Önceki Evliliği Gizlenen Eş İçin Evliliğin İptali ve Boşanma
Evliliğin iptali, eşinizin evlenmeden önce sakladığı bir gerçeğe dayanmanın asıl yoludur; evlenmeden önce gizlenen bir önceki evlilik, Yargıtay’a göre boşanma davasında kusur sayılmaz, koşulları varsa nispi butlan sebebiyle evliliğin iptaline konu olur. Gizlemenin boşanmada kusur olarak hesaba katılabilmesi için eşin bu durumu evlendikten sonra da saklamaya devam ettiğinin ispat edilmesi gerekir.
Kasım 2026’da basına “emsal karar” diye yansıyan Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararı da bu ayrımın üzerine kurulu: Daire, ilk evliliğini eşinden saklayan kadının bu davranışı evlilik boyunca sürdürdüğünü tanık beyanıyla sabit görerek kadına ek kusur yükledi, fakat erkeği yine ağır kusurlu buldu ve kadın lehine verilen tazminatlarla toptan yoksulluk nafakasını onadı. Karar bir daire kararıdır, oybirliğiyle verilmiştir ve Daire’nin 2024-2025’te kurduğu çizginin devamıdır; yeni bir ilke getirmez.
Kısaca
- Evlenmeden önce gizlenen önceki evlilik boşanma davasında tek başına kusur değildir; Yargıtay bu vakıayı “koşulları var ise” evliliğin iptali davasına yönlendiriyor.
- Gizleme evlendikten sonra da sürdürülmüşse güven sarsıcı davranış olarak kusura eklenir; haberdeki karar bunu söylüyor ama sonucu değiştirmiyor: erkek yine ağır kusurlu bulundu.
- Eş, sizinle evlendiği gün hâlâ evliyse durum mutlak butlandır (TMK 145/1); süre sınırı yoktur, savcı da dava açar.
- Önceki evlilik bitmiş ama saklanmışsa yol nispi butlandır (TMK 149/2); dava, öğrenmeden itibaren 6 ay, her hâlde evlenmeden itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır.
- İptal ve boşanma aynı dilekçede kademeli istenebilir; mahkeme önce iptali inceler, reddederse boşanma hakkında ayrıca hüküm kurar.
- İptal kararında da mal rejimi, tazminat, nafaka ve soyadı boşanma hükümlerine göre çözülür; çocuklar evlilik içinde doğmuş sayılır.
Habere Konu Karar Tablosu
| Mahkeme | Künye | Karar tarihi | Uyuşmazlık | Sonuç | Dayanak | Kararın niteliği | Basında |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yargıtay 2. Hukuk Dairesi | E. 2026/917, K. 2026/6713 | 16.06.2026 | Karşılıklı boşanma; erkek kusur belirlemesini, kadın lehine tazminatları ve toptan yoksulluk nafakasını temyiz etti | ONAMA, oybirliği | HMK 370/1; TMK 166 (kusur), TMK 149-150 (nispi butlan) | Daire kararı; aynı yöndeki 2024-2025 kararlarının devamı, emsal veya ilk karar değil | Gazete Oksijen, Diken (DHA kaynaklı), 9 Kasım 2026 |
| Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi | E. 2025/873, K. 2025/1497 | — | İstinaf incelemesi | Onanan karar | — | İstinaf kararı | — |
| Gölbaşı (Ankara) Aile Mahkemesi | E. 2023/330, K. 2023/306 | — | Karşılıklı boşanma davaları | — | — | İlk derece kararı | — |
Kısa Cevap: Gizlenen Önceki Evlilik Hangi Davaya Konu Olur?
Gizlenen önceki evlilik, ortaya çıktığı ana göre iki ayrı davaya konu olabilir. Gizleme yalnızca evlenmeden önceki döneme aitse doğru dava evliliğin iptalidir; boşanma davasında bu vakıa kusur olarak yazılamaz. Gizleme evlendikten sonra da bilerek sürdürülmüşse, bu kez evlilik içindeki dürüst olmayan davranış boşanmada kusur hesabına girer.
Bir de üçüncü durum var ve en ağırıdır: eşiniz sizinle evlendiği tarihte önceki evliliği henüz sona ermemiş biriyse, ortada bir gizleme kusurundan çok daha fazlası vardır. Bu evlilik mutlak butlanla batıldır ve iptali her zaman istenebilir.
