Hukuk, İdare Hukuku, Kira Hukuku

Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Ne Kadar? Kiracıya Defaten Ödenir

Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Ne Kadar? Kiracıya Defaten Ödenir

Kentsel dönüşüm kira yardımı ne kadar ödeneceği tek bir rakamla anlatılamaz: aylık tutarı kanun belirlemez, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı belirler ve bu tutar yıldan yıla, uygulamanın yürütüldüğü alana göre değişir. Kanunda ve yönetmelikte sabit olan şey tutar değil, kimin ne kadar süreyle, hangi biçimde yardım alacağıdır.

Makale İçeriği

Bu ayrım pratikte en çok kiracıları yanıltıyor. Malik on sekiz ay boyunca aylık ödeme alırken, kiracıya aylık değil tek seferlik bir ödeme yapılır ve ölçüsü de aylık kira bedelinin iki katıdır. Aşağıda yardımın miktarını, süresini, başvuru takvimini ve kimin hangi kalemden yararlandığını 6306 sayılı Kanun ile Uygulama Yönetmeliği’nin lafzına dayanarak açıklıyoruz.

Kısaca

Kira yardımının aylık tutarı mevzuatta yazmaz; Başkanlıkça belirlenir. Değişmeyen kurallar şunlardır:

  • Süre: Riskli alan dışındaki riskli yapılarda 18 ay; riskli alan ve rezerv yapı alanlarında 48 ayı geçmemek üzere ilgili kurumca belirlenir.
  • Kiracı: Aylık ödeme almaz; aylık kira bedelinin iki katı kadar defaten ödeme yapılabilir.
  • Kapıcı ve sınırlı ayni hak sahibi: Aylık kira bedelinin beş katı kadar defaten.
  • Ön şart: Yapının anlaşma ile tahliye edilmiş olması gerekir.
  • Başvuru: Tahliye veya yıkım tarihinden itibaren bir yıl içinde.
  • Seçim zorunluluğu: Kira yardımı alan faiz desteğinden, faiz desteği alan kira yardımından yararlanamaz.

Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Ne Kadar?

Kentsel dönüşüm kira yardımı ne kadar olacağı, 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği’nin 16. maddesinde bir rakamla değil bir yetkiyle düzenlenmiştir: “Aylık kira bedeli Başkanlıkça belirlenir.” Yani tutar ne kanunda ne yönetmelikte yazar; Kentsel Dönüşüm Başkanlığının idari kararıyla belirlenir ve her yıl güncellenir.

Bu yapı, tutarın Resmî Gazete’de yayımlanan bir kararla değil, kurum içi bir makam onayıyla belirlenmesi sonucunu doğurur. Uygulamada tutar il müdürlükleri tarafından duyurulur; aynı yıl içinde farklı illerde farklı rakamlar geçerli olabilir. Bu nedenle “kentsel dönüşüm kira yardımı ne kadar” sorusuna verilecek doğru cevap, güncel rakamın başvurulacak müdürlükten veya Başkanlığın duyurusundan teyit edilmesi gerektiğidir.

Tutarın sabit olmaması, hesabın belirsiz olduğu anlamına gelmez. Yönetmelik, bir kez belirlenen aylık kira bedelini çarpan olarak kullanır: kiracı için iki kat, kapıcı ve sınırlı ayni hak sahibi için beş kat, acele uygulamalarda taşınma yardımı için üç kat. Aylık rakamı öğrendiğinizde kendi alacağınız tutarı bu çarpanlarla kendiniz hesaplayabilirsiniz.

Yardımın verilmesi de mutlak bir zorunluluk değildir. Kanunun 5. maddesi “kira yardımı ve yapım için yardım yapılabilir diyerek idareye takdir yetkisi tanır; yönetmelik de ödemeleri Dönüşüm Projeleri Özel Hesabının finansman durumuna bağlar. Hak doğuran şey başvurunun kendisi değil, şartların sağlanması ve talebin uygun görülmesidir.

Kentsel Dönüşüm Kira Yardımı Kimler Alabilir?

Kanunun 5. maddesi, anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine yardım yapılabileceğini söyler. Bu üçlü, 29/11/2018 tarihli 7153 sayılı Kanunla bugünkü hâline getirilmiştir.

