Hukuk, Vergi Hukuku

Vergi Dairesi Maaşımın Ne Kadarına Haciz Koyabilir?

Vergi Dairesi Maaşımın Ne Kadarına Haciz Koyabilir

Vergi dairesi maaş haczi uygularken maaşınızın en az dörtte birine, en fazla üçte birine haciz koyabilir; maaşınız asgari ücreti aşmıyorsa kesilecek tutar maaşın onda birini geçemez. Bu sınırlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun‘un 71. maddesinde yazılıdır ve vergi dairesinin maaşa uyguladığı her haciz bu maddeyle ölçülür. Haciz, maaşı ödeyen işverene ya da kuruma gönderilen bir haciz bildirisiyle yapılır; kesinti her ay bordrodan düşülür ve vergi dairesine aktarılır.

Makale İçeriği

En sık karşılaşılan sorun ise oran değil, maaşın yattığı banka hesabıdır. Vergi dairesinin bankalara elektronik ortamda gönderdiği haciz bildirisi hesaptaki paranın tamamını bloke edebilir. Danıştay, maaş hesabına oran gözetilmeden uygulanan bu tür hacizleri hukuka aykırı bulan kararları onamaktadır; ancak aynı hesaba maaş dışında giren paraların haczini hukuka uygun saymaktadır. Bu ayrım, haczin kaldırılması için atılacak adımı doğrudan belirler.

Kısaca

  • Vergi dairesi maaşın en az dörtte birini, en fazla üçte birini haczedebilir (6183 m.71/1).
  • Asgari ücreti aşmayan aylık gelirde haciz onda biri geçemez (6183 m.71/2).
  • Maaş hesabının tamamına konulan haciz, maaş kısmı bakımından kanundaki oranla sınırlanır; hesaba maaş dışında giren paralar ise haczedilebilir.
  • İşveren haciz bildirisine 7 gün içinde yazılı cevap vermek zorundadır.
  • Haczin kaldırılması için ödeme, tecil veya vergi mahkemesinde dava yolları vardır; dava süresi vergi mahkemesinde 30 gündür.

Vergi Dairesi Maaş Haczi Oranı Ne Kadar?

Vergi dairesi maaş haczi oranı kanunda bir aralık olarak belirlenmiştir: haczedilecek tutar maaşın üçte birinden çok, dörtte birinden az olamaz. 6183 sayılı Kanun’un “Kısmen haczedilebilen gelirler” başlıklı 71. maddesi, 1980 yılında 2347 sayılı Kanun’la bugünkü hâlini almıştır ve şöyledir:

“Aylıklar, ödenekler, her çeşit ücretler, intifa hakları ve hasılatı, ilama bağlı olmayan nafakalar, emeklilik aylıkları, sigorta ve emeklilik sandıkları tarafından bağlanan gelirler kısmen haczolunabilir. Ancak haczolunacak miktar bunların üçte birinden çok dörtte birinden az olamaz. Asgari ücreti aşmayan aylık gelirlerin onda birinden fazlası haczolunamaz.”

Bu metinden iki ayrı kural çıkar. Birincisi genel kuraldır: maaşın yüzde 25’i ile yaklaşık yüzde 33’ü arasında bir dilim haczedilir. Alt sınır dörtte bir olduğu için vergi dairesi maaşın örneğin yüzde 10’unu haczetmekle yetinemez; üst sınır üçte bir olduğu için de maaşın yarısına haciz koyamaz. İkincisi düşük gelire yönelik koruma kuralıdır: aylık geliri asgari ücreti aşmayan kişide kesinti onda biri, yani yüzde 10’u geçemez.

Aylık gelir Haczedilebilecek kısım Dayanak
Asgari ücreti aşan maaş En az dörtte bir, en çok üçte bir 6183 m.71/1
Asgari ücreti aşmayan maaş En çok onda bir 6183 m.71/2
Harcırah Kanunu’na göre yapılan ödemeler Haczedilemez 6183 m.70/12
2022 sayılı Kanun uyarınca bağlanan aylıklar Haczedilemez 6183 m.70/13

Bu oranlar İcra ve İflas Kanunu’ndaki genel maaş haczi kuralından farklıdır. İcra ve İflas Kanunu’nun 83. maddesi, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli tutar düşüldükten sonra haciz yapılacağını ve haczedilecek miktarın dörtte birden az olamayacağını söyler; bir üst sınır ya da asgari ücret istisnası öngörmez. Vergi dairesinin takibi ise 6183 sayılı Kanun’a tabidir ve hem üst sınırı hem de asgari ücret korumasını kanun koyucu ayrıca yazmıştır. Özel bir alacaklının icra dairesi aracılığıyla maaşınıza ve hesabınıza koyduğu haczin kuralları için maaş hesabıma bloke konuldu yazımıza bakabilirsiniz.

