Botoksu ve Dolguyu Yapan Kişi Doktor Değilse Ne Olur?

Botoks kimler yapabilir diye araştıran çoğu kişi bir meslek adı bekler, oysa hukuk bu soruyu iki şarta bağlar: işlemi yapan kişinin tıp fakültesinden diplomalı bir tabip olması ve işlemin Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılmış bir tıp merkezi, poliklinik ya da muayenehanede yapılması. Bu iki şarttan biri eksikse ortada yalnızca kötü bir hizmet yoktur. Diploması olmayan kişi için 1219 sayılı Kanun’un 25. maddesindeki suç gündeme gelir, ruhsatsız yerde işlem yapan hekim için idari yaptırım doğar, güzellik salonu için ise belediyenin ruhsat ve faaliyet yetkisi devreye girer.

Botoksu bir hemşireye, bir güzellik uzmanına ya da eve gelen birine yaptırdıysanız veya yaptırmayı düşünüyorsanız asıl merak ettiğiniz şey, bunun yasal olup olmadığı ve bir sorun çıkarsa kimin sorumlu olacağıdır. Bu yazıda tabip, hemşire, diş hekimi ve güzellik salonu için mevzuatın çizdiği sınırı, 2025 yılında değişen yönetmeliği, “medikal estetik sertifikası” iddiasının bugünkü değerini, Yargıtay ve Danıştay kararlarını ve yetkisiz uygulamadan sonra izlenebilecek yolları ele alıyoruz.

Botoks Kimler Yapabilir, Dolgu Kimler Yapabilir?

Botoks kimler yapabilir sorusunun hukuki karşılığı tek bir maddede yazmaz; kanun, yönetmelik ve yargı kararları birlikte okunduğunda ortaya iki şartlı bir kural çıkar. Birinci şart kişiyle, ikinci şart yerle ilgilidir. Kişi tabip değilse yerin ruhsatlı olması işlemi hukuka uygun hâle getirmez. Kişi tabip olsa bile yer ruhsatsızsa işlem yine mevzuata aykırıdır.

Kişiye ilişkin şartın temeli 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’dur. Kanunun 1. maddesi, Türkiye’de tababet icra etmek ve “her hangi surette olursa olsun hasta tedavi edebilmek” için tıp fakültesinden diploma sahibi olmayı şart koşar. Kanunun 8. maddesi ise bu vasıfları taşıyan tabiplerin “umumi surette hastalıkları tedavi hakkını” haiz olduğunu söyler. Botoks ve dolgunun bu kapsama girip girmediği konusunda Danıştay’ın tutumu açıktır. Danıştay Onbeşinci Dairesi E.2015/7809 K.2018/3878 sayılı kararında ve Danıştay Onuncu Dairesi E.2019/6863 K.2022/4540 sayılı kararında, “botoks işleminin tıbbi bir girişim olduğu” hususunda tereddüt bulunmadığını belirtmiştir.

Yere ilişkin şart ise Sağlık Bakanlığının Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğinde yer alır. 19 Nisan 2025 tarihli ve 32875 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmeliğin 6. maddesinin onuncu fıkrası şöyledir: poliklinik odası için tanımlanmış fiziki mekân ve asgari tıbbi donanımın sağlanması şartıyla “tıp merkezi, poliklinik ve muayenehane bünyesinde, tabiplerce eğitim müfredatları veya sertifika ile edinilmiş yetkinlikleri kapsamında, bulunduğu sağlık kuruluşunda izin verilen tıbbi uygulamalar çerçevesinde, estetik/kozmetik amaçlı sağlık hizmetleri sunulabilir.”

Uygulayan kişi ve yer	Botoks veya dolgu yapabilir mi?	Dayanak
Tabip, tıp merkezi, poliklinik veya muayenehanede, yetkinliği kapsamında	Evet	1219 s.K. m.1 ve m.8, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yön. m.6/10
Tabip, ev, otel, kuaför veya ruhsat dışı başka bir yerde	Hayır, ruhsata esas bina dışında tıbbi hizmet verilemez	Ayakta Teşhis ve Tedavi Yön. m.28/1-b
Tabip, güzellik salonunda	Hayır, salonda hekim çalışsa bile enjeksiyon yasaktır	İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yön. Ek-1 J bölümü 16.4 ve 16.5
Diş hekimi, diş, diş eti ve ağız-çene bölgesine yönelik tedavi amacıyla	Bu sınır içinde evet	1219 s.K. m.29, Danıştay İDDK E.2023/2019 K.2025/736
Diş hekimi, yüzün diğer bölgelerinde estetik amaçla	Hayır, diş hekiminin kanuni yetki alanı dışında kalır	1219 s.K. m.29, Danıştay 10. D. E.2019/6863 K.2022/4540
Hemşire, hekimin kararı ve talimatı olmadan	Hayır	6283 s.K. m.4, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yön. m.28/1-g
Güzellik uzmanı, estetisyen, eczane çalışanı veya kurs belgesi olan kişi	Hayır, diplomasız tedavi suçunun konusu olabilir	1219 s.K. m.25, Yargıtay 7. CD E.2024/1613 K.2025/12353

