Taksirle yaralama suçunda şikayetten vazgeçmek her zaman davanın düşmesine yol açmaz. Suçun şikayete tabi olup olmadığı, yaralanmanın niteliği ve olayın bilinçli taksir kapsamında değerlendirilip değerlendirilmediği bu konuda belirleyici unsurlardır. Basit taksirle işlenen ve şikayete tabi olan yaralama suçlarında şikayetten vazgeçilmesi davanın sona ermesini sağlayabilirken, şikayete tabi olmayan veya bilinçli taksir nedeniyle kamu adına takip edilen dosyalarda yargılama mağdurun vazgeçmesine rağmen devam edebilir.

Trafik kazaları, iş kazaları veya günlük hayatta yaşanan çeşitli olaylar sonucunda bir kişinin yaralanması durumunda “taksirle yaralama” suçu gündeme gelir. Bu suç tipi, çoğu zaman taraflar arasında uzlaşma, şikayet ve şikayetten vazgeçme gibi hukuki kavramlarla birlikte değerlendirilir.

En sık sorulan soru şudur:
Taksirle yaralama suçunda şikayetten vazgeçmek davayı tamamen düşürür mü?

Bu sorunun cevabı çoğu zaman “evet” olsa da yaralamanın niteliğine, olayın oluş şekline ve suçun basit mi yoksa nitelikli mi olduğuna göre değişir.

Taksirle Yaralama Suçu Nedir?

Taksirle yaralama, bir kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması sonucu başka bir kişinin bedenine zarar vermesidir.

Burada failin kastı yoktur. Yani kişi “yaralamak istemez” ancak ihmal, dikkatsizlik veya kurallara uymama nedeniyle zarar meydana gelir.

Örneğin:

• Trafik kazasında kırık oluşması

• İş kazasında işçinin yaralanması

• Ev içinde ihmal sonucu birinin zarar görmesi

Bu durumlar taksirle yaralama kapsamına girebilir.

Taksirle Yaralama Suçu Şikayete Tabi midir?

Bu sorunun cevabı çoğu zaman “evet”tir. Ancak bilinçli taksir mevcutsa durum değişebilir.

Taksirle yaralama

Madde 89- (1) Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Taksirle yaralama fiili, mağdurun;

1. a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,
2. b) Vücudunda kemik kırılmasına,
3. c) Konuşmasında sürekli zorluğa,
4. d) Yüzünde sabit ize,
5. e) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,
6. f) Gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına,

Neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, yarısı oranında artırılır.

(3) Taksirle yaralama fiili, mağdurun;

1. a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine,
2. b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,
3. c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,
4. d) Yüzünün sürekli değişikliğine,
5. e) Gebe bir kadının çocuğunun düşmesine,

Neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, bir kat artırılır.

(4) Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması halinde, dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.[46]

(5) (Değişik: 6/12/2006 – 5560/5 md.) Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Ancak, birinci fıkra kapsamına giren yaralama hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi halinde şikâyet aranmaz.

Basit Taksirle Yaralama

Eğer yaralama basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek nitelikteyse, suç bilinçli taksir söz konusu olsa bile şikayete tabidir.

Bu durumda mağdur şikayetçi olmazsa veya şikayetinden vazgeçerse, dava düşebilir.

Nitelikli (Ağır) Yaralama

Eğer yaralama:

• • Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,
  • Vücudunda kemik kırılmasına,
  • Konuşmasında sürekli zorluğa,
  • Yüzünde sabit ize,
  • Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,
  • Gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına,
  • İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine,
  • Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,
  • Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,
  • Yüzünün sürekli değişikliğine,
  • Gebe bir kadının çocuğunun düşmesine,

neden olmuşsa, suç bilinçli taksirle işlenmişse şikayete tabi olmaktan çıkar ve savcılık kamu davası açar.

Bu durumda mağdurun şikayetten vazgeçmesi davayı otomatik olarak düşürmez.

Şikayetten Vazgeçme Nedir?

Şikayetten vazgeçme, mağdurun daha önce yaptığı şikayeti geri almasıdır.

Bu vazgeçme:

• Soruşturma aşamasında

• Dava açıldıktan sonra

• Mahkeme sürecinde

gerçekleşebilir.

Ancak vazgeçmenin davaya etkisi suçun niteliğine göre değişir.

Şikayetten Vazgeçme Ne Sonuç Doğurur?

Eğer olay basit taksirle yaralama ise ve mağdur şikayetten vazgeçerse:

• Kamu davası düşer.

• Sanık hakkında ceza verilmez.

• Mahkeme düşme kararı verir.

Burada önemli nokta şudur:
Vazgeçme kesin, açık ve özgür iradeyle yapılmalıdır.