| Durum | Doğru dava | Süre | Kanun maddesi |
|---|---|---|---|
| Eş, evlenme tarihinde hâlâ evliydi | Mutlak butlan (evliliğin iptali) | Süresiz; savcı da açar | TMK 145/1, 146 |
| Önceki evlilik bitmişti ama saklandı | Nispi butlan (evliliğin iptali) | Öğrenmeden 6 ay, evlenmeden 5 yıl | TMK 149/2, 152 |
| Saklama evlilik boyunca sürdü | Boşanma; gizleme kusur olarak eklenir | Boşanma davasının genel kuralları | TMK 166 |
| İptal süresi kaçtı | Yalnız boşanma; evlilik öncesi gizleme kusur sayılmaz | — | TMK 152, 166 |
Kararın Anlatımı: Gölbaşı’ndan Yargıtay’a
Davayı eşler karşılıklı açtı. Gölbaşı Aile Mahkemesi boşanmaya karar verdi ve kusur belirlemesini yaptı; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi istinaf incelemesinde erkeği daha ağır kusurlu kabul eden sonucu benimsedi. Kararı Yargıtay’a yalnızca erkek taşıdı. Erkeğin itirazları üç noktadaydı: kusur dağılımı, kadın lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminatlar ve toptan yoksulluk nafakası.
Temyiz aşamasında erkeğin dayandığı vakıalardan biri, kadının evlenmeden önce geçirdiği ilk evliliği kendisine anlatmamış olmasıydı. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu vakıayı iki parçaya ayırdı. Evlenmeden önceki saklama, Daire’nin ifadesiyle nispi butlan sebebidir; boşanma davasının konusu değildir. Ancak dinlenen erkek tanığının anlatımından, kadının evlendikten sonra da bu durumu gizlemeye devam ettiği ve paylaşmadığı anlaşılmıştı. Daire bu ikinci parçayı evlilik içindeki güven sarsıcı davranış saydı ve kadına kusur olarak yüklenmesi gerektiğini söyledi.
Kararın bağlayıcı cümlesi bundan sonra geliyor. Daire, mahkemece taraflara yüklenen diğer kusurların da gerçekleştiğini, bütün kusurlar birlikte tartıldığında evlilik birliğini temelinden sarsan olaylarda erkeğin yine ağır kusurlu olduğunu belirterek istinaf kararını onadı. Gerekçenin ilgili kısmı şöyle:
“kadının başından geçen ilk evliliği evlenmeden önce eşiyle paylaşmayıp bilgi vermemesi nispi butlan sebebi olsa da, dinlenen erkek tanığı ….’ın beyanlarından kadının evlilik sonrası da bu durumu gizlemeye devam ettiğinin ve paylaşmadığının, kadının bu şekilde eşine karşı güven sarsıcı davranışta bulunduğunun, kadına bu vakıanın da kusur olarak yüklenmesinin gerektiğinin, Mahkemece taraflara yüklenen diğer kusurların gerçekleştiğinin ve ancak tarafların belirlenen ve gerçekleşen tüm kusurları birlikte değerlendirildiğinde yine de evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına sebep olan olaylarda davacı-karşı davalı erkeğin ağır kusurlu olduğunun anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup…” (Yargıtay 2. HD, E. 2026/917, K. 2026/6713, 16.06.2026)
Sonuç: erkeğin temyiz itirazlarının hiçbiri kabul görmedi. Kadın lehine tazminatlar ve toptan yoksulluk nafakası olduğu gibi kaldı; temyiz giderleri de erkeğe yüklendi.
Basında Nasıl Duyuruldu, Kararın Gerçek Niteliği Ne?
Haberler kararı “Yargıtay’dan boşandığını gizleyen eş için emsal karar” başlığıyla (Gazete Oksijen) duyurdu ve odağı, gizlemenin kusur sayılmasına verdi. Bu okuma kararın yarısını anlatıyor. Kararın sonucu, gizleyen eşin aleyhine dönmüş değil: Yargıtay gizleyen kadına bir kusur ekledi, ama terazinin ağır tarafında yine erkek kaldı ve kadın lehine para hükümleri onandı.
Haberlerde künye de verilmediği için iki ayrıntı gözden kaçtı. Birincisi, Yargıtay evlilik öncesi saklamayı boşanmada kusur saymadı; aksine onu açıkça nispi butlan alanına itti. Kusur sayılan şey, evlendikten sonra devam eden saklamadır. İkincisi, karar “emsal” ya da “ilk” değildir. Aynı Daire 2025’te iki dosyada, gizlemenin evlilik boyunca sürdürüldüğü gerekçesiyle kararları bozmuştu:
- Yargıtay 2. HD, E. 2025/590, K. 2025/7843, 25.09.2025: Kadın evlenmeden önce psikolojik tedavi gördüğünü ve ilaç kullandığını söylememiş, bunu evlilik boyunca da gizlemeye devam etmişti. Bölge adliye mahkemesi “evlilik öncesi neden” diyerek davayı reddetmişti; Daire bu kararı erkek yararına oybirliğiyle bozdu.
