Makas Atma Cezası, Drift ve Trafikte Yarış Yaptırımları

Makas atma cezası 2026 yılında 90.000 Türk lirasıdır; bu cezaya ek olarak sürücü belgesi altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün trafikten menedilir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendi (KTK m.46/2-g), “trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirmeyi” yasaklar ve yaptırımı buna bağlar. Drift için tutar daha yüksektir: 140.000 lira. Yarış yapan sürücüde ise para cezası düşük ama ehliyet kaybı çok daha ağırdır — iki yıl.

Bu üç fiil kamuoyunda tek bir başlık altında konuşuluyor, oysa kanunda üç ayrı maddeye dağılmış durumda ve yaptırımları birbirinden farklı. Üstelik idari para cezası hikâyenin yalnız bir yarısı: aynı sürüş, Türk Ceza Kanunu’nun 179 uncu maddesi kapsamında hapis cezası gerektiren bir suç da oluşturabilir. Kaza meydana gelirse tablo bir kez daha değişir ve suçun adı “taksir” ile “olası kast” arasında gidip gelir; aradaki fark, aynı olayda beş yıl ile müebbet hapis arasındaki farktır.

Makas Atma Cezası Ne Kadar?

Makas atma cezası ne kadar diye bakıldığında 2026 yılı için tek bir rakam vardır: 90.000 Türk lirası. Bu tutar Karayolları Trafik Kanunu’nun 46 ncı maddesinde, 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanun’la değiştirilen ceza fıkrasında yer alır ve maddedeki üç ayrı bende — (g), (j) ve (n) — aynı rakam bağlanmıştır. Yani “ardı ardına şerit değiştirme”, “otoyolda ters yönde sürme” ve “konvoy hâlinde yolu kapatma” fiilleri para cezası bakımından eşitlenmiştir.

Para cezası tek başına kalmaz. Kanun, bu üç bende aykırı davranan sürücünün sürücü belgesinin altmış gün süreyle geri alınacağını ve aracının altmış gün süreyle trafikten menedileceğini açıkça yazar. Uygulamada asıl ağır sonuç budur: ceza ödenip kapatılabilir, ancak iki aylık ehliyet kaybı çalışma hayatını doğrudan etkiler. Ticari araç sürücüsü için bu, iki ay boyunca mesleğini icra edememek anlamına gelir.

Üçüncü katman ise tekerrürdür. Aynı maddede, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınan kişilerin belgesinin iptal edileceği düzenlenmiştir. İptal, sürenin dolmasıyla kendiliğinden sona eren bir tedbir değildir; belgeyi yeniden almak için sürücü kursuna devam etmek ve sınavlarda başarılı olmak gerekir.

Makas atma cezası maddesi: Karayolları Trafik Kanunu m.46/2-g

Makas atma cezası maddesi arandığında karşılaşılan en yaygın hata, fiilin şerit ihlallerini düzenleyen 56 ncı maddeye dayandırılmasıdır. Doğru dayanak 46 ncı maddedir. Maddenin ikinci fıkrasının (g) bendi 18/10/2018 tarihli ve 7148 sayılı Kanun’la eklenmiştir ve sürücülere “trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirmeme” yükümlülüğü getirir.

Bendin lafzında “makas” kelimesi geçmez. Karayolları Trafik Kanunu’nun tamamı tarandığında “makas” ifadesinin hiçbir maddede yer almadığı görülür; kanun fiili tarif eder, halk dilindeki adını kullanmaz. Bu ayrım tutanağa itiraz edilirken önem taşır: tutanakta yazması gereken şey “makas attı” değil, ihlal edilen bent ve o bendin tarif ettiği harekettir.

Bendin iki unsuru vardır ve ikisi birlikte aranır. Birincisi “ardı ardına birden fazla şerit değiştirme”, ikincisi bu hareketin “trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak” nitelikte olmasıdır. Boş bir yolda arka arkaya iki şerit değiştiren sürücünün eylemi ilk unsuru karşılar ama ikincisini karşılamayabilir; bu ayrım, savunmanın kurulacağı zemindir.

Fiil	Kanun maddesi	2026 idari para cezası	Sürücü belgesi	Araç
Makas atma (ardı ardına şerit değiştirme)	KTK m.46/2-g	90.000 TL	60 gün geri alma	60 gün men
Drift (ani yön değiştirme, kendi etrafında döndürme)	KTK m.67/1-d	140.000 TL	60 gün geri alma	60 gün men
Yarışa katılan sürücü	KTK m.70	46.000 TL	2 yıl geri alma	60 gün men
İzinsiz yarış düzenleyen	KTK m.70	16.000 TL	—	—
Konvoyla yolu kapatma	KTK m.46/2-n	90.000 TL	60 gün geri alma	60 gün men
Otoyol, köprü, viyadük veya tünelde yolu kapatma	KTK m.46/2-n	180.000 TL	120 gün geri alma	120 gün men
Saldırı amacıyla ısrarla takip veya araçtan inme	KTK m.46/4	180.000 TL	60 gün geri alma	60 gün men
İhlal görüntüsünü yayma ve övme	KTK ek m.20	25.000 TL	—	—

Makas atma cezası ne kadar oldu, makas atma cezası ne kadar 2025 yılında neydi

Makas atma cezası ne kadar oldu, bu rakamın arkasında gerçek bir kırılma var. 7574 sayılı Kanun 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve Karayolları Trafik Kanunu’nun otuzdan fazla maddesini değiştirmiştir. 46 ncı madde bu değişikliğin merkezindedir: hem yeni yasak bentleri eklenmiş, hem de ceza fıkrası bütünüyle yeniden yazılmıştır.

Bu nedenle 2025 tarihli kaynaklarda yer alan tutarlar bugün geçerli değildir. Aynı şey ehliyet süreleri için de doğrudur; eski metinde bulunmayan “beş yıl içinde ikinci geri almada iptal” kuralı da 2026 düzenlemesiyle gelmiştir. İnternette yer alan ve yılı belirtilmeyen tutarların hangi tarihli metne ait olduğu mutlaka kontrol edilmelidir.

Tutarların her yıl değişeceği de unutulmamalıdır. Trafik idari para cezaları Kabahatler Kanunu’nun 17 nci maddesinin yedinci fıkrası gereğince her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılır. Dolayısıyla 90.000 lira rakamı 2026 yılına aittir ve izleyen yılın Ocak ayında güncellenir. Güncel tutar için ilgili yılın tebliğine bakılması gerekir; kanun metnindeki rakam yayımlandığı tarihin rakamıdır.

Arabayla makas atma cezası ne kadar, motosiklette değişir mi

Arabayla makas atma cezası ne kadar ise motosiklette de aynı tutar geçerlidir: 90.000 lira. Kanun 46 ncı maddenin (g) bendinde araç türüne göre bir ayrım yapmamıştır; yaptırım “sürücülere” bağlanmıştır ve motosiklet sürücüsü de bu kapsamdadır.

Araç türü ayrımı maddenin başka bir bendinde karşımıza çıkar. 7574 sayılı Kanun’la değiştirilen (e) bendi, motosiklet, otomobil, kamyonet, panelvan, minibüs ve otobüs dışındaki araçlar için şerit kullanımına özel sınırlamalar getirir; ancak bu bent şerit disiplinine ilişkindir ve cezası 10.000 liradır. Makas fiilini bu bentle karıştırmamak gerekir.

Motosikletlerde uygulamada tartışma yaratan nokta, iki araç arasından geçiş ile makas arasındaki sınırdır. Şeritler arasından ilerleme tek başına (g) bendini oluşturmaz; bendin aradığı şey ardı ardına birden fazla şerit değiştirme ve bunun trafiği tehlikeye sokacak nitelikte olmasıdır. Tutanakta bu iki unsurun nasıl tespit edildiği açıkça gösterilmelidir.

Makas atma cezası ehliyete el koyma sonucu doğurur mu

Makas atma cezası ehliyete el koyma sonucunu doğrudan doğurur. Kanun bunu takdire bırakmamıştır: (g) bendine uymayan sürücülerin sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır. Kolluğun bu konuda “ceza yazıp bırakma” yetkisi yoktur, geri alma işlemi kanunun kendisinden kaynaklanır.

Belgenin altmış gün sonunda kendiliğinden iade edilmediğini bilmek önemlidir. 46 ncı maddeye 2026’da eklenen fıkra, bu madde kapsamında geri alınan belgelerin iade edilebilmesi için Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olmasını şart koşar. Ödenmemiş eski bir trafik cezası, süresi dolmuş bir geri alma işleminde belgenin geri verilmemesine yol açar.

Belge geri alınmışken araç kullanmak ayrı bir ihlaldir ve ayrı yaptırıma tabidir. Bu durumdaki sürücülerin karşılaştığı sonuçlar için ehliyetine el konulan kişinin ehliyetsiz araç kullanma cezası başlıklı yazımız ayrıntılı bilgi veriyor.

Trafikte Makas Atmak Nedir?

Trafikte makas atmak, aracı ardı ardına birden fazla şerit değiştirerek ve diğer araçların arasından sıyrılarak sürmektir. Hareketin adı kanunda geçmese de tarifi bellidir: sürücü, tek bir manevrayla değil, peş peşe yapılan manevralarla şeritler arasında ilerler ve bunu yaparken arkadan gelen araçların hız ve mesafe hesabını bozar.

Tehlikenin kaynağı hızın kendisi değil, öngörülemezliktir. Trafikte her sürücü, önündeki aracın belirli bir şeritte kalacağı varsayımıyla mesafe ayarlar. Ardı ardına şerit değiştiren araç bu varsayımı ortadan kaldırır; diğer sürücülerin fren ve direksiyon tepkisi için sahip olduğu süre kısalır. Kanunun bendine “trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde” ibaresini koyması bu yüzdendir.

Bu hareket tek başına bir kabahat olarak kalabileceği gibi, kaza meydana geldiğinde kusur değerlendirmesinin de merkezine oturur. Bilirkişi raporlarında ve Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi mütalaalarında ardı ardına şerit değiştirme, sürücünün “asli ve tam kusurlu” sayılmasına dayanak yapılabilmektedir.

Trafikte makas nedir, hangi hareket makas sayılır

Trafikte makas nedir; hukuki karşılığı, 46 ncı maddenin (g) bendindeki iki unsurun bir arada gerçekleşmesidir. Tek bir şerit değişikliği makas değildir; iki şerit değişikliği arasında makul bir süre ve mesafe varsa yine değildir. Bendin aradığı şey manevraların “ardı ardına” olmasıdır.

