Sağlık Turizmi Firmasıyla Yaptırdığım Estetik Kötü Çıktı, Kimi Dava Ederim?

Sağlık turizmi estetik sorumluluk kuralları 26 Nisan 2025’te yürürlüğe giren Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik ile yeniden yazıldı: hastanın Türkiye’de aldığı sağlık hizmetinden sağlık tesisi, aracılık hizmetlerinden aracı kuruluş, sunulan hizmetin türüne göre sorumludur ve ameliyat sonrası komplikasyonlar ile tıbbi kötü uygulamalar da bu sorumluluğun içindedir. Bu yüzden kötü sonuçlanan bir estetikte davalı çoğu dosyada ameliyatı yapan hastane veya klinik ile hekimdir; sağlık turizmi firması ise ameliyatı kendi adına sattıysa, parayı kendisi tahsil ettiyse ya da hastaneyi yanlış tanıttıysa davaya dahil edilir. Yargıtay 2025’te verdiği bir kararda, aracı firmanın “hasta ile aramızda sözleşme yok” savunması üzerine husumetten reddedilen davayı bozdu ve aracı firmaya da husumet yöneltilebileceğini söyledi.

Yönetmelik yalnız yabancıları değil, Türk vatandaşı olup yurt dışında yaşayanları da kapsar; Almanya’da, Hollanda’da ya da İngiltere’de yaşayıp estetik için Türkiye’ye gelen bir gurbetçi de aynı haklara sahiptir. Aşağıda davalı haritası, aracı firmanın sorumluluk sınırı, zorunlu komplikasyon sigortasının neyi karşılamadığı, şikâyet kanalları, yurt dışından dava açarken karşılaşılacak usul engelleri ve süreler tek tek ele alınıyor.

Sağlık Turizmi Estetik Sorumluluk Kimde?

Sağlık turizmi estetik sorumluluk dosyasında üç ayrı taraf vardır ve her biri farklı bir borçtan sorumludur. Yönetmeliğin 6. maddesinin üçüncü fıkrası bunu açıkça söyler: uluslararası sağlık turistinin ülkemizde bulunduğu süre içinde alacağı sağlık hizmeti ve aracılık hizmetlerinden sağlık tesisi ve aracı kuruluş, sunulan hizmetin türüne bağlı olarak sorumludur; sunulan sağlık hizmeti sonrası ortaya çıkabilecek komplikasyon ve tıbbi kötü uygulamalar da bu sorumluluk kapsamındadır.

Bu cümle iki şey söyler. Birincisi, komplikasyon “hastanın şansızlığı” diye sorumluluğun dışına atılamaz; komplikasyon da tesisin sorumluluk alanındadır. İkincisi, aracı firma hastanenin her işinden otomatik olarak sorumlu tutulmaz; neyin sorumluluğunu üstlendiği, hangi hizmeti sunduğuna bakılarak belirlenir.

Taraf	Neyden sorumlu?	Dayanak	Davada ne zaman yer alır?
Hastane veya klinik (sağlık tesisi)	Ameliyat, bakım, komplikasyon yönetimi, hekimin ve personelin hatası	Yönetmelik m.6/3; TBK m.66, 116; 6502 m.13-15	Hemen her dosyada
Ameliyatı yapan hekim	Kendi tıbbi müdahalesi, aydınlatma, sonuç taahhüdü	TBK m.470-478 (estetikte eser), m.502-506 (tedavide vekâlet)	Kişisel kusur veya sonuç taahhüdü iddiasında
Aracı kuruluş (sağlık turizmi firması)	Danışmanlık, tesis organizasyonu, konaklama, ulaşım, transfer; kendi adına sattığı ameliyat	Yönetmelik m.4/a, 6/2-3; 6502 m.3/ı; TBK m.116	Bedeli kendisi aldıysa, hastane adına hareket ettiyse, yanlış bilgi verdiyse
Hekimin veya tesisin sigortacısı	Mesleki mali sorumluluk teminatı	1219 s.K. ek m.12; TTK m.1478	Sigorta bedeli kadar, doğrudan dava ile

Hastanenin hekimin hatasından neden sorumlu olduğu, hekimin ne zaman ayrıca davalı gösterilmesi gerektiği ve özel hastane ile devlet hastanesi ayrımı sağlık turizmine özgü değildir; bu genel kurallar malpraktis davası kime karşı açılır yazımızda ayrıntılı anlatılıyor. Bu yazı, sağlık turizminin hasta açısından kurduğu ek katmana odaklanıyor: aracı firma, zorunlu sigorta ve yurt dışında yaşayan hastanın usul sorunları. Yönetmeliğin tam metnine Resmî Gazete’nin 26.04.2025 tarihli 32882 sayılı nüshasından, tüketici hükümlerine ise 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun sayfasından ulaşabilirsiniz.

