Aile Hukuku, Hukuk, Tazminat Hukuku

Çocuğun Gezdirdiği Köpek Birini Isırırsa Kim Sorumlu?

Çocuğun Gezdirdiği Köpek Birini Isırırsa Kim Sorumlu

Köpek sahibinin sorumluluğu, tasmayı o an çocuğun tutuyor olmasıyla sona ermez: Köpeğin bakımını ve yönetimini üstlenen kişi, Türk Borçlar Kanunu m.67 gereğince hayvanın verdiği zararı kusuru olmasa da öder ve ancak gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse kurtulur. Köpeği gezdirmeye çıkan çocuğun anne babası, çocuğun kendi davranışından doğan zarar için ayrıca ev başkanı sıfatıyla (TMK m.369) sorumlu tutulabilir; zarar gören kişi bu kişilere birlikte başvurabilir.

Makale İçeriği

Bu yazıda köpeği ısırılan tarafın değil, ısıran köpeğin sahibinin ve onu gezdiren çocuğun ailesinin bakış açısından ilerliyoruz: kimin hangi kanuna göre sorumlu olduğu, sahibin hangi durumda kurtulabildiği, ceza tarafında kimin yargılandığı ve “köpeğim birini ısırdı” dendiğinde ilk saatlerde neler yapılması gerektiği.

Ana hatlarıyla

  • Köpeğin sahibi ya da bakımını üstlenen kişi, köpeği kimin gezdirdiğinden bağımsız olarak TBK m.67’ye göre sorumludur; kusur aranmaz.
  • Sahip, köpeği yönetebilecek güçte ve yaşta olmayan birine teslim etmişse özen gösterdiğini ispat etmesi zorlaşır; Yargıtay bu durumu sahibin ek kusuru saymıştır.
  • Çocuğun kendi hatası da varsa anne baba ev başkanı olarak, ayırt etme gücüne sahip çocuk da kendisi sorumlu olabilir; sorumlular zarar görene karşı birlikte borçludur (TBK m.61).
  • Ceza tarafında köpeği gözetiminde bulunduran kişi hakkında TCK m.177 ve yaralanma varsa TCK m.89 gündeme gelir; 12 yaşını doldurmamış çocuğun ceza sorumluluğu yoktur.
  • 5199 sayılı Kanun m.5, hayvan sahibine insanlara gelebilecek zararı önleme ve önlem alınmadığı için doğan zararı tazmin etme yükümlülüğü yükler.

Çocuk Gezdirirken Köpek Isırırsa Kim Sorumlu Olur?

Zarar gören kişiye karşı ilk sorumlu, köpeğin bakımını ve yönetimini üstlenmiş olan kişidir; bu kişi genellikle köpeğin sahibidir. Köpeği çocuk gezdiriyor olsa bile sahip, hayvan bulunduran sıfatını kaybetmez; çocuk o yürüyüşte onun yerine köpeği tutan bir yardımcı konumundadır. Buna ek olarak, zararda çocuğun kendi davranışının payı varsa (köpeği tasmasından bilerek çıkarmak, birine doğru salmak gibi) anne baba ev başkanı olarak, ayırt etme gücüne sahip çocuk da kendi haksız fiili nedeniyle sorumlu hâle gelebilir.

Olası sorumluları ve dayandıkları hükümleri şu tabloda bir araya getirdik:

Kim? Hangi hükme göre? Kusur aranır mı? Nasıl kurtulur?
Köpeğin sahibi / bakımını üstlenen kişi TBK m.67, 5199 m.5/2 Hayır Zararı engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek
Çocuğun anne babası (ev başkanı) TMK m.369 Hayır, ama kurtuluş kanıtı var Çocuğu durumun gerektirdiği dikkatle gözetim altında tuttuğunu ya da bu özen gösterilseydi bile zararın önlenemeyeceğini ispat ederek
Ayırt etme gücüne sahip çocuk TMK m.16/2, TBK m.49 Evet Kusurunun bulunmadığını gösterebilir; ispat yükü zarar görendedir (TBK m.50)
Ayırt etme gücü olmayan küçük çocuk TBK m.65 Hayır, hakkaniyet sorumluluğu Hâkim hakkaniyete göre tamamen veya kısmen sorumlu tutabilir

Tablodaki ilk satır zarar gören için en güçlü dayanaktır; çünkü zarar gören, sahibin kusurunu ispatlamak zorunda kalmadan dava açabilir. Diğer satırlar, sahip ile çocuğun ailesi farklı kişiler olduğunda ve özellikle komşunun köpeği başka bir ailenin çocuğuna emanet edildiğinde önem kazanır.