2025 değişikliğinden sonra uzmanlık listesi kalmadı

İnternette sık rastlanan “botoksu yalnızca dermatolog, plastik cerrah ve medikal estetik sertifikası olan hekim yapabilir” cümlesi, artık yürürlükte olmayan bir metnin özetidir. Eski yönetmeliğin ek 1. maddesinin on dördüncü fıkrası, 16 Ocak 2024 tarihli ve 32431 sayılı Resmî Gazete’de yapılan değişiklikle estetik amaçlı sağlık hizmetini “deri ve zührevi hastalıkları uzmanları, plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahî uzmanları ile Bakanlıkça onaylı medikal estetik sertifikası bulunan tabiplerce” sunulabilecek bir hizmet olarak düzenlemişti.

Bu sayma ibaresi, 7 Ocak 2025 tarihli ve 32775 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yürürlükten kaldırıldı. Ardından eski yönetmeliğin tamamı 19 Nisan 2025 tarihli yeni yönetmeliğin 38. maddesiyle yürürlükten kalktı. Sayma ibaresine karşı kulak burun boğaz uzmanları ve başka branşlardaki hekimler tarafından açılan çok sayıda dava bu yüzden esastan incelenmedi. Danıştay Onuncu Dairesi, örneğin E.2024/1402 K.2025/2839 ve E.2024/1456 K.2025/7010 sayılı kararlarında, yapılan değişiklikle “estetik amaçlı sağlık hizmeti sunabilecek hekimlerin sayma suretiyle belirlenmesinden vazgeçildiği” sonucuna vararak davaların konusuz kaldığına karar verdi.

Bu değişiklikten sonra botoks kimler yapabilir diye bakıldığında ölçüt, hekimin unvanı değil yetkinliğidir. Yönetmelik, hekimin “eğitim müfredatları veya sertifika ile edinilmiş yetkinlikleri kapsamında” işlem yapabileceğini söyler. Bu, her hekimin her estetik işlemi yapabileceği anlamına gelmez. Hangi işlemin hangi hekimin yetkinliğine girdiği tartışmalıysa, bir zarar dosyasında bu soru bilirkişi incelemesiyle cevaplanır. Hekimin yetkinliği dışında kalan bir işlemi yapması ayrıca 1219 sayılı Kanun’un 8. maddesinin sınırları bakımından değerlendirilir.

Hekimin medikal estetik sertifikası ne işe yarar?

Medikal estetik sertifikası, 2003 yılında yürürlüğe giren ve 2008 yılında kaldırılan Güzellik ve Estetik Amaçlı Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik döneminde hekimlere verilmiş bir belgedir. Danıştay Onbeşinci Dairesi E.2015/10115 K.2018/3875 sayılı kararında, bu dönemde sertifika almış hekimlerin kazanılmış haklarının devam ettiğini ve “sertifikaya bağlı tıbbi işlemleri” yapabileceklerini kabul etti.

Bu hakkın sınırları da yargı kararlarıyla çizildi. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun E.2023/2988 K.2024/3480 sayılı kararıyla onanan Onuncu Daire kararına göre medikal estetik uygulamaları, Sağlık Bakanlığınca sertifikalı eğitim alanı olarak belirlenmemiştir. Aynı kararda, 2005 tarihli bir sertifikanın sahibi 2010 yönetmeliğinin geçiş maddesindeki süre içinde tescil başvurusu yapmadığı için belgenin geçersiz hâle geldiği ve bunun kazanılmış hakkın ihlali sayılamayacağı belirtildi. Danıştay Savcısının 2025 tarihli bir dosyada aktardığı 4 Ekim 2022 tarihli Bakanlık yazısında da kazanılmış haklar hariç medikal estetik sertifikasının kaldırıldığı, bu adla yeni eğitim düzenlenip sertifika verilmesinin hukuken mümkün olmadığı ifade edilmiştir.

Pratikte bunun anlamı şudur: “Medikal estetik sertifikam var” diyen hekimin elindeki belgenin tescilli olup olmadığı önemlidir. Son yıllarda özel kurumların verdiği kısa süreli “botoks ve dolgu eğitimi” belgeleri Bakanlıkça tescil edilmiş bir sertifika değildir. Yönetmeliğin 28. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ayrıca sertifika, yüksek lisans veya doktora belgesine dayanılarak başka bir tıp dalının uzmanı olunduğunun ilan edilemeyeceğini ve bu belgelerin uzmanlık belgesi olarak kullanılamayacağını açıkça yasaklar.

Hemşire Botoks Yapabilir mi?

