Saç Ekimimi Doktor Değil Teknisyen Yaptı, Bu Yasal mı?

Saç ekimi kimler yapabilir konusunda kural 12 Eylül 2025’te değişti ve bugün yürürlükte olan metin, internette dolaşan bilgilerin çoğundan farklı. Saç Ekimi Birimleri Hakkında Yönetmelik’in güncel hâline göre işlemin dört aşamasından yalnızca biri, yani kanal açma, mutlaka hekim tarafından yapılmak zorunda. Saç köklerinin toplanması ve açılan kanallara yerleştirilmesi ise sertifikalı hekimlerin yanı sıra hemşire, anestezi teknikeri, acil tıp teknikeri gibi sayılı sağlık meslek mensuplarına da bırakılabiliyor; ama yalnızca hekimin gözetiminde ve sorumluluğunda, yalnızca il sağlık müdürlüğünden faaliyet izni almış bir saç ekimi biriminde. Dolayısıyla “ekimimi teknisyen yaptı” cümlesi tek başına bir hukuka aykırılık göstermez; asıl soru, o kişinin kim olduğu, hangi aşamayı yaptığı ve o sırada odada sorumlu bir hekimin bulunup bulunmadığıdır.

Bu ayrımın pratikte ne anlama geldiğini, hekim dışındaki personelin hangi meslekten olması gerektiğini, 31 Aralık 2026 tarihinin neden önemli olduğunu, ekimi kimin yaptığını belgelerden nasıl öğrenebileceğinizi ve yetkisiz uygulamanın kliniğe ve uygulayana hangi cezai ve idari sonuçları bağladığını, Resmî Gazete metinleri ile Danıştay ve Yargıtay kararları üzerinden anlatıyoruz.

Saç Ekimi Kimler Yapabilir, Hangi Aşamayı Kim Yapar?

Saç ekimi tek bir hareket değildir; yönetmelik onu dört aşamaya böler ve her aşama için ayrı bir yetki kuralı koyar. Saç Ekimi Birimleri Hakkında Yönetmelik’in 4. maddesinin (f) bendi “uygulama” kavramını, saç ekimi işleminin anestezi aşamaları, saç foliküllerinin toplanması, kanal açılması ve foliküllerin kanallara yerleştirilmesi aşamalarından oluşan bütün olarak tanımlar. Kimin neyi yapabileceği de bu dört aşama üzerinden okunur.

Yönetmeliğin 9. maddesinin üçüncü fıkrası, 12 Eylül 2025 tarihli ve 33015 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikten sonra şu sonucu verir: Kanal açılması aşaması sadece saç ekimi uygulayıcı sertifikası bulunan tabipler veya uzman tabipler, plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanları, deri ve zührevi hastalıkları uzmanları ile medikal estetik sertifikasına sahip tabipler tarafından yapılır. Saç foliküllerinin toplanması ve kanallara yerleştirilmesi aşamaları ise ilgili tabipler veya saç ekimi yardımcı uygulayıcı sertifikasına sahip sağlık meslek mensuplarınca yapılabilir.

Aşama	Kim yapabilir	Dayanak
Kanal açma	Yalnız yetkili hekim: saç ekimi uygulayıcı sertifikalı tabip veya uzman tabip, plastik cerrahi uzmanı, dermatoloji uzmanı, medikal estetik sertifikalı tabip	Yönetmelik m.9/3, birinci cümle
Saç köklerinin (foliküllerin) toplanması	Yetkili hekim veya hekim gözetiminde sağlık meslek mensubu (31.12.2026 sonrası yardımcı uygulayıcı sertifikası şart)	Yönetmelik m.9/3, ikinci cümle (12.09.2025 değişikliği)
Köklerin kanallara yerleştirilmesi	Yetkili hekim veya hekim gözetiminde sağlık meslek mensubu (31.12.2026 sonrası yardımcı uygulayıcı sertifikası şart)	Yönetmelik m.9/3, ikinci cümle
Sedasyon veya genel anestezi	Uygulama sırasında anestezi ve reanimasyon uzmanı bulunması zorunlu	Yönetmelik m.9/5

Kanal açma neden yalnız hekime bırakıldı?

Kanal açma, ekilecek bölgenin derisinde köklerin yerleşeceği yuvaların açıldığı aşamadır; kökün açısı, derinliği ve sıklığı burada belirlenir. Yönetmelik bu aşamayı 2023’teki ilk metninden beri hekime ayırıyor ve 2025 değişikliği de buna dokunmadı. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un 3. maddesi, tabip diploması bulunmayan hiç kimsenin hiçbir cerrahi ameliye yapamayacağını söyler. Yargıtay 7. Ceza Dairesinin onadığı bir dosyada Adli Tıp raporu, saç ekiminin hekim tarafından yapılması gereken cerrahi bir işlem olduğunu açıkça yazmıştır (Yargıtay 7. CD, E.2023/3326, K.2023/5252, 29.05.2023).

Bu nedenle hekim dışındaki bir kişinin kanal açtığı bir ekimde, o kişi listedeki sağlık meslek mensuplarından biri olsa ve sertifikası bulunsa bile işlem yönetmeliğe aykırıdır. Sağlık Bakanlığının 12 Eylül 2025’te yenilediği denetim formu da bu ihlali ayrı bir satır olarak sayar ve yaptırıma bağlar.

Kök toplama ve yerleştirme neden personele açıldı?

2023 Kasım değişikliğiyle yönetmelik, köklerin toplanmasını da kanal açma gibi yalnız hekime ayırmıştı; personel sadece yerleştirmeyi yapabiliyordu. 12 Eylül 2025 tarihli değişiklik, 9. maddenin üçüncü fıkrasındaki “saç foliküllerinin toplanması ve” ibaresini hekime ait cümleden çıkardı ve personelin yapabileceği aşamaların arasına ekledi. Böylece bugün personelin dokunabileceği iki aşama var: kökleri almak ve yerleştirmek.

