Öğrenci Affı 2026: Çıktı Mı, Kimleri Kapsıyor, Nasıl Başvurulur?
Öğrenci affı yürürlüğe girdi. Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7592 sayılı Kanun, 9 Ağustos 2026 tarihli ve 33335 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanunun 24. maddesi “yayımı tarihinde yürürlüğe girer” dediği için af hükmü de aynı gün işlemeye başladı; dört aylık başvuru süresi 9 Aralık 2026 günü doluyor.
Af, kanunun 14. maddesiyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen geçici 85. maddede düzenleniyor. Aşağıda bu maddenin kapsamı, kimlerin dışarıda bırakıldığı, askerlik ve harç borcu hâlleri, intibak ile yatay geçiş kuralları ve başvurunun reddi durumunda izlenecek idari dava yolu, doğrudan yayımlanan kanun metnine dayanarak ele alınıyor.
Güncel durum — 10 Ağustos 2026
- Kanun: 7592 sayılı Kanun, kabul tarihi 30 Temmuz 2026, Resmî Gazete 9 Ağustos 2026 / 33335.
- Yürürlük: 9 Ağustos 2026. Af hükmü 2547 sayılı Kanun’un geçici 85. maddesidir.
- Başvuru penceresi: 9 Ağustos – 9 Aralık 2026; ilişiğin kesildiği ya da kayıt hakkı kazanılan yükseköğretim kurumuna yapılır.
- Askerdekiler: yürürlük tarihinde silah altında olanlar için süre, terhisi izleyen iki ay.
- Hedef dönem: başvurusu kabul edilenler 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilecek.
- Bekleyen adım: uygulamanın usul ve esaslarını Yükseköğretim Kurulu belirleyecek; üniversiteler başvuru takvimini bu çerçevede duyuracak.
Öğrenci affı çıktı mı, Resmî Gazete’de yayımlandı mı?
Çıktı. TBMM Genel Kurulu’nun 30 Temmuz 2026’da kabul ettiği metin, 9 Ağustos 2026 tarihli ve 33335 sayılı Resmî Gazete’de 7592 sayılı Kanun olarak yayımlandı. Kanun numarası ancak yayım anında kesinleştiği için, 9 Ağustos öncesine ait “af çıktı” başlıkları yalnızca Meclis kabulünü anlatıyordu; bugün ise düzenlemenin künyesi bellidir.
Metnin tamamı Resmî Gazete’nin 9 Ağustos 2026 tarihli sayısında yer alıyor. Af, bu kanunun 14. maddesiyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenen geçici 85. maddedir; başvuru hakkının kaynağı da haber metinleri değil, doğrudan bu maddedir.
Öğrenci affı ne zaman yürürlüğe girdi, son başvuru tarihi ne?
Kanunun 24. maddesi tek cümledir: “Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” Buna göre af hükmü 9 Ağustos 2026‘da yürürlüğe girdi. Geçici 85. madde başvuru süresini “bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay” olarak belirlediğinden, süre kabul tarihinden değil bu tarihten işliyor ve 9 Aralık 2026 günü doluyor.
Süre hak düşürücüdür; kaçırıldığında düzenlemeden yararlanma imkânı yeni bir kanun çıkmadıkça geri gelmez. Bu yüzden başvuruyu son güne bırakmak yerine, üniversitenin evrak kaydına giren tarihi belgeleyecek şekilde erken yapmak gerekir. Tek istisna askerlik hâlidir: yürürlük tarihinde silah altında olanlar için süre, terhisi izleyen iki ay içinde işlemeye başlar.
Öğrenci affı kimleri kapsıyor?
2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 85. madde iki ana grubu kapsama alıyor:
- İlişiği kesilen öğrenciler: hazırlık dâhil bütün sınıflarda önlisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü düzeyinde öğrenim görürken, kendi isteğiyle kaydını sildirenler dâhil her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilmiş olanlar.
- Kazandığı hâlde kayıt yaptırmayanlar: bir yükseköğretim programına yerleşme hakkı elde ettiği hâlde kayıt işlemini tamamlamamış adaylar.
Madde, ilişiğin hangi yılda kesildiğine bakmıyor. Daha önceki af düzenlemelerinden yararlanmış olmak da metinde bir engel olarak sayılmıyor; ne 2018 affında ne de bu düzenlemede “bir kez yararlanan tekrar yararlanamaz” biçiminde bir hüküm vardır. Bu yüzden 2018’de aftan yararlanıp sonradan yeniden ilişiği kesilmiş bir kişinin başvurusu, doğrudan bu gerekçeyle reddedilemez.