Hemşire, tek başına ve kendi kararıyla botoks veya dolgu yapamaz. 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu’nun 4. maddesi hemşirenin görevini, tabip tarafından “acil haller dışında yazılı olarak verilen tedavileri uygulamak” ve hemşirelik bakımını planlayıp yürütmek olarak tanımlar. Hemşirelik Yönetmeliğinin 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi de aynı ilkeyi tekrarlar: hemşire, tıbbi tanı ve tedavi planının uygulanmasında hekimin acil durumlar dışında yazılı olarak verdiği tedavileri uygular.

Bu çerçeve, hemşirenin bir estetik işlemin kararını kendisinin vermesine, hastayı kendisinin değerlendirmesine ve uygulamayı kendi hesabına yapmasına yer bırakmaz. 2025 tarihli yönetmeliğin 28. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi bunu sağlık kuruluşları için ayrıca düzenler: “Tabip harici sağlık personeli, ilk yardım ve acil tıbbi müdahaleler hariç olmak üzere, tabip kararı ve talimatı olmaksızın hangi surette olursa olsun hastalara doğrudan tıbbi hizmet sunamaz.”

Klinikte hekim yokken yapılan uygulamada sorumluluk kimde?

Aynı bendin ikinci cümlesi, kuralın ihlalinden doğan sonuçlar için sorumluluğu üç kişiye dağıtır. Tabip dışı sağlık personelinin bu kurala aykırı sunduğu hizmetten doğan neticelerden personel “kendisi ile birlikte, mesul müdür ve işleten” sorumludur. Bir poliklinikte hekim muayene etmeden ve talimat vermeden botoks yapılmışsa, zarar gören kişi yalnızca enjeksiyonu yapan hemşireyi değil, kuruluşu işleteni ve kuruluşun mesul müdürünü de muhatap alabilir.

Hekim kararı ve talimatıyla hemşirenin yaptığı enjeksiyonun estetik işlemlerde ne ölçüde kabul edileceğini açıkça düzenleyen ayrı bir hüküm yoktur. Yönetmelik estetik ve kozmetik amaçlı sağlık hizmetini “tabiplerce” sunulan bir hizmet olarak tanımlar ve Danıştay bu işlemi tıbbi bir girişim olarak görür. Hekimin hastayı hiç görmediği, işlemin baştan sona başka bir personele bırakıldığı düzen bu çerçeveyle bağdaşmaz.

Evde veya salonda botoks yapan hemşire

Hemşirenin hastanın evine giderek, bir güzellik salonunda ya da kendi işyerinde botoks veya dolgu yapması iki ayrı sonuç doğurur. Birincisi meslek kanunundandır: 6283 sayılı Kanun’un 11. maddesi, 4. maddedeki “vazife ve salahiyet hudutlarını” aşan hemşireye idari para cezası öngörür. İkincisi ceza hukukundandır: Kanun’un 1. maddesi hasta tedavi etmeyi tıp fakültesi diplomasına bağladığı için, hekim talimatı olmadan kendi başına botoks veya dolgu uygulayan hemşire hakkında 1219 sayılı Kanun’un 25. maddesindeki diplomasız tedavi suçu da gündeme gelebilir. Bu ihtimalin somut dosyada nasıl değerlendirileceği, uygulamanın niteliğine ve hekimle bir bağlantısı olup olmadığına göre belirlenir.

Diş Hekimi Botoks veya Dolgu Yapabilir mi?

Diş hekimleri açısından botoks kimler yapabilir tartışması, kanunun yetkiyi bölgeyle tanımlamasından doğar. 1219 sayılı Kanun’un 29. maddesine göre diş tabibi, “dişlerin, diş etlerinin ve bunlarla doğrudan bağlantılı olan ağız ve çene dokularının” sağlığının korunması, hastalıklarının ve düzensizliklerinin teşhisi, tedavisi ve rehabilitasyonu ile ilgili her türlü mesleki faaliyeti icra etmeye yetkilidir.

Bu madde hem bir yetki hem bir sınır içerir. Diş hekimi bu bölge içinde, tedavi amacıyla, bilimsel olarak kabul görmüş yöntemleri kullanabilir. Yüzün alın, göz çevresi ya da yanak gibi bu tanımın dışında kalan bölgelerine yapılan estetik botoks veya dolgu ise diş hekiminin kanuni yetki alanına girmez.

Danıştay kararında yetki sınırı nasıl çizildi?

Bir diş hekiminin Sağlık Bakanlığının 19 Ekim 2015 tarihli ve 3624 sayılı “Botoks-Dermal Dolgu” konulu genelgesine karşı açtığı dava, bu sınırı netleştirdi. Diş hekimi, genelgenin diş tabiplerini dışarıda bırakmasının ağız ve çene bölgesindeki tedavi yetkisini kısıtladığını ileri sürdü. Danıştay Onuncu Dairesi E.2019/6863 K.2022/4540 sayılı kararıyla davayı reddetti. Gerekçeye göre estetik amaçlı işlemleri düzenleyen hükümde “diş, diş eti, ağız ve çene bölgesine yönelik tedavi amaçlı müdahalelere” yer verilmemiş olması düzenlemeyi hukuka aykırı kılmıyordu; bu hüküm diş hekimlerinin mevzuattaki görev ve yetkilerine “bir halel” getirmiyordu. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E.2023/2019 K.2025/736 sayılı kararıyla bu kararı 27 Mart 2025 tarihinde onadı.