- Yargıtay 2. HD, E. 2024/7755, K. 2025/5209, 26.05.2025: Kadın, evlilik öncesine ait bir ceza yargılamasını evlendikten sonra da saklamış, erkek mahkeme evrakını tesadüfen bulmuştu. Daire bunu güven sarsıcı davranış saydı ve oybirliğiyle bozdu.
- Yargıtay 2. HD, E. 2025/6195, K. 2025/7213, 15.09.2025: Evlilik öncesi bir ilişkinin, erkek başkalarından öğrenene kadar evlilik boyunca saklanması güven sarsıcı davranış kabul edildi; karar oyçokluğuyla bozuldu.
Haberdeki dosyayı öncekilerden ayıran tek şey, eklenen kusurun sonucu değiştirmemesidir. Bu da kararın asıl dersini gösteriyor: devam eden gizleme kusur hanesine yazılır, ama diğer eşin daha ağır davranışlarını silmez.
Evliliğin İptali Sebepleri: Kanun Ne Diyor?
Evliliğin iptali Türk Medeni Kanunu’nun 145 ila 160. maddelerinde, boşanma ise 161 ve devamı maddelerinde düzenlenir. Kanunun güncel metni mevzuat.gov.tr’deki Türk Medeni Kanunu sayfasında yer alıyor. Önceki evliliğin gizlenmesiyle ilgili hükümler şunlar:
| Madde | Ne diyor? | Önceki evlilik açısından anlamı |
|---|---|---|
| TMK 145/1 | Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması mutlak butlan sebebidir | Önceki evlilik sona ermeden kıyılan nikâh batıldır |
| TMK 146 | Mutlak butlan davasını savcı re’sen, ilgisi olan herkes de açabilir | Dava hakkı yalnız aldatılan eşte değildir |
| TMK 147/3 | Önceki evlilik butlan kararından önce sona ermişse ve diğer eş iyiniyetliyse butlana karar verilemez | Sonradan boşanmış eşle evlilik geçerli hâle gelebilir |
| TMK 149/2 | Eşinde bulunmaması birlikte yaşamayı çekilmez kılacak önemli bir nitelikte yanılarak evlenen eş iptal isteyebilir | Bitmiş önceki evliliğin saklanmasında temel dayanak |
| TMK 150 | Namus ve onur hakkında aldatma ya da ağır tehlikeli hastalığın gizlenmesi | Önceki evlilik bu iki hâlden birine kolay girmez |
| TMK 152 | İptal davası öğrenmeden itibaren 6 ay, her hâlde evlenmeden itibaren 5 yıl içinde açılır | Süre kaçarsa iptal yolu kapanır |
| TMK 156-158 | Batıl evlilik hâkim kararına kadar geçerlidir; mal rejimi, tazminat, nafaka ve soyadında boşanma hükümleri uygulanır | İptal, mali sonuçları ortadan kaldırmaz |
| TMK 160 | Yetki ve yargılama usulü boşanma hükümlerine tabidir | Dava aile mahkemesinde, boşanma usulüyle görülür |
Bu tablonun kilit satırı 150. maddedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, aldatmaya dayalı iptalin yalnız kanunda sayılan iki hâlle sınırlı olduğunu vurguluyor: “Açıklanan bu iki durum dışında “aldatma eylemi” sübjektif açıdan ne kadar önemli olursa olsun, iptal sebebi olması mümkün değildir.” (YHGK, E. 2017/2294, K. 2020/671, 23.09.2020). Önceki bir evliliğin saklanması namus ve onur hakkında aldatma ya da hastalık gizleme olmadığından, iptal davasında asıl dayanak 149/2’deki nitelikte yanılmadır. Aynı Genel Kurul kararı, 149/2’nin her yanılmayı kapsamadığını, iddia edilen niteliğin eşe ait, önemli ve birlikte yaşamayı çekilmez kılacak ağırlıkta olması gerektiğini de belirtiyor.
Evliliğin İptali Davası Şartları
Evliliğin iptali, evlenme anında var olan bir sakatlığa dayanır; boşanma ise evlendikten sonra yaşanan olaylara. İptal davasında mahkeme “evlilik nasıl yürüdü” sorusuna değil, “evlenme iradesi sağlıklı mıydı” sorusuna bakar. Bu yüzden iptal davasında evlilik içindeki kavgalar, ilgisizlik ya da hakaretler değil, nikâhtan önce neyin bilindiği ve neyin saklandığı tartışılır.
Mutlak butlan: eş evlenirken hâlâ evliyse
Eşinizin önceki evliliği sizinle evlendiği tarihte henüz sona ermemişse evlilik mutlak butlanla batıldır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bunu açıkça yazıyor: “bir kişinin evliyken bir başkasıyla da evlenmesi mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) sebebi (4721 sayılı Kanun madde 145/1) olup böyle bir durum Türk kamu düzenine açıkça aykırılık oluşturur.” (E. 2025/5548, K. 2026/4435, 21.04.2026, oyçokluğu). Bu dava için 6 ay ya da 5 yıl sınırı yoktur; savcı da davayı kendiliğinden açar.