Öğrenci affı hangi yılları kapsıyor?
Metinde geriye dönük bir yıl sınırı yok. Burada iki düzenleme arasında çoğu haberin atladığı bir lafız farkı bulunuyor: 2018 affını getiren geçici 78. madde “bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar … ilişikleri kesilenler” diyerek açık bir kesim tarihi koyuyordu. Geçici 85. maddede bu ibare yer almıyor; madde yalnızca “her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler” diyor ve tarihe değil, başvurunun dört ay içinde yapılmasına bağlıyor.
Bu farkın pratik sonucu, aşağıda “kaydımı sildirmeli miyim?” başlığında ayrıca ele alınıyor. Uygulamada belirleyici olan, Yükseköğretim Kurulu’nun belirleyeceği usul ve esasların bu boşluğu nasıl dolduracağıdır.
Kimler öğrenci affından yararlanamaz?
Kapsam dışı bırakılan gruplar, bu düzenlemenin önceki aflardan ayrıldığı en belirgin noktadır. Geçici 85. maddenin lafzına göre şunlar yararlanamıyor:
- Terör suçundan mahkûm olanlar,
- Kasten öldürme (TCK m.81, 82, 83), işkence (m.94, 95) ve eziyet (m.96) suçlarından mahkûm olanlar,
- Cinsel saldırı (m.102) ve çocukların cinsel istismarı (m.103) suçlarından mahkûm olanlar,
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (m.188) mahkûm olanlar,
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 71. maddesinde yazılı suçlardan mahkûm olanlar,
- Sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ve kayıt sırasında sahte belge verenler,
- Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler.
Listedeki iki ayrıntı sık atlanıyor. Birincisi, ölçüt mahkûmiyettir: hakkında soruşturma veya derdest dava bulunması tek başına kapsam dışı bırakmaz. İkincisi, sahte belge bakımından madde iki ayrı hâli sayar; kaydı iptal edilmemiş olsa bile kayıt sırasında sahte belge verdiği tespit edilen kişi de dışarıdadır. 5846 sayılı Kanun’un 71. maddesi ise eser sahibinin mali ve manevi haklarına tecavüz suçlarını düzenler; bu bent, önceki af metinlerinde bulunmayan bir yeniliktir.
| Ölçüt | 2018 affı (2547 geçici m.78) | 2026 affı (7592 s.K. — 2547 geçici m.85) |
|---|---|---|
| Kapsam dışı suçlar | Yalnızca terör suçu | Terör + kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu imal ve ticareti, 5846 s.K. m.71 |
| Sahte belge | Metinde ayrı bir dışlama yok | Kaydı iptal edilenler ve kayıt sırasında sahte belge verenler kapsam dışı |
| Örgüt iltisakı | Kapsam dışı | Kapsam dışı (aynı) |
| İlişik kesme tarihi sınırı | “Yürürlüğe girdiği tarihe kadar” ibaresi var | Böyle bir ibare yok |
| Askerî ve emniyet okulları | Metinde ayrı bir dışlama yok | Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, MSÜ birimleri kapsam dışı |
| Yatay geçiş ölçütü | İş veya ikametin başka ilde olması + senato uygun görüşü | Giriş yılı taban puanı; kontenjan senatoca belirlenir |
| Başvuru süresi | Yürürlükten itibaren 4 ay | Yürürlükten itibaren 4 ay (9 Aralık 2026) |
Tablodan çıkan sonuç iki yönlü: 2026 affı suç ve kurum bakımından 2018’e göre daha dar, buna karşılık tarih sınırı ve yatay geçiş bakımından daha geniştir.
Polis Akademisi ve askerî okullar kapsam dışında
Geçici 85. maddenin son fıkrası, haberlerin çoğunda yer almayan bir sınır çiziyor. Anayasa’nın 132. maddesi uyarınca özel kanun hükümlerine tabi olan kurumlardan ilişiği kesilenler bu maddeden yararlanamıyor: Polis Akademisi ve bağlı eğitim öğretim kurumları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ve bağlı kurumları, Millî Savunma Üniversitesine bağlı Harp Okulları, Astsubay Meslek Yüksekokulları ve enstitüler.