İkinci unsur, hareketin trafiği aksatması veya tehlikeye sokmasıdır. Bu, somut olayda değerlendirilen bir ölçüttür: yolun yoğunluğu, araçlar arasındaki mesafe, hız farkı ve manevranın diğer sürücüleri fren yapmaya veya yön değiştirmeye zorlayıp zorlamadığı birlikte ele alınır.

Yasal olarak yapılan şerit değişikliğinin sınırı ise 56 ncı maddede çizilmiştir. Bu madde, geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme hâlleri dışında şerit değiştirmeyi, iki şeridi birden kullanmayı, işaret vermeden şerit değiştirmeyi ve kavşaklara yaklaşırken belirli mesafeler içinde şerit değiştirmeyi yasaklar. 56 ncı maddenin yaptırımı ayrıdır ve makas bendinin yerini tutmaz.

Makas atma nasıl olur, normal şerit değiştirmeden farkı nedir

Makas atma nasıl olur; belirleyici olan manevraların sayısı ve ritmidir. Sürücü sağ şeritten sola, oradan tekrar sağa geçerek araçların arasından ilerlediğinde ve bunu kısa bir mesafede tekrarladığında ortaya çıkan görüntü makastır. Normal şerit değiştirmede ise sürücü niyetini işaretle bildirir, gireceği şeritteki araçların güvenli geçişini bekler ve manevrayı tamamladıktan sonra o şeritte seyrine devam eder.

Kanun bu iki davranışı ayrı bentlerde düzenlemiştir. 46 ncı maddenin (b) bendi şerit değiştirmeden önce gireceği şeritteki araçların emniyetle geçişini beklemeyi, (c) bendi trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemeyi emreder. (c) bendinin cezası 10.000 liradır; (g) bendinin cezası 90.000 lira ve altmış gün ehliyettir. Aradaki dokuz katlık fark, “ardı ardına” ibaresinden doğar.

Bu ayrım tutanağa itirazın en verimli zeminidir. Tutanakta hangi bendin işaretlendiği, tutarın da geri alma tedbirinin de kaderini belirler. (c) bendinden yazılmış bir tutanakta ehliyete el konulamaz; (g) bendinden yazılmış tutanakta ise el konulması zorunludur.

Makas atma nasıl tespit edilir

Makas atma nasıl tespit edilir; uygulamada üç kaynak kullanılır: görevlinin doğrudan gözlemi, elektronik denetleme sistemi kayıtları ve üçüncü kişilerin ilettiği görüntüler. Kolluk görevlisinin fiili bizzat görmesi hâlinde tutanak doğrudan sürücü adına düzenlenir.

Elektronik denetim kayıtlarında ise araç plakası tespit edilir, sürücü çoğu zaman tespit edilemez. Bu durumda Karayolları Trafik Kanunu’nun 116 ncı maddesi devreye girer ve tutanak tescil plakasına göre düzenlenir. Bu ayrımın sonucu ağırdır: plakaya kesilen cezada belge geri alma tedbiri uygulanacak bir sürücü tespiti yoktur.

Üçüncü kaynak, vatandaşların ilettiği araç içi kamera ve cep telefonu görüntüleridir. Bu görüntüler ihbar niteliğindedir; tek başına tutanak yerine geçmez, ancak kolluğun inceleme yaparak tutanak düzenlemesine dayanak olur. Görüntünün tarihi, saati ve plakayı okunabilir biçimde göstermesi belirleyicidir.

Makas atma cezasını kim yazar, makas atma cezası nasıl yazılır

Makas atma cezasını kim yazar, bunu Karayolları Trafik Kanunu’nun 6 ncı maddesi belirler. Trafik kural ihlallerinde tutanak düzenlemeye yetkili olanlar bu maddede sayılmıştır ve 7574 sayılı Kanun’la 46 ncı maddeye eklenen fıkra, sürücü belgesi geri alma ve iptal işlemlerinin de aynı maddede sayılan görevlilerce yapılacağını açıkça belirtmiştir.

Makas atma cezası nasıl yazılır, bu ise tutanağın içeriğiyle ilgilidir. Tutanakta ihlal edilen madde ve bent, ihlalin yeri, tarihi ve saati ile aracın plakası yer alır. 7574 sayılı Kanun’la 114 üncü maddeye eklenen fıkra uyarınca tutanağı düzenleyen görevlinin açık kimliği yerine personel tanıtım numarası yazılır; tutanakta ad yerine numara görmek tek başına usulsüzlük değildir.

Sürücüsü tespit edilemeyen araçlarda tutanak plakaya göre düzenlenir ve trafik kaydında araç sahibi görünen kişiye posta yoluyla tebliğ edilir. 2026 değişikliğiyle getirilen bir yenilik, aracın ihlal tarihinde kiralanmış olması hâlinde tutanağın kiracı adına düzenlenmesi ve cezanın kiracıdan tahsil edilmesidir; daha önce ceza kiralama şirketine kesiliyor, şirket kiracıya rücu ediyordu.

Drift Cezası Ne Kadar?

Drift cezası ne kadar; 2026 karşılığı 140.000 Türk lirasıdır ve bu, Karayolları Trafik Kanunu’nun trafik kurallarına ilişkin bölümündeki en yüksek tutarlı sürücü cezalarından biridir. Cezaya ek olarak sürücü belgesi altmış gün süreyle geri alınır, araç altmış gün trafikten menedilir. Makas ile arasındaki 50.000 liralık fark tesadüf değildir; kanun koyucu aracın hâkimiyetinin bilerek kaybedildiği hareketi daha ağır görmüştür.

Drift cezasını diğerlerinden ayıran asıl unsur, belgenin iadesine bağlanan şarttır. Makas ve konvoy bentlerinde belgenin iadesi için cezaların ödenmiş olması yeterliyken, drift bendinde sürücü ayrıca psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilir. Sürücü belgesi almasına mâni hâli bulunmadığı anlaşılmadıkça belge iade edilmez.

Tekerrür rejimi de daha serttir. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların belgesi iptal edilir. Bu, iki drift tutanağının beş yıla sığması hâlinde sürücülük hakkının sona ermesi demektir; belgeyi yeniden almak kurs ve sınav sürecine bağlıdır.

Drift cezası maddesi: Karayolları Trafik Kanunu m.67/1-d

Drift cezası maddesi, araç manevralarını düzenleyen 67 nci maddedir. Maddenin birinci fıkrasının (d) bendi 18/10/2018 tarihli ve 7148 sayılı Kanun’la eklenmiştir. Bu tarih önemlidir: drift 2026 düzenlemesiyle yasaklanmış bir fiil değildir, 2018’den beri yasaktır. 2026’da değişen şey tutar, geri alma süresi ve iptal rejimidir.

Bendin lafzı şöyledir: “Herhangi bir zorunluluk olmaksızın, karayollarında dönüş kuralları dışında bilerek ve isteyerek aracın el freninin çekilmesi suretiyle veya başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünün değiştirilmesi veya kendi etrafında döndürülmesi yasaktır.” Görüldüğü üzere kanun “drift” kelimesini kullanmaz; hareketin kendisini tarif eder.

Aynı maddenin (a), (b) ve (c) bentleri sıradan manevra kurallarını düzenler ve bunların cezası 235 liradır. (d) bendinin cezası 140.000 liradır. Bu nedenle 67 nci maddeden kesilmiş bir tutanakta hangi bendin işaretlendiği, tutarın altı yüz katına varan farkını belirler; tutanak eline geçen sürücünün ilk bakması gereken yer bent harfidir.

Drift atmak ne demek, kanun nasıl tanımlıyor

Drift atmak, aracın arka tekerleklerinin yol tutuşunu kasıtlı olarak kaybettirerek aracı kayar hâlde ilerletmek veya kendi etrafında döndürmektir. Kanunun tanımı bu teknik anlatımdan daha geniştir; el freniyle sınırlı değildir, “veya başka yöntemlerle” ifadesiyle gaz, direksiyon ve fren kullanılarak yapılan bütün ani yön değiştirme hareketlerini kapsar.

Bendin üç sınırlayıcı unsuru vardır. Birincisi hareketin “herhangi bir zorunluluk olmaksızın” yapılmış olmasıdır; yoldaki bir engelden veya başka bir aracın kural dışı hareketinden kaçınmak için yapılan ani manevra bu bende girmez. İkincisi hareketin “dönüş kuralları dışında” gerçekleşmesidir. Üçüncüsü ve en önemlisi, fiilin “bilerek ve isteyerek” işlenmiş olmasıdır.

Bu üçüncü unsur, buzlanma veya yağış nedeniyle savrulan aracın sürücüsünü bendin dışında bırakır. Zeminden kaynaklanan kayma ile bilerek yapılan drift, görüntü olarak benzeşse de hukuken farklıdır. İtirazda zemin durumu, hava koşulu ve lastik izlerinin yönü bu ayrımı ortaya koyan verilerdir.

Drift cezası nasıl olur, drift cezası nasıl kesilir

Drift cezası nasıl olur, bu tespitin nasıl yapıldığına bağlıdır. Görevlinin fiili doğrudan gördüğü hâlde tutanak sürücü adına düzenlenir ve belge yerinde geri alınır. Bu, drift cezasının en sık karşılaşılan biçimidir; çünkü fiil çoğunlukla kapalı otoparklarda, sanayi bölgelerinde ve gece saatlerinde devriye ekiplerince tespit edilir.

Drift cezası nasıl kesilir, ikinci yol elektronik denetleme sistemleridir. Kent güvenlik yönetim sistemi kameralarından elde edilen görüntülerde plaka okunabiliyorsa tutanak plakaya göre düzenlenir. Bu yolda sürücü tespiti yapılmadığı için belge geri alma tedbiri ancak sürücünün ayrıca belirlenmesi hâlinde uygulanabilir.

Üçüncü yol, sosyal medyada yayılan görüntüler üzerine yapılan işlemdir. Burada iki ayrı tutanak söz konusu olabilir: fiili işleyen sürücüye 67 nci maddeden, görüntüyü yayan kişiye ek 20 nci maddeden. İkinci tutanağın muhatabı sürücü olmak zorunda değildir; görüntüyü paylaşan üçüncü kişi de kapsamdadır.