Aynı kararın ikinci tespiti önemlidir: mahkeme, önündeki boşanma davasında evliliğin batıl olup olmadığına kendiliğinden karar veremez. Butlan isteniyorsa ayrıca talep edilmelidir. Ayrıca 147. maddenin üçüncü fıkrası bir çıkış kapısı açar: evliyken yeniden evlenen kişinin önceki evliliği butlan kararından önce sona ermişse ve ikinci evlilikteki eş iyiniyetliyse, bu evliliğin butlanına artık karar verilemez.
Evliliğin iptali şartları: önceki evlilik bitmiş ama saklanmışsa
Haberdeki olay bu gruptadır. Önceki evlilik boşanmayla ya da ölümle sona ermiş, yani eşin yeni evliliğe engeli yoktur; sorun yalnızca bunun saklanmasıdır. Bu hâlde dava hakkı yalnız yanıltılan eşe aittir ve dava 149/2’ye dayanır. Mahkeme şu sorulara cevap arar: Davacı önceki evliliği gerçekten bilmiyor muydu? Bu bilgi onun için evlenme kararını değiştirecek kadar önemli miydi? Bilseydi birlikte yaşamak kendisi için çekilmez olur muydu?
Yargıtay’ın yayımlanmış kararlarında önceki evliliğin saklanmasını doğrudan iptal sebebi olarak kabul ya da reddeden bir karara rastlamadık. Daire konuyu her seferinde “koşulları var ise” kaydıyla butlana yönlendiriyor. Bu, iptalin kendiliğinden kabul edileceği anlamına gelmez; önceki evliliğin çocuklu olup olmadığı, ne kadar sürdüğü, eşin bu konuda açık bir yalan söyleyip söylemediği ve davacının hayat görüşü gibi somut koşullar 149/2 değerlendirmesinde belirleyici olur.
Evliliğin iptali davası süresi: 6 ay ve 5 yıl
Nispi butlan davası, iptal sebebinin öğrenildiği tarihten başlayarak 6 ay ve her hâlde evlenmenin üzerinden 5 yıl geçmekle düşer (TMK 152). Bu süreler hak düşürücüdür; mahkeme kendiliğinden dikkate alır. Hukuk Genel Kurulu’na göre süre içinde dava açılmazsa nispi butlanla sakat evlilik iptal edilemez, yani geçerli hâle gelir.
6 aylık süre, gerçeğin “resmen” doğrulandığı günden değil, öğrenildiği günden işler. Yargıtay, davacının iptal sebebini daha önce açtığı bir boşanma davasından önce öğrendiğini tespit ettiği bir dosyada, 6 aylık sürenin geçtiğini belirterek iptal kararını bozdu (Yargıtay 2. HD, E. 2014/7025, K. 2014/9010, 15.04.2014). Öğrenme tarihi tartışmalıysa mahkemenin tanıkları yeniden dinleyerek bu tarihi kesin biçimde belirlemesi gerekir.
Evliliğin İptali Yargıtay Kararları: Gizleme Boşanmada Kusur mu?
Boşanma davasında evlilik öncesine ait vakıalar kusur hesabına girmez. Bunun gerekçesi, eşlerin birbirine karşı yükümlülüklerinin nikâhla başlamasıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bu ilkeyi önceki evlilik için de defalarca uyguladı:
- E. 2025/1700, K. 2025/9323, 03.11.2025: Erkeğe yüklenen “önceki evliliğini kadından gizlediği” vakıası evlilik öncesine aittir, “koşulları var ise ancak evliliğin butlanına konu olabileceği” ve boşanmada erkeğe kusur olarak yüklenemeyeceği belirtildi.
- E. 2025/3085, K. 2025/10769, 08.12.2025: İlk derece, erkeğin “daha önce kaç kez evlendiğini sakladığı” vakıasını kusur saymıştı; Daire bunun evlilik öncesine ait bir eylem olduğunu söyledi.
- E. 2024/1898, K. 2024/9219, 28.11.2024: İstinaf, erkeğin “yaşını, işini ve ilk evliliğini” gizlemesini kusur sayıp tarafları eşit kusurlu bulmuştu. Daire, bu vakıalar kabul edilse dahi nispi butlan sebebi olabileceğini, boşanmaya esas alınamayacağını belirterek kararı oybirliğiyle bozdu.