Dışlama yalnızca bu okullarda okuyanlarla da sınırlı değil. Millî Savunma Bakanlığı, Polis Akademisi, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına başka bir üniversitede öğrenim görürken ilişiği kesilenler de kapsam dışıdır; burada kendi isteğiyle ayrılmış olmak da sonucu değiştirmiyor.
Hangi sebeple ilişiği kesilenler öğrenci affından yararlanabilir?
Metindeki “her ne sebeple olursa olsun” ifadesi kapsamı geniş tutuyor; belirleyici olan ilişiğin neden kesildiği değil, kişinin sayılan istisnalardan birine girip girmediğidir. Sık karşılaşılan ilişik kesme sebepleri bakımından tablo şöyle:
| İlişik kesme sebebi | Kapsam | Not |
|---|---|---|
| Azami sürenin dolması (2547 m.44/c) | Kapsamda | Ek sınav hakları ayrıca kullanılabilir |
| Başarısızlık, not ortalaması tutturamama | Kapsamda | — |
| Yabancı dil hazırlığını iki yılda tamamlayamama | Kapsamda | Türkçe eşdeğer programa kayıt imkânı da ayrıca var |
| Kendi isteğiyle kayıt sildirme | Kapsamda | Metinde açıkça sayılıyor |
| Katkı payı/öğrenim ücreti ödememe | Kapsamda | İşlemin kendisi de hukuka aykırı olabilir |
| Disiplin cezasıyla çıkarma (m.54/1-d) | Kural olarak kapsamda | Fiil aynı zamanda istisna suçlardan biriyse ve mahkûmiyet varsa hariç |
| Sahte belgeyle kayıt | Kapsam dışı | Açık istisna |
| Terör örgütü üyeliği, iltisak veya irtibat | Kapsam dışı | Açık istisna |
| Polis Akademisi, MSÜ, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi | Kapsam dışı | İlişik kesme sebebi ne olursa olsun |
Disiplin cezasıyla ilişiği kesilenlerin durumu
Burada gözden kaçan bir ayrım var. 2547 sayılı Kanun’un 7437 sayılı Kanun’la değişen 54. maddesi, “yükseköğretim kurumundan çıkarma” cezasını yalnızca beş fiile bağlar: mahkeme kararıyla kesinleşmiş olmak kaydıyla suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek veya üye olmak; uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri satmak, başkalarına vermek ya da ticaretini yapmak; 6136 sayılı Kanun’a aykırı olarak silah veya patlayıcı kullanmak; kişilerin vücudu üzerinde cinsel davranışlarda bulunmak suretiyle cinsel dokunulmazlığı ihlal etmek. Listedeki bir alt bent Anayasa Mahkemesi’nin 22 Şubat 2024 tarihli kararıyla iptal edilmiştir.
Bu liste ile affın kapsam dışı bıraktığı suçlar büyük ölçüde örtüşüyor; fakat ölçütler aynı değil. Disiplin cezası verilmesi için ceza mahkemesinde mahkûmiyet şart değilken, aftan yararlanamama hüküm giymiş olmaya bağlanıyor. Dolayısıyla hakkında ceza mahkûmiyeti bulunmadığı hâlde disiplin soruşturmasıyla ilişiği kesilen öğrenci, “her ne sebeple olursa olsun” ifadesinin kapsamındadır. Ayrıca aynı maddenin ikinci fıkrası, disiplin suçunun tekerrürü gerekçesiyle çıkarma cezası verilemeyeceğini açıkça düzenler; tekerrüre dayandırılmış bir çıkarma kararı bu yönüyle de sakattır.
Affı getiren 7592 sayılı Kanun, aynı paketin 6. maddesiyle disiplin usulünü de değiştirdi. 2547 sayılı Kanun’un 53/A maddesi artık şunları arıyor: ifadeye davet yazısında iddiaların açıkça belirtilmesi ve yedi günden az olmamak üzere süre verilmesi, savunmaya davet yazısında teklife esas eylemin ve karşılığı olan cezanın gösterilmesi, savunma hakkı kullanılmadan önce soruşturma evrakını inceleyebileceğinin bildirilmesi. Bu güvenceler yalnızca yeni soruşturmalar için geçerlidir; ancak geçmişte savunma alınmadan verilmiş bir çıkarma kararının iptali istendiğinde, savunma hakkının ihlali zaten başlı başına iptal sebebidir.
Öğrenci affı başvurusu nasıl ve ne zaman yapılır?
