. Verinin hangi halkadan sızdığını düşünüyorsanız muhatap odur: sigorta şirketi, ekspertiz firması, servis, çekici hizmeti ya da danışmanlık firması.
2. Yazılı başvuru yapın (m.13). Verinizin işlenip işlenmediğini, işlenme amacını ve üçüncü kişilere aktarılıp aktarılmadığını sorun; m.11’deki hakları tek tek talep edin. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde ve kural olarak ücretsiz sonuçlandırmak zorundadır.
3. Kurula şikâyet edin (m.14). Başvuru reddedilir, cevap yetersiz kalır veya süresinde cevap verilmezse; cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunun.
4. Sonucu takip edin (m.15). Şikâyet tarihinden itibaren altmış gün içinde cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır. İhlal tespit edilirse Kurul, aykırılığın giderilmesine karar verir ve bu karar tebliğden itibaren en geç otuz gün içinde yerine getirilir.

İki yol daha açıktır ve şikâyetle birlikte yürür. Birincisi ceza yoludur: 6698 sayılı Kanun m.17/1, kişisel verilere ilişkin suçlar bakımından Türk Ceza Kanunu m.135 ilâ 140 hükümlerinin uygulanacağını söyler; bu yazının konusundaki fiil tipik olarak TCK m.136 kapsamına girer ve savcılığa yapılan suç duyurusuyla soruşturulur. İkincisi tazminat yoludur: m.14/3, kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkının saklı olduğunu belirtir. Bu davanın şartları için KVKK tazminat davası yazımıza bakabilirsiniz.

Bir terim düzeltmesi de gereklidir: günlük dilde “KVKK’ya şikâyet ettim” denir ama KVKK kanunun kısaltmasıdır. Şikâyetin muhatabı Kişisel Verileri Koruma Kurumu, karar veren organ ise Kişisel Verileri Koruma Kuruludur. Dilekçeyi doğru mercie hitaben yazmak, dosyanın gecikmesini önler.

Aracısız Değer Kaybı Başvurusu Adım Adım: Gerçek Süreç Nasıl İşler?

Dolandırıcılığın panzehiri, gerçek sürecin ne kadar sade olduğunu bilmektir. Değer kaybı başvurusu için nereye başvurulacağı, hangi belgelerin gerektiği ve sürecin kaç adımdan oluştuğu mevzuatta bellidir.

1. Karşı tarafın zorunlu trafik sigortasını belirleyin. Değer kaybı, kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasından istenir. Poliçe bilgisi kaza tespit tutanağında yer alır; tutanak yoksa Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarından öğrenilebilir.
2. Hasar ihbarında bulunun. ZMSS Genel Şartları A.5/a gereği araç hasarı için başvuran hak sahibi değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır. Başvuruyu şirket merkezine, temsilciliğe veya acenteye; noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla ya da sözleşmede belirlenen elektronik yöntemle yapın ve teslim tarihini belgeleyin.
3. Eksper incelemesini bekleyin. Eksper Kurum usulüne göre atanır; hasara eksper atanmışsa aynı rapor değer kaybı tutarını da içerir. Sonuç, nihai eksper raporunun sigortacıya ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde size bildirilir.
4. Ödeme süresini takip edin. Karayolları Trafik Kanunu m.99 uyarınca sigortacı, genel şartlarla belirlenen belgelerin merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yapmak zorundadır; sürenin sonunda temerrüt doğar.
5. Cevap gelmezse ya da yetersizse. KTK m.97, dava veya tahkim öncesi yazılı başvuru şartı koyar ve sigortacının yazılı cevap süresi on beş gündür. 5684 sayılı Kanun m.30/13 uyarınca talebin olumsuz sonuçlandığının belgelenmesi ya da on beş iş günü içinde cevap verilmemesi hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir.
6. Rapora itiraz edin ya da uyuşmazlığı taşıyın. Eksper raporundaki tutara katılmıyorsanız itiraz yolunu kullanın; sonuç alamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yoluna gidin. Bu aşamaların ayrıntısı araç değer kaybında sigortaya itiraz ve tahkim süreci yazımızda, ret hâlinde izlenecek yol ise değer kaybı başvurusu reddedilirse ne yapılmalı yazımızda anlatılıyor.

Dosyada bulunması gereken belgeler de sanıldığı kadar kalabalık değildir. Sigorta şirketlerinin evrak listelerinde ortak olan kalemler şunlardır: kaza tespit tutanağının tasdikli sureti veya taraflar arasında düzenlenen tutanak, zarar gören araca ait ruhsat, varsa kaza ve hasar fotoğrafları, hak sahibine ait banka hesap bilgileri ve doğrulanmış iletişim bilgisi; ekspertiz yapılmışsa eksper raporu. Onarım faturası, kimlik fotokopisi, ehliyet ve poliçe sureti çoğu listede aranmaz. 1/7/2026 sonrasında değişen usul kuralları için hasar ve değer kaybında yeni düzenlemeler yazımıza göz atın.