İnternette “kökleri yalnız doktor toplayabilir” diyen içeriklerin büyük kısmı, 2023 Kasım metnini anlatmaya devam ediyor. Bu yüzden “kökleri hemşire aldı, demek ki yasa dışı” sonucuna varmadan önce iki şeye bakmak gerekir: kökleri alan kişinin hangi meslekten olduğu ve işlemin hekim gözetiminde yapılıp yapılmadığı.

Hangi Hekimler Saç Ekimi Yapabilir?

Saç ekimi kimler yapabilir diye hekim tarafından bakıldığında, yönetmeliğin işlemi belirli uzmanlık dallarına kapatmadığı görülür; hekimler iki gruba ayrılmıştır. Birinci grup, uzmanlığı veya mevcut sertifikası nedeniyle ayrıca saç ekimi sertifikası istenmeyen hekimlerdir. Yönetmeliğin 9. maddesinin ikinci fıkrasına göre Bakanlıkça tescil edilmiş medikal estetik sertifikasına sahip tabipler ve uzman tabipler, plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanları ile deri ve zührevi hastalıkları uzmanlarından ayrıca saç ekimi uygulayıcı sertifikası istenmez.

İkinci grup, bu dallardan olmayan ama Bakanlığın yetkilendirdiği eğitim merkezlerinde saç ekimi uygulayıcı sertifikası almış tabip ve uzman tabiplerdir. Yönetmeliğin 8. maddesi, uygulayıcı sertifikası programına yalnız tabiplerin ve uzman tabiplerin başvurabileceğini söyler. Yani hangi branştan olursa olsun sertifikalı bir tabip saç ekimi yapabilir; sertifikası olmayan ve yukarıdaki üç gruptan da olmayan bir hekim ise yönetmelik açısından bu birimde çalışamaz. Yönetmeliğin 9. maddesinin birinci fıkrası, saç ekimi birimlerinde yalnızca Bakanlıkça sertifikası tescil edilmiş sertifikalı personelin çalışabileceğini söyler.

2018 genelgesinden bugüne kural nasıl değişti?

Saç ekiminin yetki tarihi kısa ama hareketli. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 29 Mayıs 2018 tarihli “Saç Ekimi Uygulamaları” konulu genelgesi, işlemi hastane, tıp merkezi ve güzellik merkezinden dönüşen polikliniklerde, deri ve zührevi hastalıklar uzmanları, plastik cerrahi uzmanları ve medikal estetik sertifikalı hekimlerle sınırlamıştı. Aynı genelge, hemşire ve anestezi teknisyeni ya da teknikerlerinin ilgili tabibin sorumluluğunda görev alabileceğini belirtiyordu. Danıştay Onuncu Dairesi genelgeye karşı açılan davayı reddetti ve hemşire ile anestezi teknikerinin saç ekimine ancak tabibin sorumluluğunda, ona yardımcı olmak üzere katılabileceğini vurguladı (Danıştay 10. D., E.2019/7122, K.2022/5183, 14.11.2022).

6 Mayıs 2023’te yürürlüğe giren yönetmelik, sertifika sistemini getirerek bu dallar dışındaki hekimlere de sertifikayla yol açtı. Yönetmeliğin hekim yetkisine ilişkin hükümlerine karşı iki derneğin açtığı davalar, dilekçeler usule uygun bulunmadığı için esasa girilmeden reddedildi (Danıştay 10. D., E.2023/3731, K.2023/4350, 03.08.2023 ve E.2024/1, K.2024/1129, 27.03.2024). Bir sağlık kuruluşunun uyum maddesine karşı açtığı dava da süre aşımı nedeniyle reddedildi (Danıştay 10. D., E.2024/4565, K.2024/6765, 23.12.2024). Danıştay’ın karar arama sisteminde yönetmeliğe ilişkin yer alan kararlar arasında yetki hükümlerini durduran ya da iptal eden bir karar bulunmuyor.

Ekimi Yapan Teknisyen Hangi Meslekten Olmalı?

“Teknisyen” kelimesi saç ekimi sektöründe çok geniş kullanılıyor; oysa yönetmelikte bu kelimenin karşılığı dar ve kapalı bir listedir. Yönetmeliğin 4. maddesinin (e) bendi “sağlık meslek mensubu”nu yalnızca şu meslekler olarak tanımlar: hemşire, sağlık memuru (toplum sağlığı), toplum sağlığı teknisyeni, acil tıp teknisyeni veya teknikeri, anestezi teknisyeni veya teknikeri. Kök toplama ve yerleştirme aşamalarında hekim dışında çalışabilecek kişiler bunlardan ibarettir.

Bu listenin dışında kalanlar, sertifika almış olsalar bile ekimin hiçbir aşamasına dokunamaz. Yardımcı uygulayıcı sertifikası programına da yalnız bu tanıma giren sağlık meslek mensupları başvurabilir (yönetmelik m.8). Bir kursun verdiği “saç ekim teknisyenliği” belgesi, Bakanlığın yetkilendirdiği eğitim merkezinden alınmış ve Bakanlıkça tescil edilmiş bir sertifika değilse yönetmelik bakımından hüküm ifade etmez.

Kişi	Kök toplama veya yerleştirme yapabilir mi?	Not
Hemşire	Evet, hekim gözetiminde	31.12.2026’dan sonra yardımcı uygulayıcı sertifikası şart
Anestezi teknisyeni veya teknikeri	Evet, hekim gözetiminde	Aynı sertifika şartı
Acil tıp teknisyeni veya teknikeri	Evet, hekim gözetiminde	Aynı sertifika şartı
Sağlık memuru (toplum sağlığı), toplum sağlığı teknisyeni	Evet, hekim gözetiminde	Aynı sertifika şartı
Güzellik uzmanı, kuaför, berber	Hayır	Sağlık meslek mensubu tanımında yok
Tercüman, hasta koordinatörü, danışman	Hayır	Sağlık meslek mensubu tanımında yok
Yalnız özel kurs belgesi olan kişi	Hayır	Bakanlık sertifikası değil

Güzellik salonunda doktor çalışsa ekim yapılabilir mi?