Aracı Firma Sadece Organizasyon Yaptığını Söylüyorsa

Aracı firmaların ileri sürdüğü savunmalardan biri, hasta ile arasında sözleşme olmadığı, yalnız transfer ve otel ayarladığı ve tazminatın hastaneye ya da hekime yöneltilmesi gerektiğidir. Yargıtay bu savunmayı, firmanın gerçekte nasıl çalıştığı araştırılmadan kabul etmiyor.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 06.05.2025 tarihli kararına konu dosyada (2025/1157 E., 2025/1845 K.) Hollanda uyruklu hastanın dava dilekçesindeki anlatıma göre, sosyal medya ve bir internet sitesi üzerinden ulaştığı firma kendisine havaalanından otele, otelden hastaneye ulaşımı sağlayabileceklerini söylemiş, hasta implant ve zirkonyum için firmaya avro ve dolar cinsinden ödeme yapmıştı. Hasta, ülkesine döndükten sonra dişlerinin düştüğünü ve iltihaplandığını ileri sürdü. Firma, hasta ile arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, kendilerinin yalnızca sağlık turizmi yapan bir şirket olduğunu ve davanın tedaviyi yapan doktora ve hastaneye açılması gerektiğini savundu. İlk derece mahkemesi davayı pasif husumet yokluğundan reddetti, bölge adliye mahkemesi de istinafı reddetti.

Yargıtay kararı bozdu. Gerekçesinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un tüketici işlemi tanımına eser, simsarlık ve vekâlet sözleşmelerinin de girdiğini hatırlattı; ödeme makbuzlarında firmanın kullandığı ismin kaşesi bulunduğunu not etti ve “bu site üzerinden davacı ile sözleşme ilişkisine geçilmesi nedeniyle 6502 sayılı yasa gereğince aracı pozisyonundaki davalı şirkete husumet yöneltilmesi mümkündür” dedi. Mahkemeden istenen, internet sitesinin ve sosyal medya hesaplarının davalı şirkete ait olup olmadığının araştırılması ve aitse davanın esasına girilmesiydi.

Kararın alıntıladığı tüketici işlemi tanımı, ticari amaçla hareket edenle birlikte onun adına ya da hesabına hareket eden kişileri de sayar. Aynı maddedeki sağlayıcı tanımı da tüketiciye hizmet sunanı ve hizmet sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi kapsar (6502 m.3). Ameliyatı satan, parayı tahsil eden, hastanın sorularını yanıtlayan ve hastaneyi seçen firma, ameliyatı bizzat yapmasa bile bu tanımın içine girebilir.

Paranızı kime ödediniz, makbuzu kim kesti?

Davalı belirlenirken ilk bakılacak belge ödeme kaydıdır. Yönetmeliğin 12. maddesi sağlık tesisine, hizmet alan kişi için satış fişi veya fatura ile birlikte hizmetin ayrıntılı dökümünü ve birim fiyatlarını gösteren belge düzenleme yükümlülüğü getirir. Aracı kuruluş da konaklama, ulaşım, transfer, tercümanlık ve danışmanlık için talep ettiği ücretlerin ayrıntılı dökümünü vermek zorundadır.

Paket fiyatın tamamı aracı firmanın hesabına ödenmişse ve hastaneden size ayrı fatura kesilmemişse, ameliyatı size satan taraf büyük olasılıkla aracı firmadır. Hastane faturası sizin adınıza düzenlenmiş, aracı firma yalnız kendi hizmet bedelini almışsa, tıbbi sonuçtan doğan talep hastaneye yöneltilir; aracı firma ise kendi hizmetindeki eksiklikten sorumlu kalır. İki durumun karıştığı dosyalarda iki tarafın birlikte davalı gösterilmesi, husumet nedeniyle ret riskini azaltır.

Sağlık turizmi firmasının kendi hatası sayılan durumlar

Aracı firma, ameliyatı kendisi satmamış olsa bile kendi işinden doğan zarardan sorumludur. Yönetmelik aracı kuruluşu yalnızca yetki belgeli bir tüzel kişi olarak tanımlar (m.4/a) ve yetki belgesini USHAŞ’ın (Uluslararası Sağlık Hizmetleri A.Ş.) vermesini şart koşar (m.5/1). Sağlık tesisinin de aracı kuruluşça yürütülmesi gereken işleri yetki belgesi olmayan kişi ve kuruluşlardan alması yasaktır (m.6/1-e).