Aynı çizgi hastalık, yaş, mal varlığı ve evlilik öncesi ilişkiler için de geçerli. Daire 2021’de bunu genel bir cümleyle kurdu: “Evlilik birliği kurulmadan önceki nedenlere dayanılarak boşanma davası açılamaz.” (E. 2021/3628, K. 2021/4749, 08.06.2021). Benzer bir tartışma için Çocuk İstemeyen Eş Kusurlu mudur? yazısına bakabilirsiniz; orada da evlilik öncesi söylenenle evlilikte yaşananın ayrımı belirleyicidir.
Çizginin dışında kalmış görünen kararlar da var. 2024’te ilk derecenin erkeğin “önceki evliliklerini gizlediği”ni kusurları arasında saydığı bir dosya Yargıtay’dan kalıp gerekçeyle onandı (E. 2023/6236, K. 2024/2691); bu noktanın temyizde ayrıca tartışılıp tartışılmadığı karardan anlaşılmıyor. 2024 sonundan itibaren verilen kararlar ise yön konusunda tereddüt bırakmıyor.
“Gizlemeye devam etmek” ne demek?
Devam eden gizleme, evlendikten sonra da gerçeği bilerek saklamak, sorulduğunda inkâr etmek ya da öğrenilmesini engelleyecek davranışlarda bulunmaktır. Haberdeki dosyada bu, erkek tanığının anlatımıyla ispatlandı. 2025/590 sayılı dosyada mesajlaşma kayıtları, 2024/7755 sayılı dosyada ise erkeğin evrakı tesadüfen bulması belirleyici oldu.
Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: Gizlemenin evlilikte sürdüğünü söylemek yetmez, delille gösterilmesi gerekir. Yargıtay, husumetli tanığın beyanına tek başına itibar etmiyor; duyuma dayalı tanık anlatımlarını da yeterli görmüyor. Tanık delilinin nasıl değerlendirildiğini Boşanma Davasında Tanık yazımızda ayrıntılı anlattık.
İptal ve Boşanma Aynı Davada İstenebilir mi?
İstenebilir. Evliliğin iptali asıl talep, boşanma ise iptal reddedilirse incelenecek ikinci talep olarak aynı dilekçede ileri sürülebilir; buna terditli ya da kademeli dava denir (HMK 111). Hukuk Genel Kurulu sırayı netleştirdi: mahkeme önce butlan istemini inceler, butlan istemi reddedilirse boşanma istemi incelenebilir hâle gelir (E. 2017/2294, K. 2020/671).
İptal reddedildiğinde boşanma talebi kendiliğinden düşmez. Yargıtay, istinaf mahkemesinin iptal talebini reddedip boşanma hakkında hiçbir hüküm kurmadığı bir dosyada, terditli boşanma talebi hakkında “olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulması” gerektiğini belirterek kararı bozdu (Yargıtay 2. HD, E. 2024/4674, K. 2024/7898, 24.10.2024). Aynı yönde 2025 tarihli kararlar da var (E. 2025/4287, K. 2025/11382).
Kademeli dava, süre baskısı altında olan eş için de güvenli bir yoldur. Önceki evliliği yeni öğrendiyseniz ve evlilik içinde başka sorunlar da yaşanıyorsa, 6 aylık süreyi kaçırmamak için iptali asıl, boşanmayı terditli talep olarak birlikte istemek her iki ihtimali de açık tutar. Boşanma davasının nasıl başlatıldığını Boşanma Davası Nasıl Açılır? yazımızda adım adım anlattık.
Evliliğin iptali dava dilekçesinde neler yer alır?
Dilekçede önce talebin türü açıkça yazılmalıdır: evliliğin iptali asıl talep, boşanma isteniyorsa terditli talep olarak. Dayanılan madde (önceki evlilik bitmişse TMK 149/2, eş evlenirken hâlâ evliyse TMK 145/1) ve iptal sebebinin hangi tarihte, nasıl öğrenildiği belirtilir; 6 aylık sürenin tartışılacağı dosyalarda bu tarih davanın kaderini belirler. Delil olarak nüfus kayıt örneği, önceki evliliğin sona erdiğini gösteren karar ya da kayıt, yazışmalar ve tanık listesi gösterilir. Tazminat, nafaka, velayet ve mal rejimine ilişkin talepler de boşanma davasındaki gibi aynı dilekçede ileri sürülebilir.
Boşanma davasını iptal davasına çevirmek
Açılmış bir boşanma davası, tam ıslahla iptal davasına çevrilebilir. Yargıtay’a göre tam ıslahta yeni bir dava açılmış sayılmaz; hak düşürücü süre ilk davanın açıldığı tarihe göre hesaplanır (Yargıtay 2. HD, E. 2013/10046, K. 2013/27539, 25.11.2013). Bunun tersi de doğrudur: ilk dava açıldığında 6 ay zaten geçmişse ıslah süreyi kurtarmaz. Ayrıca ıslah aynı davada yalnızca bir kez yapılabilir.