Köpek Sahibinin Sorumluluğu Hangi Kanuna Dayanır?

Köpek sahibinin sorumluluğu, Türk Borçlar Kanunu’nun hayvan bulunduranın sorumluluğunu düzenleyen 67. maddesine dayanır. Türk Borçlar Kanunu m.67/1’e göre bir hayvanın bakımını ve yönetimini sürekli veya geçici olarak üstlenen kişi, hayvanın verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Madde sorumluyu “malik” diye tanımlamaz; bakım ve yönetim ölçütünü kullanır.

Bu sorumluluk kusura dayanmaz. Zarar gören, köpeğin kendisini ısırdığını ve zararını ispat ettiğinde, sahibin dikkatsiz davrandığını ayrıca kanıtlamak zorunda kalmaz. Yükü taşıyan sahiptir: TBK m.67/2’ye göre hayvan bulunduran, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumlu olmaz.

Hayvan tutucusunun sorumluluğu sahiplikle mi belirlenir?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 26.11.2019 tarihli ve E.2019/4263, K.2019/9309 sayılı kararı bu ölçütü açıkça ortaya koyar. Daireye göre hayvanın maliki olmak şart değildir; zarar sırasında hayvan bir kişinin gözetimi altındaysa o kişi sorumludur. Özen ve gözetimin derecesi ise hayvanın huyu, cinsi, yaşı, tehlikeliliği ve tepkisi göz önünde tutularak, kişiye göre değil nesnel ölçüyle belirlenir.

Hayvan sahiplerinin yükümlülüğü yalnız Borçlar Kanunu’nda yer almaz. Hayvanları Koruma Kanunu m.5/2’ye göre hayvan sahipleri, hayvanlarından kaynaklanan ve insanlara verilebilecek zarar ve rahatsızlıkları önleyici tedbirleri almakla yükümlüdür; zamanında ve yeterli seviyede tedbir alınmamasından kaynaklanan zararları tazmin etmek zorundadır.

Köpeği Gezdiren Çocuk Hayvan Bulunduran Sayılır mı?

Kısa bir yürüyüş için tasmayı tutmak, tek başına köpeğin bakımını ve yönetimini üstlenmek anlamına gelmeyebilir; bu durumda çocuk o yürüyüşte sahibin yardımcısı gibi hareket eder ve sahibin TBK m.67’deki sorumluluğu devam eder. Kanundaki “geçici olarak üstlenen” ifadesi ise başka bir ihtimale kapı açar: Köpek birkaç günlüğüne tamamen bir çocuğun ve ailesinin bakımına bırakılmışsa, bakım ve yönetimi o süre için fiilen üstlenen kişi de hayvan bulunduran sayılabilir.

Yaptığımız taramada, köpeği gezdiren bir çocuğun kendisini hayvan bulunduran sayan ya da saymayan bir Yargıtay kararına ulaşamadık. Bu nedenle sınırı somut olay belirler: köpeğin kimin evinde kaldığı, beslenmesini ve veteriner işlerini kimin yürüttüğü, çocuğun köpeği kimin izniyle ve ne sıklıkla gezdirdiği.

Gezdiren çocuk hayvan bulunduran sayılmasa bile kendi davranışından sorumlu tutulabilir. Türk Medeni Kanunu m.16/2, ayırt etme gücüne sahip küçüklerin haksız fiillerinden sorumlu olduğunu açıkça söyler. Bu durumda çocuğun sorumluluğu kusura dayanır (TBK m.49) ve zarar gören, çocuğun kusurunu ispat etmek zorundadır (TBK m.50).

Ayırt etme gücü olmayan küçük bir çocuk söz konusuysa TBK m.65 devreye girer: Hakkaniyet gerektiriyorsa hâkim, ayırt etme gücü bulunmayan kişinin verdiği zararın tamamen veya kısmen giderilmesine karar verir. Küçük çocuklar bakımından zarar görenin başvurabileceği asıl güvenceler, sahibin hayvan bulunduran ve ailenin ev başkanı sıfatıyla taşıdığı sorumluluktur.