Drift cezası plakaya yazılır mı, drift cezası kime yazılır

Drift cezası plakaya yazılır mı; evet, ama yalnız sürücü tespit edilemediğinde. Karayolları Trafik Kanunu’nun 116 ncı maddesi, sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakasına göre tutanak düzenleneceğini ve trafik kaydında araç sahibi görünen kişiye tebliğ edileceğini düzenler.

Drift cezası kime yazılır, bu noktada tablo ikiye ayrılır. Sürücü tespit edilmişse ceza sürücüye kesilir ve belge geri alma tedbiri de ona uygulanır. Sürücü tespit edilememişse ceza araç sahibine tebliğ edilir; araç sahibi aracı kimin kullandığını ispatlarsa muhatap değişir.

Kiralık araçlarda 2026 düzenlemesi tabloyu değiştirmiştir. 116 ncı maddeye eklenen fıkra uyarınca araç ihlal tarihinde kiralanmışsa, kiralama verileri üzerinden tespit yapılarak tutanak kiracı adına düzenlenir ve ceza kiracıdan tahsil edilir. Aracını kiraya veren şirketin ceza tebliğ alıp sonradan rücu etmesi uygulaması bu fiiller bakımından sona ermiştir.

Trafikte drift cezası ne kadar, drift cezası ne kadar 2025 yılına göre ne değişti

Trafikte drift cezası ne kadar; 140.000 liralık rakam 2026 yılına aittir. 2025 yılında yürürlükte olan tutar bundan belirgin biçimde düşüktü; artış hem yıllık yeniden değerlemeden hem de 7574 sayılı Kanun’un getirdiği yeni tarifeden kaynaklanır.

Tutar kadar önemli olan, yaptırımın yapısındaki değişikliktir. 2026 metninde belgenin iadesi için idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi birlikte aranır. Beş yıllık dönemde ikinci geri almada iptal kuralı da aynı düzenlemeyle netleştirilmiştir.

Bu nedenle drift cezasına ilişkin 2025 ve öncesine ait kaynaklar yalnız tutar bakımından değil, sürecin tamamı bakımından eskimiştir. Yıl belirtmeyen kaynaklardaki rakamlar da güvenilir değildir; kanun metninin hangi tarihli hâline dayandığı kontrol edilmelidir.

Drift cezası ne zaman ehliyet iptaline dönüşür

Drift nedeniyle sürücü belgesinin iptali için tek bir koşul aranır: son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru beş yıl içinde 67 nci madde kapsamında belgenin ikinci defa geri alınmış olması. İkinci tutanağın kesildiği anda iptal sonucu doğar; ayrıca mahkeme kararına gerek yoktur.

İptal edilen belgeyi yeniden almanın yolu kurs ve sınavdan geçer. Kanun, sürücü kurslarında eğitime başlayabilmek için üç şart daha koyar: iptal tarihinden itibaren iptal nedenlerindeki geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması, Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren belgenin kursa ibrazı.

Bu şartlar zincirleme işler. Ödenmemiş tek bir trafik cezası, hem geri alınan belgenin iadesini hem de iptal sonrası kursa kaydı engeller. Bu nedenle belge geri alma tedbiriyle karşılaşan sürücünün ilk yapması gereken iş, tüm trafik cezası kayıtlarını sorgulamaktır; süreç için trafik cezası sorgulama ve ödeme rehberimiz yol gösterir.

Trafikte Yarış Cezası ve İki Yıllık Sürücü Belgesi Kaybı

Trafikte yarış cezası 46.000 Türk lirasıdır ve bu rakam, makas ile driftin yarısından azdır. Ancak yarışın yaptırımı para cezasıyla ölçülmez: yarış yapan motorlu araç sürücülerinin sürücü belgeleri iki yıl süreyle geri alınır. Yarış yapılan araçlar ayrıca altmış gün süreyle trafikten menedilir.

İki yıllık geri alma, Karayolları Trafik Kanunu’nun sürücü belgesine ilişkin en ağır süreli tedbirlerinden biridir. Karşılaştırma için: kırmızı ışık ihlaliyle kazaya sebebiyet verildiğinde belge altmış gün, alkollü araç kullanmada ilk ihlalde altı ay geri alınır. Yarışta süre doğrudan iki yıldır ve tekerrür şartı aranmaz.

Bu düzenleme 7574 sayılı Kanun’un 70 inci maddeye eklediği fıkralarla gelmiştir. Aynı Kanun, bu madde kapsamında geri alınan belgelerin iadesini de idari para cezalarının tamamının tahsiline bağlamıştır. Kırmızı ışık ihlalinin güncel rejimini karşılaştırmalı görmek isteyenler için kırmızı ışıkta geçmenin cezası yazımız aynı Kanun’un getirdiği tabloyu ayrıntılandırıyor.

Yarış düzenleyene ve yarışa katılana ayrı ceza

Kanun yarışı iki ayrı kişi grubu bakımından cezalandırır. İzin alınmadan yapılan yarış ve koşuları düzenleyen ilgililer hakkında 16.000 lira idari para cezası uygulanır. Yarış yapan motorlu araç sürücülerine ise 46.000 lira ceza kesilir ve belgeleri iki yıl geri alınır.

Bu ayrım pratik bir sonuç doğurur. Organizasyonu üstlenen kişi araç kullanmasa dahi cezanın muhatabıdır; buna karşılık düzenleyici sıfatı taşımayan katılımcı sürücü, daha yüksek para cezasının ve iki yıllık belge kaybının muhatabıdır. Sosyal medya üzerinden buluşma çağrısı yapan kişinin konumu bu noktada tartışmalı hâle gelir.

Kanun ayrıca izinsiz yapılan yarış ve koşuların görevlilerce derhal durdurulacağını hükme bağlamıştır. Bu, bir kolluk tedbiridir; tutanak düzenlenmesinden bağımsız olarak uygulanır ve durdurma anında araçların men işlemi de yapılabilir.

İzinli yarış nasıl yapılır, izni kim verir

Karayolu üzerinde yarış yapmak mutlak biçimde yasak değildir; izne bağlıdır. Bir il sınırı içindeki karayolları üzerinde yapılacak yarış ve koşular için o ilin valiliğinden izin alınır. Birden fazla il sınırları içindeki şehirlerarası karayolları üzerinde yapılacak millî ve milletlerarası yarış ve koşular için İçişleri Bakanlığından izin alınması zorunludur ve bu izin verilirken Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının uygun görüşü alınır.

İzin süreci yalnız bir formalite değildir; yarış ve koşularda trafik güvenliği yönünden uygulanacak usul ve şartlar yönetmelikte gösterilir. Ayrıca yarış düzenleyicilerinin, yarışa katılanların ve yardımcı kişilerin yarış esnasında üçüncü kişilere karşı olan sorumluluklarını karşılamak üzere bir sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.

Bu hükümler, ortalama hızı saatte en az elli kilometrenin üstünde olan veya ulaşılacak hıza göre değerlendirme yapılması öngörülen motorlu araç ya da bisiklet sporu gösterilerinde uygulanır ve yarış güzergâhının diğer trafiğe kapatılması hâlinde de geçerlidir. Yani güzergâhın kapatılmış olması, izin ve sigorta yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Yarış kazaları zorunlu trafik sigortasının teminatı dışındadır

Yarışın en az bilinen ve en ağır sonucu sigorta tarafındadır. Karayolları Trafik Kanunu’nun 92 nci maddesi, zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamı dışında kalan talepleri sayar ve bunlar arasında “motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler” de yer alır. Yani yarış sırasında meydana gelen zarar, zorunlu trafik sigortasından karşılanmaz.

Kanun bu boşluğu ayrı bir sigortayla doldurmuştur. 105 inci madde, yarış düzenleyicilerinin, yarışa katılanların ve yardımcı kişilerin üçüncü kişilere karşı sorumluluklarını karşılayacak bir sorumluluk sigortası yaptırmalarını zorunlu kılar. İzin vermeye yetkili makamın talebi üzerine en az sigorta tutarlarını belirlemekle Ticaret Bakanlığı görevlidir.

Yetkili makamdan izin alınmaksızın düzenlenen bir yarışta meydana gelen zararlar ise, zarara sebep olan motorlu aracın sorumluluk sigortacısı tarafından karşılanır. Ancak sigortacı, yarış için özel bir sigortanın yapılmamış olduğunu bilen veya gerekli özeni gösterseydi bilebilecek olan işletene rücu edebilir. Zarar gören korunur, yükü izinsiz yarışın tarafları taşır.

Yol Kesme Cezası Ne Kadar?

Trafikte yol kesme cezası ne kadar; 2026 karşılığı 90.000 liradır, otoyol, köprü, viyadük veya tünelde işlenmesi hâlinde iki kat, yani 180.000 lira olarak uygulanır. Dayanak, 7574 sayılı Kanun’la 46 ncı maddenin ikinci fıkrasına eklenen (n) bendidir. Bu bent, 2026 öncesinde karşılığı bulunmayan yepyeni bir yasaktır.

Bendin lafzı, fiili ayrıntılı biçimde tarif eder: sürücülerin araçlarını “kol veya grup hâlinde (konvoy şeklinde) veya münferiden sürerken, diğer araçların geçişini zorlaştıracak veya tehlikeye sokacak şekilde keyfî hareketlerle trafiğin akışını kısmen veya tamamen engelleyecek şekilde karayolu üzerinde durdurmamak” zorunda olduğu belirtilir. Yasak hem topluca hem tek başına işlenebilir.

Yaptırım para cezasıyla sınırlı değildir. (n) bendine uymayan sürücülerin sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araçları altmış gün süreyle trafikten menedilir. Otoyol, köprü, viyadük veya tünelde ihlal hâlinde bu süreler de iki kat, yani yüz yirmi gün olarak uygulanır.

Konvoy hâlinde trafiği kapatmanın yaptırımı

Düğün konvoyu, karşılama ve kutlama amaçlı araç grupları bu bendin doğrudan muhatabıdır. Kanun konvoyu kendi başına yasaklamamıştır; yasakladığı şey konvoyun trafiğin akışını kısmen veya tamamen engelleyecek biçimde araçları karayolu üzerinde durdurmasıdır. Yolun ortasında durup korna çalarak bekleyen araç grubu bendin tam kapsamındadır.

Bendin “münferiden” ibaresi, tek bir aracın da aynı sonucu doğurabileceğini gösterir. Tek başına yolu kapatan sürücü, konvoy olmadığı gerekçesiyle bendin dışında kalamaz. Ölçüt araç sayısı değil, trafiğin akışının keyfî hareketle engellenmesidir.