Kararın okuyucuya söylediği şudur: diş hekiminin yetkisini belirleyen ölçüt işlemin adı değil, uygulandığı bölge ve amacıdır. Diş sıkmaya bağlı çene kası sorunları gibi ağız-çene dokusuna yönelik tedavi amaçlı uygulamalar diş hekimliği alanında tartışılırken, yüzün genel estetiğine yönelik uygulamalar bu alanın dışında kalır. Nitekim bir protez dosyasında alınan bilirkişi raporu, diş sıkma ve gıcırdatmaya bağlı kırıklarda botoks uygulamasını tedavi seçeneklerinden biri olarak anmış ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/1460 K.2023/1890 sayılı kararıyla hüküm onanmıştır.

Dudak çevresine yapılan dolgu gibi bölge sınırına yakın uygulamalarda tablo daha belirsizdir. Burada belirleyici olan, işlemin diş ve ağız sağlığına yönelik bir tedavinin parçası mı yoksa yalnızca görünümü değiştirmeye yönelik bir estetik işlem mi olduğudur. Bu ayrım somut dosyada hasta kaydı, tedavi planı ve bilirkişi incelemesiyle yapılır.

Güzellik Merkezinde Botoks Yapılır mı?

Güzellik salonunda botoks ve dolgu yapılamaz ve bu yasak salonda hekim çalışıyor olsa bile geçerlidir. Güzellik salonları sağlık kuruluşu değildir; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında belediyeden ruhsat alan sıhhi müesseselerdir. Yönetmeliğin Ek-1’inde güzellik salonlarını düzenleyen J bölümünün yasak faaliyetler listesinde iki hüküm doğrudan bu konuya ilişkindir.

16.4 numaralı hükme göre güzellik salonunda “tıp fakültesi mezunu olan biri çalışsa bile mezoterapi, akupunktur, lipoelektro gibi her türlü invaziv girişimler ile tabip yetkisinde olan tıbbi işlemler yapılamaz”, beşeri tıbbi ürün tavsiye edilemez. 16.5 numaralı hüküm ise daha da somuttur: “Güzellik salonlarında deriye veya deri altına enjeksiyonla müdahalede bulunmayı gerektiren işlemler yapılamaz.” Botoks da dolgu da deri altına enjeksiyonla yapılan işlemlerdir.

Bu nedenle tabelasında “güzellik merkezi” yazan bir yerde botoks yaptırdıysanız iki ihtimal vardır: ya orası Sağlık Bakanlığı ruhsatlı bir poliklinik veya muayenehanedir ya da açık bir ihlal söz konusudur. Belediye ruhsatlı salonların ne yapabileceği, ne yapamayacağı ve hangi mercie şikâyet edileceği konusundaki ayrıntılar Güzellik Merkezi Nereye Şikayet Edilir? Yanık, Para İadesi ve Tazminat Davası yazımızda ele alınmıştır.

Salonda çalışan hekimin yaptığı botoks da yasak mı?

Evet. Burada sorun hekimin diploması değil, işlemin yapıldığı yerdir. Yargıtay 19. Ceza Dairesi E.2015/12719 K.2016/14647 sayılı kararında, güzellik salonlarının sağlık kuruluşu statüsünden çıkarılarak belediyelerce ruhsatlandırıldığını ve bu yerlerde “tıp fakültesi mezunu olan biri çalışsa dahi tabip yetkisinde olan tedavi işlemlerinin yapılamayacağı” kuralını hatırlatmıştır.

Hekim açısından ayrıca 2025 tarihli yönetmeliğin 28. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi önemlidir: sağlık kuruluşunun “ruhsata esas bina haricinde tamamen veya kısmen başka yerde tıbbi hizmet” vermesi yasaktır. Bir muayenehane hekiminin hafta sonları bir salonda botoks günü düzenlemesi, hem salon yönetmeliğine hem sağlık kuruluşu yönetmeliğine aykırıdır.

Evde, Otelde veya Kuaförde Yapılan Botoks

Sosyal medyada sıkça görülen “eve gelerek botoks”, “otel odasında dolgu günü” ya da kuaför koltuğunda yapılan enjeksiyon uygulamalarının hiçbiri hukuka uygun bir zemine oturmaz. Uygulayan kişi tabip değilse diplomasız tedavi suçunun konusu olabilir. Tabipse bu kez ruhsata esas bina dışında tıbbi hizmet verme yasağı ihlal edilmiş olur.