Hayır. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in güzellik salonlarına ilişkin ekinde (Ek-1, J bölümü, 16.4), güzellik salonunda tıp fakültesi mezunu olan biri çalışsa bile her türlü invaziv girişimin ve tabip yetkisindeki tıbbi işlemlerin yapılamayacağı yazılıdır. Aynı bölümün 16.5 numaralı maddesi, deriye veya deri altına enjeksiyonla müdahale gerektiren işlemleri de yasaklar. Saç ekimi, yönetmeliğin tanımıyla anestezi aşamalarını ve deride kanal açılmasını içeren invaziv bir işlem olduğu için güzellik salonunda yapılamaz; salonda hekim bulunması bu sonucu değiştirmez.

Güzellik merkezinde yapılan bir işlemden zarar görenlerin kime karşı hangi yolları kullanabileceğini güzellik merkezinde işlemden zarar görenlerin haklarını anlattığımız yazıda ayrıca ele aldık.

Hekim Odada Değilse Teknisyenin Yaptığı Ekim Yasal mı?

Değildir. Yönetmeliğin 9. maddesinin dördüncü fıkrası, saç ekimi biriminde görevli yardımcı uygulayıcı sertifikalı sağlık meslek mensuplarının, yetkili hekimlerin gözetiminde ve sorumluluğunda çalışacağını söyler. Personele açılan kök toplama ve yerleştirme aşamaları, hekimin birimde olmadığı bir ortamda yapılamaz; gözetim şartı, personel yetkisinin ön koşuludur.

Yönetmelik bu gözetimin ölçüsünü de rakamla koymuştur. 9. maddenin altıncı fıkrasına göre yetkili hekimlerden her biri, uygulama yapılan en fazla beş uygulama odasından sorumlu olabilir ve her uygulama odasında yardımcı uygulayıcı sertifikasına sahip en az iki sağlık meslek mensubu bulunur. Yönetmeliğin 10. maddesinin dördüncü fıkrası da bir uygulama odasında aynı anda yalnız bir hastaya saç ekimi yapılacağını söyler. Tek hekimin altı ayrı odada aynı anda işlem yürüttüğü ya da bir odada iki hastaya birden ekim yapıldığı bir düzen, kâğıt üzerinde hekim olsa bile yönetmeliğe uymaz.

Danıştay bu tabloya nasıl baktı?

Danıştay Onuncu Dairesi, İstanbul’daki bir tıp merkezinde denetim tutanağına geçen tabloyu değerlendirdi: Yetkili olmadığı hâlde bir anestezi teknikeri ile bir acil yardım teknikeri hasta başında saçlı deri üzerinde saç kökü toplama işlemi yapıyordu ve birimde hekim bulunmuyordu. Tıp merkezine verilen idari para cezası, ilgili birimin bir ay süreyle faaliyetinin durdurulması ve mesul müdürlüğün uyarılması işleminin iptali için açılan dava reddedildi; Danıştay bu kararı onadı (Danıştay 10. D., E.2019/5408, K.2022/4159, 27.09.2022). Olay 2017’de, saç ekimi yönetmeliğinden önce yaşanmıştı; ancak bugünkü yönetmelik de kök toplamayı personele ancak hekim gözetimi şartıyla bıraktığından, hekimin olmadığı bir birimde kök toplanması bugün de aynı sonuca götürür.

Başka bir dosyada, şikâyetler üzerine yapılan denetimlerde yetkisiz kişilerce sağlık hizmeti verildiği ve yetkisiz kişilerce saç ekimi yapıldığı tespit edilen bir tıp merkezinin ilgili biriminin faaliyetinin bir ay süreyle durdurulması ve mesul müdürünün yazılı olarak uyarılması işlemi de hukuka uygun bulundu (Danıştay 10. D., E.2023/1952, K.2024/5166, 20.11.2024).

Teknisyenler İçin 31 Aralık 2026 Eşiği

Yönetmeliğin geçici 1. maddesi, sertifika zorunluluğuna 31 Aralık 2026’ya kadar süren bir geçiş dönemi tanır. Saç ekimi birimlerinde çalışmakta olan veya çalışacak sağlık meslek mensupları, bu tarihe kadar ilgili tabibin gözetiminde ve sorumluluğunda sertifikasız çalışabilir; bu tarihten itibaren ise saç ekimi yardımcı uygulayıcı sertifikası almaları koşuluyla çalışmaya devam edebilirler. Tarih, ilk düzenlemede 6 Mayıs 2026 olarak belirlenmişti; 12 Eylül 2025 tarihli değişiklikle 31 Aralık 2026’ya ertelendi.

Bunun pratik anlamı şu: Bugün, yani 2026’nın son çeyreğinde ekim yaptıran biri için hemşirenin ya da anestezi teknikerinin sertifikasız olması tek başına aykırılık değildir; yeter ki listedeki bir meslekten olsun ve hekim gözetiminde çalışsın. 1 Ocak 2027’den itibaren ise aynı kişinin kök toplaması veya yerleştirmesi için yardımcı uygulayıcı sertifikası gerekir. Bu tarihten sonra sertifikasız personelin ekim yapması, yönetmeliğin 11. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendindeki “saç ekimi uygulayıcı sertifikası ve saç ekim uygulayıcı yardımcı sertifikası olmayan kişiler saç ekimi yapamaz” yasağına girer.

Geçici maddenin ikinci fıkrası, daha önce saç ekimi biriminde en az iki yıl çalıştığını belgeleyen sağlık meslek mensuplarına 6 Mayıs 2024’e kadar başvurmaları hâlinde Bakanlıkça sertifika düzenleneceğini öngörmüştü. Bu başvuru süresi geçmiştir; bugün sertifika ancak Bakanlığın yetkilendirdiği merkezlerdeki eğitim programıyla alınabilir.