Ceza her sürücüye ayrı ayrı kesilir. Konvoyda yer alan on araç varsa ve on aracın sürücüsü de yolu kapatma fiiline katılmışsa, on ayrı tutanak düzenlenmesi ve on ayrı belge geri alma işlemi yapılması kanunen mümkündür. Ceza aracın değil, sürücünün fiiline bağlanmıştır.

Otoyol, köprü, viyadük ve tünelde ceza iki kat uygulanır

Kanun, aynı fiilin işlendiği yere göre yaptırımı ikiye katlamıştır. Otoyol, köprü, viyadük veya tünelde yolu kapatan sürücüye verilecek idari para cezası ile sürücü belgesi geri alma ve araç trafikten men süreleri iki kat olarak uygulanır. Bu, tutarın 180.000 liraya, sürelerin yüz yirmi güne çıkması demektir.

Ağırlaştırmanın gerekçesi bu yerlerin fiziki özelliğidir. Otoyolda, köprüde veya tünelde duran araç, arkadan gelen sürücülere kaçış imkânı bırakmaz; banket yoktur, görüş mesafesi sınırlıdır ve hızlar yüksektir. Kanun koyucu bu koşullarda ortaya çıkan riski iki katı ağırlıkta değerlendirmiştir.

Ağırlaştırma yalnız (n) bendi için ve yalnız sayılan dört yer için geçerlidir. Şehir içi bir bulvarda yolu kapatan sürücüye iki kat uygulanmaz. Tutanakta ihlal yerinin nasıl nitelendirildiği, tutarın iki katına çıkıp çıkmayacağını doğrudan belirler.

Kanuna uygun toplantı ve gösteri yürüyüşü istisnası

46 ncı maddenin son fıkrası, hiçbir kaynakta neredeyse hiç yazılmayan bir istisna getirir: kanunda öngörülen şekil, şart ve usullere uygun olarak düzenlenen toplantı ve gösteri yürüyüşleri esnasında (n) bendinde belirtilen fiillerin işlenmesi hâlinde bu bentteki ihlale konu kabahat oluşmaz.

İstisnanın sınırı açıktır. Toplantı ve gösteri yürüyüşünün 2911 sayılı Kanun’un aradığı şekil, şart ve usullere uygun olması gerekir. Bildirimsiz veya kanuna aykırı bir eylemde araçla yolun kapatılması bu istisnadan yararlanmaz; bu durumda hem (n) bendi hem de kendi mevzuatındaki yaptırımlar birlikte gündeme gelir.

Hükmün getirdiği koruma, kabahatin “oluşmaması”dır. Yani ceza kesilip sonra kaldırılması değil, fiilin baştan kabahat sayılmaması söz konusudur. Buna rağmen tutanak düzenlenmişse, itirazın dayanağı doğrudan bu fıkradır.

Trafikte Saldırı Amaçlı Takip ve Araçtan İnme Yasağı

2026 düzenlemesinin en sert bendi, kamuoyunda “yol öfkesi” diye anılan davranışa karşılık gelir. 46 ncı maddeye eklenen fıkra şunu söyler: “Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip etmek veya bu amaçla araçtan inmek yasaktır.” Bu fıkraya uymayanlara 180.000 lira idari para cezası uygulanır.

Yaptırım para cezasıyla bitmez. Dördüncü fıkra hükümlerine uymayan sürücülerin sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araçları altmış gün süreyle trafikten menedilir. Ayrıca bu fıkranın ihlali nedeniyle geri alınan belgeler, geri alma süresi sonunda sürücünün psiko-teknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilir.

Bendin ayırt edici unsuru “saldırı amacı”dır. Aynı güzergâhta uzun süre arkada seyretmek tek başına bu fıkraya girmez; aranan şey takibin saldırı kastıyla ve ısrarla yapılmasıdır. Aynı fiil, mağdurun yaralanması veya tehdit edilmesi hâlinde Türk Ceza Kanunu bakımından da ayrıca değerlendirilir; idari ceza ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Tehlikeli Sürüş Cezası Ne Kadar?

Tehlikeli sürüş cezası ne kadar; bunun tek bir rakamı yoktur, çünkü “tehlikeli sürüş” Karayolları Trafik Kanunu’nda bir suç veya kabahat adı değildir. Kanunda bu ifadeyle bir madde bulunmaz; tehlikeli sürüş, farklı maddelerdeki ayrı ayrı yasakların günlük dildeki toplamıdır. Bu nedenle tutar, fiilin hangi maddeye girdiğine göre 1.000 lira ile 180.000 lira arasında değişir.

Bu belirsizlik pratikte sürücünün aleyhine işler. Tutanağı eline alan kişi “tehlikeli sürüşten ceza yedim” diye düşünürken, tutanakta yazan bent tutarı ve ehliyet sonucunu belirlemektedir. İtirazın ilk adımı, fiilin hangi maddeye dayandırıldığını tespit etmektir.

Kabahat düzeyindeki değerlendirmenin yanında, aynı sürüş Türk Ceza Kanunu’nun 179 uncu maddesi kapsamında suç da oluşturabilir. Bu ihtimal, aşağıda ayrı bir başlıkta ele alınmıştır; idari yaptırımla ceza yaptırımı birbirinin alternatifi değildir.

Tehlikeli sürüş para cezası hangi maddeden kesilir

Tehlikeli sürüş para cezası, fiilin niteliğine göre farklı maddelerden kesilir. Ardı ardına şerit değiştirme 46/2-g, ani yön değiştirme ve kendi etrafında döndürme 67/1-d, izinsiz yarış 70, yolu kapatma 46/2-n, saldırı amaçlı takip 46/4 kapsamındadır. Kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar verecek şekilde saygısızca araç sürme ise 73 üncü maddede düzenlenmiştir ve bu maddenin genel yaptırımı 1.000 liradır.

73 üncü madde ile 46 ve 67 nci maddeler arasındaki fark, tutarın yüz katına varan bir farkı doğurur. Aynı olayda hangi maddenin uygulanacağı, fiilin somut tanımına uyup uymadığına bağlıdır. Bu nedenle tutanak metnindeki fiil tarifi ile bendin lafzının örtüşüp örtüşmediği ayrıca incelenmelidir.

Aynı olayda birden fazla maddenin ihlal edilmesi de mümkündür. Drift yaparken aynı zamanda yolu kapatan ve görüntüyü paylaşan sürücü, üç ayrı tutanağın muhatabı olabilir. Kabahatler hukukunda her ihlal ayrı ayrı cezalandırılır; fiillerin aynı olay içinde gerçekleşmesi tek cezaya indirilmelerini sağlamaz.

Hangi fiil hangi maddeye giriyor

Aşağıdaki tablo, günlük dilde tek bir başlık altında toplanan davranışların kanundaki karşılığını gösterir. Tutanakla karşılaşan sürücünün ilk kontrolü bu eşleştirmeyi doğrulamak olmalıdır.

Günlük dildeki adı	Kanundaki karşılığı	Madde
Makas atmak	Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirmek	m.46/2-g
Drift atmak	El freni veya başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünü değiştirmek ya da kendi etrafında döndürmek	m.67/1-d
Trafikte yarışmak	İzin alınmadan yapılan yarış ve koşulara katılmak	m.70
Yol kesmek, konvoyla kapatmak	Keyfî hareketlerle trafiğin akışını engelleyecek şekilde aracı karayolu üzerinde durdurmak	m.46/2-n
Yol öfkesiyle sıkıştırmak	Saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip etmek veya bu amaçla araçtan inmek	m.46/4
Ters yönde gitmek	Otoyolda veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş karayollarında ters istikamette sürmek	m.46/2-j
Magandalık, saygısız sürüş	Kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar verecek şekilde araç sürmek	m.73
Görüntüyü paylaşmak	İhlali özendiren görüntüleri alenen yaymak ve övmek	ek m.20

Tablodaki maddelerin tam metnine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu üzerinden ulaşılabilir; tutanaktaki bent harfi ile kanundaki bent karşılaştırılarak kontrol edilmelidir.

Makas ve Drift Görüntüsünü Sosyal Medyada Paylaşmanın Cezası

Karayolları Trafik Kanunu’na 7574 sayılı Kanun’la eklenen ek 20 nci madde, trafikte hiç bulunmamış bir kişiyi dahi ceza muhatabı hâline getirebilir. Madde şöyledir: “Bu Kanunun idari yaptırıma bağlayarak yasakladığı bir eylemi basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya veya diğer elektronik cihazlar yoluyla paylaşarak trafik kural ihlali yapmaya özendiren görüntüleri alenen yaymak ve övmek yasaktır.” Bu maddeye uymayanlara 25.000 lira idari para cezası verilir.

Maddenin muhatabı sürücü değil, görüntüyü yayan kişidir. Drift yapan sürücüye 67 nci maddeden 140.000 lira kesilirken, o görüntüyü paylaşan arkadaşına ek 20 nci maddeden 25.000 lira kesilebilir. İki tutanak birbirinden bağımsızdır; sürücünün cezasının iptal edilmesi paylaşanın cezasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Maddenin iki sınırı vardır ve ikisi de itiraz bakımından önemlidir. Birincisi, görüntünün “idari yaptırıma bağlanarak yasaklanmış bir eylemi” göstermesi gerekir. İkincisi, paylaşımın “özendirici” nitelikte, “alenen” yapılmış ve fiili “öven” bir içerikte olmasıdır. İhlali eleştirmek amacıyla, haber değeri taşıyan bir görüntüyü paylaşmak maddenin lafzına girmez.

Makas Atma ve Drift Hapis Cezası Gerektirir mi?

Evet, gerektirebilir. Makas atma ve drift, kaza meydana gelmese dahi Türk Ceza Kanunu’nun 179 uncu maddesindeki “trafik güvenliğini tehlikeye sokma” suçunu oluşturabilir. Ancak bu noktada kamuoyunda dolaşan bilgi ile kanun metni birbirini tutmuyor: yaygın olarak aktarılan “179/3 uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis” ifadesi, maddenin hiçbir fıkrasının karşılığı değildir.

Maddenin doğru okunması şöyledir. Birinci fıkra, ulaşımın güven içinde akışını sağlamak için konulmuş işaretlerle oynayan, yol üzerine bir şey koyan veya teknik işletim sistemine müdahale eden kişiyi cezalandırır ve cezası bir yıldan altı yıla kadar hapistir. İkinci fıkra, ulaşım araçlarını kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare eden kişiyi dört aydan iki yıla kadar hapisle cezalandırır. Üçüncü fıkra ise alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli şekilde araç kullanamayacak hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişiyi altı aydan iki yıla kadar hapisle cezalandırır.