Süre	Dayanak	Neyi başlatır / sonucu
1 iş günü	ZMSS Gen. Şart. A.5/a	Nihai eksper raporu ulaştıktan sonra değer kaybı tutarının hak sahibine bildirilmesi
8 iş günü	KTK m.99	Belgelerin sigortacıya ulaştığı tarihten itibaren ödeme süresi; sonunda temerrüt doğar
15 gün	KTK m.97	Sigortacının yazılı cevap süresi; dolunca dava ya da tahkim yolu açılır
15 iş günü	5684 m.30/13	Cevapsızlık hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru için yeterli süre
2 yıl / 10 yıl	KTK m.109	Zamanaşımı: öğrenmeden itibaren iki, kaza gününden itibaren on yıl; suç oluşturan fiilde uzamış ceza zamanaşımı

Bu tablodaki hiçbir süre, telefonda söylenen “bugün son gün” cümlesini haklı çıkarmaz. Aksine, en kısa süre bile sigortacının size karşı yükümlülüğünü düzenler.

Sıkça Sorulan Sorular

Araç değer kaybı dolandırıcılığı nedir?

Araç değer kaybı dolandırıcılığı, trafik kazası geçiren kişilere ulaşıp kendilerini avukat, hasar danışmanlık firması veya sigorta şirketi çalışanı olarak tanıtan kişilerin, “sigortadan paranız yattı” diyerek noterden geniş yetkili vekaletname almaya çalıştığı bir dolandırıcılık türüdür. Kaza mağdurlarının iletişim bilgileri çoğunlukla yasa dışı yollarla elde edilir; bu da başlı başına Türk Ceza Kanunu m.136 kapsamında suçtur.

Araç değer kaybı için notere gidilir mi?

Hayır, araç değer kaybı tazminatı için notere gitmek zorunlu değildir. ZMSS Genel Şartları A.5/a uyarınca araç hasarı için başvuran hak sahibi değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır ve eksper Kurum usulüne göre atanır. Notere yalnızca sürecinizi bir avukat aracılığıyla yürütmeyi tercih ederseniz, ona vekâletname vermek için gidersiniz.

Vekalet vermeden değer kaybı alınır mı?

Evet. Avukatlık Kanunu m.35/3, dava açmaya yeteneği olan herkesin kendi evrakını düzenleyebileceğini, davasını bizzat açabileceğini ve işini takip edebileceğini söyler. Sigortaya başvuru, eksper raporuna itiraz ve Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru şahsen yapılabilir. Ayrıca 5684 sayılı Kanun Ek m.6/2 gereği tazminat yalnız hak sahibine veya avukatına ödenir.

Araç değer kaybı tazminatı için noter vekaleti vermek zorunda mıyım?

Hayır. Vekâletname, süreci bir avukat üzerinden yürütmeyi seçtiğinizde gereken bir belgedir; ödemenin yapılabilmesinin şartı değildir. Vekâletname vermeye karar verirseniz kapsamını daraltın, ahzu kabz yetkisi vermekten kaçının ve belgede hangi kaza ile hangi araca ilişkin olduğunu açıkça yazdırın.

Araç değer kaybı için aradılar, gerçek mi nasıl anlarım?

Ayırt edici ölçüt arayanın ne istediğidir. Sigortacınız ya da eksper sizi arayabilir; bu mevzuattan doğan bildirim yükümlülüğünün parçasıdır. Ancak hiçbir sigorta şirketi ödemeyi yapabilmek için sizden noterden vekaletname çıkarmanızı istemez. Görüşmeyi sonlandırın, poliçenizdeki ya da şirketin resmî sitesindeki numaradan siz geri arayın ve hasar dosya numaranız üzerinden teyit edin.

Hasar danışmanlık şirketleri yasal mı?

“Hasar danışmanlık” mevzuatta tanımlı ve ruhsata bağlı bir sıfat değildir. Bu isimle faaliyet göstermek tek başına suç sayılmaz; ancak hukuki mütalaa vermek, dilekçe düzenlemek ve tahkim ya da dava takibi yapmak Avukatlık Kanunu m.35/1 uyarınca yalnız baroda yazılı avukatlara aittir. Muvazaalı yoldan alacak devralarak bu yetkileri kullananlar m.63/3 gereği bir yıldan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.

Değer kaybı vekaletname örneği nereden alınır?