Saç Ekimi Nerede Yapılabilir, Muayenehanede Olur mu?

Saç ekimi yalnızca izinli bir saç ekimi biriminde yapılabilir ve bu birim her sağlık kuruluşunda açılamaz. Yönetmeliğin 5. maddesine göre saç ekimi birimi, sağlık kuruluşları bünyesinde faaliyet izin belgesi alınarak açılır. Aynı yönetmeliğin 4. maddesinin (d) bendi “sağlık kuruluşu”nu Sağlık Bakanlığına ait hastaneler, Devlet ve vakıf üniversitelerine ait hastaneler, özel hastaneler, tıp merkezleri ve poliklinikler olarak tanımlar. Muayenehane bu tanımda yer almaz.

Danıştay’ın 2025 tarihli bir kararında bu sonucun idaredeki karşılığı görülüyor: Güzellik merkezinden dönüşen muayenehanesinde saç ekimi yapan bir hekime, il sağlık müdürlüğü yönetmelikte saç ekimi birimi açabilecek kuruluşlar arasında muayenehanelerin bulunmadığını bildirmişti. Danıştay, muayenehanenin saç ekimi faaliyet izninin iptal edileceğine ilişkin işlemin ayrı bir davanın konusu yapılabileceğini belirtmekle yetindi ve bu konunun esasına girmedi (Danıştay 10. D., E.2023/3514, K.2025/5210, 12.11.2025). Yani yönetmeliğin lafzı muayenehaneyi dışarıda bırakıyor ve İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü bu yönde işlem kurmuş; aksi yönde bir yargı kararına incelediğimiz kararlar arasında rastlamadık.

Birimin taşıması gereken asgari şartlar

Faaliyet izni, il sağlık müdürlüğünün yerinde incelemesinden sonra verilir ve sağlık kuruluşunun ruhsatına veya uygunluk belgesine işlenir (yönetmelik m.6/2-4). Birimin açılabilmesi için sağlanması gereken asgari standartlardan bazıları şunlardır:

• Sağlık kuruluşunda sterilizasyon ünitesi bulunması veya sterilizasyon hizmetinin satın alınması,
• Uygulama odasının en az 16 metrekare olması, duvar, tavan ve zeminlerinin kolay temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir olması, uygun havalandırma ve yeterli aydınlatma,
• Uygulama öncesi ve sonrası takip için oda dışında fotoğraf çekme alanı,
• Ek-1’deki asgari donanımın ve Ek-2’deki acil müdahale ilaç ve gereçlerinin bulunması,
• 9. maddedeki personel standardının sağlanması.

Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik de 28. maddesinin birinci fıkrasının (s) bendinde, özel izne tabi hizmet birimlerinin Bakanlıktan izin almaksızın açılamayacağını ve buralarda hizmet verilemeyeceğini tekrarlar. 6 Mayıs 2023’ten önce ilgili mevzuata göre saç ekimi izni bulunan kuruluşlar ise geçici 2. maddenin 2025’te değiştirilen hâline göre mevcut hâlleriyle çalışmaya devam edebilir.

Saç Ekimimi Kimin Yaptığını Nasıl Öğrenirim?

En güvenilir kaynak, kliniğin sizin için doldurmak zorunda olduğu iki belgedir. Birincisi aydınlatılmış rıza formudur. Yönetmeliğin 10. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendine göre uygulama yapılacak her hastadan aydınlatılmış rıza formu alınır, forma ekim yapılacak alanın ve donör alanın uygulama öncesi ve sonrası fotoğrafları eklenir ve form taraflarca imzalanır. İmzaladığınız onam formunun hukuki değerini estetik ameliyat öncesi imzalanan onam formunun davayı engelleyip engellemediğini anlattığımız yazıda ayrıca değerlendirdik.

İkincisi, yönetmeliğin Ek-4’ünde yer alan Saç Ekimi Birimi Hasta Bilgi Formudur. 10. maddenin üçüncü fıkrası bu formda kişisel bilgilerinizin, uygulanan tekniğin adının, ekilen kök sayısı ve bölgesinin, müdahale öncesi kökün alınacağı ve ekileceği alanın ve müdahale sonrası ilk 72 saat içinde çekilen fotoğrafların yanında saç ekimini uygulayan ekibin isimlerinin de yazılacağını ve formun Bakanlıkça hazırlanan sistem üzerinden doldurulup arşivleneceğini söyler. 12. maddenin birinci fıkrası, bu kaydın Bakanlığın elektronik sistemine girilmesini zorunlu tutar.

Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 16. maddesi, hastaya sağlık durumuyla ilgili bilgilerin bulunduğu dosyayı ve kayıtları doğrudan, vekili veya kanuni temsilcisi aracılığıyla inceleme ve bir suretini alma hakkı tanır. Ekimi kimin yaptığından şüpheleniyorsanız, kliniğe yazılı olarak başvurup rıza formunun ve Hasta Bilgi Formunun bir örneğini istemek ilk adımdır. Ekip listesinde yalnızca hekim adı varsa ama işlem sırasında hekimi hiç görmediyseniz, bu çelişki şikâyet dilekçesinin en güçlü dayanağı olur.

Kendi tuttuğunuz kayıtlar da delildir

Klinikten belge alamasanız da elinizde olanlar önemlidir: randevu ve ödeme yazışmaları, işlem günü çekilen fotoğraflar, kliniğin size gönderdiği ekip tanıtımı, işlem sırasında yanınızda bulunan kişinin tanıklığı. Yargıtay 19. Ceza Dairesi, yetkisiz saç ekimi iddiasıyla açılan bir davada verilen beraat kararını; sanığın internette “saç ekimi yapılır” diye sayfa açıp açmadığı, saç ekimi işleminin hangi koşullarda kimler tarafından yapılabileceği, sanığın bu şartları taşıyıp taşımadığı, katılanın merkezde giriş kaydının bulunup bulunmadığı ve katılanın gösterdiği tanıkların dinlenip dinlenmediği araştırılmadan verildiği için bozdu (Yargıtay 19. CD, E.2016/9375, K.2016/20669, 22.09.2016). Kararın saydığı her başlık, hastanın kendi elinde tutabileceği bir delil türüne karşılık gelir.