Aynı oran yalnız vergi borçlarında değil, 6183 sayılı Kanun’a göre takip edilen diğer kamu alacaklarında da uygulanır. Trafik cezası, belediye alacağı ya da SGK prim borcu nedeniyle konulan maaş haczinde de dayanak bu maddedir; trafik cezalarına ilişkin ayrıntıları trafik cezası ödeme emri yazımızda, şirketin prim borcu nedeniyle yöneticinin sorumluluğunu ise şirketin SGK borcundan kim sorumlu yazımızda anlattık.

Asgari ücret net mi brüt mü karşılaştırılır?

Kanun bu soruya açık bir cevap vermez; 71. madde yalnızca “asgari ücreti aşmayan aylık gelirler” ifadesini kullanır. Hangi tutarın karşılaştırmaya esas alınacağı bu nedenle maaş bordrosu ve haciz yazısının içeriği üzerinden değerlendirilir. Haciz yazısında kesintinin hangi tutar üzerinden hesaplandığı belirtilmemişse, işverenden bordroyu ve kesinti hesabını yazılı olarak istemek, vergi dairesine başvurmadan önce yapılması gereken ilk iştir. Asgari ücret sınırındaki bir maaşta karşılaştırmanın neye göre yapıldığı, kesintinin yüzde 10 mu yoksa yüzde 25 mi olacağını belirler.

Asgari ücreti biraz aşan maaşta kesinti neden birden artar?

Kanunun yapısı bir eşik kurar. Asgari ücreti aşmayan gelirde onda bir sınırı uygulanırken, eşiği aşan gelirde genel kural devreye girer ve haczedilecek tutar dörtte birden az olamaz. Lafız bu iki rejim arasında kademeli bir geçiş öngörmez. Bu nedenle asgari ücretin hemen üzerindeki bir maaşta kesinti, asgari ücretle çalışan birine göre oransal olarak belirgin biçimde yüksek çıkar. Maaşınız asgari ücrete yakınsa, bordrodaki ek ödemelerin ve kesintilerin karşılaştırmaya nasıl yansıtıldığını kontrol etmek bu yüzden önemlidir.

İşçiyseniz Maaşın Üçte Biri Kesilebilir mi?

Bu sorunun cevabı tartışmalıdır, çünkü iki kanun aynı konuda farklı tavan koyar. İş Kanunu’nun 35. maddesi “İşçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez” der; işçinin bakmakla yükümlü olduğu aile üyeleri için hâkimin takdir edeceği miktarı ve nafaka alacaklarını bu sınırın dışında tutar. 6183 sayılı Kanun’un 71. maddesi ise üçte bire kadar haciz imkânı tanır. İş Kanunu’na tabi bir işçinin maaşına vergi dairesinin üçte bir oranında haciz koyup koyamayacağı, hangi kanunun özel kural sayılacağına bağlıdır.

Yargı kararlarında iki yaklaşım görülür. Danıştay 13. Dairesinin E.2021/3099 K.2021/2785 ve E.2021/3101 K.2021/2777 sayılı dosyalarında aktarılan idare mahkemesi kararları, İş Kanunu’nu 6183 sayılı Kanun’a göre özel düzenleme kabul ederek işçinin ücretinin üçte birine konulan haczi hukuka aykırı bulmuştur; bu dosyalar davacının feragati nedeniyle esastan sonuçlandırılmadan ilk derece mahkemesine gönderilmiştir. Öte yandan Danıştay 9. Dairesi E.2020/6142 K.2022/4736 sayılı ve 12.10.2022 tarihli kararında, maaşın aylık bazda üçte birini geçmeyen kısmı için uygulanan haczi hukuka uygun bulan vergi mahkemesi kararını onamıştır.