Bu tür uygulamaların bir başka riski, kullanılan ürünün kaynağının belirsiz olmasıdır. Ürün bir sağlık kuruluşunun kayıtlı tedarik zincirinden gelmediğinde, sahte veya uygun koşullarda saklanmamış ürün kullanılma ihtimali artar. Bir komplikasyon geliştiğinde ise ortada tıbbi kayıt, işlem notu ve sorumlu bir mesul müdür bulunmaz. Zarar gören kişinin hem tedavi sürecinde hem de hukuki süreçte en çok zorlandığı nokta, kimin hangi ürünü hangi dozda uyguladığını gösteren bir kaydın olmamasıdır.

Botoks İlaç, Dolgu Tıbbi Cihaz Sayılır

Botoks olarak bilinen botulinum toksini bir beşeri tıbbi üründür. Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nde “Botulismus Toksini A Tipi Ödeme Koşulları” başlığıyla ayrı bir madde bulunur ve ürün belirli tanılarda ilaç olarak geri ödeme kapsamındadır. Aynı madde Danıştay Onuncu Dairesi E.2019/1141 K.2023/5658 sayılı kararına konu olmuştur. Ürünün tıbbi niteliği, kim tarafından uygulanabileceği sorusunun da cevabını belirler.

Dolgu maddeleri ise tıbbi cihaz rejimine tabidir. Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin Ek XVI listesinde, tıbbi amacı olmasa bile deri veya mukoza altına enjeksiyonla uygulanan dolgu maddeleri de sayılmıştır. Bu ürünler estetik amaçla kullanılsa bile risk profilleri tıbbi cihazlara benzediği için aynı denetim düzenine bağlanmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik de güzellik salonlarında beşeri tıbbi ürün tavsiye edilemeyeceğini ve yetkili kurumlarca üretim izni verilen veya izinle ithal edilen ürünler dışında ürün bulundurulamayacağını, kullanılamayacağını ve satılamayacağını söyler (Ek-1 J bölümü 16.4 ve 16.9). Uygulama sonrasında elinizde ürünün kutusu, etiketi veya seri numarası varsa bunları saklamanız, olası bir şikâyet veya davada ürünün kaynağının tespiti için önem taşır.

Doktor Olmayan Kişinin Yaptığı Botoks Suç mu?

Diploması olmadan botoks veya dolgu yapan kişi hakkında 1219 sayılı Kanun’un 25. maddesi uygulanabilir. Madde şöyledir: “Diploması olmadığı hâlde, menfaat temin etmek amacına yönelik olmasa bile, hasta tedavi eden veya tabip unvanını takınan şahıs iki yıldan beş yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.”

Bu suçun iki seçimlik hareketi vardır: diplomasız olarak hasta tedavi etmek ve tabip unvanını takınmak. Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2024/3617 K.2024/10295 sayılı kararında, sanığın tabip unvanı takındığına ilişkin bir iddia yoksa suçun oluşup oluşmadığının, eylemin “hasta tedavi etmek” sayılıp sayılmadığına bakılarak belirleneceğini vurgulamıştır. Ücret alınmamış olması, maddenin lafzı gereği sonucu değiştirmez.

Eczane çalışanının yaptığı enjeksiyon kararı

Enjeksiyonun bu madde kapsamında nasıl değerlendirildiğini gösteren en yeni karar, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 13 Ekim 2025 tarihli E.2024/1613 K.2025/12353 sayılı kararıdır. Dosyada ilk derece mahkemesi, katılana enjeksiyon yapan eczane çalışanını 1219 sayılı Kanun’a muhalefetten mahkûm etmiş, bölge adliye mahkemesi ise hükmü beraat olarak düzeltmişti. Yargıtay, eczane çalışanı olan sanığın katılana enjeksiyon yaptığının sabit olduğunu belirterek “müsnet suçtan mahkumiyeti yerine” beraat kararı verilmesini hukuka aykırı buldu ve kararı bozdu.

Daha eski bir örnekte Yargıtay 4. Ceza Dairesi E.2009/1496 K.2010/6700 sayılı kararında, hekim olmadığı hâlde kendisini stajyer hekim olarak tanıtıp hastalara enjeksiyon yapan, pansuman yapan ve dikiş atan kişinin eyleminin 1219 sayılı Kanun’un 25. maddesi kapsamında tartışılmadan beraat kararı verilmesini bozma sebebi saymıştır. İki karar birlikte, diplomasız kişinin yaptığı enjeksiyonun ceza hukukunda “hasta tedavi etmek” olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.

Ceza dosyasında hangi delil aranıyor?

Yargıtay, bu suçlarda yalnızca bir cihazın ya da malzemenin işyerinde bulunmasını yeterli görmez. Güzellik salonlarında yapılan denetimlere ilişkin Yargıtay 19. Ceza Dairesi E.2015/11964 K.2016/14640 sayılı kararında, denetimde cihaz bulunmuş olmasına rağmen kullanıldığına dair bir tespit yapılmadığı ve tutanağı düzenleyenlerin müşteriye hizmet verildiğini görmediği bir dosyada, mahkûmiyetin dayandığı delillerin gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir. E.2021/3422 K.2021/6463 sayılı kararda da uygulamayı yapan kişinin sorulması ve gerekirse tanık olarak dinlenmesi istenmiştir.