Sınırlı ayni hak sahibi için maddede geçen “yapıda ikamet etmek şartıyla” ibaresi belirleyicidir. Tapuda intifa hakkı görünmesi tek başına yetmez; o yapıda fiilen oturuyor olmak gerekir. Malik bakımından ise böyle bir ikamet şartı aranmaz — kiraya verdiği dairesi yıkılan malik de yardımdan yararlanabilir.

Kanunun ikinci fıkrası çemberi bir kez daha genişletir: uygulamanın gerektirmesi hâlinde, kanun kapsamındaki yapıları malik, kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olmaksızın kullananlara da yardım yapılabilir. Gecekondu sahiplerine yapılan ödemeler bu kanaldan yürür ve usulü Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.

İnşaat hâlindeki yapılar için ayrı bir kısıt vardır. Yönetmelik, inşaat hâlinde olup içinde ikamet edilen yapılarda yardımdan yalnızca fiilen ikamet edilen bağımsız bölümlerin malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahiplerinin yararlanacağını söyler; boş bağımsız bölümler kapsam dışındadır.

Kira Yardımı Kaç Ay Ödenir: On Sekiz Ay mı, Kırk Sekiz Ay mı?

Süre tek değildir ve bu, internetteki bilgi kirliliğinin ana kaynağıdır. Yönetmelik iki ayrı rejim kurar: riskli alan dışındaki riskli yapılarda süre 18 aydır; buna karşılık riskli alan ve rezerv yapı alanlarında süre 48 ayı geçmemek şartıyla ilgili kurumca belirlenir.

Aradaki fark hukuki bakımdan da önemlidir. On sekiz ay sabit bir süredir; kırk sekiz ay ise bir tavandır. Riskli alanda oturan bir malik “48 ay alacağım” diyemez, ancak “48 ayı aşan bir süre belirlenemez” diyebilir. Süreyi belirleyen merci, uygulamayı yürüten kurumdur.

Sürenin ne zaman başladığı da rejime göre değişir. Yönetmelik, Kanunun ek 1. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre belirlenen riskli alanlarda ve 6/A maddesi kapsamında yürütülen uygulamalarda kira yardımı süresinin, yapının tahliye edildiği tarihten başlatılacağını açıkça yazar.

Yapının bulunduğu yerSüreSürenin niteliği
Riskli alan dışındaki riskli yapı18 ayYönetmelikte sabit
Riskli alan48 ayı geçmemek üzereTavan; kurum belirler
Rezerv yapı alanı48 ayı geçmemek üzereTavan; kurum belirler
Gecekondu sahibi (riskli alan/rezerv)Hak sahipleri için belirlenenin üçte ikisini geçmemek üzereTavan; kurum belirler

Kiracıya Aylık Değil Defaten Ödeme: İki Katlık Ölçü

Kiracıların en sık yanıldığı nokta budur. Yönetmeliğin 16. maddesinin üçüncü fıkrası, riskli yapıda kiracı olarak ikamet edenlere ve işyeri işletenlere, birinci fıkraya göre belirlenen aylık kira bedelinin iki katı kadar defaten kira yardımı yapılabileceğini düzenler. “Defaten” tek seferde demektir; kiracı on sekiz ay boyunca aylık ödeme almaz.

Bu ayrımın pratik sonucu büyüktür. Aylık kira bedeli belirli bir tutar olarak açıklandığında malik bu tutarı on sekiz kez alırken, aynı binadaki kiracı yalnızca iki katını bir kez alır. Aradaki fark, kiracının dönüşüm sürecinde kendi kira giderini büyük ölçüde kendisinin karşılayacağı anlamına gelir.

Aynı fıkra, Kanun kapsamında taşınmazı anlaşma yolu ile kamulaştırılanlara da aylık kira bedelinin iki katı kadar defaten ödeme öngörür. Kamulaştırma sürecinin kendisi ise ayrı bir hukuki rejime tabidir; bedel ve usul bakımından kamulaştırma davası kurallarına bakılması gerekir.