Köpeği Yönetemeyecek Birine Teslim Etmek Sahibi Kurtarmaz

Köpeğin sahibi, köpeği gücünün ve yaşının yetmeyeceği birine teslim ettiğinde özen gösterdiğini ispat etmekte zorlanır; Yargıtay bu durumu sahibin ek kusuru olarak değerlendirmiştir. Bu nokta, çocuğun gezdirdiği köpek dosyalarının merkezindedir, çünkü sahip bu dosyalarda “köpek benim elimde değildi” savunmasını ileri sürebilir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin yukarıda andığımız 2019 kararına konu olayda, bir sitedeki köpek gezdirme alanına köpeği davalı sahibin oğlu getirmişti. Köpek, alandaki başka bir köpeğe saldırmış, köpekleri ayırmaya çalışan kişinin kolunu ısırmıştı. İlk derece mahkemesi, zarar görenin alana girip köpeğe müdahale ettiğini esas alarak davayı reddetti. Daire ise sahibin köpeğini iyi eğitmesi ve köpeği kilosu, saldırganlık durumu ve mevsimsel etkiler gözetilerek, “yeterli güce sahip (gerektiğinde müdahalede bulunabilecek güce ve yaşa)” bir yardımcı aracılığıyla ortak alana göndermesi gerektiğini belirtti; sahibi ek kusurlu buldu ve ret kararını bozdu.

Aynı dosyanın 2015’teki ilk bozma kararında (Yargıtay 3. HD, 19.11.2015, E.2015/272, K.2015/18395) aktarılan veteriner hekim bilirkişi raporu da aynı yöne işaret ediyordu: Rapor, sahibin köpeği yeterince eğitmediğini ve köpeğini onu yönetemeyecek durumdaki oğluna teslim ettiğini belirterek sahibe %75, zarar görene %25 kusur vermişti. Kararda oğlun yaşı yer almıyor; belirleyici olan köpeği kontrol edip edemeyeceğiydi.

Bu çizgiden çıkan sonuç somuttur: İri, güçlü veya daha önce saldırganlık göstermiş bir köpeği tek başına küçük bir çocuğa gezdirmek, sahibin “gerekli özeni gösterdim” savunmasını zayıflatır. Çocuğun gücünün köpeği tutmaya yetmemesi, sahip yönünden zararı engelleyen değil, aksine sorumluluğu güçlendiren bir olgu olarak okunur.

Anne Baba Ev Başkanı Olarak Ne Zaman Sorumlu Olur?

Köpeği gezdiren çocuğun kendi davranışı zarara yol açtığında, çocuğun birlikte yaşadığı anne baba ev başkanı sıfatıyla sorumlu olabilir. TMK m.369/1’e göre ev başkanı, ev halkından olan küçüğün verdiği zarardan, onu durumun gerektirdiği dikkatle gözetim altında bulundurduğunu veya bu özeni gösterseydi bile zararın önlenemeyeceğini ispat etmedikçe sorumludur.

Burada iki ayrı sorumluluk sebebi bulunur ve birbirinin yerine geçmez. Köpek ailenin köpeğiyse anne baba hem hayvan bulunduran (TBK m.67) hem de ev başkanı (TMK m.369) olarak sorumlu tutulabilir. Köpek komşunun köpeğiyse komşu hayvan bulunduran, çocuğun anne babası ise ancak çocuğun kendi davranışından doğan zarar için ev başkanı olarak gündeme gelir.

Anayasa Mahkemesi, 08.10.2025 tarihli ve E.2025/139, K.2025/205 sayılı kararında TMK m.369’daki “küçüğün” ifadesini ayırt etme gücüne sahip küçükler yönünden Anayasa’ya aykırı bulmadı ve itirazı oybirliğiyle reddetti. Çocuk ne yaptığını bilecek yaşta olsa da ev başkanının sorumluluğu sürer; kararın ayrıntısını ve kurtuluş kanıtının nasıl getirildiğini ev başkanının sorumluluğu yazımızda anlattık.

Gözetim yükümlülüğünün ölçüsü çocuğun yaşına göre değişir. On yaşındaki bir çocuğun sitenin bahçesinde küçük bir köpekle dolaşması ile aynı yaştaki bir çocuğun kalabalık bir parkta güçlü bir köpeği tek başına gezdirmesi, ev başkanı yönünden aynı değerlendirilmez. Çocuğun başka davranışlarından doğan zararda aile sorumluluğuna örnek olarak çocuğum siber zorbalık yaptı, aile olarak sorumlu muyuz yazımıza da bakabilirsiniz.

Birden Fazla Sorumlu Varsa Zarar Gören Kime Başvurur?

Zarar gören kişi, sorumluların herhangi birinden veya hepsinden zararının tamamını isteyebilir. TBK m.61’e göre birden çok kişi aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olduklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır. Köpeğin sahibi TBK m.67’ye, çocuğun anne babası TMK m.369’a dayanarak sorumlu olsa bile, zarar gören bakımından borç tek ve bütündür.