Yetkisiz Kişiye Saç Ekimi Yaptırmak Suç mu, Kim Ceza Alır?

Aşağıdaki ceza hükümlerinin hedefinde işlemi yapan kişi ile yetkisiz kişiye işlemi yaptıran işletme vardır. İncelediğimiz Yargıtay ve Danıştay kararlarının tamamında hasta, mağdur ya da şikâyetçi konumundadır; ekimi yaptıran hasta hakkında ceza kurulmuş bir karara rastlamadık. Uygulayan ve işleten açısından ise iki ayrı ceza hükmü gündeme gelebilir.

Diploması olmadan ekim yapan kişi

1219 sayılı Kanun’un 25. maddesi, diploması olmadığı hâlde, menfaat temin etmek amacına yönelik olmasa bile hasta tedavi eden veya tabip unvanını takınan kişiyi iki yıldan beş yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırır. Yargıtay 7. Ceza Dairesi, hekimlik diploması olmadığı hâlde saç ekim merkezi açarak gelen müşterilere saç ekimi yapan sanık hakkında bu maddeden kurulan 2 yıl 1 ay hapis ve 5.000 TL adlî para cezasına ilişkin mahkûmiyet hükmünü onadı (Yargıtay 7. CD, E.2023/3326, K.2023/5252, 29.05.2023). Dosyada il sağlık müdürlüğünün iş yerinde yaptığı incelemenin tutanakları ve fotoğrafları, ele geçen cihaz hakkında Adli Tıp raporu ve mağdura saç ekimi yapıldığını gösteren üniversite hastanesi raporu delil olarak yer almıştı.

Yetkisiz hizmet veren ve verdiren

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun ek 11. maddesinin ikinci fıkrası, 21 Şubat 2024 tarihli 7496 sayılı Kanunla değiştirilen hâliyle, olağanüstü durumlardaki acil yardım dışında ruhsatsız veya yetkisiz olarak sağlık hizmeti veren veya verdirenleri bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırır. Hükmün “verdiren” kelimesi, yetkisiz kişiyi çalıştıran işletmeci açısından ayrıca önem taşır. Aynı fıkra, özel izne tabi hizmet birimlerini Bakanlıktan izin almaksızın açanlara veya buralarda hizmet sunanlara iki yüz elli bin Türk lirasından az olmamak üzere bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yarısına kadar idari para cezası öngörür.

Somut bir olayda hangi hükmün uygulanacağı, uygulayan kişinin diplomasının bulunup bulunmadığına ve fiilin nasıl gerçekleştiğine göre savcılık ve mahkeme tarafından belirlenir. Diploması olmayan bir kişinin yaptığı ekim ile listedeki bir sağlık meslek mensubunun yetkisi dışındaki kanal açma aşamasını yapması, hukuken aynı değerlendirilmeyebilir.

Yetkisiz Ekim Yaptıran Kliniği Bekleyen İdari Yaptırımlar

Yönetmeliğin 11. maddesine göre saç ekimi birimleri, Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik’teki usule uygun olarak, yönetmeliğin Ek-3’ünde yer alan Saç Ekimi Birimi Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formundaki kriterlere göre denetlenir. Bu form 12 Eylül 2025’te yenilendi ve her ihlal için birinci, ikinci, üçüncü ve bazı satırlarda dördüncü tespitte uygulanacak yaptırımı ayrı ayrı gösteriyor. Özel kuruluşlar bakımından öne çıkan satırlar şunlardır:

İhlal	1. tespit	2. tespit	3. tespit
Faaliyet izin belgesi olmadan saç ekimi birimi işletmek	İzinsiz hizmetten men, en az 250.000 TL veya önceki ay brüt hizmet gelirinin yüzde biri oranında idari para cezası, savcılığa suç duyurusu	Hizmetten men, idari para cezası bir kat artırılır, savcılığa suç duyurusu	Sağlık tesisinin poliklinik faaliyeti beş gün durdurulur, savcılığa suç duyurusu
Kanal açmayı yetkili olmayan kişinin yapması	En az 100.000 TL veya gelirin yüzde biri oranında ceza, eksiklik giderilinceye kadar faaliyet durdurma	Ceza bir kat artırılır, faaliyet durdurma	Faaliyet izin belgesi iptali; 3 yıl boyunca aynı kuruluşta yeniden saç ekimi birimi açılmasına izin verilmez
Sertifikası tescil edilmemiş tabibin görev yapması	En az 100.000 TL veya gelirin yüzde biri, otuz gün süre, giderilinceye kadar durdurma	Ceza bir kat artırılır, on beş gün süre, durdurma	Faaliyet izin belgesi iptali ve 3 yıl yasak
Sağlık meslek mensubunun hekim gözetimi ve sorumluluğu dışında çalışması	En az 100.000 TL veya gelirin yüzde ikisi oranında ceza	Ceza bir kat artırılır	Faaliyet izin belgesi iptali ve 3 yıl yasak
Aynı uygulama odasında birden fazla hastaya ekim	En az 100.000 TL veya gelirin yüzde beşi oranında ceza, on beş gün süre	Ceza bir kat artırılır, on beş gün süre	Birim faaliyeti eksiklik giderilinceye kadar durdurulur; 4. tespitte izin iptali ve 3 yıl yasak
Fotoğraflı aydınlatılmış rıza formu alınmaması	En az 50.000 TL veya gelirin yüzde ikisi oranında ceza, on beş gün süre	Ceza bir kat artırılır, on beş gün süre	Birim faaliyeti eksiklik giderilinceye kadar durdurulur

Formdaki tutarlar formun yayımlandığı 2025 yılı metnindeki taban tutarlardır. Formun açıklama bölümü, maktu idari para cezalarının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacağını söyler; bu nedenle cezanın uygulandığı yıldaki güncel tutar, formdaki rakamdan yüksek olur. Kamu kurum ve kuruluşlarındaki birimlerde ise bu tablo değil, 11. maddenin üçüncü fıkrasındaki usul işler: birinci ve ikinci tespitte otuz gün süre verilerek yazılı uyarı, üçüncü tespitte ilgililer hakkında disiplin soruşturması.