Makas, drift ve yarış hâlinde uygulanacak fıkra ikinci fıkradır. Bu fıkra somut bir zarar aramaz; aracın tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare edilmesi yeterlidir. Suç, tehlike suçudur ve kimsenin yaralanmamış olması suçun oluşumunu engellemez.

Fıkra	Kapsadığı fiil	Ceza
TCK m.179/1	Ulaşım işaretleriyle oynamak, yola bir şey koymak, teknik işletim sistemine müdahale etmek	1 yıldan 6 yıla kadar hapis
TCK m.179/2	Aracı kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare etmek (makas, drift, yarış)	4 aydan 2 yıla kadar hapis
TCK m.179/3	Alkol, uyuşturucu veya başka bir nedenle emniyetli araç kullanamayacak hâlde araç kullanmak	6 aydan 2 yıla kadar hapis
TCK m.180	Taksirle tehlikeye sokma — yalnız deniz, hava ve demiryolu; karayolu kapsam dışı	3 aydan 3 yıla kadar hapis

Türk Ceza Kanunu m.179/2: dört aydan iki yıla kadar hapis

179 uncu maddenin ikinci fıkrası, 4 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun’la değiştirilmiştir. Kamuoyunda onuncu yargı paketi olarak anılan bu düzenleme, fıkranın alt sınırını üç aydan dört aya çıkarmıştır. Aynı Kanun üçüncü fıkrayı da yeniden yazmış ve alkollü araç kullanmanın cezasını ikinci fıkraya yapılan atıftan çıkarıp altı aydan iki yıla kadar hapis olarak bağımsız biçimde belirlemiştir.

Bu tarih, konuyla ilgili çoğu kaynağın gözden kaçırdığı noktadır. Trafikteki tehlikeli sürüşe ilişkin ceza hükümleri 2026’da değil, 2025 Haziran’ında değişmiştir; 2026’da değişen kısım Karayolları Trafik Kanunu’ndaki idari yaptırımlardır. İki ayrı kanunun iki ayrı tarihte yürürlüğe girmiş değişikliği, tek bir “paket” gibi anlatıldığında hem tarih hem içerik yanlış aktarılmış oluyor.

Fıkranın uygulanmasında aranan ölçüt, sürüşün “kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek” nitelikte olmasıdır. Yoğun trafikte ardı ardına şerit değiştirme, yerleşim yerinde drift, kalabalık bir güzergâhta yarış bu ölçütü karşılayan tipik hâllerdir. Buna karşılık boş bir alanda, üçüncü kişilerin bulunmadığı ortamda yapılan hareket bakımından tehlike unsuru tartışılabilir.

Türk Ceza Kanunu m.179/3 alkol fıkrasıdır, makas fıkrası değildir

Üçüncü fıkra, sürüş tarzını değil sürücünün durumunu esas alır. Fıkra, alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle ya da başka bir nedenle emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek hâlde olmasına rağmen araç kullanan kişiyi cezalandırır. Buradaki “başka bir neden” uyku, ilaç etkisi veya sağlık durumu gibi hâlleri kapsar; makas atma bir sürüş tarzıdır, sürücünün araç kullanamayacak hâlde olması değildir.

Bu ayrım, fıkranın Karayolları Trafik Kanunu’yla kurduğu bağlantıda da görülür. 48 inci madde, 1.00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu’nun 179 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerinin uygulanacağını açıkça yazar. Yani üçüncü fıkranın adresi kanunun kendi metninde alkoldür.

Fıkranın makas veya drift fiiline uygulanabileceği tek hâl, sürücünün aynı zamanda alkollü ya da uyuşturucu etkisi altında olmasıdır. Bu durumda iki ayrı hukuki sonuç birlikte doğar; alkollü araç kullanmanın kendi rejimi için alkollü ve ehliyetsiz araç kullanma cezası yazımıza bakılabilir.

Bir yıldan üç yıla kadar hapis bilgisi nereden geliyor

Makas ve drift haberlerinde sıkça tekrarlanan “bir yıldan üç yıla kadar hapis” ifadesinin 179 uncu maddede karşılığı yoktur. Maddenin fıkralarındaki ceza aralıkları bir yıldan altı yıla, dört aydan iki yıla ve altı aydan iki yıla kadardır. “Bir yıldan üç yıla kadar” aralığı bu üçünden hiçbirine uymaz.

Bu aralık, trafik hukukunun başka bir hükmünde geçer: kaza yerinden izinsiz ve gereksiz olarak ayrılan sürücülere ilişkin düzenlemeler ile ölümlü ve yaralamalı kazalarda uygulanan bazı hükümlerde benzer aralıklar bulunur. Aktarım sırasında farklı hükümlerin sayıları birbirine karışmış görünüyor. Rakam gerçekten mevzuatta var olsa bile, hangi fiile ve hangi maddeye ait olduğu ayrıca doğrulanmadıkça yanıltıcıdır.

Pratik sonucu şudur: makas veya drift nedeniyle hakkında soruşturma başlatılan sürücünün karşılaşacağı ceza aralığı, kaza olmadığı sürece dört aydan iki yıla kadar hapistir. Bu miktardaki bir cezanın adli para cezasına çevrilmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi hukuken mümkündür; süreç ve şartlar için HAGB kararı sicile işler mi yazımız ayrıntı veriyor.

Karayolunda taksirle tehlikeye sokma suç değildir

Türk Ceza Kanunu’nun 180 inci maddesi “trafik güvenliğini taksirle tehlikeye sokma” başlığını taşır ve üç aydan üç yıla kadar hapis öngörür. Ancak maddenin metni yalnız üç ulaşım türünü sayar: “Deniz, hava veya demiryolu ulaşımında…” Karayolu bu listede yoktur.

Bunun sonucu şudur: karayolunda taksirle, yani dikkatsizlik veya tedbirsizlikle trafik güvenliğini tehlikeye sokmak tek başına suç değildir. Karayolunda ceza sorumluluğu doğması için ya 179 uncu maddedeki kasten işlenen fiil ya da somut bir zarar, yani yaralama veya ölüm gerekir. Dikkatsizce sürülen ama kimseye zarar vermeyen bir araç, ceza mahkemesinin değil trafik kabahatleri rejiminin konusudur.

Maddelerin tam metni için 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu incelenebilir; 179 ve 180 inci maddelerin birlikte okunması, karayolu ile diğer ulaşım türleri arasındaki ayrımı doğrudan gösterir.

Bu ayrım makas ve drift bakımından belirleyicidir. Bu fiiller 179/2 kapsamında değerlendirildiğinde kasten işlenen bir tehlike suçu söz konusudur; sürücü aracı bilerek ve isteyerek o şekilde kullanmıştır. Nitekim Karayolları Trafik Kanunu’nun drift bendi de fiili “bilerek ve isteyerek” ibaresiyle tanımlar. Kanunun iki ayrı yerdeki bu tutarlılığı, savcılık ve mahkeme değerlendirmelerinde kastın tespitini kolaylaştırır.

Makas veya Drift Kazayla Sonuçlanırsa: Bilinçli Taksir mi, Olası Kast mı?

Makas veya drift sonucunda ölüm ya da yaralanma meydana gelirse artık tehlike suçu değil, zarar suçu söz konusudur ve tartışma tek bir soruya iner: sürücü sonucu öngörmüş ama istememiş midir, yoksa öngörmüş ve kabullenmiş midir? Birincisi bilinçli taksir, ikincisi olası kasttır. Aradaki fark, aynı olayda beş yıllık hapis cezası ile müebbet hapis arasındaki farktır.

Türk Ceza Kanunu’nun 22 nci maddesinin üçüncü fıkrası, kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin meydana gelmesi hâlinde bilinçli taksirin bulunduğunu ve cezanın üçte birden yarısına kadar artırılacağını düzenler. 21 inci maddenin ikinci fıkrasındaki olası kast ise kişinin suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen fiili işlemesidir; burada netice kabullenilmiştir.

Uygulamada bu ayrım aynı dosyada dahi değişebilmektedir. Aşağıdaki iki karar, makas ve drift fiillerinin ceza yargılamasında nasıl değerlendirildiğini somut olarak gösteriyor.

Drift yapan sürücü kararı: müebbet hapisten beş yıla

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 28.05.2025 tarihli, 2021/8141 esas ve 2025/5013 karar sayılı ilamına konu olayda sürücü, gündüz vakti, okul ve yaya geçidinin bulunduğu bir mahalde drift atarak seyretmiş, aracının hâkimiyetini kaybederek orta refüjde bekleyen sekiz yaşındaki iki çocuğa çarpmış, çocuklardan biri ölmüş, diğeri yaralanmıştır.

İlk derece mahkemesi sürücüyü olası kastla öldürme ve olası kastla yaralama suçlarından cezalandırmış, çocuğa karşı işlenen fiil nedeniyle müebbet hapis cezası vermiştir. Bölge adliye mahkemesi bu hükmü kaldırmış ve eylemi bilinçli taksirle işlenmiş kabul ederek taksirle öldürme hükümleri uyarınca beş yıl on iki ay hapis cezasına hükmetmiştir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, suç vasfının doğru belirlendiğini kabul ederek hükmü onamıştır.

Kararın ayrıntısında dikkat çeken üç tespit vardır. Kaza tespit tutanağında sürücünün Karayolları Trafik Kanunu’nun 46/2-c maddesini ihlal ettiği belirtilmiş, bilirkişi raporunda 73, 74, 52 ve 46 ncı maddelerin ihlali nedeniyle tam kusurlu olduğu saptanmış, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporunda ise “tehlike ortamı yaratacak şekilde drift atarak kontrolsüzce seyretmek” fiili asli ve tam kusur olarak nitelendirilmiştir. Yani drift, kusur değerlendirmesinde tek başına belirleyici olmuştur.

Makas atarak dört kişinin ölümüne neden olan sürücü kararı

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 17.02.2021 tarihli, 2020/842 esas ve 2021/1725 karar sayılı ilamına konu olayda, sürücü belgesi bulunmayan bir sürücü, hız sınırının 110 kilometre olduğu bölünmüş devlet yolunda sağ şeritte seyrederken sol yanını kontrol etmeden şerit değiştirmiş, aynı yönde giden bir otomobile çarpmış ve zincirleme çarpışma sonucunda dört kişi ölmüş, beş kişi yaralanmıştır.