Sorumluların kendi aralarındaki paylaşım ayrı bir meseledir. TBK m.62’ye göre tazminatın paylaştırılmasında bütün durum ve koşullar, özellikle her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur. Payından fazlasını ödeyen, fazlası için diğerlerine rücu edebilir ve zarar görenin haklarına halef olur.

Komşusunun çocuğuna köpeğini emanet eden bir sahip, tazminatı ödedikten sonra çocuğun kendi kusuru ölçüsünde aileye rücu etmeyi düşünebilir. Ancak köpeği, onu tutamayacak bir çocuğa veren sahibin bu tercihi iç ilişkide de aleyhine değerlendirilir; paylaşımda belirleyici olan, köpeği teslim etme kararı ile çocuğun yürüyüş sırasındaki davranışının zarara katkısıdır.

Köpeği Komşunun veya Arkadaşın Çocuğuna Verdiyseniz

Köpeğinizi komşunun ya da bir arkadaşınızın çocuğuna gezdirmesi için verdiyseniz, zarar görene karşı köpek sahibinin sorumluluğu kural olarak sizin üzerinizde kalır. Kısa süreli gezdirme, bakım ve yönetimin size ait olmasını kural olarak değiştirmez; köpeği kime ve hangi koşullarda verdiğiniz ise “gerekli özeni gösterdim” savunmanızın içeriğini oluşturur.

Köpeğinizi tatil süresince tamamen bir aileye bıraktıysanız durum farklılaşabilir. Bu sürede köpeği evinde barındıran, besleyen ve gezdiren kişi, TBK m.67/1’deki “geçici olarak üstlenen” kişi sayılabilir; bu ihtimalde zarar gören, o kişiye de başvurabilir. Sizin bakımınızdaki köpeğin tehlikeli olduğunu bilip bunu söylemeden bıraktığınız bir durumda kendi kusurunuz da tartışılır.

Bir başka soru, olaydan sonra yapılan yardım ödemesinin sahipliği kabul anlamına gelip gelmediğidir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 06.02.2024 tarihli ve E.2023/4139, K.2024/491 sayılı kararında, davalının kızının sosyal medya paylaşımını ve davalının zarar görene 500 TL göndermesini, köpeğin bakımının ve yönetiminin üstlenildiğini ispata yeterli bulmadı; köpeğin mikroçip kaydında da bir sahip görünmüyordu. Kimin sorumlu olduğu bu nedenle tanık, kayıt ve fiilî bakım ilişkisiyle belirlenir.

Köpek Sahibi Hangi Durumda Sorumlu Olmaz?

Köpek sahibinin sorumluluğu, zararın doğmasını engellemek için gerekli özenin gösterildiği ispat edilirse doğmaz (TBK m.67/2). Bu ispat, uygulamada kolay kabul edilmez: Yargıtay kurtuluş için olağan özenin yetmediğini, hayvanın huyuna, cinsine ve çevreye tepkisine göre zararı önlemeye elverişli bütün tedbirlerin alınmış olması gerektiğini vurgular.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 13.01.2026 tarihli ve E.2025/1251, K.2026/78 sayılı kararında, köyde bağsız bırakılan köpeklerin saldırısında sahiplerin “mutad özeni göstermiş olmalarının” sorumluluktan kurtulmaları için yeterli olmadığı belirtildi. Zincir ve tasma gibi önlemler alınmadan köpeklerin serbestçe dolaşmasına izin verilmesi özen ve gözetim yükümlülüğünün ihlali sayıldı; saldırıya uğrayan kişinin kendini korumak için elindeki sopayı kullanması da illiyet bağını kesen bir davranış kabul edilmedi.

Özen savunmasında tartılan olgular arasında şunlar bulunur:

  • Köpeğin tasmalı olup olmadığı ve tasmayı tutan kişinin köpeği zapt edebilecek güçte olup olmadığı.
  • Köpeğin cinsi, iriliği ve daha önce saldırganlık gösterip göstermediği.
  • Olayın yeri: kalabalık bir park, çocuk oyun alanı, dar bir kaldırım ya da kapalı bir bahçe.
  • Ağızlık kullanımı ve köpeğin aldığı eğitim.
  • Zarar görenin köpeğe vurması, üzerine yürümesi gibi kışkırtıcı bir davranışının bulunup bulunmadığı.

Zarar görenin kendi davranışı, sahibi her zaman tamamen kurtarmaz ama tazminatı azaltabilir. TBK m.52/1’e göre zarar gören, zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 26.05.2025 tarihli ve E.2024/2202, K.2025/3046 sayılı kararında ise 11 yaşındaki bir çocuğun kilitli olmayan bahçe kapısını açıp arkadaşlarıyla içeri girmesi, bahçede serbest bırakılan pitbull cinsi köpeğin sahibinin sorumluluğunu ortadan kaldıran bir davranış sayılmadı.