Başvuru penceresi 9 Ağustos 2026’da açıldı ve 9 Aralık 2026’da kapanıyor. Başvuru merkezî bir kuruma değil, ilişiğin kesildiği ya da kayıt hakkı kazanılan yükseköğretim kurumuna yapılır; YÖK’ün veya ÖSYM’nin başvuru alması söz konusu değildir. Uygulamanın usul ve esaslarını belirleme yetkisi Yükseköğretim Kurulu’ndadır; üniversiteler başvuru takvimini ve belge listesini bu çerçevede duyurur.
- İlişiğinizin kesildiği üniversitenin öğrenci işleri duyurularını takip edin; usul ve esaslar açıklanmadan da başvuru dilekçesi verilebilir.
- İlişik kesme işleminin gerekçesini ve tarihini gösteren belgeyi (yönetim kurulu kararı, kayıt silme yazısı) temin edin.
- Transkriptinizi isteyin; intibakta hangi derslerin sayılacağı bu belgeye göre değerlendirilir.
- Başvurunuzu süresi içinde ve yazılı olarak, evrak kaydına girecek şekilde yapın; kayıt tarihini gösteren belgeyi alın.
- Başvurunuza verilen cevabı ve tebliğ tarihini saklayın; dava süresi bu tarihe göre işler.
2026-2027 eğitim yılında derslere başlanabilir mi?
Maddenin lafzı açık: başvurusu kabul edilenler 2547 sayılı Kanun’un 44. maddesindeki esaslara göre 2026-2027 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilir. Buna karşılık başvuru süresi 9 Aralık’a kadar açık olduğu için, geç başvuran bir öğrencinin güz dönemine yetişmesi fiilen mümkün olmayabilir; kayıt ve intibak işlemleri üniversitenin akademik takvimine bağlıdır. Güz döneminde derse başlamak isteyen için doğru hamle, başvuruyu Eylül’ü beklemeden yapmaktır.
Askerlik görevini yapanlar öğrenci affından nasıl yararlanır?
Geçici 85. madde, askerlik nedeniyle süreyi kaçıracaklar için ayrı bir kural içeriyor: 9 Ağustos 2026’da askerlik görevini yapmakta olanlar, terhislerini takip eden iki ay içinde başvurmaları hâlinde aynı haklardan yararlanır. Bu kişiler bakımından dört aylık süre değil, terhis tarihi esas alınır. Yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri ise 7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun 20. maddesindeki usul ve esaslara göre yapılır; 2018 affındaki “askerlikleri tecil edilmiş sayılır” biçimindeki kendiliğinden tecil kuralı bu metinde yoktur.
Bu noktada yükümlülük durumunun önceden netleştirilmesi önemlidir; öğrenciliği sona erdiği için yoklama veya sevk aşamasında sorun yaşayanlar bakımından yoklama kaçağı ve idari para cezası başlıklı yazımızdaki kademeler yol gösterici olur. Askeralma mevzuatının güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşılabilir.
Hâlen kayıtlı öğrenciyim, kaydımı sildirmeli miyim?
Bu, sosyal medyada en çok dolaşan ve en riskli sorudur. Artık kesin metin ortada olduğu için soruyu net cevaplayabiliriz. Geçici 85. madde “kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil” diyor ve 2018 affındaki “yürürlüğe girdiği tarihe kadar” ibaresini taşımıyor. Bu boşluk, “önce kaydımı sildirip sonra başvurayım” fikrini besliyor.
Buna rağmen bu adımı önermiyoruz ve sebebi belirsizlikten ibaret değil. Kaydını sildiren öğrencinin af yoluyla eline geçecek şey, ayrıldığı programa yeniden kayıt olmaktır; hâlen kayıtlı bir öğrencinin zaten sahip olduğu şey budur. Madde, öğrenimin 2547 sayılı Kanun’un 44. maddesindeki esaslara göre sürdürüleceğini söylüyor ve kullanılmış azami süreyi sıfırlayan bir hüküm içermiyor. Yani beklenen kazanç — “süre baştan başlasın” — metinde karşılığı olmayan bir varsayımdır.
Kaybedilecekler ise somuttur: öğrencilik statüsüyle birlikte askerlik ertelemesi, öğrenci belgesi, burs ve yurt hakkı sona erer. Üstelik başvuruların hangi tarihte kesilmiş ilişikleri kapsayacağını Yükseköğretim Kurulu’nun belirleyeceği usul ve esaslar netleştirecek; bu esaslar yürürlük tarihini kesim noktası olarak alırsa, bugün kaydını sildiren kişi hem öğrenciliğini kaybeder hem de kapsam dışında kalır. Azami süresi dolmak üzere olan öğrencinin doğru adresi af değil, aşağıdaki başlıkta sıralanan ek sınav ve ek süre haklarıdır.