Kiracı için ikinci bir imkân daha vardır. Yönetmeliğin 14. maddesine göre, maliklere konut veya işyeri verildikten sonra artan bağımsız bölüm kalırsa, o yapılarda en az bir yıldır kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak ikamet edenlerle bu bölümlerden verilmek üzere sözleşme yapılabilir. Bir yıllık ikamet şartı burada aranan asıl ölçüttür.

Kapıcı Dairesinde Oturanlar ve Sınırlı Ayni Hak Sahipleri Neden Beş Kat Alır?

Yönetmelik, aynı fıkrada iki farklı çarpan kullanır. Kapıcı olup kapıcı dairesinde ikamet edenler ile sınırlı ayni hak sahibi olarak ikamet edenler veya işyeri işletenler için ölçü, aylık kira bedelinin beş katı kadar defaten ödemedir.

Beş kat ile iki kat arasındaki fark, bu kişilerin konut ihtiyacının niteliğinden doğar. Kapıcı dairesi, çoğu zaman iş ilişkisine bağlı ve alternatifi bulunmayan bir konuttur; sınırlı ayni hak sahibinin durumu ise kiracıdan güçlü, malikten zayıf bir konumdadır. Mevzuat bu ara konumu daha yüksek bir defaten ödemeyle karşılamıştır.

Çarpanların hepsi aynı tabana bağlıdır: birinci fıkraya göre belirlenen aylık kira bedeli. Yani beş kat, on sekiz aylık ödemenin beş katı değil, bir aylık bedelin beş katıdır. Bu nokta hesaplamada sık karıştırılır ve gerçekte alınacak tutarın kat kat abartılmasına yol açar.

KimÖdeme biçimiÖlçü
MalikAylıkBaşkanlıkça belirlenen aylık kira bedeli (18 ay / 48 aya kadar)
Kiracı (konut veya işyeri)DefatenAylık kira bedelinin 2 katı
Kapıcı dairesinde oturanDefatenAylık kira bedelinin 5 katı
Sınırlı ayni hak sahibi (ikamet eden)DefatenAylık kira bedelinin 5 katı
Anlaşma ile kamulaştırılanDefatenAylık kira bedelinin 2 katı
Gecekondu sahibi (riskli yapı)Aylık kira bedelinin 2 katı
6/A kapsamı (malik, kiracı, sınırlı ayni hak sahibi)Defaten taşınma yardımıAylık kira bedelinin 3 katı

Gecekondu Sahibine Yapılan Kira Yardımının Üç Ayrı Ölçüsü

Gecekondu sahipleri, yapının maliki olmadıkları için Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrasına değil ikinci fıkrasına dayanır. Yönetmelik bu kişiler için 21/3/2016 tarihli Bakanlar Kurulu Kararına atıf yapar ve üç ayrı ölçü belirler.

Riskli yapılarda gecekondu sahibine, birinci fıkraya göre belirlenen aylık kira bedelinin iki katı kadar yardım yapılabilir. Riskli alan ve rezerv yapı alanlarında ise ölçü, hak sahipleri için belirlenen süre ve miktarın üçte ikisini geçmemek üzere ilgili kurumca belirlenir.

Üçüncü durum Kanunun ek 1. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca belirlenen riskli alanlardır; burada süre yeniden 48 ayı geçmemek üzere ilgili kurumca tayin edilir. Görüldüğü gibi gecekondu sahibinin durumu tek bir kurala değil, yapının bulunduğu alanın statüsüne bağlıdır.

Yardımın Ön Şartı “Anlaşma ile Tahliye” Ne Demektir?

Hem Kanunun 5. maddesi hem de Yönetmeliğin 16. maddesi, yardımı “anlaşma ile tahliye edilen” yapılara bağlar. Bu ibare süsleme değil, bir ön şarttır: idareyle anlaşma sağlanmadan, zorla tahliye edilerek boşaltılan yapılar bakımından kira yardımına dayanak oluşmaz.

Kanunun kurduğu sistemde de esas olan budur. 5. maddenin birinci cümlesi, riskli yapıların yıktırılmasında “öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır” der. Kira yardımı, bu anlaşma yolunu teşvik eden araçlardan biridir.