Kararlara yansıyan dosyalarda vergi dairelerinin işverenlere gönderdiği maaş haczi yazıları dörtte bir oranında kesinti istemiştir. Danıştay 3. Dairesinin E.2023/3218 K.2025/2334 sayılı kararına konu dosyada vergi dairesinin yazısı, maaş asgari ücreti aşmıyorsa onda birin, aşıyorsa dörtte birin kesilmesini istemişti; Danıştay 9. Dairesinin E.2022/1404 K.2023/3971 sayılı kararına konu dosyada da haciz bildirisi maaşın dörtte birinin kesilmesini bildiriyordu. Bordronuzda dörtte birin üzerinde bir kesinti görüyorsanız, bunun hangi yazıya dayandığını öğrenmek ve İş Kanunu’nun 35. maddesini ileri sürmek mümkündür.

Kamu görevlileri bakımından durum farklıdır. Devlet memurları İş Kanunu’na tabi olmadığından, memur maaşına vergi dairesinin koyduğu haciz doğrudan 6183 sayılı Kanun’un 71. maddesindeki aralıkla değerlendirilir. Haciz bildirisi bu durumda maaşı ödeyen kuruma gönderilir.

Maaşın Hangi Kalemleri Hacze Girer?

Kanunun 71. maddesi hacze tabi gelirleri geniş sayar: aylıklar, ödenekler ve “her çeşit ücretler”. Bu ifade, düzenli maaşın yanında ücret niteliğindeki ek ödemeleri de kapsamına alır. Kanun bazı ödemeleri ise tamamen haciz dışında bırakmıştır. 70. maddeye göre Harcırah Kanunu’na göre yapılan ödemeler ve 2022 sayılı Kanun uyarınca bağlanan aylıklar haczedilemez. Aynı madde, ordu ve zabıta hizmetlerinde malul olanlara bağlanan aylıkları ve bunların dul ve yetimlerine bağlanan aylıkları da haczedilemez mallar arasında sayar.

Bir ödemenin ücret mi yoksa masraf karşılığı mı olduğu, adından çok niteliğine göre değerlendirilir. Bordroda ayrı bir kalem olarak görünen ödemelerin haciz hesabına dahil edilip edilmediğini işverenden yazılı olarak öğrenmek, fazla kesinti iddiasının ilk belgesidir. Kanunda haczedilemeyeceği yazılı bir ödemeden kesinti yapılmışsa bu kısım için haczin kaldırılması istenebilir.

Emeklilik aylıkları 71. maddede sayılsa da SGK’dan alınan aylıklar için ayrı bir kanun hükmü bulunur: 5510 sayılı Kanun’un 93. maddesi bu aylıkların yalnız SGK alacakları ve nafaka borçları için haczedilebileceğini düzenler. Danıştay 9. Dairesi E.2020/4544 K.2021/367 ve E.2020/2592 K.2021/368 sayılı kararlarında yurt dışından alınan emekli maaşının bu korumanın dışında kaldığını, ancak böyle bir maaşa da 71. maddedeki oranla haciz konulabileceğini kabul etmiştir. Emekli aylığına haciz, kendine özgü kuralları olan ayrı bir konudur.

Vergi Dairesi Maaş Hesabına Bloke Koyabilir mi?

Vergi dairesi maaşınızın yattığı banka hesabına haciz koyabilir; ancak bu haciz maaş kısmı bakımından 71. maddedeki oranla sınırlıdır. 6183 sayılı Kanun’un 79. maddesi, üçüncü kişilerdeki alacakların haczinin haciz bildirisiyle yapılacağını ve bu bildirilerin bankalara elektronik ortamda tebliğ edilebileceğini düzenler. Halk arasında “e-haciz” denen işlem budur. Banka, kendisine gelen bildiri üzerine hesaptaki tutarı bloke eder; bildiri, hesabın maaş hesabı olup olmadığını ayırt etmeden uygulanabilir.

Danıştay bu noktada açık bir çizgi izliyor. Danıştay 3. Dairesi E.2023/6427 K.2025/410 sayılı ve 06.02.2025 tarihli kararında, 71. maddedeki orana riayet edilmeden maaş hesabına uygulanan haczi hukuka aykırı bulan kararı oybirliğiyle onamıştır. Danıştay 4. Dairesi de E.2020/1096 K.2023/766 sayılı ve 16.02.2023 tarihli kararında, maaşın yatırıldığı hesaptaki tutarın tamamına oran gözetilmeden uygulanan haczi hukuka aykırı bulan kararı oyçokluğuyla onamıştır. Bu dosyada borçlunun ödeme emrine karşı açtığı dava süre aşımı nedeniyle reddedilmişti; yani ödeme emrinin kesinleşmiş olması, maaş hesabına uygulanan haczin oranının ayrıca denetlenmesine engel olmamıştır.