Azami süresi dolan öğrencinin hâlihazırda kullanabileceği haklar
Af beklemeden kullanılabilecek haklar 2547 sayılı Kanun’un 44. maddesinde zaten düzenlidir ve çoğu öğrenci bunları bilmez. Üstelik affı getiren 7592 sayılı Kanun, 4. maddesiyle bu hükümleri de yeniden yazdı:
- Azami süre sonunda, intörn eğitimi dönemi hariç son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları veya alamadıkları teorik/uygulamalı bütün dersler için iki ek sınav ya da tekrar hakkı verilir. “Alamadıkları” ibaresi 7592 sayılı Kanun’la eklendi; daha önce yalnızca başarısız olunan dersler için ek sınav söz konusuydu.
- Teorik derslerini geçmiş ancak uygulamalı eğitimini veya intörnlüğünü tamamlamamış olanlara, bu eğitimi tamamlama imkânı tanınır. Bu da yeni bir hükümdür.
- Ek sınavlar sonunda başarısız ders sayısını beşe indirenlere üç yarıyıl, ek sınavlara girmeden beş derse kadar başarısız olanlara dört yarıyıl ek süre tanınır.
- Tek dersten başarısız olanlara, öğrencilik haklarından yararlanmaksızın sınırsız sınav hakkı verilir.
- Bütün derslerden geçtiği hâlde not ortalamasını tutturamayanlara, ortalamayı yükseltmek için diledikleri derslerden sınırsız sınav hakkı tanınır.
- Sınırsız sınav hakkı olanlar üst üste veya aralıklı olarak üç eğitim-öğretim yılı hiç sınava girmezse bu haktan vazgeçmiş sayılır.
- Buna karşılık yeni metin bir sınır da getirdi: azami öğrenim süresini dolduran ara sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı verilmez. Ek sınav, son sınıfa gelmiş öğrencinin hakkıdır.
Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi de aynı değişiklikle Yükseköğretim Kurulu’na verildi. Yani ek sınav ve tekrar haklarının nasıl kullanılacağı, üniversitelerin kendi yorumuna değil YÖK’ün belirleyeceği çerçeveye bağlı olacak.
Harç borcu nedeniyle kaydı silinenlerin durumu farklı
“Harç yatırmadım, kaydım silindi” diyenlerin dosyası ayrıca incelenmelidir. 2547 sayılı Kanun’un 44/c maddesi açık bir koruma getirir: azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. İlişik kesme ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile ve dört yıl üst üste ödeme yapılmaması hâlinde mümkündür.
Bu üç şartın biri bile gerçekleşmeden yapılan ilişik kesme işlemi hukuka aykırı olabilir. Böyle bir dosyada af beklemek tek seçenek değildir; işlemin iptali istemiyle idari yargıya başvurmak, aftan bağımsız ve bazen daha güçlü bir yoldur. Üstelik bu yol dört aylık af penceresiyle de sınırlı değildir: geçmişte yapılmış hukuka aykırı bir ilişik kesme işlemine karşı açılacak davada süre, işlemin tebliğinden itibaren hesaplanır ve dosyaya göre değerlendirilir.
Açık öğretim öğrencileri bakımından bir uyarı gerekiyor. Katkı payını ödeyip her dönem kaydını yenileyen açık öğretim öğrencisinin azami süreyle bağlı olmaması ve üst üste dört dönem bu koşulları yerine getirmeyenin ilişiğinin kesilmesi, 44/c’nin aynı paragrafında yer alan cümlelerdi. 7592 sayılı Kanun bu paragrafın birinci, sekizinci ve dokuzuncu cümlelerini değiştirdiğinden, açık öğretime ilişkin kuralın güncel lafzı mevzuat metnine işlendiğinde kesinleşecek. Açık öğretimden ilişiği kesilmiş bir öğrenci bakımından pratik sonuç değişmiyor: geçici 85. madde açık öğretim öğrencilerini de kapsıyor.
Af ile dönen öğrenci hangi sınıftan başlar, eski dersleri sayılır mı?