Uygulamada bu şart, yıkım kararına itiraz eden malikleri ikili bir tercihle karşı karşıya bırakır: tespite karşı hukuki yolları sonuna kadar kullanmak ya da anlaşarak yardım ve tahsis imkânlarından yararlanmak. İkisi birbirini tümüyle dışlamasa da, tahliyenin anlaşmayla mı yoksa resen mi gerçekleştiği yardım dosyasında belirleyici olur.

Kira Yardımı Başvurusu Nereye ve Ne Zaman Yapılır?

Yönetmelik başvuru için net bir süre koyar: başvurular, tahliye tarihinden veya riskli yapının yıktırıldığı tarihten itibaren bir yıl içinde yapılır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; geçtikten sonra yapılan başvurular değerlendirmeye alınmaz.

Başvurunun muhatabı, yapının statüsüne göre değişir. Riskli alan veya rezerv yapı alanlarında başvuru ilgili kuruma; riskli yapılarda ise Müdürlüğe, Başkanlıkça yetki devri yapılmışsa İdareye yapılır. Yetki devri illere göre farklılık gösterdiği için başvuru öncesinde muhatabın teyit edilmesi gerekir.

İstenecek bilgi ve belgeler de yönetmelikte tek tek sayılmaz; madde, başvurunun “Başkanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelere istinaden” yapılacağını söyler. Bu nedenle belge listesi de tutar gibi idari düzeyde belirlenir ve başvuru yapılacak birimden alınır.

Ödeme Kime Yapılır, Bir Yıllık Kısmı Peşin Alınabilir mi?

Ödemenin kime yapılacağı da uygulamanın türüne bağlıdır. Uygulama alanında talep, uygulamayı yapan İdare veya TOKİ tarafından uygun görülüp onaylanmak üzere Başkanlığa gönderilir ve ödeme İdare veya TOKİ’nin hesabına aktarılır. Riskli yapılarda ise talep Müdürlükçe uygun görülüp onaylandığında ödeme doğrudan malikin hesabına yapılabilir.

Yönetmelik, ödemenin bir bölümünün peşin alınmasına da imkân tanır: Dönüşüm Projeleri Özel Hesabının finansman durumu gözetilerek Başkanlıkça uygun görülmesi hâlinde kira yardımının bir yıla kadar olan kısmı peşin ödenebilir. Bu bir hak değil, idarenin takdirine bağlı bir imkândır.

Ayrıca İdare veya TOKİ, kendi yaptıkları uygulamalarda kendi bütçelerinden de kira yardımı yapabilir. Bu durumda ödeme Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından değil, ilgili idarenin bütçesinden karşılanır; başvuru muhatabı ve süreç de buna göre kurulur.

Kira Yardımı ile Faiz Desteği Birlikte Alınabilir mi?

Hayır. Yönetmeliğin 16. maddesinin yedinci fıkrası bu konuda açıktır: Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından aynı kişiye hem kira yardımı hem faiz desteği yapılamaz. Kira yardımından faydalananlar faiz desteğinden, faiz desteğinden faydalananlar ise kira yardımından yararlanamaz.

Bu kural, dönüşüm sürecine giren malik için gerçek bir tercih sorunu yaratır. Yeni konutunu kredi ile yaptıracak ve uzun vadeli faiz yükü taşıyacak bir malik için faiz desteği; kira gideri yüksek, kredi ihtiyacı düşük bir malik için kira yardımı daha avantajlı olabilir. Karar, iki kalemin toplam parasal karşılığı hesaplanarak verilmelidir.

Faiz desteği için ayrı bir süre daha işler. Gerçek veya tüzel kişilere faiz desteği verilebilmesi için tahliye veya yıkım tarihinden itibaren en geç üç yıl içinde, Başkanlıkla protokol imzalamış bankalara kredi almak üzere başvurulmuş olması gerekir. Kira yardımındaki bir yıllık süre ile karıştırılmamalıdır.

Acele Uygulamalarda Taşınma Yardımı Nasıl Hesaplanır?

Kanunun 6/A maddesi, binanın bulunduğu arsanın tehlikeli durumu ya da binadaki hasar sebebiyle acilen boşaltılıp yıktırılması gereken yapılar için ayrı bir rejim kurar. Bu kapsamdaki uygulamalarda maliklere, kiracılara ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine, aylık kira bedelinin üç katı kadar defaten taşınma yardımı yapılabilir.