Maaş hesabındaki paranın tamamı korunur mu?

Hayır. Koruma, hesaba yatan maaşla sınırlıdır. Danıştay 9. Dairesi E.2020/6142 K.2022/4736 sayılı kararında onadığı vergi mahkemesi kararı, haczi üçe ayırmıştır: maaşın aylık bazda üçte birini geçmeyen kısmı ile hesaba maaş açıklaması dışında gelen bakiyeler için uygulanan haciz hukuka uygun, maaşın üçte birini aşan kısmına isabet eden haciz ise hukuka aykırı bulunmuştur. Aynı hesaba kira geliri, havale ya da başka bir ödeme geliyorsa, bu tutarlar 71. maddenin korumasından yararlanmaz.

Bu nedenle hesap hareketlerinin dökümü, maaş hesabı haczine karşı yapılacak başvurunun temel belgesidir. Hangi tutarın maaş olarak, hangi tarihte ve hangi açıklamayla yattığı dökümde görünür; bu ayrım yapılmadan “hesabımdaki paranın tamamı maaş” demek mahkemede karşılık bulmayabilir.

Mahkeme haczin tamamını mı kaldırır, aşan kısmı mı?

Danıştay 4. Dairesi E.2020/2504 K.2023/3976 sayılı ve 15.06.2023 tarihli kararında bu soruyu cevaplamıştır. Vergi mahkemesi maaş hesabının tamamına konulan haczi, işçinin ücret gelirinden mahrum kaldığı gerekçesiyle bütünüyle iptal etmiş, bölge idare mahkemesi de bu kararı onaylamıştı. Danıştay ise maaş hesabının kanun gereği kısmen haczedilebileceğini, ödeme emirleri kesinleştiğine göre kanundaki orana isabet eden haciz bakımından davanın reddedilip yalnız artan kısmın kaldırılması gerektiğini belirterek kararı oyçokluğuyla bozmuştur. Sonuç olarak dava, maaş hesabının haczini bütünüyle ortadan kaldırmaktan çok, haczi kanundaki orana indirmeye yöneliktir.

Başka Bir Maaş Haczi Varken Vergi Dairesi Öncelikli mi?

Kanunda vergi dairesine maaş haczinde mutlak öncelik tanıyan bir hüküm yoktur; buna karşılık kamu alacağı, 6183 sayılı Kanun’un 21. maddesi uyarınca önceki bir hacze iştirak edebilir. İcra ve İflas Kanunu’nun 83. maddesi, birden fazla maaş haczi varsa bunların sıraya konacağını ve öndeki haczin kesintisi bitmeden sonrakine geçilemeyeceğini söyler. 6183 sayılı Kanun’un 21. maddesi ise üçüncü kişilerin haczettiği mallar paraya çevrilmeden aynı mal üzerine amme alacağı için haciz konulursa, bu alacağın hacze iştirak edeceğini ve paranın aralarında garameten, yani alacakları oranında paylaştırılacağını düzenler.

Yargıtay bu iki hükmü maaş haczinde birlikte uygulamıştır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/4264 K.2017/6178 sayılı ve 31.05.2017 tarihli kararına konu olayda, çalışanın maaşında başka bir alacaklının haczi birinci sıradaydı ve işveren maaşın dörtte birini icra dosyasına gönderiyordu. Vergi dairesinin haciz ihbarnamesine cevap verilmemiş, işverene gönderilen ödeme emri üzerine 21.696,34 TL ihtirazi kayıtla ödenmişti. Daire, işverenin maaştan kesip vergi dairesine aktarması gereken tutarın 6183 sayılı Kanun’un 21 ve 71. maddeleri gözetilerek belirlenmesini, fazla ödeme varsa iadesini istemiş ve kararı bozmuştur. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi de E.2014/7705 K.2015/5782 sayılı kararında, SGK’nın bir hakediş alacağına haciz bildirisiyle 6183 sayılı Kanun’un 21. maddesi uyarınca hacze iştirak etmesini kabul eden kararı onamıştır; şikâyetçi, maaş, ücret ve hakediş hacizlerinde hacze iştirakin mümkün olmadığını ileri sürmüştü.