Kanun bu soruyu doğrudan cevaplamaz; çünkü intibak, 2547 sayılı Kanun’un 44/b maddesi uyarınca üniversite senatolarının yetkisindedir. Anılan hüküm, diğer yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanmasını ve önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınmasını senatoların belirlediği ilkelere bırakır. Uygulamada bu şu anlama gelir:
- Daha önce başarıyla tamamlanan dersler kural olarak sayılır; ancak müfredat değiştiyse ders eşleştirmesi senato ilkelerine göre yapılır.
- Program kapanmış veya adı değişmişse öğrenci, üniversitenin belirleyeceği eşdeğer programa yerleştirilir.
- Sınıf tespiti, sayılan kredilere göre yapılır; “kaldığı yerden devam” ifadesi çoğu dosyada aynı sınıfa dönmek anlamına gelmez.
- Uygulamanın ortak çerçevesini Yükseköğretim Kurulu belirler; üniversiteler bu çerçevede kendi senato kararlarını duyurur.
Bu nedenle başvuru öncesinde transkriptin temin edilmesi ve hangi derslerin geçerli sayılacağının önceden sorulması, sonradan itiraz etmek zorunda kalmamak için pratik bir adımdır. İntibak kararı da bir idari işlemdir; öğrenci, kabul etmediği intibak kararına karşı ayrıca dava açabilir.
Yatay geçiş ve açık öğretime geçiş hakkı var mı?
Geçici 85. maddeye göre, düzenlemeden yararlanarak ayrıldığı yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan ÖSYS/YKS puanı giriş yılı itibarıyla aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olanlar, bu programlardan birine yatay geçiş talebinde bulunabilir. Farklı bir programa geçişte kabul edilecek öğrenci sayısı, o programın mevcut öğrenci sayısı ve üniversitenin fiziki koşulları dikkate alınarak belirlenir; buna ilişkin usul ve esasları senatolar saptar.
Açık öğretime geçişte ise madde, kurumları tek tek sayıyor: Anadolu, Ankara, Atatürk ve İstanbul üniversitelerinin açık öğretim önlisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer programları. 2018 affında bu listede üç üniversite vardı; Ankara Üniversitesi bu kez eklendi.
2018 düzenlemesinde yatay geçiş, “iş veya ikametin başka bir ilde bulunduğunu belgelemek” ve ilgili senatonun uygun görmesi şartına bağlıydı. 2026 metninde ikamet şartı kaldırılıp ölçüt taban puan üzerinden kuruldu; senatoya bırakılan alan ise ortadan kalkmadı, kontenjan belirlemeye kaydı. Bu, iki düzenleme arasındaki sessiz ama önemli bir farktır.
Başvurum reddedilirse ne yapabilirim?
Üniversitenin başvuruyu reddetmesi bir idari işlemdir ve idari yargı denetimine tabidir. İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca iptal davası, işlemin yazılı bildirim tarihinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır. Süre, ret kararının tebliğ edildiği günü izleyen günden işlemeye başlar.
Bu yolda üç ayrıntı sonucu belirler:
- Ret gerekçesi yazılı olmalıdır. “Kapsamda değilsiniz” denilen bir cevapta hangi bende dayanıldığı belirtilmemişse, işlemin gerekçe unsuru tartışmalı hâle gelir.
- Zımni ret de dava konusudur. Başvuruya süresinde cevap verilmemesi hâlinde istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi bu andan itibaren işler.
- Yürütmenin durdurulması talebi ayrıca istenmelidir; eğitim-öğretim yılı içinde sonuç almak çoğu zaman buna bağlıdır.
İdare mahkemesi kararına karşı izlenecek kanun yolu için mahkeme kararının bir üst mahkemeye taşınması ve istinaf başvurusu ve süresi yazılarımız süre hesabında yol gösterir. Sürelerin adli tatile denk gelmesi hâlinde adli tatil tarihleri, vekâlet giderleri için 2026 avukat vekalet ücreti tablosu incelenebilir.
“Öğrenci affı” hukuken gerçek bir af mıdır?
Hayır ve bu yalnızca terim tartışması değil, usulü belirleyen bir farktır. Anayasa’nın 87. maddesine göre genel ve özel af ilanına karar vermek, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu ile mümkündür. Öğrenci affı böyle bir nitelikli çoğunlukla değil, olağan kanun teklifi usulüyle kanunlaştı.