Buradaki ödeme adı ve niteliği bakımından kira yardımından ayrılır: taşınma yardımıdır ve üç kişiye de aynı ölçüyle verilir. Kiracı ile malik arasında iki kat–on sekiz ay farkı bu kalemde ortaya çıkmaz.

6/A kapsamındaki uygulamalarda kira yardımı süresi de yapının tahliye edildiği tarihten itibaren başlatılır. Acele rejimin tebligat ve itiraz süreleri son derece kısadır: riskli olarak kabul edilen yapıların listesi kapıya asılır, muhtarlıkta yalnızca iki gün ilan edilir, itiraz süresi iki gün, teknik heyetin karar süresi ise üç gündür.

Kira Yardımı Yerine Geçici Konut Tahsisi İstenebilir mi?

Mevzuat parasal yardımın yanında ayni bir imkân da tanır. Kanunun 5. maddesi, anlaşma ile tahliye edilen yapıların ilgililerine geçici konut veya işyeri tahsisi yapılabileceğini söyler; yönetmelik de bunu, kira yardımı yerine geçen bir alternatif olarak düzenler.

Yönetmeliğin lafzı şudur: anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine mümkün olması hâlinde, kira yardımı yerine tahliye tarihinden konut ve işyerlerinin teslim tarihine kadar geçici konut veya işyeri tahsisi yapılabilir. “Mümkün olması hâlinde” ibaresi, bunun talep edilebilir bir hak değil, idarenin imkânına bağlı bir seçenek olduğunu gösterir.

Tahsis yapıldığında süre ölçüsü de değişir: on sekiz ay gibi sabit bir süre değil, teslim tarihine kadar olan dönem esas alınır. Projenin uzaması hâlinde bu, kira yardımına göre daha uzun bir korumaya karşılık gelebilir.

Müteahhit İşi Bırakırsa Ödenen Kira Yardımı Geri İstenir mi?

Bu soru, sözleşmesi feshedilen projelerde sık sorulur ve kanunun cevabı hak sahibi lehinedir. 6306 sayılı Kanunun 6. maddesinin on dördüncü fıkrası, müteahhitten kaynaklanan sebeplerle sözleşmelerin resen feshedildiği hâllerde fesih tarihine kadar müteahhit tarafından hak sahiplerine yapılan kira yardımı ödemelerinin hak sahiplerinden geri talep edilemeyeceğini düzenler.

Fesih mekanizmasının kendisi de aynı fıkrada kurulmuştur. Oy birliği veya salt çoğunlukla anlaşma sağlandıktan sonra, müteahhitten kaynaklanan sebeplerle bir yıl içinde işe başlanmamış ya da en az altı aydır projeyi bitirecek ekip ve ekipmanla çalışılmıyorsa, maliklerin salt çoğunluğuyla fesih kararı alınabilir.

Karardan sonra Başkanlığa başvurulur, tespit yapılır ve müteahhide otuz gün süre verilir; bu süreye rağmen işe başlanmazsa sözleşmeler ayrıca ihtara gerek kalmaksızın resen feshedilmiş sayılır. Sürecin sözleşme hukuku boyutu için arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kurallarına bakılmalıdır.

Kentsel Dönüşümde Hangi Harç ve Vergiler Alınmaz?

Kira yardımı tek destek kalemi değildir. Yönetmeliğin 16. maddesinin onikinci fıkrası, Kanunun 7. maddesindeki şartlar dahilinde alınmaması gereken kalemleri tek tek sayar: noter harçları, tapu ve kadastro harçları, belediyelerce alınan bazı harçlar, damga vergisi, veraset ve intikal vergisi ile kredilerden dolayı lehe alınan paralar sebebiyle doğan banka ve sigorta muameleleri vergisi.

İnşaat alanı bakımından da bir muafiyet vardır. Riskli alanlarda, rezerv yapı alanlarında ve riskli yapıların bulunduğu parsellerde gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerince uygulama yapılırsa, mevcut inşaat alanının bir buçuk katına kadar olan yeni inşaat alanı için belediyelerce harç ve ücret alınmaz.