Danıştay’ın önüne gelen bir dosyada ise işveren, çalışanın maaşının dörtte birine daha önce bir belediyenin haciz koyduğunu bildirerek vergi dairesinin haczini ikinci sıraya almıştı. Danıştay 9. Dairesi E.2022/1404 K.2023/3971 sayılı kararında onadığı vergi mahkemesi kararı, işverenin sorumlu olacağı tutarın, haciz bildirisinin tebliğinden sonraki ücretler üzerinde önceki tarihli başka hacizlerin bulunup bulunmadığı araştırılarak belirlenmesi gerektiğini kabul etmiştir. Aynı maaşa birden fazla haciz geldiğinde kesintinin nasıl paylaşılacağı bu nedenle dosyadaki hacizlerin tarihine ve türüne göre ayrıca hesaplanmalıdır.

Vergi Dairesi Maaş Haczi Yazısına İşveren Nasıl Cevap Verir?

İşveren, vergi dairesinden gelen haciz bildirisine tebliğden itibaren 7 gün içinde yazılı olarak cevap vermek zorundadır. 79. maddeye göre haciz bildirisi işverene, bundan sonra çalışana yapacağı ödemeyi ancak tahsil dairesine yapabileceğini ve çalışana yapılacak ödemenin geçerli olmayacağını bildirir. İşveren, çalışana borcu olmadığını, çalışanın işte bulunmadığını veya ödemenin haczin tebliğinden önce yapıldığını ileri sürüyorsa bunu 7 gün içinde tahsil dairesine yazıyla bildirmelidir. Kanun bu bildirimin elektronik ortamda yapılabileceğini de öngörür.

Kanunun ve kararların önem verdiği bilgiler bakımından cevap yazısında şunlara yer verilmesi yararlıdır:

  • Çalışanın işyerinde çalışıp çalışmadığı, işten ayrıldıysa ayrılış tarihi.
  • Çalışanın aylık ücreti ve kesintinin hangi oran üzerinden yapılacağı.
  • Maaş üzerinde daha önce konulmuş başka hacizler varsa bunların tarihi ve dosya bilgisi.
  • Kesintinin hangi ödeme döneminden itibaren yapılacağı ve vergi dairesine aktarım tarihi.

Cevap verilmezse işveren borcun tamamından sorumlu olur mu?

Kanun, süresinde itiraz etmeyen üçüncü kişi için borcun “zimmetinde” sayılacağını söyler. Danıştay ise bu sonucu, işverenin çalışanın tüm vergi borcunu üstlenmesi şeklinde uygulamamaktadır. Danıştay 9. Dairesi E.2022/1404 K.2023/3971 sayılı ve 26.10.2023 tarihli kararında, 7 gün içinde cevap vermeyen işveren adına 245.000 TL’lik borcun tamamı için düzenlenen ödeme emrini iptal eden kararı onamıştır; ilk derece mahkemesi işverenin sorumluluğunun, çalışana ödediği ücretin haczedilebilir dörtte birine isabet eden tutarla sınırlı olduğunu belirtmişti. Danıştay 3. Dairesi E.2023/3218 K.2025/2334 sayılı ve 16.05.2025 tarihli kararında da çalışanın 13.140.035,69 TL’lik borcunun tamamı için işverene ödeme emri düzenlenip taşınmazına haciz konulmasını hukuka aykırı bulan kararı onamıştır.

Bu çizginin karşı görüşü de vardır. Danıştay 3. Dairesi E.2021/858 K.2023/745 sayılı ve 09.03.2023 tarihli kararında, süresinden sonra cevap veren ve çalışanın işten ayrıldığını bildiren işverene borcun tamamına yakın kısmı için düzenlenen ödeme emirlerinin iptalini oyçokluğuyla onamıştır; karşı oy yazan üye, 7 günlük süre geçtiğine göre borcun zimmette sayılmasının kanunun gereği olduğunu belirtmiştir. Danıştay 9. Dairesi E.2021/4513 K.2023/945 sayılı kararında ise, işverenin çalışana gerçekten borcu olup olmadığı araştırılmadan yalnız çalışanın sigortalı olduğundan hareketle düzenlenen ödeme emrinin iptalini onamıştır.

Süre kaçırıldıysa işverenin başvurabileceği yol

7 günlük süreyi kaçıran işveren, 79. maddeye göre haciz bildirisinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemelerde menfi tespit davası açarak çalışana o tarihte borçlu olmadığını ispat edebilir. Davada haksız çıkan üçüncü kişi aleyhine, haksız çıktığı tutarın yüzde 10’u oranında tazminata hükmolunur. İşverene ödeme emri düzenlenmişse, bu ödeme emrine karşı vergi mahkemesinde açılacak davada da yukarıdaki kararlarda kabul edilen sınır ileri sürülebilir.