Bu kurallardan aracı firmanın kendi sorumluluğu şu durumlarda doğabilir:

• Yetki belgesi olmayan bir tesise veya ruhsatsız bir yere hasta yönlendirmek,
• Ameliyatı yapacak kişinin uzmanlığı, hastanenin akreditasyonu veya fiyata dahil olan hizmetler hakkında gerçeğe aykırı bilgi vermek,
• Tercümanlık hizmetini üstlenip onam görüşmesinin hastanın anlayacağı dilde yapılmamasına yol açmak,
• Taburculuk sonrası kontrol, transfer ya da konaklama gibi taahhüt ettiği hizmetleri yerine getirmemek.

Sosyal medyada kendini “koordinatör” diye tanıtan ve arkasında yetki belgeli bir şirket bulunmayan kişiler yönetmeliğin aracı kuruluş tanımına girmez. Bu durumda o kişiyle çalışan hastanenin yönetmeliğe aykırı davranıp davranmadığı da ayrıca sorgulanır.

Hastane ile aracı firma arasındaki sözleşme ne işe yarar?

Hastane ile aracı firma arasında komisyon esaslı bir sağlık turizmi aracılık sözleşmesi bulunabilir. Bu sözleşmenin hukuki niteliği Yargıtay dairelerinde bile farklı değerlendirildi: aynı dosyada 11. Hukuk Dairesi sözleşmeyi hizmet sözleşmesi sayarak dosyayı 6. Hukuk Dairesine gönderdi (2025/5072 E., 2025/5712 K.), 6. Hukuk Dairesi ise ticari komisyonculuk sözleşmesi niteliğinde gördü ve dosyayı Hukuk İşbölümü İnceleme Kuruluna yolladı (2025/3184 E., 2025/3283 K.). Hasta için bu ayrımdan çok, sözleşmenin varlığı önemlidir: hastanenin hasta getiren firmaya komisyon ödediğini gösteren bir sözleşme, firmanın hastane hesabına hareket ettiğini göstermek için delil olarak ileri sürülebilir. Belge hastanın elinde değilse, davada karşı taraftan getirtilmesi talep edilebilir.

Müteselsil Sorumluluk Ne Zaman Doğar?

Sağlık turizmi firmasının hastaneyle birlikte müteselsilen sorumlu olduğu iddiası, yönetmelikte karşılığı olan bir kural değildir. Yürürlükteki 2025 yönetmeliği sorumluluğu hizmetin türüne göre paylaştırır, 13.07.2017 tarihli ve yürürlükten kaldırılan önceki yönetmelikte de müteselsil sorumluluk hükmü bulunmuyordu.

Birlikte sorumluluk ise Türk Borçlar Kanunu’ndan kurulabilir. TBK m.61’e göre birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde haklarında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır. Hastane kötü ameliyattan, aracı firma ise hastayı yanlış bilgiyle o ameliyata yönlendirmekten sorumluysa, aynı zarar için ikisinden de tamamı istenebilir. Bunun için her birinin kendi sorumluluk sebebinin ayrı ayrı ispatlanması gerekir.

İkinci yol, ameliyatın aracı firma tarafından paket fiyatla kendi adına satıldığı durumdur. Bu durumda hekim ve hastane, aracı firmanın borcunu ifa ettiği yardımcı kişiler konumunda sayılabilir ve TBK m.116 uyarınca borçlu, yardımcılarının işi yürüttükleri sırada diğer tarafa verdikleri zararı gidermekle yükümlüdür.

Tıbbi sonuçlardan sorumlu olmadığını söyleyen madde geçerli mi?

Aracı firma sözleşmelerinde yer alabilen, tıbbi sonuçlardan ve hekim hatalarından şirketin sorumlu olmadığını söyleyen madde, firmanın ameliyatı kendi adına sattığı durumda büyük ölçüde etkisizdir. TBK m.116/3 açıktır: uzmanlığı gerektiren bir hizmet, meslek veya sanat ancak kanun veya yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütülebiliyorsa, borçlunun yardımcı kişilerin fiillerinden sorumlu olmayacağına ilişkin anlaşma kesin olarak hükümsüzdür. Hekimlik izinle yürütülen bir meslektir.

Firma ameliyatı satmamış, yalnız aracılık etmişse bu madde zaten firmanın kendi alanını tarif eder; hastaneye karşı talebi etkilemez. Her iki durumda da sorumsuzluk maddesi, hastanın hastane ve hekime karşı haklarını ortadan kaldırmaz.

Otel, transfer ve ameliyat birlikte satıldıysa paket tur kuralları uygulanır mı?

Belirsizdir. 6502 sayılı Kanun’un 51. maddesi, ulaştırma, konaklama ve bunlara bağlı olmayan “başka turizm hizmetleri”nden en az ikisinin her şey dahil fiyatla satıldığı sözleşmeleri paket tur sayar ve paket tur düzenleyicisini sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle tüketicinin uğradığı her türlü zarardan sorumlu tutar (m.51/8). Bir tıbbi müdahalenin bu fıkradaki “turizm hizmeti” sayılıp sayılmayacağına ilişkin yayımlanmış bir Yargıtay kararına ulaşamadık. Ulaşım ve konaklama ayağındaki aksaklıklar için paket tur hükümleri güçlü bir dayanaktır; ameliyatın kendisi bakımından ise sonucu mahkemenin nitelendirmesi belirler.