Köpek, başka bir kişi veya başka birinin hayvanı tarafından ürkütüldüğü için saldırdıysa sahip yine zarar görene karşı sorumlu olabilir; ancak TBK m.67/3’e göre ürküten kişiye rücu hakkı saklıdır.

Köpek Sahibinin Cezai Sorumluluğu: TCK 177 ve Taksirle Yaralama

Köpek sahibinin sorumluluğu tazminatla sınırlı değildir; köpek birini ısırdığında ceza soruşturmasında kural olarak köpeği o an gözetiminde bulunduran kişi muhatap olur. Bu kapsamda iki suç gündeme gelir: hayvanın tehlike yaratabilecek şekilde serbest bırakılması (TCK m.177) ve taksirle yaralama (TCK m.89). Türk Ceza Kanunu m.177/1, gözetimi altında bulunan hayvanı başkalarının hayatı veya sağlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya kontrol altına alınmasında ihmal gösteren kişiyi altı aya kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırır.

Tasmanın bulunması tek başına cezai sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Yargıtay 12. Ceza Dairesi 21.10.2014 tarihli ve E.2013/26308, K.2014/20426 sayılı kararında, köpeğini tasmalı ve ipi elinde gezdiren sanığın, herkesin geçişine açık kaldırımda köpeğin başkalarını ısırmasını engelleyici tedbir almadığı için kusurlu olduğunu belirtti. Daireye göre eylem hem TCK m.177’deki suçu hem taksirle yaralamayı oluşturuyordu; mağdur şikâyetçi olduğundan sanığın taksirle yaralamadan cezalandırılması gerekirken verilen beraat kararı bozuldu.

Yaralanma olmasa veya yaralanmada kusur kurulamasa bile köpeğin kontrolünü kaybetmek ayrı bir sorumluluk doğurabilir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi’nin 01.03.2023 tarihli ve E.2022/2559, K.2023/628 sayılı kararıyla onanan dosyada, üç köpeğini gezdiren sanığın köpeklerinden biri yoldan geçen bir motosikletin rüzgârlığına atlamış, sürücü düşmüştü. İlk derece mahkemesi sanığı yaralanmada kusurlu bulmadı. Bununla birlikte köpekleri gezdirmek üzere orada bulunan sanığın köpeklerin hâkimiyetini koruması gerektiği vurgulandı ve TCK m.177 yönünden sorumluluğu tespit edildi; sanık önödemeyi yaptığı için kamu davası düşürüldü (TCK m.75).

Taksirle yaralamada şikâyet ve uzlaştırma

Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır (TCK m.89/5). Yaralanma kemik kırığı, yüzde sabit iz veya yaşamı tehlikeye sokan bir durum gibi ağır sonuçlar doğurmuş ve fiil bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmaz. Taksirle yaralama, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-2); uzlaştırmada tazminat ödenmesi de konuşulabilir.

Ceza dosyasının sonucu tazminat davasını bağlamaz. TBK m.74’e göre hukuk hâkimi, ceza hâkiminin verdiği beraat kararıyla ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir. Yukarıda andığımız 2025 tarihli pitbull kararında sahip ceza davasında beraat etmiş, Yargıtay buna rağmen tazminat davasındaki ret kararını bozmuştu. Isırılan tarafın şikâyet ve dava yollarını köpek ısırması tazminat davası yazımızda topladık.

Köpeği Gezdiren Çocuk Ceza Davasında Yargılanır mı?

Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmamış çocuğun ceza sorumluluğu yoktur; hakkında ceza kovuşturması yapılamaz, yalnız çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir (TCK m.31/1). On iki ile on beş yaş arasında, çocuğun fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunup bulunmadığı araştırılır; bu yetenek varsa ceza indirilerek verilir (TCK m.31/2). On beş ile on sekiz yaş arasındakiler için de indirim uygulanır (TCK m.31/3).

Çocuğun yargılanamaması, olayın ceza boyutunun tamamen kapandığı anlamına gelmeyebilir. Köpeği gözetiminde bulunduran kişinin kim olduğu soruşturmada ayrıca değerlendirilir; köpeği, onu kontrol edemeyecek küçük bir çocuğa tek başına teslim eden yetişkin hakkında da taksir yönünden bir değerlendirme yapılması ihtimal dahilindedir. Bu konuda doğrudan bir Yargıtay kararı bulamadık. Çocukların suça karıştığı durumların genel çerçevesini 10, 11 veya 12 yaşındaki çocuk suç işlerse ne olur yazımızda bulabilirsiniz.