İptal Kararının Sonuçları: Nafaka, Tazminat, Mal Paylaşımı, Çocuklar
İptal kararı, evliliği geçmişe dönük olarak yok saymaz; hâkimin kararına kadar evlilik geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur (TMK 156). Hukuk Genel Kurulu bunu “Hâkimin kararı ileriye etkilidir.” diye özetliyor. Bu nedenle iptal, boşanmadan çok farklı bir mali sonuç yaratmaz:
- Mal rejimi: Edinilmiş mallar, boşanmadaki kurallarla tasfiye edilir (TMK 158/2). Ayrıntılar için Boşanmada Mal Paylaşımı yazımıza bakabilirsiniz.
- Tazminat: Maddi ve manevi tazminat boşanma hükümlerine göre istenir; kimin kusurlu olduğu burada da belirleyicidir. Ölçütler Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat yazısında.
- Nafaka: Yoksulluk nafakasında da boşanma hükümleri uygulanır. Yargıtay, 149/2’ye göre iptal edilen bir evlilikte, evlenmeden önce infertil olduğunu gizleyen kadının “kusurlu olduğu” sonucuna vararak yoksulluk nafakasının bu yönden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi (E. 2016/323, K. 2017/4989). Yani iptal davasında gizleyen eşin davranışı, nafaka ve tazminat bakımından kusur olarak tartılır.
- Soyadı ve kişisel durum: Evlenirken iyiniyetli olan eş, evlilikle kazandığı kişisel durumu korur (TMK 158/1).
- Çocuklar: Butlanına karar verilen evlilikten doğan çocuklar, ana ve baba iyiniyetli olmasa bile evlilik içinde doğmuş sayılır; velayet ve iştirak nafakası boşanma hükümlerine göre belirlenir (TMK 157).
- Miras: İptal davası açma hakkı mirasçılara geçmez, ama açılmış davayı mirasçılar sürdürebilir; dava sonunda evlenirken iyiniyetli olmadığı anlaşılan sağ kalan eş mirasçı olamaz (TMK 159).
Süresiz nafaka bakımından da bir not düşmek gerekiyor: Anayasa Mahkemesi’nin TMK 175’teki “süresiz” ibaresini iptal eden kararı 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Bu değişikliğin yeni ve devam eden nafakalara etkisini Süresiz Nafaka Kalktı mı? yazımızda inceledik.
Boşandığını Gizlemek: Saklayan Eşin Durumu
Önceki evliliğini saklayan eşin hukuki riski, saklamanın ne zaman bittiğine bağlıdır. Gizleme yalnız evlilik öncesine aitse, boşanma davasında bu yüzden kusurlu sayılmaz; ancak süresi içinde açılırsa iptal davasıyla karşılaşabilir ve o davada nafaka ile tazminat tartışmasında saklama aleyhine değerlendirilebilir. Gizleme evlilik boyunca sürdürüldüyse boşanma davasında da kusur hanesine yazılır.
Bu tabloda sık gözden kaçan nokta, ek kusurun her şeyi belirlemediğidir. Haberdeki dosyada kadın kusurlu bulunmasına rağmen tazminat ve nafaka aldı, çünkü erkeğin evlilik içindeki kusurları daha ağırdı. Boşanmada kusur, tek bir davranışa değil, evlilik birliğini sarsan bütün olayların karşılaştırılmasına göre belirlenir. Kusur karşılaştırmasının nasıl yapıldığını Evliliğin Temelinden Sarsılması Nedeniyle Boşanma yazımızda anlattık.
Evliliğin İptali Nedir, Boşanmadan Farkı Ne?
Evliliğin iptali, evlenme anında var olan bir sakatlık nedeniyle evliliğin hâkim kararıyla sona erdirilmesidir; kanun bunu “butlan” diye adlandırır. Aşağıdaki kavramlar sık karıştırılır:
Evliliğin iptali ile boşanma. İptal, nikâh anındaki bir sakatlığa dayanır; boşanma, evlilik içinde yaşanan olaylara. İptal davasında evlilik içindeki geçimsizlik, boşanma davasında evlilik öncesi saklama konuşulmaz.
Mutlak butlan ile nispi butlan. Mutlak butlan kamu düzenini ilgilendirir; savcı da dava açar ve süre sınırı yoktur (evli iken evlenme, ayırt etme gücünden sürekli yoksunluk, akıl hastalığı, yakın hısımlık). Nispi butlan yalnız iradesi sakatlanan eşi korur; dava hakkı onundur ve 6 ay – 5 yıl süreye bağlıdır.
Butlan ile yokluk. Yokluk, evlenmenin kurucu unsurlarının hiç bulunmadığı, örneğin yetkili memur önünde irade beyanının hiç açıklanmadığı durumdur. Yetkili memur önünde nikâh kıyılmışsa yokluk değil, en fazla butlan tartışılır.