Danıştay durdurma kararlarını nasıl değerlendiriyor?

İncelediğimiz kararlarda, yetkisiz kişilerce saç ekimi yapılmasına dayanan durdurma işlemleri yargı denetiminden geçti; ancak işlemin dayandığı tutanağın sağlamlığı da tartışılıyor. Bir özel hastanenin saç ekim merkezi biriminin bir ay süreyle durdurulması ve hastaneye idari para cezası verilmesi işlemine karşı açılan dava reddedildi ve karar oy çokluğuyla onandı (Danıştay 10. D., E.2020/562, K.2024/3502, 30.09.2024). Karşı oy, işlemin dayandığı tutanağa denetim sırasında hem görüşülen kişi hem de mesul müdür tarafından itiraz şerhi düşüldüğünü ve tutanaktaki tespitlerin başka delil ve emarelerle somut olarak ortaya konulamadığını belirtiyordu. Bu karşı oy, şikâyetçinin kendi delillerinin neden önemli olduğunu da gösteriyor: Denetim tutanağı itirazla zayıflatılabilir, hastanın elindeki belge ve tanık ise tutanağı destekler. Bir başka dosyada, temyiz dilekçesinde yetkisiz kişilerce saç ekimi yapıldığından yönetimin haberinin olmadığını savunan bir özel hastanenin faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına ilişkin işlem de hukuka uygun bulundu (Danıştay 10. D., E.2022/960, K.2023/2372, 03.05.2023); “yönetimin haberi yoktu” savunması sonucu değiştirmedi.

Yetkisiz Saç Ekimini Nereye Şikâyet Edebilirim?

3359 sayılı Kanun’un ek 11. maddesi, sağlık hizmeti sunumuyla ilgili tüm iş ve işlemlerin Sağlık Bakanlığınca denetleneceğini söyler; aynı madde idari para cezalarını vermeye valileri, faaliyet durdurma cezasını vermeye Sağlık Bakanlığını yetkili kılar. Saç ekimi biriminin faaliyet iznini veren ve Ek-3 formuyla denetimini yürüten makam da il sağlık müdürlüğüdür (yönetmelik m.6 ve m.11). Bu yüzden yetkisiz uygulama şüphesinde ilk başvuru adresi, kliniğin bulunduğu ildeki il sağlık müdürlüğüdür. Başvuruyu Alo 184 SABİM ya da CİMER üzerinden de yapabilirsiniz; ancak bunlar başvuru kanalıdır, karar mercii değildir ve başvurunuz sonunda yine il sağlık müdürlüğüne ulaşır.

Uygulamanın suç oluşturduğunu düşünüyorsanız Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunabilirsiniz. Yukarıda anılan 7. Ceza Dairesi dosyası, mağdurun bugünkü CİMER’in öncülü olan BİMER üzerinden yaptığı şikâyetle başlamış, il sağlık müdürlüğünün iş yerinde tuttuğu tutanaklar ceza dosyasının delilleri arasına girmişti. İdari şikâyet ile suç duyurusu birbirinin alternatifi değildir; ikisi birlikte yürüyebilir. Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 42. maddesi de hasta haklarının ihlali hâlinde hastanın ve hasta ile ilgili bulunanların her türlü müracaat, şikâyet ve dava hakkını saklı tutar.

Şikâyet dilekçesinde şunların yer alması işinizi kolaylaştırır:

• Kliniğin unvanı ve adresi, işlem tarihi ve saati,
• İşlem sırasında odada bulunan kişiler ve size kendilerini nasıl tanıttıkları,
• Hangi aşamayı kimin yaptığını gördüğünüz (kanal açma, kök alma, yerleştirme),
• Hekimin işlem boyunca birimde bulunup bulunmadığı,
• Rıza formu, Hasta Bilgi Formu, ödeme belgesi ve yazışmaların örnekleri.

Hekim, hemşire ve sağlık personeli hakkında genel şikâyet yollarını ve her mercinin ne yapıp ne yapamayacağını doktorun nereye şikâyet edileceğini anlattığımız yazıda, personelin hatasından doğan sorumluluğu ise hemşire hatasında kimin sorumlu olduğunu ele aldığımız yazıda ayrıntılı olarak anlattık.

Ekibi Kimin Oluşturduğu Kliniğin Sorumluluğunu Nasıl Etkiler?

İşlemin yetkisiz bir kişi tarafından yapılmış olması, sonuçtan bağımsız bir aykırılıktır; bir zarar doğmuşsa, sorumluluğun kime yükleneceği tartışmasında da ağırlık taşır. Yargıtay estetik amaçlı saç ekimini eser sözleşmesi olarak niteliyor; bu nitelendirmede yüklenici, kararlaştırılan sonucu ortaya koymayı üstlenmiş sayılır ve komplikasyonlarda aydınlatma ile komplikasyon yönetimi de onun sorumluluğundadır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin bozduğu bir dosyada hasta, saç ekiminin doktorlar tarafından değil başka kişilerce yapıldığını ileri sürmüştü; ilk derece mahkemesi, işlemin tıp kurallarına uygun olduğu ve gelişen durumun komplikasyon olduğu yönündeki raporlara dayanarak davayı reddetmişti. Daire, sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu, hekimin eyleminin tıp kurallarına uygun bulunmasının tek başına yeterli olmadığını belirterek, hekimin ve istihdam eden sıfatıyla poliklinik işleticisinin sorumluluğunun üniversitelerden seçilecek üç kişilik bir estetik cerrahi bilirkişi kuruluyla yeniden araştırılmasını istedi (Yargıtay 6. HD, E.2022/4360, K.2024/322, 23.01.2024).