Vekâletname metni noterlikte düzenlenir; internetten indirilen bir örneğe ihtiyaç yoktur. Önemli olan metnin kendisi değil kapsamıdır: yetkinin hangi araç ve hangi kaza ile sınırlı olduğu yazdırılmalı, sulh, ibra, feragat ve ahzu kabz gibi yetkiler gerekmedikçe verilmemelidir. Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru hakeme başvurma sayıldığından, Türk Borçlar Kanunu m.504/3 uyarınca bunun için özel yetki gerekir.

Dolandırıcıya vekalet verdim, ne yapmalıyım?

Önce noterde azilname düzenletin ve azilnameyi vekile tebliğ ettirin; Türk Borçlar Kanunu m.514 gereği vekil azli öğrenmeden önce yaptığı işlemlerden dolayı sizi bağlamaya devam eder. Ardından azilnamenin bir örneğini hasar dosya numaranızla birlikte sigorta şirketine iletip ödemenin kendi hesabınıza yapılmasını yazılı olarak talep edin. Son olarak Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunun.

Araç değer kaybı dolandırıcılığına maruz kalırsam ne yapmalıyım?

Verdiğiniz vekâleti azilname ile sonlandırıp azli vekile ve sigorta şirketine tebliğ ettirin, ardından ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunun. Çağrı kayıtları, mesajlar, gönderilen sahte belgeler ve banka dekontlarını delil olarak saklayın. Verilerinizin hukuka aykırı ele geçirildiğini düşünüyorsanız önce veri sorumlusuna başvurun, sonuç alamazsanız Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyette bulunun.

Sigorta şirketi beni doğrudan arayabilir mi?

Evet, arayabilir. ZMSS Genel Şartları A.5/a, sigortacının hesaplanan değer kaybı tutarını yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla, en geç nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde hak sahibine bildirmesini öngörür. Kalıcı veri saklayıcısı tanımı SMS, e-posta ve mobil uygulamayı da kapsar. Şüpheli olan arama değil, aramada vekaletname istenmesidir.

Değer kaybı için nereye başvurulur ve hangi belgeler gerekir?

Başvuru, kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan şirkete yapılır. Ortak evrak listesinde kaza tespit tutanağının tasdikli sureti veya taraflar arası tutanak, zarar gören araca ait ruhsat, varsa fotoğraflar, hak sahibine ait banka hesap bilgileri ve doğrulanmış iletişim bilgisi yer alır; ekspertiz yapılmışsa eksper raporu eklenir. Onarım faturası, kimlik fotokopisi ve poliçe sureti çoğu listede aranmaz.

Kaza yapınca notere gidilir mi?

Kaza sonrası yapılması gereken işlemler arasında noterlik işlemi yoktur. Maddi hasarlı kazalarda taraflar arasında kaza tespit tutanağı düzenlenir, sigorta şirketine hasar ihbarında bulunulur ve eksper incelemesi beklenir. Notere yalnızca bir avukata vekâletname verecekseniz ya da verdiğiniz vekâleti azilname ile sonlandıracaksanız gidersiniz.

Kusurlu taraf olarak arandım, karşı tarafın değer kaybını ödemek zorunda mıyım?

Telefonda gelen “bugün ödeyin yoksa icra gelir” tehdidinin hukuki karşılığı yoktur. Karayolları Trafik Kanunu m.91/1 uyarınca işletenin sorumluluğunun karşılanması için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılır; karşı tarafın değer kaybı kural olarak poliçe limiti dahilinde sigortadan karşılanır. İcra takibi ancak icra dairesi aracılığıyla ve size tebliğ edilecek bir ödeme emriyle başlar.

Kişisel verilerimin nasıl ele geçirildiğini öğrenebilir miyim?

Evet. 6698 sayılı Kanun m.11, herkese veri sorumlusuna başvurup kişisel verisinin işlenip işlenmediğini, işlenme amacını ve yurt içinde veya yurt dışında kimlere aktarıldığını öğrenme hakkı tanır. Veri sorumlusu talebi en geç otuz gün içinde sonuçlandırmak zorundadır. Cevap alamazsanız ya da cevap yetersiz kalırsa otuz gün içinde Kurula şikâyet edebilirsiniz.

Dolandırıcılıkta zamanaşımı süresi ne kadar?

Değer kaybı talebi bakımından Karayolları Trafik Kanunu m.109 uyarınca zamanaşımı, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır; fiil suç oluşturuyor ve ceza kanununda daha uzun zamanaşımı öngörülmüşse o süre uygulanır. Dolandırıcılık suçundan şikâyet için ise ayrı bir hak düşürücü süre bulunmayıp dava zamanaşımı süreleri geçerlidir.