Evlenme yasağı ile iptal sebebi. Önceki evliliğin varlığı, sona ermediği sürece evlenme engelidir. Önceki evlilik bitmişse engel ortadan kalkmıştır; sorun artık bir yasağa değil, saklanan bir bilgiye ilişkindir.
Sık Yapılan Hatalar
- Evlilik öncesi saklamayı boşanma dilekçesinde tek kusur olarak göstermek. Yargıtay’a göre bu vakıa boşanmada kusur sayılmaz; dava başka bir kusur ispatlanmazsa reddedilebilir.
- 6 aylık süreyi kaçırmak. Süre öğrenme tarihinden işler; “önce boşanma açayım, sonra bakarız” demek iptal hakkını düşürebilir.
- Evlilik içindeki saklamayı delillendirmemek. Devam eden gizleme ancak tanık, yazışma ya da belgeyle ispatlanırsa kusur olarak eklenir.
- Önceki evliliğin bitip bitmediğini kontrol etmemek. Nüfus kaydı, saklanan evliliğin nikâh tarihinde sona erip ermediğini gösterir; sona ermemişse dava mutlak butlana döner.
- Ek kusurun sonucu kendiliğinden değiştireceğini düşünmek. Haberdeki kararda görüldüğü gibi, diğer eşin kusurları daha ağırsa tazminat ve nafaka yine onun aleyhine sonuçlanabilir.
Gizlenen Önceki Evliliği Yeni Öğrendiyseniz
Eşinizin önceki evliliğini kısa süre önce öğrendiyseniz ve 6 aylık süre işliyorsa, iptal ile boşanmayı birlikte değerlendirmek için zaman dar olabilir. Dosyanızın hangi yola daha uygun olduğunu görüşmek isterseniz Ankara Boşanma Avukatı sayfamızdaki iletişim bilgilerinden randevu alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Evliliğin iptali yetkili mahkeme neresidir?
Aile mahkemesinde açılır; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetki ve usulde boşanma hükümleri uygulandığı için dava, eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da son altı aydır birlikte oturdukları yerde açılabilir (TMK 160, 168).
Evliliğin iptali hangi durumlarda olur?
Kanun iki grup sayar. Mutlak butlan: eşlerden birinin evlenirken evli olması, sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun olması, evlenmeye engel akıl hastalığı ve evlenmeye engel yakın hısımlık (TMK 145). Nispi butlan: evlenirken geçici olarak ayırt etme gücünden yoksun olma, yanılma, namus ve onur hakkında aldatma, ağır tehlikeli hastalığın gizlenmesi ve korkutma (TMK 148-151).
Eşimin daha önce evlendiğini bilmiyordum; evliliğin iptali için yeterli mi?
Tek başına yeterli değildir. Mahkeme, bu bilginin sizin için evlenme kararını değiştirecek kadar önemli olduğunu ve bilseydiniz birlikte yaşamanın çekilmez olacağını arar (TMK 149/2). Önceki evliliğin özellikleri ve saklama biçimi bu değerlendirmede belirleyicidir.
Eşim benimle evlendiğinde hâlâ evliymiş; ne yapabilirim?
Bu durumda evlilik mutlak butlanla batıldır (TMK 145/1). Dava süreye bağlı değildir, Cumhuriyet savcısına da başvurabilirsiniz. Ancak önceki evlilik butlan kararından önce sona ermiş ve siz evlenirken iyiniyetliyseniz evliliğin butlanına karar verilemez (TMK 147/3).
Evliliğin iptali süresi ne zaman başlar?
Nispi butlanda dava, iptal sebebini öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 ay içinde, her hâlde evlenmeden itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır (TMK 152). Mutlak butlanda böyle bir süre yoktur.
Evlenmeden 5 yıl geçtikten sonra öğrendim; ne olur?
Nispi butlan davası açma hakkı düşmüştür. Bu durumda yalnızca boşanma davası açılabilir ve evlilik öncesi saklama tek başına kusur sayılmaz; saklamanın evlilik boyunca bilerek sürdürüldüğü ispatlanırsa kusur olarak değerlendirilebilir.
Evlenmeden önce yalan söylemek boşanma sebebi midir?
Tek başına değildir. Evlenmeden önce söylenen yalan ya da saklanan bilgi boşanmada kusur sayılmaz, koşulları varsa evliliğin iptaline konu olur. Yalan evlendikten sonra da bilerek sürdürülmüşse güven sarsıcı davranış olarak kusura eklenir (Yargıtay 2. HD, E. 2026/917, K. 2026/6713).
Haberdeki karar gizleyen eşin tazminat ve nafaka hakkını ortadan kaldırdı mı?