Estetik Kötü Çıktı mı, Komplikasyon mu, Hata mı?

Sağlık turizmi estetik sorumluluk tartışmasında ölçüt, Türkiye’de yapılan her estetikte uygulanan ölçütün aynısıdır: yalnız görünümü değiştirmeye yönelik müdahale eser sözleşmesi sayılır ve hekim belirli bir sonucu taahhüt etmiş kabul edilir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, hekime atfedilebilir bir kusur bulunmadığını söyleyen raporun bu davalarda tek başına yeterli olmadığını, hastanın estetik ve sağlık beklentisinin karşılanıp karşılanmadığının, edimin tam yerine getirilip getirilmediğinin ve komplikasyonda aydınlatma ile komplikasyon yönetiminin doğru yapılıp yapılmadığının ayrıca araştırılması gerektiğini söylüyor (2023/4376 E., 2025/734 K.). Bu ölçütün ayrıntıları estetik ameliyatta doktor sonucu garanti etmiş sayılır mı yazımızda yer alıyor.

Sonuçtan yalnızca hoşnut olmamak ile ayıplı sonuç aynı şey değildir. Ücretin geri istenebileceği durumlar estetik ameliyat ücret iadesi yazımızda, düzeltme ameliyatının masrafını kimin karşılayacağı ise revizyon ameliyatı masrafı yazımızda ele alınıyor.

Sağlık turizmine özgü bir nokta aydınlatmanın dilidir. Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 18. maddesine göre bilgi, hastanın sosyal ve kültürel düzeyine uygun olarak anlayabileceği şekilde verilir. Yalnız Türkçe hazırlanmış ve tercüman eşliğinde okunduğu belgelenmemiş bir onam formu, yabancı ya da Türkçeyi iyi bilmeyen bir hasta için aydınlatmanın yapıldığını ispatlamakta zayıf kalır. Onam formunun neyi kanıtlayıp neyi kanıtlamadığı estetik ameliyat öncesi imzalanan onam formu davayı engeller mi yazımızda anlatılıyor.

Komplikasyon Sigortası Hastaya Ne Sağlar, Ne Sağlamaz?

Yönetmeliğin 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre uluslararası sağlık turizmi kapsamında ameliyathane ortamında yapılacak cerrahi ve girişimsel işlemler için sağlık tesisi tarafından komplikasyon sigortası yaptırılması zorunludur. Geçiş süresi 31.12.2025’te doldu (geçici m.1/2); 2026’da yapılan ameliyatlarda bu sigortanın bulunması gerekir.

Bu sigorta bir sorumluluk sigortası değildir; incelediğimiz örnekte seyahat sağlık sigortası genel şartlarına ek olarak düzenlenmiş ve ameliyattan sonra gelişen tıbbi komplikasyonun tedavi masraflarını karşılayan bir üründür. Piyasadaki poliçelerden birinin 20.01.2026’dan itibaren uygulanan özel şartları, teminatın kapsamını ve sınırını şöyle çiziyor:

• Kimi kapsar: Yurt dışında ikamet eden ve sağlık turizmi amacıyla Türkiye’ye gelen sigortalıları. Estetik planında poliçe 365 gün geçerlidir.
• Neyi karşılar: Komplikasyonun revizyon ameliyatı veya girişimle tedavisi, buna bağlı ilaç ve tetkik, komplikasyon tedavisi için ülkenizden Türkiye’ye gelişte ekonomik sınıf uçak bileti, komplikasyon nedeniyle zorunlu hale gelen konaklama (muafiyetli) ve ek teminat alınmışsa kendi ülkenizde yapılan küçük müdahaleler.
• Neyi karşılamaz: Tıbbi uygulama hatası (malpraktis) kaynaklı harcamalar; onam formunda bildirilmemiş komplikasyonlar; estetik ameliyatlarda kişisel beğeni nedeniyle oluşan memnuniyetsizliklerin giderilmesi için yapılan ikincil girişimler; akredite olmayan, ruhsatsız kurumlarda veya tıp diploması olmayan kişilerce yapılan işlemler; estetikte 12 aydan sonra ortaya çıkan komplikasyonlar; ilk ameliyatın yapıldığı kurum dışında yapılan düzeltici girişimler.