Kararın en öğretici yanı, bilinçli taksirin nasıl ispatlandığıdır. Sürücü kazanın kendisine arkadan çarpılması nedeniyle olduğunu savunmuş, ancak aracın içinde bulunan ve yaralandığı hâlde şikâyetçi olmayan bir tanık, sürücünün “diğer araçların sağından ve solundan geçip makas atarak ilerlediğini” beyan etmiştir. Mahkeme, bu beyanı çarpışma noktası, lastik izleri ve araçlardaki hasarla birlikte değerlendirerek bilinçli taksir koşullarının bulunduğu sonucuna varmıştır.

Kararda usule ilişkin bir uyarı da vardır. Katılanlardan bir kısmının temyiz istemi süre yönünden reddedilmiştir; sanık tutuklu olduğu için on beş günlük temyiz süresi adli tatilde de işlemeye devam etmiş, adli tatil nedeniyle sürenin uzayacağı varsayımıyla hareket eden taraf hak kaybına uğramıştır. Trafik kazası dosyalarında sürelerin bu ayrıntısı gözden kaçmamalıdır.

Bilinçli taksirde hapis cezası paraya çevrilemez

Bilinçli taksir kabulünün en ağır sonucu Türk Ceza Kanunu’nun 50 nci maddesinin dördüncü fıkrasındadır. Bu fıkra, taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezasının uzun süreli de olsa adli para cezasına çevrilebileceğini düzenledikten sonra şu cümleyi ekler: “Ancak, bu hüküm, bilinçli taksir hâlinde uygulanmaz.”

Sonuç şudur: sıradan taksirle işlenen bir trafik kazasında hapis cezası adli para cezasına çevrilebilirken, makas veya drift nedeniyle bilinçli taksir kabul edilen dosyada bu imkân ortadan kalkar. Aynı olayda taksir ile bilinçli taksir arasındaki fark, hem cezanın üçte birden yarısına kadar artırılmasını hem de paraya çevirme yolunun kapanmasını doğurur.

Bunun yanında 53 üncü maddenin altıncı fıkrası uyarınca mahkeme, bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet hâlinde, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere sürücü belgesinin geri alınmasına karar verebilir. Bu süre cezanın tümüyle infazından sonra işlemeye başlar ve Karayolları Trafik Kanunu’ndaki idari geri almadan bağımsızdır.

Bilinçli taksirle yaralamada şikâyet aranmaz

Taksirle yaralama suçu kural olarak şikâyete bağlıdır. Ancak Türk Ceza Kanunu’nun 89 uncu maddesinin beşinci fıkrası, birinci fıkra kapsamına giren yaralama hariç olmak üzere suçun bilinçli taksirle işlenmesi hâlinde şikâyet aranmayacağını düzenler.

Bu hüküm, makas veya drift nedeniyle meydana gelen yaralamalı kazalarda uzlaşma beklentisini büyük ölçüde ortadan kaldırır. Mağdurun şikâyetten vazgeçmesi, bilinçli taksir kabul edilen ve nitelikli neticeler doğuran bir dosyada soruşturmanın sona ermesini sağlamaz; kamu davası yürür.

Şikâyetin sonuç doğurduğu hâller ile doğurmadığı hâllerin ayrımı için taksirle yaralama suçunda şikâyetten vazgeçme yazımız ayrıntılı tabloyu veriyor. Ölümlü kazalarda ise şikâyet zaten aranmaz; sürecin işleyişi için ölümlü trafik kazası cezası kaç yıl yazımıza bakılabilir.

İdari Para Cezası ile Hapis Cezası Aynı Anda Uygulanır mı?

Evet, uygulanır. Karayolları Trafik Kanunu’ndaki idari yaptırım ile Türk Ceza Kanunu’ndaki ceza yaptırımı birbirinin alternatifi değildir; ikisi paralel yürür. Makas atan sürücüye hem 90.000 lira idari para cezası kesilebilir hem de aynı fiil nedeniyle trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan kamu davası açılabilir.

Bunun sebebi, iki yaptırımın farklı hukuk dallarına ait olmasıdır. İdari para cezası kabahat karşılığıdır ve kolluk tarafından tutanakla uygulanır; hapis cezası suç karşılığıdır ve ancak mahkeme kararıyla verilir. İkisinin denetim yolları da farklıdır: idari yaptırıma karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur, ceza davası ise kendi kanun yollarına tabidir.

Kabahatler Kanunu’nun genel kuralı, bir fiilin hem kabahat hem suç oluşturması hâlinde yalnız suçtan dolayı yaptırım uygulanmasıdır. Ancak Karayolları Trafik Kanunu’ndaki bazı hükümler bu genel kuralın istisnasını açıkça kurar; örneğin 48 inci madde alkollü araç kullanan sürücüler bakımından “fiili bir suç oluştursa bile” idari para cezası verileceğini yazar. Bu nedenle her fiil bakımından ayrı değerlendirme yapılması, tutanağın ve iddianamenin birlikte incelenmesi gerekir.

Sürücü Belgesine El Konulması, Geri Alma ve İptal

Makas, drift, yarış ve yol kapatma fiillerinde sürücü belgesinin geri alınması kolluğun takdirinde değildir; kanunun doğrudan sonucudur. Süreler fiile göre değişir: makas, drift, yol kapatma ve saldırı amaçlı takipte altmış gün, otoyol ve tünelde yol kapatmada yüz yirmi gün, yarışta iki yıl.

Geri alma süresinin dolması belgenin otomatik iadesi anlamına gelmez. 2026 düzenlemesi hem 46 ncı hem 67 nci hem de 70 inci maddeye aynı şartı koymuştur: bu maddeler kapsamında geri alınan sürücü belgelerinin iade edilebilmesi için Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır.

Bu şart, farklı tarihlerde kesilmiş ve unutulmuş cezaları da kapsar. Yalnız o dosyadaki ceza değil, sürücü adına kayıtlı bütün trafik idari para cezaları ödenmiş olmalıdır. Belge iadesi için başvuran sürücünün ilk adımı bu nedenle borç sorgulaması yapmaktır.

Fiil	Geri alma süresi	İade için aranan	İptal koşulu
Makas (m.46/2-g)	60 gün	Cezaların tamamının tahsili	5 yılda ikinci geri alma
Yolu kapatma (m.46/2-n)	60 gün; otoyol, köprü, viyadük ve tünelde 120 gün	Cezaların tamamının tahsili	5 yılda ikinci geri alma
Saldırı amaçlı takip (m.46/4)	60 gün	Cezaların tahsili + psiko-teknik	5 yılda ikinci geri alma
Drift (m.67/1-d)	60 gün	Cezaların tahsili + psiko-teknik + psikiyatri uzmanı muayenesi	5 yılda ikinci geri alma
Yarış (m.70)	2 yıl	Cezaların tamamının tahsili	Maddede ayrı iptal hükmü yok

Psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi

Kanun, fiile göre farklı sağlık kontrolleri öngörmüştür ve bu ayrım çoğu kaynakta gözden kaçar. Drift nedeniyle belgesi geri alınan sürücü, psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilir; her ikisi birlikte aranır ve sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığı anlaşılmadıkça belge iade edilmez.

Buna karşılık 46 ncı madde kapsamındaki geri almalarda psiko-teknik değerlendirme yalnız iki hâlde aranır: otoyol ve bölünmüş yolda ters yönde sürme bendi ile saldırı amaçlı takip fıkrası. Makas bendinden geri alınan belge için psiko-teknik şartı kanunda yazılı değildir; bu hâlde iade, cezaların tahsiline bağlıdır.

Ayrım, sürücünün belge iadesi için hangi işlemleri yapması gerektiğini belirlediği için pratikte doğrudan sonuç doğurur. Kendisinden kanunda öngörülmeyen bir rapor istenen sürücünün, işlemin dayanağını sorması ve gerektiğinde idari işleme karşı hukuki yola başvurması mümkündür.

Sürücü belgesinin iadesi için tüm cezaların ödenmesi şartı

Geri alınan belgenin iadesi ile iptal edilen belgenin yeniden alınması iki ayrı süreçtir. İadede tek şart cezaların tahsili ve ilgili hâllerde sağlık kontrolüdür. İptalde ise sürücü kursuna devam etmek ve sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almak gerekir.

Kursa kayıt için de üç şart aranır: iptal tarihinden itibaren iptal nedenlerindeki geri alma süreleri kadar zamanın geçmesi, Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren belgenin kursa ibrazı.

Bu zincir, iptal kararının pratik ağırlığını gösterir. İki drift tutanağı beş yıla sığdığında sürücü yalnız belgesini değil, belgeyi yeniden almak için gereken zamanı, kurs ve sınav sürecini de üstlenir. Sürecin uzunluğu, ikinci tutanağa itiraz edilip edilmemesi kararını doğrudan etkiler.

Ceza puanı uygulaması ve yüz puan kuralı

Belge geri alma tedbirinin yanında bir de ceza puanı sistemi işler. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 167 nci maddesi uyarınca, Kanunun kural ihlali saydığı fiilden dolayı haklarında ceza uygulanan sürücülere aldıkları her ceza için “Sürücülere Uygulanacak Ceza Puanı Cetveli”nde belirlenen puanlar verilir ve bu puanlar Emniyet Genel Müdürlüğü bilgi sistemine kaydedilir.

Kural ihlalinin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 ceza puanını aşan sürücülerin sürücü belgeleri iki ay süreyle geri alınır. Aynı yıl içinde ikinci kez 100 puanın aşılması hâlinde süre uzar ve eğitim ile değerlendirme süreçleri devreye girer.

Ceza puanı ile bu yazıdaki fiillere bağlanan altmış günlük geri alma birbirinden bağımsızdır; biri diğerinin yerine geçmez. Puan sisteminin işleyişi ve sonuçları için trafik ceza puanları ve etkileri yazımız ayrıntılı bilgi veriyor.

Aracın Altmış Gün Trafikten Men Edilmesi

Makas, drift, yarış ve yol kapatma fiillerinin ortak sonucu, aracın altmış gün süreyle trafikten menedilmesidir. Men tedbiri araca yöneliktir; sürücüye değil. Bu, aracın malikinin fiili işlememiş olması hâlinde de tedbirin uygulanacağı anlamına gelir.

Araç sahibi ile sürücünün farklı kişiler olduğu hâller uygulamada sık görülür. Oğlunun kullandığı araçta drift tutanağı düzenlenen malik, hem aracının altmış gün bağlanmasıyla hem de otopark ve çekici masraflarıyla karşılaşır. Aracını başkasına kullandıran malikin sorumluluğu ve rücu imkânları için şirket aracını başkası kullanırsa kasko yazımızdaki değerlendirmeler yol gösterir.