Hayvanları Koruma Kanunu Köpek Sahibine Hangi Yükümlülükleri Getirir?

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, köpek sahibine hem önleme hem tazmin yükümlülüğü getirir. Kanun m.5/1’e göre hayvanı sahiplenen kişi insan, hayvan ve çevre sağlığı açısından gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür; m.5/2 ise önlem alınmamasından doğan zararın sahip tarafından tazmin edileceğini açıkça belirtir. Bu hüküm, TBK m.67’deki sorumluluğu destekleyen bir kamu düzeni kuralıdır.

Kanunun köpek sahiplerini doğrudan ilgilendiren başlıca hükümleri şunlardır:

  • Kayıt: Kedi ve köpek sahipleri hayvanlarını dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmakla yükümlüdür (m.4/1-k); geçici 4. madde bunun için son tarihi 31.12.2025 olarak belirlemişti. Aykırılık idari para cezası gerektirir (m.28/1-a).
  • Tehlikeli ırklar: Bakanlıkça belirlenen tehlike arz eden hayvanları sahiplenmek, barındırmak ve beslemek yasaktır (m.14/1-l). Geçici 3. madde, Bakanlık düzenlemesi yürürlüğe girinceye kadar Pitbull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino ve Fila Brasileiro türlerini ve melezlerini sayar; süresinde kısırlaştırılıp kayıt ettirilenler kayıt belgesiz, ağızlıksız ve tasmasız dolaştırılamaz, halkın yoğun bulunduğu yerlere, çocuk oyun alanlarına ve parklara sokulamaz.
  • Yaş sınırı: Ev hayvanlarını on altı yaşından küçüklere satmak yasaktır (m.14/1-d). Hüküm satışı düzenler, gezdirmeyi değil; ancak kanun koyucunun küçük yaştaki çocukları tek başına hayvan sorumluluğu taşıyacak kişi olarak görmediğini gösterir.

İdari para cezalarının tutarları kanunda yazan rakamlarla sınırlı kalmaz; Kabahatler Kanunu m.17/7 gereğince her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Bu nedenle güncel tutarı, cezayı uygulayacak belediyenin veya il müdürlüğünün o yılki listesinden kontrol etmek gerekir. Sahipsiz bir köpeğin saldırısında sorumluluğun belediyeye ve idari yargıya kayması ayrı bir konudur ve köpek ısırması yazımızda ele alınmıştır.

Köpeğim Birini Isırdı, Ne Yapmalıyım?

Köpeğiniz birini ısırdıysa önce yaralının sağlık durumu, ardından köpeğin kontrol altına alınması ve olayın delillerinin korunması gelir. İlk saatlerde atılan adımlar, hem kişinin tedavisini hem de ileride açılabilecek tazminat ve ceza dosyalarındaki konumunuzu doğrudan etkiler.

Sırasıyla şunları yapmanızı öneririz:

  • Köpeği hemen ayırın ve bağlayın. İkinci bir ısırmayı önlemek, sizin özen yükümlülüğünüzün de parçasıdır.
  • Yaralının sağlık kuruluşuna ulaşmasını sağlayın. Köpek ısırıklarında kuduz riskine karşı sağlık kuruluşunun yönlendirmesi önemlidir.
  • Köpeğin aşı kartını ve mikroçip bilgisini hazırlayın. Sağlık kuruluşu, belediye veya il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğü köpeğin aşı durumunu ve gözlem altında tutulmasını isteyebilir.
  • İletişim bilgilerinizi verin, karşı tarafın bilgilerini alın. Olayı gören kişilerin adını ve telefonunu not edin.
  • Kamera kayıtlarını hemen isteyin. Site, işyeri ve apartman kameraları kısa sürede üzerine kayıt yapabilir.
  • Olayı anlatırken ölçülü olun. Yaralıya yardım etmek ve geçmiş olsun demek doğaldır; ancak olayın nasıl geliştiği konusunda yazılı mesajlarda tahmine dayalı açıklamalar yapmaktan kaçının.
  • Varsa sigorta poliçenizi kontrol edin. 5199 sayılı Kanun köpek sahipleri için zorunlu bir sorumluluk sigortası öngörmez; ancak bazı konut veya ferdi sorumluluk poliçeleri evcil hayvanın üçüncü kişilere verdiği zararı ek teminat olarak kapsayabilir. Kapsam poliçe metnine göre değişir.