Bu içtihadın şikâyetçi açısından pratik karşılığı şudur: uygulamanın gerçekten yapıldığını gösteren deliller dosyanın omurgasıdır. Randevu ve fiyat yazışmaları, ödeme dekontu, işlem öncesi ve sonrası fotoğraflar, varsa ürün kutusu ve etiket, işlem sırasında orada bulunan kişilerin bilgisi ve sonrasında başvurulan hastanenin kayıtları bu delillerin başında gelir.

Ayrıca taksirle yaralama gündeme gelir mi?

Botoks veya dolgu sonrasında yüzde kalıcı iz, sarkma, doku kaybı ya da enfeksiyon gibi bir zarar doğmuşsa, 1219 sayılı Kanun’daki suçtan ayrı olarak Türk Ceza Kanunu’nun 89. maddesindeki taksirle yaralama suçu da gündeme gelir. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır ve şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. 1219 sayılı Kanun’un 25. maddesindeki suç ise şikâyete bağlı değildir; savcılık bu suçu öğrendiğinde kendiliğinden soruşturur.

Yetkili bir hekimin yaptığı işlemde bile kusur değerlendirmesi uzman raporu olmadan yapılamaz. Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2013/25573 K.2014/19776 sayılı kararında, plastik cerrah olan sanığın katılana estetik amaçlı botoks, gerdirme ve peeling uyguladığı, katılanın yüzünde yara izleri kaldığı bir dosyada, raporun yaraların hekim hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığına dair bir saptama içermediğini belirterek Adli Tıp Kurulundan veya Yüksek Sağlık Şurasından kusur raporu alınmadan verilen beraat kararını bozmuştur.

Yetkisiz Uygulamadan Sonra Kime ve Nereye Başvurulur?

Yetkisiz bir uygulamayla karşılaştıysanız başvuracağınız merci, uygulamanın kim tarafından ve nerede yapıldığına göre değişir. Birden fazla yol birlikte kullanılabilir; biri diğerini beklemek zorunda değildir.

• Cumhuriyet Başsavcılığı: Diploması olmayan kişinin yaptığı uygulama için 1219 sayılı Kanun’un 25. maddesi kapsamında suç duyurusu yapılır. Zarar doğduysa taksirle yaralama şikâyeti de aynı dilekçede ileri sürülür.
• İl Sağlık Müdürlüğü: Ruhsatlı bir sağlık kuruluşunda hekim talimatı olmadan personelin işlem yapması, ruhsat dışı yerde tıbbi hizmet verilmesi ya da sertifikanın uzmanlık gibi kullanılması bu müdürlüğün denetim alanındadır.
• Belediye: Güzellik salonunda enjeksiyon yapılması, salonun ruhsatını veren belediyenin denetim ve yaptırım alanına girer.
• Tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi: Ödenen ücretin iadesi ve zararın tazmini için başvurulacak yerdir. Bedensel zarar içeren dosyalarda dava yolu ve zamanaşımı ayrıca değerlendirilir.

Yargıtay, bu suçlarda il sağlık müdürlüğünün (19. Ceza Dairesi E.2015/12719 K.2016/14647) ve meslek derneklerinin (19. Ceza Dairesi E.2017/1909 K.2017/8140) suçtan doğrudan zarar görmediği için davaya katılan olamayacağını kabul etmektedir. Enjeksiyon yapılan kişi ise davaya katılabilir; yukarıda anılan eczane çalışanı dosyasında bölge adliye mahkemesinin beraat kararını Yargıtay önüne taşıyan da katılan vekili olmuştur.

Kötü Sonuç Aldıysanız Tazminat Kimden İstenir?

Estetik amaçla yapılan işlemlerde Yargıtay, hekim ile hasta arasındaki ilişkiyi eser sözleşmesi olarak nitelendirmektedir. Bu nitelendirme, uygulayıcının sonucu taahhüt ettiği, kusur bulunmasa bile ortaya çıkan ayıptan sorumlu tutulabileceği anlamına gelir. Yetkisiz bir kişinin yaptığı uygulamada ise sorumluluk daha ağırdır, çünkü işlemin baştan hukuka aykırı biçimde yapılmış olması kusurun tartışılmasını büyük ölçüde gereksiz kılar.

Tazminat talebi yalnızca enjeksiyonu yapan kişiye karşı değil, işin içindeki diğer kişilere karşı da ileri sürülebilir. Sağlık kuruluşunda hekim talimatı olmadan yapılan uygulamada yönetmelik, personelle birlikte mesul müdürü ve işleteni de sorumlu sayar. Güzellik salonunda yapılan uygulamada salonu işleten, çalıştırdığı kişinin verdiği zarardan sorumludur. Serbest çalışan veya özel sağlık kuruluşunda çalışan hekimlerin mesleki mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu (1219 s.K. ek m.12) ve sigortacıya doğrudan başvuru imkânı da tahsil bakımından önem taşır.