Sebebi basit: bu düzenleme bir cezayı ortadan kaldırmıyor. 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici bir maddeyle, idari bir işlem sonucu sona ermiş olan öğrencilik statüsünün yeniden kazanılmasına imkân tanıyor. Ceza hukukundaki af kurumunun kapsamı ve sonuçları için genel af nedir yazımıza, 2026’nın ceza mevzuatındaki değişiklikleri için 12. Yargı Paketi düzenlemelerine bakılabilir. Sıkça karıştırılan infaz düzenlemeleri ise 12. Yargı Paketi ve genel af yazısında ele alındı.
7592 sayılı Kanunda af dışında neler var?
Yayımlanan metin 25 maddedir; öğrenci affı bunun 14. maddesidir. Geri kalanı yükseköğretimin işleyişini doğrudan etkileyen düzenlemelerden oluşuyor:
- Parayla tez ve makale yazdırma suç hâline getirildi. 2547 sayılı Kanun’a eklenen ek 47. maddeye göre, başkasına yazdırdığı tez, makale, kitap veya yaptırdığı projeyle diploma derecesi ya da akademik unvan alan kişi üniversite öğretim mesleğinden çıkarılır ve bu yolla kazanılan derece ve unvanlar geri alınır. Bu çalışmaları başkası adına yapana veya aracılık edene beş bin ilâ on bin gün adli para cezası verilir; fiili meslek edinenlerde ceza on bin ilâ yirmi bin güne çıkar.
- Kaçak program açmaya hapis cezası getirildi. Ek 48. madde uyarınca, yurt dışındaki bir eğitim kurumu adına mevzuata aykırı biçimde Türkiye’de program açan ya da yürütenler iki yıldan dört yıla kadar hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılıyor; bu kurumların tanıtımını yapmak da suç.
- Disiplin soruşturmasında savunma hakkı genişletildi. 53/A maddesindeki yeni usul, ifadeye ve savunmaya davette en az yedi gün süre verilmesini ve soruşturma evrakının incelenebileceğinin bildirilmesini zorunlu kılıyor.
- Vakıf yükseköğretim kurumlarına kademeli yaptırım rejimi kuruldu. Ek 11. madde artık uyarmadan başlayıp program açma taleplerinin askıya alınması, kontenjan kısıtlaması, öğrenci alımının durdurulması ve faaliyet izninin kaldırılmasına kadar giden bir ölçek içeriyor.
- Devlet üniversitelerine yurt dışında yerleşke kurma yolu açıldı (ek 39. madde) ve 67 yaşını dolduran tıp ile diş hekimliği uzmanı öğretim üyelerinin sözleşmeli çalıştırılmasına imkân tanındı (geçici 86. madde).
Meclis aşamasında dikkat çeken gelişme ise, öğretim elemanlarının kadrolara atanmadan önce güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulmasını öngören maddenin, verilen önerge kabul edilerek teklif metninden çıkarılmasıydı. Bu düzenleme yayımlanan kanunda yer almıyor.
Şimdi ne yapmalı: dosyanızı bekletmeden hazırlayın
Süre işlemeye başladı; 9 Aralık 2026’ya kadar yapılacaklar bellidir. İlişik kesme işleminizin dayanağını ve tarihini gösteren belgeyi üniversiteden temin edin, kapsam dışı bırakılan hâllerden birine girip girmediğinizi kontrol edin, askerlik durumunuzu netleştirin, harç borcu nedeniyle kesilen bir ilişik söz konusuysa 44/c’deki üç şartın gerçekleşip gerçekleşmediğini inceleyin. YÖK’ün usul ve esasları henüz yayımlanmadıysa da bu, dilekçenizi vermenizi engellemez; süre bakımından belirleyici olan başvurunun evrak kaydına girdiği tarihtir.
İlişik kesme işleminin hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız ya da başvurunuz reddedilirse, süreç idari dava boyutuna geçer ve süreler kısalır. Dosyanızın hangi yola uygun olduğunu değerlendirmek için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Öğrenci affı çıktı mı?
Evet. Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7592 sayılı Kanun, 9 Ağustos 2026 tarihli ve 33335 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Af, bu kanunun 14. maddesiyle 2547 sayılı Kanun’a eklenen geçici 85. maddedir.
Öğrenci affı ne zaman yürürlüğe girdi?
9 Ağustos 2026’da. Kanunun 24. maddesi “Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer” dediği için af hükmü yayım günü işlemeye başladı; dört aylık başvuru süresi de bu tarihten hesaplanıyor.
Öğrenci affı son başvuru tarihi ne zaman?