Köpeği çocuğunuz gezdiriyorsa, çocuğun olay anındaki konumunu, köpeğin tasmalı olup olmadığını ve olayın nerede geçtiğini erken saatte yazıya dökün. Çocukların anlatımı zaman geçtikçe değişebilir; aynı günün notu, ileride hem ev başkanı hem hayvan bulunduran sorumluluğunun değerlendirilmesinde işe yarar.

Tazminat Davası Kime ve Nerede Açılır?

Köpek ısırmasından doğan tazminat davası, köpeğin sahibine veya bakımını üstlenen kişiye, gerekirse çocuğun anne babasına ve ayırt etme gücüne sahip çocuğa birlikte, genel görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Davalılar arasında müteselsil sorumluluk bulunduğu için hepsinin aynı davada gösterilmesi mümkündür. Çocuk davalı gösterildiğinde dava, yasal temsilcileri aracılığıyla yürütülür.

Talep edilebilecek kalemler arasında tedavi giderleri, iş göremezlik zararı ve bedensel zarar nedeniyle manevi tazminat (TBK m.56) bulunur. Kalemlerin nasıl hesaplandığını ve ısırma vakalarında tazminatı artıran olguları köpek ısırması tazminat davası kime açılır, ne kadar tazminat alınır yazımızda ayrıntılı anlattık; manevi tazminatın basit yaralamalarda nasıl belirlendiğine basit yaralamada manevi tazminat miktarı yazımızda değindik.

Süre konusunda TBK m.72 geçerlidir: Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar; fiil ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır. Davanın genel aşamalarını tazminat davası nasıl açılır yazımızda bulabilirsiniz.

Köpeğiniz veya Çocuğunuz Böyle Bir Olaya Karıştıysa Ne Yapmalısınız?

Size karşı bir şikâyet ya da tazminat talebi geldiyse, köpeği kimin, hangi koşullarda gezdirdiğini ve sizin hangi önlemleri aldığınızı gösteren belgeleri bir araya getirmek ilk iştir. Sorumluluğun sahip, ev başkanı ve çocuk arasında nasıl dağıldığı ile uzlaştırmada makul bir teklifin ne olacağı bu tablo netleşmeden belirlenemez. Dosyanızı birlikte değerlendirmek ister misiniz? Tazminat tarafı için Ankara tazminat avukatı, ceza soruşturması için Ankara ceza avukatı sayfalarımızdaki iletişim bilgilerini kullanabilirsiniz.

Yasal uyarı:

  • Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olay için hukuki görüş yerine geçmez.
  • Yazıdaki değerlendirmeler Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki 6098, 4721, 5237 ve 5199 sayılı Kanunlara ve aktarılan yüksek mahkeme kararlarına dayanır; idari para cezası tutarları her yıl değişir.
  • Kendi durumunuz için bir avukattan görüş almanızı öneririz.

Sık Sorulan Sorular

Köpeği çocuğum gezdirirken birini ısırdı, tazminatı kim öder?

Köpek sizin ailenizinse tazminattan öncelikle köpeğin bakımını üstlenen kişi olarak siz sorumlu olursunuz (TBK m.67). Çocuğun kendi davranışı da zarara katkıda bulunduysa ev başkanı olarak (TMK m.369) ayrıca sorumlu tutulabilirsiniz. Zarar gören, sorumlulardan herhangi birinden tazminatın tamamını isteyebilir.

Köpek saldırısında sahibinin sorumluluğu kusursuz sorumluluk mudur?

Evet. Zarar görenin, sahibin kusurunu ispat etmesi gerekmez. Sahip, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur (TBK m.67/2); Yargıtay bu ispatta olağan özeni yeterli görmemektedir.

Köpek sahibi değilim, sadece gezdiriyordum; sorumlu olur muyum?

Köpeğin bakımını ve yönetimini geçici olarak üstlendiyseniz TBK m.67 kapsamında sorumlu tutulabilirsiniz. Ceza tarafında TCK m.177, gözetimi altında bulunan hayvanı esas alır; köpeği o an gözetiminizde bulunduruyorsanız soruşturma size yönelebilir.

Komşunun çocuğuna köpeğimi gezdirmesi için verdim, sorumluluk kimde?

Kısa süreli gezdirmede zarar görene karşı sorumluluğunuz kural olarak devam eder. Köpeği yönetemeyecek güçte bir çocuğa vermeniz, Yargıtay içtihadında sahibin ek kusuru olarak değerlendirilmiştir. Çocuğun kendi kusuru varsa iç ilişkide aileye rücu tartışılabilir.