Vergi Dairesi Maaş Haczi Nasıl Kaldırılır?

Vergi dairesi maaş haczi borç ödendiğinde, tecil edildiğinde ya da haczin hukuka aykırılığı yargı kararıyla tespit edildiğinde kalkar. Hangi yolun uygun olduğu, borcun kendisine itirazınız olup olmadığına ve haczin oranının doğru uygulanıp uygulanmadığına göre değişir.

Borç ödenir ya da taksitlendirilirse

Borcun tamamı ödendiğinde haczin dayanağı ortadan kalkar ve haciz kaldırılır. Borcu tek seferde ödeyemiyorsanız 6183 sayılı Kanun’un 48. maddesindeki tecil yoluna başvurabilirsiniz. Bu maddeye göre vadesinde ödeme veya haczin uygulanması borçluyu çok zor duruma düşürecekse, yazılı başvuru ve teminat gösterilmesi şartıyla borç faiz alınarak 72 ayı geçmemek üzere tecil edilebilir. Teminat aranmayan tutar kanunda bir milyon Türk lirasıdır; 13 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu tutarın on milyon Türk lirası olarak uygulanmasına karar verilmiştir. Haciz uygulanmışsa haczedilen mal değeri tutarınca teminat yerine geçer ve tecil edilen borcun tamamını karşılayan hacizler, yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır.

Yapılandırma kanunları ise haciz konusunda her seferinde kendi hükmünü koyar. Danıştay 9. Dairesi E.2025/2625 K.2025/3992 sayılı kararında, 7256, 7326 ve 7440 sayılı yapılandırma kanunlarının, yapılandırma ihlal edildiğinde daha önce başlamış takip işlemlerinin kaldığı yerden devam edeceğini öngördüğünü, 7143 sayılı Kanun’da ise böyle bir hüküm bulunmadığını belirtmiştir. Yapılandırma başvurusu yapmadan önce, ilgili kanunun mevcut hacizler hakkında ne söylediği okunmalıdır.

Haciz oranı aşılmışsa

Kesinti 71. maddedeki sınırı aşıyorsa ya da maaş hesabının tamamı bloke edilmişse, önce tahsil dairesine yazılı başvuru yaparak fazla kısmın kaldırılmasını istemek mümkündür. Başvuru reddedilir ya da cevapsız kalırsa bu işleme karşı vergi mahkemesinde dava açılabilir. Danıştay 9. Dairesi E.2025/2625 K.2025/3992 sayılı kararına konu dosya da, maaş hesabına uygulanan haczin kaldırılması için yapılan başvurunun zımnen reddine karşı açılmış bir davadır. Haciz işlemine doğrudan dava açmak da mümkündür; İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesine göre vergi mahkemesinde dava açma süresi 30 gündür ve bu süre işlemin tebliğ tarihini izleyen günden başlar.

Borcun kendisine itirazınız varsa

Hacze karşı açılan davada borcun esasının tartışılıp tartışılamayacağı, ödeme emrinin kesinleşip kesinleşmediğine bağlıdır. Ödeme emri usulüne uygun tebliğ edilmiş ve 15 gün içinde dava açılmamışsa, haciz aşamasında “bu borç bana ait değil” iddiası dinlenmez; buna karşılık ödeme emri hiç tebliğ edilmemişse veya tebliğ usulsüzse haciz iptal edilebilir. Bu ayrımı vergi ödeme emrine itiraz etmezsem ne olur yazımızda kararlarıyla anlattık. Haciz bir şirketin vergi borcu nedeniyle maaşınıza geldiyse, savunmanın içeriği şirketin vergi borcundan müdürün sorumluluğu yazımızda ele alınmıştır; aracınıza konulan haciz için ise araç üzerindeki haciz nasıl kaldırılır yazımıza bakabilirsiniz.

Kararlarda Vergi Dairesi Maaş Haczi

Aşağıdaki tablo, yazıda dayandığımız kararları maaş haczinin hangi yönüne ilişkin olduklarına göre bir arada gösterir.