Men süresi boyunca aracın kullanılması ayrı bir ihlaldir ve trafikten menedilmiş aracı kullanmanın kendi yaptırımı vardır. Sürenin dolmasıyla araç kendiliğinden serbest bırakılmaz; teslim için otopark ücretlerinin ödenmesi ve tedbirin kaldırılmasına ilişkin işlemin tamamlanması gerekir.

Makas ve Drift Kazasında Kasko ve Trafik Sigortası Öder mi?

Cevap, zararın kime ait olduğuna göre ikiye ayrılır. Üçüncü kişilerin zararı zorunlu mali sorumluluk sigortasından karşılanır; sürücünün kendi aracındaki zarar ise kasko poliçesinin konusudur ve burada drift bakımından olumsuz bir içtihat vardır.

Zorunlu trafik sigortası bakımından kural nettir: sigortacının tazminatı ödemesi, sonradan sigortalıya rücu etmesine engel değildir. Zarar gören kişi korunur, sigortacı öder, ardından şartları varsa ödediğini sigortalıdan geri ister. Bu yapı, mağdurun tahsil riskini üstlenmemesi için kurulmuştur.

Yarış hâlinde ise zorunlu trafik sigortası devreye dahi girmez; Karayolları Trafik Kanunu’nun 92 nci maddesi yarış ve yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepleri teminat dışında bırakmıştır. Bu, yarışa katılan sürücü bakımından sınırsız kişisel sorumluluk anlamına gelir.

Drift yapan sürücüye kasko ödemedi

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 26.09.2022 tarihli, 2022/3974 esas ve 2022/10799 karar sayılı ilamına konu olayda, genişletilmiş kasko poliçesiyle sigortalı araç, malikin oğlu tarafından drift yapılırken hâkimiyetinin kaybedilmesi sonucu orta bariyere çarpmış ve ciddi hasar meydana gelmiştir. Sigorta şirketi zararın teminat kapsamı dışında olduğunu savunmuş, uyuşmazlık hakem heyeti başvuruyu reddetmiş, itiraz hakem heyeti de itirazı reddetmiştir.

Yargıtay kararı oy çokluğuyla onamıştır. Karara katılmayan başkan ise karşı oyunda, kasko sigortasının amacının sigortalı aracın kendi kusuruyla kendisine verdiği zararları da karşılamak olduğunu, driftin Türk Ticaret Kanunu’nun 1429 uncu maddesindeki “rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep olma” hâli değil kusurlu bir davranış sayılması gerektiğini belirtmiştir; sürücü aracı kasten bariyere çarpmamıştır.

Kararın pratik sonucu şudur: drift nedeniyle oluşan kendi aracındaki hasar bakımından kasko ödemesi güvence altında değildir ve karşı oyda dile getirilen görüş azınlıkta kalmıştır. Kaza tespit tutanağında 67/1-d maddesinin ihlal edildiğinin yazması, sigorta şirketinin savunmasının dayanağı olmuştur. Bu, tutanaktaki bendin sigorta dosyasına da doğrudan yansıdığını gösterir.

Zorunlu trafik sigortası zarar görene öder, sürücüye rücu eder

Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesi, sigortacının sigorta ettirene rücu edebileceği hâlleri sayar. Bunların başında, tazminatı gerektiren olayın sigortalının kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmesi ile trafik kurallarının ağır kusurla ihlal edilmiş olması gelir.

Burada dikkat edilmesi gereken ölçüt “ağır kusur”dur. Karayolları Trafik Kanunu’nun 84 üncü maddesindeki “asli kusur” ile sigorta hukukundaki “ağır kusur” aynı şey değildir; ilki trafik hukukunun sayılı kategorisi, ikincisi somut olayda yapılan bir değerlendirmedir. Rücu talebiyle karşılaşan sürücünün ilk savunması bu ayrım üzerine kurulur.

Genel Şartlar ayrıca, tazminatı kaldıran veya azaltan hâllerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceğini ve sigortacının rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremeyeceğini düzenler. Rücu davasının işleyişi ve savunma imkânları için alkollü trafik kazası ve rücu yazımızdaki yapı aynı mantıkla okunabilir.

Makas Atan Sürücü Nereye Şikâyet Edilir?

Makas atan sürücü nereye şikayet edilir; ilk adres kolluktur. Trafikte gözlemlenen ihlal, 155 Polis İmdat ve 156 Jandarma İmdat hatları ile İçişleri Bakanlığının vatandaş başvuru kanalları üzerinden bildirilebilir; ayrıca Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak suç duyurusu da mümkündür.

Bildirimin sonuç doğurması için ihlalin tespit edilebilir olması gerekir. Plaka, tarih, saat ve yer bilgisi eksiksiz iletilmelidir. Yalnız plaka bildirimi üzerine tutanak düzenlenmesi, ihlalin ayrıca kayıtla veya görevli tespitiyle desteklenmesine bağlıdır.

İhlal aynı zamanda suç oluşturuyorsa, örneğin sürüş trafik güvenliğini tehlikeye sokma boyutuna ulaşmışsa, başvurunun muhatabı savcılıktır. Bu durumda idari yaptırım süreci ile ceza soruşturması ayrı ayrı yürür.

Trafik magandası şikayet hattı ve başvuru yolları

Trafik magandası nereye şikayet edilir; hukuken üç ayrı kanal vardır. Acil ve devam eden bir tehlike varsa 155 veya 156 hattı aranır. Olay sona ermişse İçişleri Bakanlığı ve valiliklerin başvuru sistemleri ile Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi üzerinden yazılı bildirim yapılabilir. Suç boyutu varsa savcılığa suç duyurusunda bulunulur.

Trafik magandası ne demek diye bakıldığında kanunda bir karşılık bulunmaz; bu ifade, 46, 67, 70 ve 73 üncü maddelerdeki farklı yasakları kapsayan günlük bir tanımlamadır. Başvuru yapılırken davranışın hangi kurala aykırı olduğunun somut biçimde anlatılması, işlemin doğru maddeden yürütülmesini sağlar.

Makas atan sürücü şikayet başvurusunda bulunan kişinin kimliği işlem dosyasına girer. Bu, tanık sıfatıyla beyanının alınabileceği anlamına gelir. Yukarıda aktarılan Yargıtay kararında bilinçli taksirin ispatı, aracın içindeki tanığın beyanına dayanmıştır; üçüncü kişilerin beyanı bu dosyalarda belirleyici olabilmektedir.

Kamera ve kaza kaydı görüntüsü delil olur mu

Araç içi kamera görüntüsü, ceza yargılamasında hukuka uygun elde edilmiş delil niteliğindedir. Kamuya açık alanda, aleni biçimde gerçekleşen trafik olayının kaydedilmesi kişisel verilerin korunması mevzuatı bakımından da tartışmalı değildir; kaydın amacı hakkın korunmasıdır.

İdari yaptırım süreci bakımından görüntü tek başına tutanak yerine geçmez. Görüntü, kolluğun inceleme yapıp tutanak düzenlemesine dayanak oluşturur; tutanağın hukuki niteliği görüntüden değil, yetkili görevlinin düzenlemesinden gelir.

Görüntünün paylaşılması ise ayrı bir konudur. İhlali özendirmek ve övmek amacıyla yayılan görüntüler ek 20 nci madde kapsamındadır. Buna karşılık ihlali ihbar etmek veya eleştirmek amacıyla kolluğa iletilen kayıt bu maddenin kapsamına girmez; maddenin aradığı unsur özendirme ve övmedir.

Makas Atma ve Drift Cezasına İtiraz

Trafik idari para cezasına itiraz süresi on beş gündür. Kabahatler Kanunu’nun 27 nci maddesi uyarınca idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Bu süre içinde başvuru yapılmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir.

Başvurunun yapılacağı yer, kararı veren makamın bulunduğu yer sulh ceza hâkimliğidir. Sürücünün ikamet ettiği yer hâkimliğine başvurulacağı yönündeki yaygın bilgi yanlıştır. Başvuru bizzat, kanuni temsilci veya avukat aracılığıyla yapılır ve dilekçe iki nüsha olarak verilir.

Bu yazıdaki fiillerde itirazın kapsamı yalnız para cezası değildir. Belge geri alma ve araç men işlemleri de aynı tutanağa bağlı olduğundan, tutanağın hukuka aykırılığının tespiti bu tedbirlerin dayanağını da ortadan kaldırır. Genel itiraz süreci için trafik cezasına itiraz rehberi yazımız adım adım ilerliyor.

Makas atma trafik cezası itiraz dilekçesi nasıl yazılır

Makas atma trafik cezası itiraz dilekçesi, hâkimliğe hitapla başlar ve başvuranın kimlik ile iletişim bilgilerini, tutanağın tarihini, numarasını, tebliğ tarihini ve itiraza konu idari yaptırım kararını içerir. Tebliğ tarihinin dilekçede açıkça yazılması, süre yönünden inceleme yapan hâkimlik için belirleyicidir.

İtiraz gerekçeleri bu fiillerde üç eksende kurulur. Birincisi maddi vakıa: fiilin hiç işlenmediği veya tutanakta anlatıldığı şekilde gerçekleşmediği. İkincisi nitelendirme: fiilin işaretlenen bende değil daha hafif yaptırımlı başka bir bende girdiği. Üçüncüsü usul: tutanağın yetkili görevlice düzenlenmemiş olması, tebligatın usulsüzlüğü veya tespitin dayanağının gösterilmemesi.

Delil olarak araç içi kamera kaydı, güzergâhtaki kamera görüntülerinin celbi talebi, tanık beyanı ve varsa aracın konum kayıtları sunulabilir. Hâkimlikten kamera kaydının istenmesi talebi dilekçede açıkça yer almalıdır; kayıtların saklama süresi sınırlı olduğundan bu talebin gecikmesi delil kaybına yol açar.

Drift trafik cezası itiraz dilekçesi nereye verilir

Drift cezası itiraz dilekçesi de aynı usule tabidir ve kararı veren makamın bulunduğu yer sulh ceza hâkimliğine verilir. Dilekçe doğrudan hâkimliğe sunulabileceği gibi, başka yer hâkimliği aracılığıyla da gönderilebilir; bu durumda süre, dilekçenin verildiği tarihe göre değerlendirilir.