9 Aralık 2026. Başvuru, yürürlük tarihinden itibaren dört ay içinde ve ilişiğin kesildiği ya da kayıt hakkı kazanılan yükseköğretim kurumuna yapılır. Süre hak düşürücüdür; kaçırılması hâlinde yeni bir kanun çıkmadıkça başvuru imkânı kalmaz.
Kendi isteğiyle kaydını sildirenler öğrenci affından yararlanabilir mi?
Geçici 85. madde “kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil” diyerek bu grubu açıkça kapsama alıyor. Buna karşılık hâlen kayıtlı olup aftan yararlanmak için kaydını sildirmeyi planlayanlar bakımından durum farklıdır: madde kullanılmış azami süreyi sıfırlamıyor, kayıt sildirmek ise öğrencilik statüsünü ve askerlik ertelemesini sona erdiriyor.
Daha önce aftan yararlandım, tekrar yararlanabilir miyim?
Geçici 85. maddede önceki af düzenlemelerinden yararlanmış olmayı engel sayan bir hüküm yok; 2018 affını getiren geçici 78. maddede de böyle bir sınır bulunmuyordu. Başvurunun yalnızca bu gerekçeyle reddedilmesi hâlinde ret kararı idari yargıda tartışılabilir.
Polis Akademisi veya askerî okuldan ilişiği kesilenler aftan yararlanabilir mi?
Hayır. Geçici 85. maddenin son fıkrası Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Millî Savunma Üniversitesine bağlı Harp Okulları, Astsubay Meslek Yüksekokulları ve enstitüleri kapsam dışında bırakıyor. Bu kurumların nam ve hesabına başka bir üniversitede okurken ilişiği kesilenler de yararlanamıyor.
Üniversiteyi kazanıp kayıt yaptırmayanlar kapsamda mı?
Evet. Bir yükseköğretim programına yerleşme hakkı kazandığı hâlde kayıt işlemini tamamlamamış adaylar da düzenlemeden yararlanacak grup içinde sayılıyor.
Askerdeyim, başvuru süresini kaçırır mıyım?
Hayır. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta olanlar, terhislerini takip eden iki ay içinde başvurmaları hâlinde aynı haklardan yararlanır.
Harç borcu yüzünden kaydı silinenler ne yapmalı?
2547 m.44/c uyarınca katkı payının ödenmemesi tek başına ilişik kesme sebebi değildir; ilişik kesme ancak üniversite yetkili kurulunun kararı, YÖK onayı ve dört yıl üst üste ödeme yapılmaması hâlinde mümkündür. Bu şartlar gerçekleşmeden yapılan işlem hukuka aykırı olabilir ve iptali istenebilir.
Öğrenci affı başvurum reddedilirse dava açabilir miyim?
Evet. Ret kararı idari işlemdir; iptal davası, yazılı bildirimden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır. Başvuruya süresinde cevap verilmemesi hâlinde istek reddedilmiş sayılır ve dava süresi bu andan işler.
Aftan yararlanan öğrenci azami süreye tabi olacak mı?
Evet. Geçici 85. madde, aftan yararlananların 2547 sayılı Kanun’un 44. maddesinde belirtilen esaslara göre öğrenimlerine başlayacağını söylüyor; azami süre rejimi bu maddede düzenlidir. Metinde daha önce kullanılmış süreyi sıfırlayan bir hüküm bulunmuyor.
Lisansüstü öğrenciler de öğrenci affı kapsamında mı?
Evet. Geçici 85. madde hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü öğrenim görenleri sayıyor. Lisansüstü öğrenciler bakımından tez ve süre şartları, YÖK’ün belirleyeceği usul ve esaslar ile enstitü yönetmeliklerine göre uygulanacak.
Öğrenci affı için yeniden sınava girmek gerekiyor mu?
Hayır. Düzenleme, ilişiği kesilen öğrencinin ayrıldığı programa geri dönmesini sağlıyor; yeniden merkezi sınava girme şartı öngörülmüyor. Yatay geçiş talebinde ise giriş yılındaki puanın hedef programın taban puanını karşılaması aranıyor.
Bu yazı 10 Ağustos 2026 tarihinde, 7592 sayılı Kanun’un Resmî Gazete’de yayımlanan metni esas alınarak güncellenmiştir ve genel bilgilendirme amacı taşır. Yükseköğretim Kurulu’nun belirleyeceği usul ve esaslar yayımlandığında yazı yeniden gözden geçirilecektir. Kendi dosyanız hakkında karar vermeden önce bir avukata danışın. Hazırlayan: Av. Handan Sayan Özgül.