Bu tablo hastaya iki şey söyler. Sonuç hekim hatasından kaynaklanıyorsa komplikasyon sigortası bu zarar için başvurulacak yer değildir; yol, hastaneye ve hekime karşı tazminat talebidir. Komplikasyon sigortasından yararlanmak isteyen hasta ise incelenen poliçede düzeltme için kural olarak aynı kuruma dönmek zorundadır; başka bir hekimde yaptırılan düzeltme sigortadan karşılanmayabilir ama hastaneye karşı açılacak davada masraf kalemi olarak istenebilir.

Teminatların ürüne göre değiştiğini de not etmek gerekir. Poliçenizin bir örneğini ve sertifikayı hastaneden isteyin; sigortalı olarak adınızın yazılı olup olmadığını ve estetik planının kapsamını oradan kontrol edin.

Hekimin mesleki sorumluluk sigortasına doğrudan dava açılabilir mi?

Evet. Komplikasyon sigortasından ayrı olarak 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un ek 12. maddesi hekimlere mesleki mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirir; özel sağlık kuruluşlarında çalışanlar için bu sigortayı kuruluş yaptırır. Zarar gören, zararının sigorta bedeline kadar olan kısmını TTK m.1478 uyarınca doğrudan sigortacıdan isteyebilir. Malpraktis iddiasında komplikasyon sigortasının değil, bu sigortanın devreye girmesi beklenir.

Sağlık Turizmi Şikayet Nereye Yapılır?

Sağlık turizmi şikayet başvurusu, şikâyet edilen tarafa göre iki ayrı mercie yapılır. Yetki belgesini sağlık tesisi için Sağlık Bakanlığı, aracı kuruluş için USHAŞ düzenler (yönetmelik m.5/1); acil durumlarda yetki belgesini askıya alma yetkisi de aynı ayrımı izler (m.16/2).

• Hastane veya klinik hakkında: Tesisin bulunduğu ildeki il sağlık müdürlüğü; tesisin yetki belgesi başvurusunu inceleyen ve yerinde inceleme yapan birim de odur (m.5/2). Tesisler Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik ve sağlık turizmi yönetmeliğinin eklerindeki formlara göre denetlenir (m.15/1).
• Sağlık turizmi firması hakkında: USHAŞ. Aracı kuruluşlar, yönetmeliğin ekindeki performans kriterlerine göre USHAŞ tarafından yılda en az bir kez değerlendirilir ve yetersiz bulunanların yetki belgesi askıya alınabilir, sonunda iptal edilebilir (m.9). Hastanın sağlığını ve güvenliğini tehlikeye atan acil durumlarda yetki belgesi askıya alınabilir (m.16/2).
• Tesisin ve firmanın kendisi: Her iki taraf da sağlık turizmi alanında yapılan şikâyetleri değerlendirmek ve düzeltici faaliyet yürütmek zorundadır (m.6/4). Hastanenin uluslararası sağlık turizmi biriminde size atanmış bir sorumlu personel bulunur (m.7/4); ilk yazılı başvurunun ona yapılması delil açısından yararlıdır.

Bu başvurular tazminat kararı doğurmaz; idari yaptırım ve kayıt sonucu doğurur. Yine de il sağlık müdürlüğünün inceleme sonucu ve USHAŞ’a yapılan başvurunun kaydı, sonradan açılacak davada olayın zamanını ve muhatabını gösteren belge olarak işe yarar.

Hekim hakkında ceza şikâyeti ayrı bir yoldur. Özel hastanede çalışan hekim hakkında da soruşturma için Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Mesleki Sorumluluk Kurulunun izni gerekir (3359 s.K. ek m.18); bu kural sağlık turizmi hastaları için de değişmez. İzin sürecinin işleyişi malpraktis davası kime karşı açılır yazısındaki ceza şikâyeti bölümünde anlatılıyor.

Yurt Dışında Yaşarken Türkiye’de Dava Nasıl Açılır?

Yurt dışında yaşayan hasta Türkiye’deki hastaneye ve sağlık turizmi firmasına karşı davayı Türkiye’de tüketici mahkemesinde açar. 6502 sayılı Kanun’un 73. maddesi tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemelerini görevli kılar; tüketici işlemi tanımı simsarlık ve vekâlet sözleşmelerini de kapsadığı için aracı firmaya yöneltilen talep de aynı mahkemede görülür. Yargıtay’ın 2025 kararına konu Hollandalı hastanın davası da tüketici mahkemesinde açılmıştı.

Yer bakımından Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini iç hukukun yetki kuralları belirler (MÖHUK m.40). Genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m.6); davalı birden fazlaysa dava bunlardan birinin yerleşim yerinde açılabilir (HMK m.7). Tüketici davası tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (6502 m.73/5); ancak Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayan hasta için pratikte yetkili yer, hastanenin veya aracı firmanın bulunduğu yerdir. MÖHUK m.45 de tüketici sözleşmelerinde tüketiciye ve karşı tarafın işyerine bağlı seçimlik yetki tanır; bu maddenin, aşağıda anlatılan MÖHUK m.26/4 istisnasına giren sözleşmelere uygulanıp uygulanmayacağı tartışmaya açıktır. Görevli mahkeme ayrımının ayrıntısı özel hastane malpraktis davasında görevli mahkeme yazımızda.