Drift dosyalarında itirazın en güçlü ekseni, bendin “bilerek ve isteyerek” unsurudur. Zeminin kaygan olduğu, lastiklerin durumu, hava koşulları ve olay yerindeki iz haritası bu unsuru tartışmaya açar. Ani manevranın bir engelden kaçınmak zorunluluğundan doğduğu ileri sürülüyorsa, bendin “herhangi bir zorunluluk olmaksızın” ibaresi doğrudan devreye girer.

Kaza da meydana gelmişse kaza tespit tutanağına itiraz süreci ayrıca yürütülmelidir. Tutanaktaki kusur ve madde tespiti, hem idari yaptırıma hem ceza dosyasına hem de sigorta sürecine yansır; ayrıntı için trafik kazası tespit tutanağına itiraz yazımıza bakılabilir.

Ödeme süresi ve yüzde yirmi beş indirim

Trafik idari para cezalarında ödeme süresi bir aydır. Karayolları Trafik Kanunu’nun 115 inci maddesi bu süreyi belirler ve Kabahatler Kanunu’nun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası, idari para cezasının ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde cezadan yüzde yirmi beş oranında indirim yapılacağını düzenler. Dolayısıyla indirimli ödeme süresi on beş gün değil, bir aydır.

İndirimli ödeme itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Aynı fıkra, ödeme yapılmasının kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemeyeceğini açıkça yazar. 2022 yılındaki değişiklikten önce indirimli ödeme kanun yoluna başvurmama şartına bağlıydı; bugün ikisi birbirini dışlamıyor.

Karıştırılan iki süre şudur: on beş gün itiraz süresidir, bir ay ödeme ve indirim süresidir. Bu iki sürenin karıştırılması, ya indirimin kaçırılmasına ya da itiraz hakkının süresinde kullanılamamasına yol açar.

Süre	Ne için	Dayanak	Kaçırılırsa
15 gün	Sulh ceza hâkimliğine başvuru	Kabahatler K. m.27/1	İdari yaptırım kararı kesinleşir
1 ay	Ödeme ve yüzde 25 indirim	KTK m.115/1 + Kabahatler K. m.17/6	İndirim kaybedilir, aylık yüzde 5 faiz başlar
30. gün	İlanla tebliğ sayılma	KTK m.116	Süreler işlemeye başlar
60 gün / 2 yıl	Sürücü belgesi geri alma	KTK m.46, m.67, m.70	Süre sonunda iade cezaların tahsiline bağlıdır

Drift cezası ödenmezse ne olur

Drift cezası ödenmezse ne olur, bunu 115 inci madde düzenler. Ceza bir ay içinde ödenmezse her ay için yüzde beş oranında faiz uygulanır; ay kesirleri tam ay sayılır. Faiz uygulanan tutar, cezanın iki katını geçemez. Bu aşamadan sonra tahsil, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yürütülür.

Ödenmemiş cezanın ikinci sonucu belge tarafındadır. Geri alınan sürücü belgesinin iadesi ve iptal hâlinde kursa kayıt, Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olmasına bağlıdır. Ödenmemiş ceza, süresi dolmuş bir geri alma işleminde bile belgenin geri verilmemesine yol açar.

Üçüncü sonuç fenni muayene ve devir işlemlerinde ortaya çıkar; ödenmemiş trafik cezaları araçla ilgili işlemlerde engel oluşturabilir. Bu nedenle itiraz edilmeyecekse cezanın indirimli süre içinde ödenmesi, itiraz edilecekse başvurunun süresinde yapılması gerekir.

Tutanak, Soruşturma ve Sigorta Süreci Birlikte Yürür

Makas, drift ve yarış dosyaları çoğu zaman tek bir tutanaktan ibaret kalmaz. Aynı olaydan idari yaptırım kararı, sürücü belgesi geri alma işlemi, araç men tedbiri, ceza soruşturması ve sigorta uyuşmazlığı birlikte doğabilir. Bu dört sürecin süreleri ve muhatapları farklıdır; birinde yapılan işlem diğerini etkileyebilir.

Özellikle kaza meydana gelmiş dosyalarda suç vasfının bilinçli taksir mi olası kast mı olduğu, savunmanın en başından kurulması gereken bir meseledir. Kaza tespit tutanağındaki madde ve kusur tespiti ile bilirkişi raporlarına yapılacak itirazlar, dosyanın seyrini belirler.

Trafik kaynaklı ceza dosyaları ve tazminat uyuşmazlıkları için Ankara ceza avukatı ve trafik kazası avukatı sayfalarımızdaki çalışma alanlarını inceleyebilir, dosyanızdaki tutanak ve raporlarla birlikte değerlendirme talep edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Makas atma cezası ne kadar 2026?

Makas atma cezası 2026 yılında 90.000 Türk lirasıdır. Dayanağı Karayolları Trafik Kanunu’nun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendidir. Para cezasının yanında sürücü belgesi altmış gün geri alınır ve araç altmış gün trafikten menedilir.

Araba makas atma cezası ne kadar?

Araç türüne göre fark yoktur; otomobil, motosiklet ve diğer motorlu araçlarda tutar aynıdır ve 90.000 liradır. Kanun 46/2-g bendinde araç cinsine göre ayrım yapmamış, yaptırımı doğrudan sürücüye bağlamıştır.

Makas atma cezası ne kadardır ve neye göre belirlenir?

Tutar kanunun kendisinde yazılıdır ve kolluğun takdirine bağlı değildir. 7574 sayılı Kanun’la belirlenen 90.000 liralık tutar, Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artar; bu nedenle güncel yıl tutarı ilgili yıl tebliğinden kontrol edilmelidir.

Drift cezası ne kadar 2026?

Drift cezası 2026 yılında 140.000 Türk lirasıdır. Karayolları Trafik Kanunu m.67/1-d kapsamındaki bu ihlalde sürücü belgesi altmış gün geri alınır, araç altmış gün menedilir ve belgenin iadesi psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesine bağlıdır.

Drift cezası kaç TL ve makas cezasından farkı nedir?

Drift cezası 140.000, makas cezası 90.000 liradır. Fark yalnız tutarda değildir: drift bendinde belgenin iadesi için psikiyatri uzmanı muayenesi de aranırken, makas bendinde kanun böyle bir şart öngörmemiştir.

Drift atmanın cezası nedir?

Drift atmanın cezası idari para cezası, altmış gün sürücü belgesi geri alma ve altmış gün araç men tedbiridir. Beş yıl içinde aynı madde kapsamında belgenin ikinci defa geri alınması hâlinde sürücü belgesi iptal edilir. Fiil ayrıca trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu da oluşturabilir.

Trafikte yarış cezası ne kadar?

Yarış yapan motorlu araç sürücülerine 46.000 lira idari para cezası uygulanır ve sürücü belgeleri iki yıl süreyle geri alınır. Yarış yapılan araçlar altmış gün trafikten menedilir. İzin alınmadan yarış düzenleyenlere ise 16.000 lira ceza verilir.

Makas atma cezası plakaya yazılır mı?

Sürücü tespit edilemiyorsa evet. Karayolları Trafik Kanunu m.116 uyarınca sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakasına göre tutanak düzenlenir ve araç sahibine tebliğ edilir. Araç ihlal tarihinde kiralanmışsa tutanak kiracı adına düzenlenir ve ceza kiracıdan tahsil edilir.

Drift cezası nasıl tespit edilir?

Görevlinin doğrudan gözlemi, elektronik denetleme sistemi ve kent güvenlik kameraları ile üçüncü kişilerin ilettiği görüntüler tespit kaynaklarıdır. Görüntü tek başına tutanak yerine geçmez; yetkili görevlinin inceleme yapıp tutanak düzenlemesi gerekir.

Makas atma cezası itiraz süresi kaç gündür?

İtiraz süresi tebliğ veya tefhimden itibaren on beş gündür ve başvuru kararı veren makamın bulunduğu yer sulh ceza hâkimliğine yapılır. Bu süre kaçırılırsa idari yaptırım kararı kesinleşir. Ödeme ve yüzde yirmi beş indirim süresi ise ayrıdır ve bir aydır.

Makas atma cezası ne zaman gelir?

Sürücü yerinde durdurulmuşsa tutanak o anda düzenlenir ve tebliğ edilir. Plakaya kesilen cezalarda tutanak posta yoluyla araç sahibine gönderilir; tebliğ edilemeyen cezalar tahsil dairesinin ilan yerinde listelenir ve ilanı takip eden otuzuncu gün tebliğ edilmiş sayılır.

Makas atmak nedir?

Makas atmak, aracı trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirerek sürmektir. Kanunda “makas” kelimesi geçmez; fiil, 46 ncı maddenin (g) bendinde bu tarifle yasaklanmıştır ve iki unsurun bir arada bulunması aranır.

Makas atma ceza maddesi hangisidir?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendidir. Bu bent 2018 yılında eklenmiş, yaptırım fıkrası ise 2026 yılında 7574 sayılı Kanun’la yeniden yazılmıştır. Şerit disiplinine ilişkin 56 ncı madde ile karıştırılmamalıdır.

Drift atmanın cezası ne kadar hapis gerektirir?

Kaza meydana gelmemişse fiil, Türk Ceza Kanunu m.179/2 kapsamında dört aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirebilir. Ölüm veya yaralanma varsa taksirle öldürme ya da yaralama hükümleri uygulanır ve bilinçli taksir kabul edilirse ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.

Makas atan sürücü nereye şikayet edilir?

Devam eden tehlike varsa 155 veya 156 acil hatlarına, olay sona ermişse İçişleri Bakanlığı ve valiliklerin başvuru kanallarına bildirim yapılabilir. Fiil suç boyutuna ulaşmışsa Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Plaka, tarih, saat ve yer bilgisi eksiksiz iletilmelidir.

Trafikte makas atmanın cezası ne kadar 2026 yılında değişti mi?

Evet. 7574 sayılı Kanun 27 Şubat 2026’da yürürlüğe girmiş, 46 ncı maddenin ceza fıkrasını yeniden yazmış ve beş yıl içinde ikinci geri almada belge iptali kuralını getirmiştir. 2025 tarihli kaynaklardaki tutarlar ve süreler bugün geçerli değildir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut bir tutanak, soruşturma veya dosya hakkında hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Trafik idari para cezası tutarları her yıl yeniden değerlemeyle değişmekte, mevzuat da güncellenmektedir. Kendi durumunuz için bir avukata danışmanız yerinde olur. Hazırlayan: Av. Handan Sayan Özgül.