Bu muafiyetler, mevcut yapıların imar mevzuatına uygun olup olmadığına bakılmaksızın uygulanır. Yapı kayıt belgesiyle kayıt altına alınmış yapıların dönüşümdeki konumu ise ayrı bir tartışmadır; konunun güncel durumu için imar affı ve yapı kayıt belgesi başlığına bakılabilir.

İnternette Dolaşan “Kira Yardımı Şu Kadar TL” Rakamları Neden Tutmuyor?

Aynı hafta yayımlanmış içeriklerde aynı il için birbirinden çok farklı tutarların yazılmasının teknik bir sebebi var: tutar merkezî ve ilan edilmiş tek bir metinde durmuyor. Yönetmelik yalnızca “Başkanlıkça belirlenir” dediği için, rakam Resmî Gazete’de yayımlanan bir düzenlemeyle değil idari kararla oluşuyor ve genellikle il müdürlüğü duyurularından öğreniliyor.

İkinci sebep, iki farklı desteğin birbirine karıştırılması. Kira yardımı ile İstanbul için Cumhurbaşkanı kararlarıyla yürürlüğe konulan yapım yardımı (hibe ve kredi) ayrı kalemlerdir; yapım yardımına ilişkin yüksek rakamlar kira yardımı sanılarak aktarılıyor. Kanunun 5. maddesi de bu ikisini ayrı ayrı sayar ve yapım yardımının usul ve esaslarını Cumhurbaşkanına bırakır.

Üçüncü sebep süre karışıklığı. On sekiz aylık ve kırk sekiz aylık rejimler ayrı ayrı anlatılmadığında, aylık tutar ile toplam tutar birbirinin yerine geçiyor ve tablolar şişiyor. Doğru yaklaşım, güncel aylık rakamı başvuru yapılacak birimden teyit edip yukarıdaki çarpanlarla kendi tutarınızı hesaplamaktır.

Mevzuatın güncel hâline doğrudan bakmak isteyenler için kaynak: 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun.

Dönüşüm Sürecinde Hak Kaybı Yaşamamak İçin Sıra

Kira yardımı dosyası, tek başına bir başvuru evrakından ibaret değildir; tahliyenin niteliği, anlaşmanın kurulma biçimi ve sürelerin doğru sayılması sonucu belirler. Aşağıdaki sıra, çoğu dosyada hak kaybını önleyen asgari düzeni verir.

  1. Yapının statüsünü belirleyin: riskli yapı mı, riskli alan mı, rezerv yapı alanı mı. Süre rejimi buna bağlı.
  2. Tahliyenin anlaşma ile yapıldığını belgeleyin; yardımın ön şartı budur.
  3. Tahliye veya yıkım tarihini kayıt altına alın — bir yıllık başvuru süresi bu tarihten işler.
  4. Kira yardımı ile faiz desteği arasında hesap yaparak tercihte bulunun; ikisi birlikte alınamaz.
  5. Kiracıysanız defaten ödemenin yanında, artan bağımsız bölümden yararlanma şartlarını da sorgulayın.

Sürecin kira ilişkisine bakan yüzünde ayrıca sözleşmenin akıbeti, depozitonun iadesi ve mahsubu ile peşin ödenmiş kiraların durumu gibi başlıklar doğar. Kiracı ile malik arasındaki bu uyuşmazlıklarda dosyanın baştan doğru kurulması için kira hukuku alanındaki çalışmalarımız üzerinden değerlendirme yapılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kentsel dönüşüm kira yardımı ne kadar?

Aylık tutar mevzuatta yazmaz; Uygulama Yönetmeliği’nin 16. maddesi “aylık kira bedeli Başkanlıkça belirlenir” der. Tutar yıllara ve uygulama alanına göre değişir, bu nedenle güncel rakamın başvuru yapılacak müdürlükten teyit edilmesi gerekir.

Kentsel dönüşüm kira yardımı kimler alabilir?

Anlaşma ile tahliye edilen yapıların malikleri, kiracıları ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahipleri alabilir. Uygulamanın gerektirmesi hâlinde yapıyı bu sıfatlar olmaksızın kullananlara da yardım yapılabilir.

Kira yardımı kaç ay ödenir?

Riskli alan dışındaki riskli yapılarda süre 18 aydır. Riskli alan ve rezerv yapı alanlarında ise 48 ayı geçmemek şartıyla ilgili kurum tarafından belirlenir; 48 ay bir tavandır, otomatik olarak uygulanan bir süre değildir.