Karar Konu Sonuç
Danıştay 3. D. E.2023/6427 K.2025/410 (06.02.2025) Maaş hesabına oran gözetilmeden e-haciz Haciz hukuka aykırı; onama
Danıştay 4. D. E.2020/1096 K.2023/766 (16.02.2023) Ödeme emri davası süre aşımından reddedilen borçlunun maaş hesabının tamamına haciz Maaş hesabına tamamen uygulanan haciz hukuka aykırı; oyçokluğuyla onama
Danıştay 9. D. E.2020/6142 K.2022/4736 (12.10.2022) Kanuni temsilcinin maaş hesabına e-haciz Maaşın üçte birini aşan kısım iptal; maaş dışı bakiyelerde haciz hukuka uygun
Danıştay 4. D. E.2020/2504 K.2023/3976 (15.06.2023) Maaş hesabına haczin tümden iptali Tümden iptal değil, oranı aşan kısmın kaldırılması gerekir; oyçokluğuyla bozma
Danıştay 9. D. E.2022/1404 K.2023/3971 (26.10.2023) 7 gün içinde cevap vermeyen işverene 245.000 TL ödeme emri İşverenin sorumluluğu ücretin haczedilebilir kısmıyla sınırlı; iptal onandı
Danıştay 3. D. E.2023/3218 K.2025/2334 (16.05.2025) İşverene çalışanın tüm borcu için ödeme emri ve taşınmaz haczi Haciz kaldırıldı; onama
Danıştay 3. D. E.2021/858 K.2023/745 (09.03.2023) Süresinden sonra cevap veren, çalışanı ayrılan işveren Ödeme emirleri iptal; oyçokluğuyla onama, karşı oy zimmet görüşünde
Yargıtay 17. HD E.2015/4264 K.2017/6178 (31.05.2017) Önceki icra haczi varken vergi dairesine ödeme Kesinti 6183 m.21 ve 71’e göre hesaplanmalı; bozma
Yargıtay 23. HD E.2014/7705 K.2015/5782 (10.09.2015) Hakediş alacağına SGK’nın hacze iştiraki Hacze iştirak kabul edildi; onama
Danıştay 9. D. E.2020/4544 K.2021/367 (28.01.2021) Yurt dışından alınan emekli maaşının hesabına haciz 71. maddeye göre kısmen haczedilebilir; hesabın tamamına haciz hukuka aykırı

Maaş Haczi Yazısı Elinize Geçtiyse Kontrol Edin

Maaşınızdan kesinti başladığında ya da hesabınız bloke edildiğinde, itiraz değerlendirmesi belgeler üzerinden yapılır. Şu belgeleri toplamak süreci hızlandırır:

  • İşverenden kesintinin dayandığı haciz bildirisinin tarihini ve sayısını isteyin.
  • Son birkaç aya ait bordronuzu alın; kesintinin hangi tutar üzerinden ve hangi oranla hesaplandığına bakın.
  • Maaşınız asgari ücrete yakınsa, karşılaştırmanın hangi tutara göre yapıldığını işverenden yazılı olarak öğrenin.
  • Maaş üzerinde başka hacizler varsa bunların tarihlerini ve kesintilerin hangi dosyalara gittiğini öğrenin.
  • Banka hesabınız bloke edildiyse, bloke tarihini kapsayan hesap dökümünü alın ve maaş olarak yatan tutarları işaretleyin.
  • Haczin dayandığı ödeme emrinin size hangi tarihte ve hangi adreste tebliğ edildiğini vergi dairesinden öğrenin.
  • Bordroda harcırah gibi haczedilemeyen ödemeler varsa bunların kesinti hesabına katılıp katılmadığını kontrol edin.
  • Tahsil dairesine yaptığınız başvurunun tarihini belgeleyin; dava süresinin hesabı bu tarihe göre yapılır.

Maaşınızdan Fazla Kesinti Yapılıyorsa Süreyi Kaçırmayın

Haciz işlemine karşı vergi mahkemesinde dava açma süresi 30 gündür ve her ay devam eden bir kesinti, bu sürenin beklemekle uzayacağı anlamına gelmez. Maaş hesabınızın tamamı bloke edildiyse ya da bordronuzdaki kesinti dörtte bir veya üçte bir sınırını aşıyorsa, hesap dökümü ve bordro bir arada incelenerek hangi kısmın kaldırılmasının istenebileceği belirlenmelidir. Vergi dairesi takiplerinde yürüttüğümüz çalışmaları vergi hukuku avukatı sayfamızda inceleyebilir, haciz yazısı ve hesap dökümünüzle iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşarak görüşme günü belirleyebilirsiniz.