Tasmalı köpek ısırırsa sahip yine sorumlu mu?

Evet, tasma tek başına sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, ipi elinde tasmalı köpeğini gezdiren kişiyi, kaldırımda ısırmayı engelleyecek tedbir almadığı için kusurlu bulmuştur. Hukuk tarafında da tasmayı tutan kişinin köpeği zapt edip edemeyeceği tartılır.

Köpeğim birini ısırdı, hapis cezası alır mıyım?

Yaralanma varsa taksirle yaralama (TCK m.89) ve hayvanın tehlikeli şekilde serbest bırakılması (TCK m.177) gündeme gelebilir. Taksirle yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır. Sonuç yaralanmanın ağırlığına, kusur durumuna ve uzlaştırmanın sonucuna göre değişir.

Köpek sahibi ceza davasında beraat ederse tazminat ödemez mi?

Ödeyebilir. TBK m.74’e göre hukuk hâkimi ceza mahkemesinin beraat kararıyla ve kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2025 tarihli bir kararında, ceza davasında beraat eden köpek sahibi hakkında verilen ret kararını bozmuştur.

12 yaşından küçük çocuk köpekle birini yaralarsa ne olur?

On iki yaşını doldurmamış çocuğun ceza sorumluluğu yoktur (TCK m.31/1). Tazminat tarafında ise köpeğin sahibi TBK m.67’ye, anne baba TMK m.369’a göre sorumlu olabilir; ayırt etme gücü olmayan çocuk için hâkim hakkaniyet sorumluluğuna da (TBK m.65) başvurabilir.

Anne baba çocuğun verdiği zarardan nasıl kurtulur?

Çocuğu durumun gerektirdiği dikkatle gözetim altında bulundurduğunu veya bu özen gösterilseydi bile zararın önlenemeyeceğini ispat ederek kurtulabilir (TMK m.369/1). Çocuğun yaşı, köpeğin gücü ve olayın yeri bu değerlendirmede belirleyicidir.

Isırılan kişi köpeği kışkırttıysa sahip yine öder mi?

Zarar görenin kışkırtıcı davranışı tazminatın azaltılmasına, istisnai durumlarda tamamen kaldırılmasına yol açabilir (TBK m.52). Ancak Yargıtay, saldırıya uğrayan kişinin kendini korumak için sopa kullanmasını veya bir çocuğun kilitli olmayan bahçe kapısını açmasını illiyet bağını kesen davranış saymamıştır.

Köpek ısırmasında tazminat davası ne zaman zamanaşımına uğrar?

Zarar ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde olaydan itibaren on yıl içinde dava açılmalıdır (TBK m.72). Olay daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanır.

Köpek sahibinin sigortası ısırma zararını öder mi?

5199 sayılı Kanun, köpek sahipleri için zorunlu bir sorumluluk sigortası öngörmez. Bazı konut veya ferdi sorumluluk poliçeleri evcil hayvanın üçüncü kişilere verdiği zararı ek teminat olarak kapsayabilir; ödeme yapılıp yapılmayacağı poliçedeki teminat ve istisnalara bağlıdır.

Köpek kaçıp birini ısırırsa köpek sahibinin sorumluluğu devam eder mi?

Evet. Köpeğin kaçmış olması sahibi kendiliğinden kurtarmaz; sahip, kaçmayı önleyecek tedbirleri aldığını ispat etmek zorundadır (TBK m.67/2). Yargıtay, bahçede serbest bırakılan köpeğin kilitli olmayan kapıdan giren bir çocuğu ısırdığı olayda sahibi sorumlu saymıştır.

Köpeğim başka bir köpeği ısırırsa ne öderim?

TBK m.67 hayvanın verdiği zararı ayırt etmeden düzenler; bu nedenle başka bir köpeğe verilen zarar için veteriner masrafları gibi maddi kayıplar da istenebilir. Köpekleri ayırmaya çalışan kişinin ısırılması hâlinde ise bedensel zarar kuralları uygulanır; Yargıtay böyle bir olayda zarar görenin müdahalesini sahibi tamamen kurtaran bir sebep saymamıştır.

Isırılan kişiye para gönderirsem sorumluluğu kabul etmiş olur muyum?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi bir kararında, davalının zarar görene 500 TL göndermesini köpeğin bakımını üstlendiğini ispata yeterli saymamıştır. Yine de her ödeme dosyanın bütünü içinde değerlendirilir; ödemenin amacını yazılı olarak belirtmek ya da ödemeyi uzlaştırma sürecinde yapmak daha sağlıklıdır.