Kiracı da 18 ay boyunca kira yardımı alır mı?

Hayır. Kiracıya aylık ödeme yapılmaz; aylık kira bedelinin iki katı kadar defaten, yani tek seferde ödeme yapılabilir. On sekiz aylık aylık ödeme rejimi maliklere ilişkindir.

Kira yardımı başvurusu ne kadar sürede yapılmalı?

Tahliye tarihinden veya riskli yapının yıktırıldığı tarihten itibaren bir yıl içinde başvurulmalıdır. Bu süre geçtikten sonra yapılan başvurular değerlendirmeye alınmaz.

Kira yardımı başvurusu nereye yapılır?

Riskli alan ve rezerv yapı alanlarında ilgili kuruma, riskli yapılarda Müdürlüğe yapılır. Başkanlıkça yetki devri yapılmışsa başvuru İdareye yapılır; yetki devri iller arasında farklılık gösterebilir.

Kapıcı dairesinde oturan kira yardımı alabilir mi?

Alabilir. Kapıcı olup kapıcı dairesinde ikamet edenlere, aylık kira bedelinin beş katı kadar defaten kira yardımı yapılabilir. Aynı ölçü, ikamet eden sınırlı ayni hak sahipleri için de geçerlidir.

Kira yardımı ile faiz desteği aynı anda alınır mı?

Alınamaz. Yönetmelik, aynı kişiye Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından hem kira yardımı hem faiz desteği yapılamayacağını açıkça düzenler; ikisinden biri tercih edilmek zorundadır.

Kira yardımının bir kısmı peşin ödenebilir mi?

Dönüşüm Projeleri Özel Hesabının finansman durumu gözetilerek Başkanlıkça uygun görülürse, kira yardımının bir yıla kadar olan kısmı peşin ödenebilir. Bu bir hak değil, idarenin takdirine bağlı bir imkândır.

Anlaşmadan tahliye edilen yapı için kira yardımı alınır mı?

Kanun ve yönetmelik yardımı “anlaşma ile tahliye edilen” yapılara bağladığı için, anlaşma sağlanmadan resen yapılan tahliyelerde kira yardımına dayanak oluşmaz. Anlaşmanın kurulmuş olması ön şarttır.

Gecekondu sahibi ne kadar kira yardımı alır?

Riskli yapılarda aylık kira bedelinin iki katı kadar yardım yapılabilir. Riskli alan ve rezerv yapı alanlarında ise hak sahipleri için belirlenen süre ve miktarın üçte ikisini geçmemek üzere ilgili kurumca belirlenir.

Kira yardımı yerine geçici konut verilebilir mi?

Mümkün olması hâlinde, kira yardımı yerine tahliye tarihinden teslim tarihine kadar geçici konut veya işyeri tahsisi yapılabilir. Yönetmeliğin “mümkün olması hâlinde” ifadesi bunun talep edilebilir bir hak olmadığını gösterir.

Müteahhit işi bırakırsa alınan kira yardımı geri istenir mi?

İstenmez. 6306 sayılı Kanunun 6. maddesinin on dördüncü fıkrası, resen fesih hâlinde fesih tarihine kadar müteahhit tarafından hak sahiplerine yapılan kira yardımı ödemelerinin geri talep edilemeyeceğini düzenler.

Kiracı yeni yapılan binadan konut alabilir mi?

Maliklere konut veya işyeri verildikten sonra artan bağımsız bölüm kalırsa, o yapıda en az bir yıldır kiracı olarak ikamet edenlerle sözleşme yapılabilir. Bir yıllık ikamet şartı burada aranan ölçüttür.

Acele yıkım kapsamında taşınma yardımı ne kadardır?

Kanunun 6/A maddesine göre yürütülen uygulamalarda maliklere, kiracılara ve ikamet eden sınırlı ayni hak sahiplerine aylık kira bedelinin üç katı kadar defaten taşınma yardımı yapılabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; mevzuat ve idari kararlar değişebileceğinden somut dosyanız için avukata danışmanız yerinde olur. Hazırlayan: Av. Handan Sayan Özgül.