Bu yazının konusu kimin yetkili olduğudur; zararın nasıl hesaplanacağı, davanın hangi mahkemede kime karşı açılacağı ve sürelerin nasıl işleyeceği ayrı bir değerlendirme gerektirir. Davanın hekime mi kliniğe mi yöneltileceğini malpraktis davasının kime karşı açıldığını anlattığımız yazıda inceledik. Burada akılda tutulması gereken nokta şudur: Ekip listesinde kimin yer aldığı ve işlemi gerçekte kimin yaptığı, hem şikâyetin hem de olası bir davanın merkezindeki sorudur; bu yüzden belgeleri işlemden hemen sonra istemek, aylar sonra aramaktan çok daha kolaydır.

Saç Ekimi Yaptırmadan Önce Hangi Soruları Sormalısınız?

Ekimden sonra kimin ne yaptığını tartışmak, ekimden önce sormaktan her zaman daha zordur. Saç ekimi kimler yapabilir bilgisi, randevudan önce kliniğe sorulacak soruların da çerçevesini çizer. Randevuya gitmeden önce aşağıdaki listeyi kliniğe yazılı olarak sormanız, alacağınız cevabı da saklamanız yararlı olur:

• Birimin faaliyet izni var mı? Saç ekimi birimi faaliyet izin belgesi sağlık kuruluşunun ruhsatına işlenir (yönetmelik m.6/4). Kuruluşun türünü de sorun: hastane, tıp merkezi veya poliklinik değilse birim açılamaz.
• Kanalları kim açacak? Hekimin adını, uzmanlık dalını veya saç ekimi uygulayıcı sertifikasını sorun. Kanal açma aşaması başka kimseye bırakılamaz.
• Kökleri kim alacak, kim yerleştirecek? Hekim dışında biri yapacaksa mesleğini (hemşire, anestezi teknikeri vb.) ve 1 Ocak 2027’den sonraki işlemlerde yardımcı uygulayıcı sertifikasını sorun.
• Hekim işlem boyunca birimde olacak mı? Bir hekimin en fazla beş odadan sorumlu olabildiğini ve her odada en az iki sertifikalı personel bulunması gerektiğini hatırlayın.
• Sedasyon veya genel anestezi uygulanacak mı? Uygulanacaksa işlem sırasında anestezi ve reanimasyon uzmanı bulunmak zorundadır (m.9/5).
• Rıza formu ve Hasta Bilgi Formunun bir örneğini alabilecek miyim? Formlara öncesi ve sonrası fotoğraflar eklenir; ekip isimleri Hasta Bilgi Formuna yazılır.

Yönetmeliğin 12. maddesinin ikinci fıkrası, bünyesinde saç ekimi birimi kurulan sağlık kuruluşlarının Bakanlıkça oluşturulan portala kaydedileceğini ve web ortamında açık şekilde yayımlanacağını öngörür. Bir kliniğin izinli olup olmadığından emin olamıyorsanız il sağlık müdürlüğüne yazılı olarak sormak, en kesin cevabı verir. Hekimin kimliği ve kaydı için Sağlık Bakanlığının e-Devlet üzerinden sunduğu “Doktor Bilgi Bankası” hizmetine de bakılabilir.

Teknisyenin Yaptığı Ekimde Şikâyet ve Talep Sırası

Elinizde rıza formu, Hasta Bilgi Formu ve işlem gününden kalan kayıtlar varsa, şikâyetin ve olası bir talebin hangi sırayla ilerleyeceğini bir avukatla birlikte belirlemek, delillerin kaybolmadan toplanmasını sağlar. İl sağlık müdürlüğüne yapılacak şikâyetin içeriği, savcılık başvurusunun gerekip gerekmediği ve zarar varsa hangi talebin kime yöneltileceği aynı dosyanın parçalarıdır; biri diğerinin delilini oluşturur. Estetik uygulamalardan doğan uyuşmazlıklarda nasıl çalıştığımızı estetik ameliyat hatalarında tazminat avukatı sayfamızda anlattık. Belgelerinizi inceleyip dosyanızın hangi aşamada olduğunu birlikte değerlendirmek için iletişim bilgilerimizden bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Saç ekimi kimler yapabilir?

Saç ekimi kimler yapabilir konusunda güncel kural şudur: Kanal açma aşamasını yalnız saç ekimi uygulayıcı sertifikalı tabipler, plastik cerrahi ve dermatoloji uzmanları ile medikal estetik sertifikalı tabipler yapabilir. Saç köklerinin toplanması ve yerleştirilmesini bu hekimlerin yanı sıra, hekim gözetiminde hemşire, sağlık memuru (toplum sağlığı), toplum sağlığı teknisyeni, acil tıp ve anestezi teknisyeni veya teknikeri de yapabilir. İşlem yalnız hastane, tıp merkezi veya poliklinikteki izinli bir saç ekimi biriminde yapılır.

Hemşire saç ekimi yapabilir mi?

Hemşire, saç ekiminin kök toplama ve kökleri kanallara yerleştirme aşamalarını hekimin gözetiminde ve sorumluluğunda yapabilir. Kanal açma aşamasını yapamaz; bu aşama yalnız yetkili hekime aittir. 31 Aralık 2026’dan sonra hemşirenin bu birimde çalışabilmesi için saç ekimi yardımcı uygulayıcı sertifikası da gerekir.

Saç ekimi yapanlar doktor mu?