Tazminat davasının hangi mahkemede açılacağı, davalının nasıl belirleneceği, zarar kalemleri ve zamanaşımı konuları Güzellik Merkezinde İşlemden Zarar Gördüm: Kim Sorumlu, Tazminat Davası Nasıl Açılır? yazımızda ayrıntılı biçimde anlatılmıştır. Hekimin yaptığı işlemde onam formunun sorumluluğu ortadan kaldırıp kaldırmadığı ise Estetik Ameliyat Öncesi İmzalanan Onam Formu Davayı Engeller mi? yazımızın konusudur.

Memnuniyetsizliği yazılı bildirmek neden önemli?

Eser sözleşmesinde iş sahibi, eseri işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirmek ve ayıpları uygun bir süre içinde bildirmekle yükümlüdür (TBK m.474). Eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra yüklenici, kasten gizlenen ayıplar dışında sorumluluktan kurtulabilir (TBK m.477). Bu nedenle sorun fark edildiğinde, işlemi yapan kişiye veya kuruluşa yazılı ve tarihli bir bildirim yapılması, ileride “itiraz etmedi, kabul etti” savunmasının önüne geçer. Bildirim mesaj, e-posta veya noter kanalıyla yapılabilir; önemli olan tarihinin ve içeriğinin ispatlanabilir olmasıdır.

Randevudan Önce Kontrol Edilecek Beş Nokta

Botoks kimler yapabilir bilgisini pratiğe dökmenin yolu, randevudan önce birkaç soruyu netleştirmektir. Botoks veya dolgu yaptırmayı düşünüyorsanız şu beş noktayı önceden açıklığa kavuşturmak, hem sağlık riskini hem de ileride doğabilecek bir uyuşmazlıktaki ispat sorununu azaltır.

• İşlemi kim yapacak? Uygulamayı yapacak kişinin adını ve unvanını önceden öğrenin. “Uzmanımız yapacak”, “estetisyenimiz yapacak” gibi belirsiz cevaplar bir uyarı işaretidir.
• İşlem nerede yapılacak? Yer bir tıp merkezi, poliklinik veya muayenehane olmalıdır. Tabelada ve faturada görünen ad, kuruluşun ruhsatındaki adla aynı olmalıdır; yönetmelik ruhsattaki isim dışında bir adla faaliyet gösterilmesini yasaklar.
• Hekim sizi muayene edecek mi? İşlemden önce hekimin sizi değerlendirmesi, sağlık geçmişinizi sorması ve riskleri anlatması gerekir. Doğrudan uygulama odasına alınıyorsanız bunun nedenini sorun.
• Hangi ürün kullanılacak? Ürünün adını ve mümkünse kutusunu veya etiketini görün. Uygulama sonrasında ürün bilgisinin kayda geçirilmesini isteyin.
• Belge alacak mısınız? Ödeme kuruluş adına belgelenmeli, işlem kaydı ve onam formunun bir örneği size verilmelidir. Bu belgeler, bir komplikasyon hâlinde hem tedavi eden hekim hem de hukuki süreç için ilk başvurulacak kaynaklardır.

Yetkisiz Uygulama Sonrası İlk Adımlar

Yetkisiz bir kişi tarafından yapılan botoks veya dolgudan sonra sorun yaşıyorsanız önceliğiniz sağlığınızdır. Bir sağlık kuruluşuna başvurup muayene olmak, hem tedavi için hem de zararın tıbbi kayıtla belgelenmesi için ilk adımdır. Ardından yazışmaları, ödeme belgelerini ve fotoğrafları bir arada saklamak, varsa ürün kutusunu atmamak ve uygulamayı yapan kişiye yazılı bildirim yapmak gerekir.

Ceza şikâyeti, idari başvuru ve tazminat talebinin hangi sırayla ve hangi delillerle ileri sürüleceği her dosyada farklıdır. Yetkisiz estetik uygulamalardan doğan zararlarla ilgili dosyanızın değerlendirilmesi için estetik ameliyat hatalarında tazminat sayfamızı inceleyebilir, randevu talebinizi iletişim sayfası üzerinden iletebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Botoks kimler yapabilir?

Botoks, tıp fakültesinden diplomalı bir tabip tarafından, eğitim müfredatı veya tescilli sertifikayla edindiği yetkinlik kapsamında yapılabilir. İşlemin Sağlık Bakanlığı ruhsatlı bir tıp merkezi, poliklinik veya muayenehanede yapılması gerekir. Diş hekimi ise yalnızca diş, diş eti ve ağız-çene bölgesine yönelik tedavi amaçlı uygulama yapabilir.

Dolgu kimler yapabilir?

Dolgu için de aynı kural geçerlidir. Dolgu deri altına enjeksiyonla yapılan tıbbi bir işlemdir; tabip tarafından, ruhsatlı bir sağlık kuruluşunda uygulanmalıdır. Güzellik salonunda, ev ortamında ya da kuaförde dolgu yapılması mevzuata aykırıdır.