Davadan önce iki eşik vardır. Talep tutarı 2026 için 186.000 TL’nin altındaysa tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur (6502 m.68); bu tutarın üzerindeki taleplerde ise dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6502 m.73/A). Her iki aşama da Türkiye’ye gelmeden, vekil aracılığıyla yürütülebilir.

Yabancı hasta mahkemeye teminat yatırmak zorunda mı?

Türk mahkemesinde dava açan yabancı gerçek kişiler, yargılama giderleri ve karşı tarafın zararını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır (MÖHUK m.48/1). Ancak mahkeme, hastanın vatandaşı olduğu devletle karşılıklılık varsa onu teminattan muaf tutar (m.48/2). Karşılıklılığın bulunup bulunmadığı ülkeye göre değişir ve dava dilekçesinde muafiyet talebiyle birlikte ileri sürülmelidir. Türk vatandaşı olan gurbetçi hasta, yurt dışında yaşasa da yabancı sayılmadığı için bu teminatla karşılaşmaz.

Hangi ülkenin hukuku uygulanır?

Sözleşmede başka bir hukuk seçilmemişse, Türkiye’de yapılan bir ameliyatta kural olarak Türk hukuku uygulanır. MÖHUK’un tüketici sözleşmelerine ilişkin 26. maddesi, hastanın kendi ülkesinin hukukunu öne çıkarır; fakat aynı maddenin dördüncü fıkrası, hizmetin tüketicinin mutad meskeninin bulunduğu ülkeden başka bir ülkede sağlanmasının zorunlu olduğu sözleşmeleri bu kuralın dışında tutar. Türkiye’de yapılacağı baştan belli bir ameliyat bu türden sayılabilir. Böyle olunca sözleşmeye en sıkı ilişkili hukuk, yani hizmeti veren tarafın işyerinin hukuku uygulanır (m.24/4). Haksız fiil talepleri için de fiilin işlendiği ülke hukuku esastır (m.34/1). Fıkradaki istisnanın paket turları kapsam dışında bırakması, otel, transfer ve ameliyatın tek fiyatla satıldığı dosyalarda tartışma doğurabilir.

Kendi ülkemde dava açsam olmaz mı?

Kendi ülkenizde dava açıp açamayacağınız o ülkenin yetki kurallarına bağlıdır ve bu yazının konusu dışındadır. Bilmeniz gereken, orada alınacak bir kararın Türkiye’deki hastanenin veya firmanın malvarlığına uygulanabilmesi için Türkiye’de ayrıca tenfiz kararı alınması gerektiğidir (MÖHUK m.50). Davalının bütün malvarlığı Türkiye’deyse, davayı doğrudan Türkiye’de açmak çoğu zaman daha kısa yoldur.

Sağlık Turizmi Firması Hakkında Dava Ne Kadar Süre İçinde Açılmalı?

Sağlık turizmi estetik sorumluluk davası için güvenli süre, ameliyat tarihinden itibaren iki yıldır. 6502 sayılı Kanun’un 16. maddesine göre ayıplı hizmetten sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile hizmetin ifası tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse bu süre uygulanmaz. TBK m.478 de taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde ayıp davaları için teslimden itibaren iki yıl, yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yıl öngörür.

Sağlık turizmi hakkında yazılan bazı metinlerde sözleşmeye dayalı sorumluluk için on yıllık süre öne çıkarılıyor. TBK m.146’daki on yıl, kanunda aksine bir hüküm bulunmadığında uygulanan genel süredir; estetik ameliyatın ayıbı için 6502 m.16 ve TBK m.478, vekâlet ilişkisinden doğan alacaklar için TBK m.147/5 daha kısa süreler koyar. Haksız fiile dayanan tazminat talebi ise zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir (TBK m.72).

Yurt dışında yaşayan hasta için asıl risk, sonucun belirginleşmesini beklerken geçen zamandır. Ödem ve iyileşme dönemi bitmeden dava açmak gerekmez; fakat iki yıllık süre bu bekleme döneminde de işler. Kesin süre hesabı, dayanılan sözleşme türüne ve kusurun derecesine göre değişir.

Ülkenize Dönmeden ve Döndükten Sonra Toplanacak Belgeler

Sağlık turizmi dosyasında belgelerin önemli bir bölümü yalnızca Türkiye’de, taburcu olurken kolayca alınabilir. Yönetmeliğin 12. maddesi bazı belgelerin istendiğinde ücretsiz verilmesini zorunlu kılar.