Bu yazı ne değildir? Somut bir haczin hukuka uygun olup olmadığına dair bir değerlendirme değildir; oranlar ve kararlar genel bilgilendirme niteliğinde bir çerçeve sunar, sizin dosyanızdaki sonuç haciz yazısı, bordro ve tebliğ belgeleri incelenmeden söylenemez.

Sık Sorulan Sorular

Vergi dairesi maaşın ne kadarına haciz koyabilir?

6183 sayılı Kanun’un 71. maddesine göre en az dörtte birine, en fazla üçte birine haciz koyabilir. Aylık geliri asgari ücreti aşmayan kişide haczedilecek tutar onda biri geçemez.

Vergi dairesi maaşın tamamına haciz koyabilir mi?

Hayır. Maaş yalnız kanundaki oranda haczedilebilir. Danıştay, maaş hesabına oran gözetilmeden uygulanan hacizleri hukuka aykırı bulan kararları onamıştır.

Vergi dairesi maaş hesabına bloke koyabilir mi?

Koyabilir, ancak hesaba yatan maaş bakımından haciz 71. maddedeki oranla sınırlıdır. Aynı hesaba maaş dışında giren paralar için uygulanan haciz ise Danıştay kararlarında hukuka uygun bulunmuştur.

Asgari ücretle çalışanın maaşına vergi dairesi haciz koyabilir mi?

Koyabilir, fakat asgari ücreti aşmayan aylık gelirin onda birinden fazlası haczolunamaz (6183 m.71/2). Kanun karşılaştırmanın net mi brüt mü yapılacağını açıkça belirtmez; bordro ve haciz yazısı birlikte kontrol edilmelidir.

Maaş haczinde vergi dairesi öncelikli mi?

Kesin bir öncelik kuralı yoktur. 6183 sayılı Kanun’un 21. maddesi kamu alacağının önceki hacze iştirakini ve garameten paylaşımı öngörür; Yargıtay maaş haczinde kesintinin bu madde ile 71. madde birlikte gözetilerek hesaplanmasını istemiştir.

İşçi maaşının üçte biri vergi borcu için kesilebilir mi?

Tartışmalıdır. İş Kanunu’nun 35. maddesi işçi ücretinin dörtte birinden fazlasının haczedilemeyeceğini söyler; bazı idare mahkemeleri bu hükmü özel kural sayarak üçte birlik haczi hukuka aykırı bulmuştur. Danıştay 9. Dairesi ise üçte bire kadar haczi hukuka uygun bulan bir kararı onamıştır.

Vergi dairesi maaş haczine itiraz nasıl yapılır?

Önce tahsil dairesine yazılı başvuru yapılarak fazla kesintinin kaldırılması istenebilir. Başvuru reddedilirse veya cevap verilmezse ya da doğrudan haciz işlemine karşı vergi mahkemesinde 30 gün içinde dava açılabilir.

Vergi dairesi maaş haczi nasıl kaldırılır?

Borç ödendiğinde, 6183 sayılı Kanun’un 48. maddesine göre tecil edildiğinde ya da vergi mahkemesi haczi hukuka aykırı bulduğunda kalkar. Tecilde borcun tamamını karşılayan hacizler, yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır.

İşveren vergi dairesi maaş haczi yazısına kaç günde cevap verir?

Haciz bildirisinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde yazılı olarak cevap vermek zorundadır. Bu cevap elektronik ortamda da verilebilir.

İşveren cevap vermezse çalışanın tüm vergi borcunu öder mi?

Kanun süresinde itiraz edilmezse borcun işverenin zimmetinde sayılacağını söyler. Danıştay ise işverenin sorumluluğunu, çalışana ödediği ücretin haczedilebilir kısmıyla sınırlayan kararları onamaktadır; bu konuda karşı oy da bulunmaktadır.

Şirketin vergi borcundan dolayı maaşa haciz gelir mi?

Şirketin ortağı veya kanuni temsilcisi sıfatıyla adınıza ödeme emri düzenlenip kesinleşmişse maaşınıza da haciz konulabilir. Bu durumda da haciz 71. maddedeki oranla sınırlıdır.

Harcırah ödemesine haciz konulabilir mi?

Hayır. 6183 sayılı Kanun’un 70. maddesine göre Harcırah Kanunu’na göre yapılan ödemeler haczedilemez.