Ekim ekibinin tamamı doktor olmak zorunda değildir, ama ekipte mutlaka yetkili bir hekim bulunmalı ve kanalları o hekim açmalıdır. Kök toplama ve yerleştirme aşamalarında hemşire, anestezi teknikeri, acil tıp teknikeri gibi yönetmelikte sayılan sağlık meslek mensupları hekim gözetiminde çalışabilir.

Saç ekimi için doktor olmak şart mı?

Kanal açma aşaması için şarttır. Bu aşamayı saç ekimi uygulayıcı sertifikalı tabipler, plastik cerrahi ve dermatoloji uzmanları ile medikal estetik sertifikalı tabipler yapabilir. Diğer aşamalarda hekim gözetimi şartıyla sağlık meslek mensupları da görev alabilir; sağlık meslek mensubu olmayan hiç kimse ekimin hiçbir aşamasını yapamaz.

Kuaför veya güzellik merkezi saç ekimi yapabilir mi?

Hayır. Saç ekimi birimi yalnız hastane, tıp merkezi ve poliklinik bünyesinde açılabilir. Güzellik salonlarında tıp fakültesi mezunu biri çalışsa bile invaziv girişim ve tabip yetkisindeki işlem yapılması yasaktır. Kuaför ve güzellik uzmanı, yönetmelikteki sağlık meslek mensubu tanımında yer almaz.

Muayenehanede saç ekimi yapılır mı?

Yönetmelik saç ekimi birimi açılabilecek sağlık kuruluşlarını hastaneler, tıp merkezleri ve poliklinikler olarak sayar; muayenehane bu tanımda yoktur. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünün bir muayenehaneye bu gerekçeyle saç ekimi yapamayacağını bildirdiği işlem, 2025 tarihli bir Danıştay kararında da yer alıyor.

Saç ekimi yeni yönetmelik ne getirdi?

12 Eylül 2025 tarihli değişiklik üç önemli yenilik getirdi: Kök toplama aşamasını hekime ayrılan aşamalardan çıkarıp sertifikalı sağlık meslek mensuplarına da açtı, personel için sertifika geçiş süresini 6 Mayıs 2026’dan 31 Aralık 2026’ya uzattı ve Ek-3’teki denetim ve idari yaptırım formunu yeniledi.

Saç ekimi yardımcı uygulayıcı sertifikası nedir?

Bakanlığın düzenlediği veya yetkilendirdiği kurumlarca verilen, sağlık meslek mensubunun saç ekiminin uygulanmasına yardım konusunda yetkili olduğunu gösteren belgedir. Programa yalnız hemşire, sağlık memuru (toplum sağlığı), toplum sağlığı teknisyeni, acil tıp ve anestezi teknisyeni veya teknikeri başvurabilir.

Ruhsatsız saç ekimi cezası nedir?

İzinsiz saç ekimi birimi işleten kliniğe, 2025 tarihli denetim formuna göre ilk tespitte hizmetten men, en az 250.000 TL veya önceki ay brüt hizmet gelirinin yüzde biri oranında idari para cezası ve savcılığa suç duyurusu uygulanır; tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla artar. Diploması olmadan ekim yapan kişi hakkında ayrıca 1219 sayılı Kanun’un 25. maddesi uyarınca iki yıldan beş yıla kadar hapis gündeme gelir.

Merdiven altı saç ekimi yaptırana ceza var mı?

1219 sayılı Kanun’un 25. maddesi cezayı diploması olmadan işlemi yapana bağlar; 3359 sayılı Kanun’un ek 11. maddesi ise yetkisiz hizmeti veren veya verdirenleri cezalandırır. İncelediğimiz kararlarda işlemi yaptıran hasta hakkında ceza kurulmuş bir örneğe rastlamadık; hasta bu dosyalarda mağdur ve şikâyetçi konumundadır, il sağlık müdürlüğüne şikâyette ve savcılığa suç duyurusunda bulunabilir.

Saç ekiminde anestezi teknikeri ne iş yapar?

Anestezi teknikeri, yönetmelikteki sağlık meslek mensupları arasında sayıldığı için hekim gözetiminde kök toplama ve yerleştirme aşamalarında görev alabilir. Sedasyon veya genel anestezi uygulanıyorsa ise işlem sırasında ayrıca bir anestezi ve reanimasyon uzmanının bulunması zorunludur.

Saç ekimi şikâyet hattı var mı?

Saç ekimine özel bir şikâyet hattı yoktur. Alo 184 SABİM ve CİMER üzerinden başvuru yapılabilir; ancak denetim ve yaptırım yetkisi il sağlık müdürlüğündedir. Suç şüphesi varsa doğrudan Cumhuriyet başsavcılığına da başvurabilirsiniz.

Saç ekimimi kimin yaptığını belgeyle öğrenebilir miyim?

Evet. Klinik, ekimi yapan ekibin isimlerini Ek-4 Saç Ekimi Birimi Hasta Bilgi Formuna yazıp Bakanlık sistemine kaydetmek zorundadır. Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 16. maddesi, sağlık durumunuzla ilgili dosya ve kayıtları inceleme ve bir suretini alma hakkı tanır; kliniğe yazılı başvurarak bu formların örneğini isteyebilirsiniz.

---

Bu yazı ne değildir? Saç ekimi kimler yapabilir konusunda burada anlatılanlar, Saç Ekimi Birimleri Hakkında Yönetmelik’in 12 Eylül 2025 değişikliğiyle oluşan hâline, 1219 ve 3359 sayılı kanunlara ve anılan yargı kararlarına dayanan genel bilgilendirmedir; somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez. Saç ekimi yönetmeliği 2023’te çıkarıldıktan sonra iki kez değiştirildi ve denetim formundaki maktu idari para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılıyor; kendi durumunuzda karar vermeden önce belgelerinizle birlikte bir avukata danışmanız gerekir. Hazırlayan: Av. Handan Sayan Özgül.

Resmî metinler: 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu · 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun · Saç Ekimi Birimleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik, Resmî Gazete 12.09.2025