Botoksu sadece dermatolog ve plastik cerrah mı yapabilir?

Hayır. Bu sınırlama 16 Ocak 2024 tarihli yönetmelik değişikliğiyle getirilmiş, 7 Ocak 2025 tarihli değişiklikle kaldırılmıştır. Bugün yürürlükte olan 2025 tarihli yönetmelik, hekimin eğitim müfredatı veya sertifikayla edindiği yetkinliği ölçü alır.

Hemşire botoks yapabilir mi?

Hemşire kendi kararıyla ve tek başına botoks yapamaz. Hemşirelik Kanunu hemşireye, tabibin acil hâller dışında yazılı olarak verdiği tedavileri uygulama görevi verir. Sağlık kuruluşunda hekim kararı ve talimatı olmadan hemşirenin hastaya doğrudan tıbbi hizmet sunması yasaktır.

Hemşirenin yaptığı botoksta kim sorumlu olur?

Sağlık kuruluşunda hekim talimatı olmadan yapılan uygulamadan doğan sonuçlardan hemşire ile birlikte kuruluşun mesul müdürü ve işleteni de sorumludur. Kuruluş dışında, örneğin evde veya salonda yapılan uygulamada hemşire hakkında idari para cezası ve diplomasız tedavi suçu gündeme gelebilir.

Diş hekimi botoks yapabilir mi?

Diş hekimi dişler, diş etleri ve bunlarla doğrudan bağlantılı ağız ve çene dokularına yönelik tedavi amaçlı botoks uygulayabilir. Danıştay, yüz estetiğini düzenleyen hükümlerin bu bölgedeki tedavi amaçlı uygulamaları kapsamadığını kabul etmiştir. Yüzün diğer bölgelerine yönelik estetik botoks diş hekiminin yetki alanı dışındadır.

Güzellik merkezinde botoks yapılır mı?

Belediye ruhsatlı güzellik salonlarında botoks ve dolgu yapılamaz. Yönetmelik, salonda tıp fakültesi mezunu biri çalışsa bile tabip yetkisindeki işlemleri ve deri altına enjeksiyon gerektiren işlemleri yasaklar. Tabelasında güzellik merkezi yazan yer Sağlık Bakanlığı ruhsatlı bir poliklinikse durum farklıdır.

Doktor eve gelip botoks yapabilir mi?

Hayır. Sağlık kuruluşları ruhsata esas bina dışında tamamen veya kısmen başka yerde tıbbi hizmet veremez. Ev, otel veya kuaför gibi yerlerde yapılan botoks, uygulayan kişi hekim olsa bile mevzuata aykırıdır.

Medikal estetik sertifikası olan pratisyen hekim botoks yapabilir mi?

Mülga Güzellik ve Estetik Amaçlı Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik döneminde alınmış ve tescil edilmiş sertifikası olan hekimlerin kazanılmış hakkı Danıştay kararlarıyla kabul edilmiştir. Tescil edilmemiş eski sertifikalar ile özel kurumların verdiği kısa süreli eğitim belgeleri Bakanlıkça tanınan bir sertifika değildir.

Yetkisiz botoks yapanın cezası nedir?

Diploması olmadan botoks veya dolgu yapan kişi, 1219 sayılı Kanun’un 25. maddesi uyarınca iki yıldan beş yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezasıyla yargılanabilir. Zarar doğmuşsa ayrıca taksirle yaralama suçu gündeme gelir. İşlemin ücretsiz yapılmış olması sonucu değiştirmez.

Yetkisiz botoks şikâyeti nereye yapılır?

Diplomasız uygulama için Cumhuriyet Başsavcılığına, sağlık kuruluşundaki ihlaller için İl Sağlık Müdürlüğüne, güzellik salonundaki enjeksiyon için ruhsatı veren belediyeye başvurulur. Ücret iadesi ve tazminat için tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu kullanılır.

Botoks yaptırdım, yapan kişinin yetkili olmadığını sonradan öğrendim, ne yapmalıyım?

Önce bir sağlık kuruluşunda muayene olup durumunuzu kayıt altına aldırın. Yazışma, ödeme belgesi, fotoğraf ve ürün bilgilerini saklayın. Ardından savcılığa suç duyurusu ve gerekiyorsa idari başvuru yapılabilir; zarar varsa tazminat talebi ayrıca değerlendirilir.

---

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, belirli bir olay için hukuki görüş yerine geçmez. Bir uygulamanın hangi hekimin yetkinliği içinde kaldığı, diş hekiminin yetki alanına girip girmediği ve ceza dosyasında hangi suçun oluştuğu somut olayın kayıtlarına ve bilirkişi incelemesine göre belirlenir. Anlatılan kararlar kendi olaylarına bağlıdır. Metin, 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlükte olan 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu, 19 Nisan 2025 tarihli Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ile Yargıtay ve Danıştay karar arama sistemlerinde yayımlanan kararlara dayanmaktadır. Hazırlayan: Av. Handan Sayan Özgül.