• Hastaneden: Fatura veya satış fişi ile hizmetin ayrıntılı dökümü ve birim fiyatlar; kullanılan ilaç ve sarf malzemenin listesi; tetkik sonuçları ve radyolojik görüntüler; epikriz ve ameliyat notu; imzaladığınız onam formunun bir örneği.
• Aracı firmadan: Konaklama, ulaşım, transfer, tercümanlık ve danışmanlık için alınan ücretlerin ayrıntılı dökümü; paket sözleşmesi veya teklif yazısı.
• Kendinizden: Ödeme dekontları; firmanın internet sitesi ve sosyal medya hesaplarının ekran görüntüleri; WhatsApp, e-posta ve telefon yazışmaları; ameliyat öncesi ve sonrası fotoğraflar.
• Döndükten sonra: Kendi ülkenizdeki hekimin muayene ve tedavi kayıtları, yaptırdığınız düzeltme işlemlerinin faturaları. Bunlar Türk mahkemesinde kullanılmak üzere Türkçeye tercüme ettirilmelidir.

Yargıtay’ın 2025 kararındaki dosyada hastanın elindeki kaşeli ödeme makbuzları ve firmanın internet sitesi, aracı firmaya husumetin araştırılmasının dayanağı olmuştu. Bu belgeler olmadan “kiminle sözleşme yaptım” sorusu cevapsız kalabilir. Malpraktis dosyasında gerekli belgelerin genel listesi malpraktis davası için hangi belgeler gereklidir yazımızda. Adli Tıp Kurumu veya bilirkişi raporu aleyhinize çıkarsa izlenecek yol için Adli Tıp Kurumu raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

İki Yıllık Süre Ülkenizde de İşliyor

Ameliyat tarihinden itibaren işleyen iki yıllık süre, hakem heyeti veya arabuluculuk aşaması ve yurt dışından belge toplama süresiyle birlikte düşünüldüğünde sanıldığından kısadır. Türkiye’deki hastaneye ve sağlık turizmi firmasına karşı dosya hazırlanırken önce paranın kime ödendiği ve faturanın kim adına kesildiği netleştirilir, ardından tıbbi kayıtlar ve aracı firmayla yazışmalar tek dosyada toplanır. Ankara’daki hastane ve aracı kuruluşlara yönelik estetik ve malpraktis dosyalarını Ankara tazminat avukatı sayfamızda tanıtılan ekip inceliyor; süre dolmadan değerlendirme için belgelerinizi iletişim sayfası üzerinden gönderin.

Sıkça Sorulan Sorular

Sağlık turizmi firması estetik ameliyattan sorumlu mu?

Ameliyatı kendi adına sattıysa, bedeli kendisi tahsil ettiyse veya hastane adına hareket ettiyse sorumlu tutulabilir; Yargıtay, internet sitesi ve ödeme makbuzlarındaki kaşe üzerinden hastayla ilişki kurduğu ileri sürülen aracı firmaya husumet yöneltilebileceğini kabul etti (6. HD, 2025/1157 E., 2025/1845 K.). Yalnız transfer ve otel ayarladıysa, sorumluluğu kendi hizmetiyle ve verdiği bilgilerle sınırlıdır.

Sağlık turizmi şikayet nereye yapılır?

Hastane veya klinik hakkında tesisin bulunduğu ildeki il sağlık müdürlüğüne, sağlık turizmi firması hakkında yetki belgesini veren USHAŞ’a başvurulur. Bu başvurular idari sonuç doğurur; tazminat için ayrıca tüketici mahkemesine gitmek gerekir.

Aracı firma ile hastane müteselsilen sorumlu mu?

Yönetmelik böyle bir hüküm içermez; sorumluluğu hizmetin türüne göre paylaştırır. Her birinin aynı zarara kendi sebebiyle yol açtığı ispatlanırsa TBK m.61 uyarınca müteselsil sorumluluk doğar ve tazminatın tamamı ikisinden de istenebilir.

Sağlık turizmi firmasının yetki belgesi yoksa ne olur?

Yönetmelik aracı kuruluşu yetki belgeli bir tüzel kişi olarak tanımlar ve sağlık tesisinin yetkisiz kişilerden aracılık hizmeti almasını yasaklar. Yetki belgesi olmayan bir firmadan veya kişiden aracılık hizmeti alan hastane yönetmeliğe aykırı davranmış olur; bu durum şikâyette ve davada hastanın lehine bir olgu olarak ileri sürülebilir.

Komplikasyon sigortası kötü sonuçlanan estetiğin bedelini öder mi?

Ödemez. Zorunlu komplikasyon sigortası tıbbi komplikasyonun tedavi masrafını karşılar; incelenen özel şartlarda malpraktis kaynaklı harcamalar ve kişisel beğeni nedeniyle oluşan memnuniyetsizlikler açıkça teminat dışıdır. Tazminat için yol, hastaneye, hekime ve onların mesleki sorumluluk sigortacısına karşı taleptir.