Bilinçli Taksir İle Gerçekleşen Nitelikli Taksirle Yaralamada Şikayetten Vazgeçme Davayı Düşürür Mü?

Hayır. Eğer yaralanma ağır nitelikteyse ve suç şikayete tabi değilse, mağdur vazgeçse bile dava devam eder.

Çünkü bu durumda suç yalnızca mağdura karşı değil, kamu düzenine karşı işlenmiş kabul edilir.

Savcılık, mağdur şikayetçi olmasa bile davayı sürdürür.

Trafik Kazalarında Şikayetten Vazgeçme

Trafik kazalarında taksirle yaralama çok sık görülür.

Eğer kazada:

• Basit yaralanma varsa → Şikayete tabidir.

• Bilinçli Taksir ve Kemik kırığı, kalıcı hasar vb. varsa → Şikayete tabi değildir.

Uygulamada taraflar sigorta ödemesi veya maddi anlaşma yaptıktan sonra şikayetten vazgeçebilmektedir. Ancak yaralanmanın niteliği ağırsa bu vazgeçme ceza davasını sona erdirmez.

Şikayetten Vazgeçme Tazminat Davasını Etkiler mi?

Ceza davasından vazgeçmek, otomatik olarak tazminat hakkından vazgeçmek anlamına gelmez.

Mağdur:

• Ceza davasından vazgeçebilir,

• Ancak maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabilir.

Bu iki süreç birbirinden bağımsızdır.

Uzlaşma ile Şikayetten Vazgeçme Arasındaki Fark

Basit taksirle yaralama suçları çoğu zaman uzlaşmaya tabidir.

Uzlaşma sağlanırsa:

• Ceza davası açılmaz veya düşer.

• Taraflar arası anlaşma hukuken sonuç doğurur.

Şikayetten vazgeçme ise tek taraflı bir işlemdir.

Uzlaşma ise iki tarafın karşılıklı kabulüne dayanır.

Şikayetten Vazgeçme Ne Zamana Kadar Yapılabilir?

Şikayete tabi suçlarda vazgeçme:

• Hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir.

Mahkeme karar verdikten ve karar kesinleştikten sonra vazgeçme artık sonuç doğurmaz.

Mahkeme Şikayetten Vazgeçmeyi Kabul Etmek Zorunda mı?

Eğer suç şikayete tabi ise ve vazgeçme usulüne uygunsa, mahkeme davayı düşürür.

Ancak:

• Vazgeçme baskı altında yapılmışsa,

• Mağdur küçükse veya temsil sorunu varsa,

• Suç kamu düzenini ciddi etkiliyorsa

mahkeme bazı durumlarda ayrıca değerlendirme yapabilir.

Fail Şikayetten Vazgeçmeyi Kabul Etmezse Ne Olur?

Şikayetten vazgeçme iki taraflı bir işlem değildir. Mağdur vazgeçtiğinde sanığın kabulü aranmaz.

Ancak uzlaşma farklıdır; uzlaşma için iki tarafın da rızası gerekir.

Birden Fazla Mağdur Varsa Ne Olur?

Eğer olayda birden fazla mağdur varsa, her mağdur ayrı ayrı şikayet hakkına sahiptir.

Bir mağdur vazgeçse bile diğer mağdur vazgeçmezse dava o kişi yönünden devam eder.

Şikayetten Vazgeçme Ceza İndirimine Yol Açar mı?

Şikayete tabi olmayan bir durumda mağdurun vazgeçmesi doğrudan davayı düşürmez. Ancak bu durum:

• Sanığın lehine takdiri indirim sebebi olabilir.

• Mahkeme ceza belirlerken bunu dikkate alabilir.

Özellikle tarafların barışmış olması, zararın giderilmesi ve pişmanlık gibi unsurlar cezanın alt sınırdan verilmesine etki edebilir.

İş Kazalarında Taksirle Yaralama ve Şikayet

İş kazalarında yaralanma ağır nitelikteyse çoğu zaman şikayete tabi değildir.

Bu nedenle işçinin şikayetten vazgeçmesi ceza sürecini sona erdirmeyebilir.

Ayrıca işverenin sorumluluğu ayrı bir hukuki boyut taşır ve kamu düzeni kapsamında değerlendirilir.

Örnek Senaryo

Bir trafik kazasında mağdurun kolunda kırık oluşmuş olsun.

Bu durumda yaralama basit değildir. Kemik kırığı söz konusudur.

Olay bilinçli taksir ile gerçekleştiyse mağdur maddi anlaşma yapıp şikayetinden vazgeçse bile savcılık davayı sürdürür.

Ancak yaralanma sadece hafif sıyrık düzeyindeyse ve mağdur vazgeçerse dava düşer.