Hayır. Yargıtay gizleyen kadına ek kusur yükledi, ama erkeği yine ağır kusurlu buldu; kadın lehine tazminatlar ve toptan yoksulluk nafakası onandı.
Evliliğin iptali ile boşanma aynı dilekçede istenebilir mi?
İstenebilir. İptal asıl talep, boşanma terditli talep olarak gösterilir; mahkeme önce iptali inceler, iptal reddedilirse boşanma hakkında ayrıca karar verir.
Evliliğin iptali davası ne kadar sürer?
Kanunda bu dava için öngörülmüş bir yargılama süresi yoktur. Dava aile mahkemesinde boşanma usulüyle görülür; süreyi tanıkların dinlenmesi, nüfus ve mahkeme kayıtlarının toplanması, gerekirse rapor alınması ve kararın istinaf ile temyiz aşamalarından geçip geçmemesi belirler.
Evliliğin iptali nasıl olur, nikâh kendiliğinden düşer mi?
Düşmez. Batıl bir evlilik ancak hâkim kararıyla sona erer; mutlak butlan hâlinde bile evlilik, karar verilene kadar geçerli bir evliliğin bütün sonuçlarını doğurur (TMK 156). Bu yüzden iptal için mutlaka dava açılması gerekir.
İptal kararından sonra nafaka ve tazminat istenebilir mi?
İstenebilir. Mal rejiminin tasfiyesi, tazminat, nafaka ve soyadı konularında boşanma hükümleri uygulanır (TMK 158/2). Gizleyen eşin davranışı bu taleplerde kusur olarak değerlendirilebilir.
Evlilik iptal edilirse çocukların durumu ne olur?
Çocuklar evlilik içinde doğmuş sayılır; soybağı etkilenmez. Velayet, kişisel ilişki ve iştirak nafakası boşanma hükümlerine göre belirlenir (TMK 157).
Açtığım boşanma davasını evliliğin iptaline çevirebilir miyim?
Tam ıslahla çevirebilirsiniz. Bu durumda hak düşürücü süre ilk davanın açıldığı tarihe göre hesaplanır; ilk dava açıldığında 6 ay geçmişse ıslah bunu düzeltmez.
Eşim öldükten sonra önceki evliliğini öğrendim; iptal davası açabilir miyim?
Evlilik ölümle sona erdiyse nispi butlan sebebiyle iptal davası açılamaz. Önceki evlilik nikâh tarihinde devam ediyorsa mutlak butlanın karar altına alınmasını ilgililer isteyebilir (TMK 147/1).
Önceki evliliğin saklandığını nasıl ispatlarım?
Nüfus kaydı önceki evliliği ve bitiş tarihini gösterir. Sizin bilmediğinizi ve saklamanın evlilik boyunca sürdüğünü ise tanık, yazışma ve belgelerle göstermeniz gerekir; görgüye dayanmayan ya da husumetli tanığın tek başına anlatımı yeterli görülmeyebilir.
Kaynaklar
- Türk Medeni Kanunu (4721 sayılı), md. 145-160, 166, 168, 174-175: mevzuat.gov.tr
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100 sayılı), md. 111 (terditli talep)
- Yargıtay 2. HD, E. 2026/917, K. 2026/6713, 16.06.2026 (habere konu karar)
- Yargıtay 2. HD, E. 2025/590, K. 2025/7843, 25.09.2025; E. 2024/7755, K. 2025/5209, 26.05.2025; E. 2025/6195, K. 2025/7213, 15.09.2025
- Yargıtay 2. HD, E. 2025/1700, K. 2025/9323, 03.11.2025; E. 2025/3085, K. 2025/10769, 08.12.2025; E. 2024/1898, K. 2024/9219, 28.11.2024; E. 2021/3628, K. 2021/4749, 08.06.2021
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/2294, K. 2020/671, 23.09.2020
- Yargıtay 2. HD, E. 2025/5548, K. 2026/4435, 21.04.2026; E. 2024/4674, K. 2024/7898, 24.10.2024; E. 2014/7025, K. 2014/9010, 15.04.2014; E. 2013/10046, K. 2013/27539, 25.11.2013; E. 2016/323, K. 2017/4989, 02.05.2017
- Karar metinleri: karararama.yargitay.gov.tr
Bu Yazı Hakkında
12 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata ve yukarıda künyesi verilen Yargıtay kararlarına dayanıyoruz; bu tarihten sonraki değişiklikler yazıya yansımamış olabilir. Önceki evliliğin saklanmasında iptal davasının kabul edilip edilmeyeceği, saklamanın biçimine ve ispat durumuna göre dosyadan dosyaya farklı sonuçlanır. Metin, kendi durumunuz için hukuki görüş yerine geçmez; genel bilgi vermek amacıyla yazılmıştır.