Komplikasyon sigortasından yararlanmak için aynı hastaneye dönmek zorunda mıyım?

İncelenen poliçede düzeltici ameliyatın ilk ameliyatın yapıldığı kurumda yapılması şart koşuluyor; başka kurumda yapılan düzeltici girişimler kapsam dışı. Bu şart sigorta teminatı içindir; hastaneye karşı açacağınız davada başka hekimde yaptırdığınız düzeltmenin masrafını isteme hakkınızı ortadan kaldırmaz.

Gurbetçiyim, Türk vatandaşıyım; bu kurallar beni de kapsar mı?

Evet. Yönetmelik uluslararası sağlık turizmini, Türk vatandaşı olmayanlarla birlikte Türk vatandaşı olup yurt dışında ikamet eden kişilerin sağlık amacıyla Türkiye’ye gelerek aldıkları hizmetler olarak tanımlar (m.4/ı). Türk vatandaşı olduğunuz için yabancılardan istenen dava teminatı sizden istenmez.

Yurt dışından Türkiye’de dava açmak için Türkiye’ye gelmem gerekir mi?

Gerekmez. Hakem heyeti başvurusu, arabuluculuk görüşmesi ve dava vekil aracılığıyla yürütülebilir. Bilirkişi incelemesi için muayene gerekirse mahkeme sizin bizzat muayenenizi isteyebilir; bu durumda Türkiye’ye gelmeniz gerekebilir.

Dava hangi şehirde açılır?

Türkiye’de yerleşim yeriniz yoksa hastanenin veya aracı firmanın yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde açılır (HMK m.6). Birden fazla davalı varsa dava bunlardan birinin yerleşim yerinde açılabilir (HMK m.7).

Aracı firmanın sözleşmesinde yalnız İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğu yazıyor, bu geçerli mi?

Türk mahkemeleri arasında yetki sözleşmesini HMK m.17 yalnız tacirlere ve kamu tüzel kişilerine tanır. Tüketici bu ikisinden biri olmadığı için, aracı firmanın sözleşmesindeki yetki maddesi kanundaki yetkili mahkemelerde dava açma hakkınızı ortadan kaldırmaz.

Onam formunu anlamadığım dilde imzaladım, ne olur?

Hasta Hakları Yönetmeliği bilginin hastanın anlayabileceği şekilde verilmesini ister (m.18). Yalnız Türkçe hazırlanmış ve tercümeyle açıklandığı belgelenmemiş bir form, aydınlatmanın yapıldığını ispatlamakta zayıf kalır. İspat yükünün kimde olduğu ve formun içeriği dosyada birlikte değerlendirilir.

Sağlık turizmi estetik sorumluluk davası ne kadar sürede açılmalı?

Ayıplı hizmet için ameliyat tarihinden itibaren iki yıl içinde. Ağır kusur veya hile ile gizlenen ayıpta bu süre uygulanmaz, ancak kusurun derecesi yargılamada belli olacağı için iki yılı esas almak en güvenli yoldur.

Aracı firma bedeli kendi hesabına aldı ama hastane fatura kesmedi, ne yapmalıyım?

Hastaneden yönetmelik gereği ayrıntılı fatura ve döküm, aracı firmadan da ücret dökümü isteyin. Bedelin tamamı firmaya ödenmiş ve hastane size fatura kesmemişse, ameliyatı size satan taraf olarak firma davalı gösterilmelidir; hastanenin de birlikte davalı gösterilmesi husumet riskini azaltır.

Ameliyattan sonra kendi ülkemde düzeltme yaptırdım, masrafını isteyebilir miyim?

Hastaneye veya sorumlu firmaya karşı açılan davada, ayıp ya da hata ispatlanırsa düzeltme masrafı zarar kalemi olarak istenebilir. Almanya’da yaşayan hastanın açtığı bir burun estetiği davasında ilk derece mahkemesi revizyon bedelini Türk Tabipler Birliği Hekimlik Uygulamaları Veri Tabanı’na göre hesapladı ve Yargıtay bu kararı onadı (6. HD, 2024/656 E., 2025/1586 K.); yurt dışında ödenen tutarın tamamının karşılanacağı güvencesi yoktur. Ayrıntısı revizyon masrafı yazımızda.

---

Bu yazı hakkında:

• Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.
• Komplikasyon sigortasına ilişkin bilgiler, incelenen bir poliçenin 20.01.2026 tarihli özel şartlarına dayanır; teminatlar ürünler arasında farklılık gösterir.
• Anılan Yargıtay kararları kendi olaylarına göre verilmiştir; yönetmelik ve içtihat zaman içinde değişebilir.