SGK Borcu İçin Maaşa, Araca ve Hesaba Haciz Gelir mi?

Ödenmeyen SGK borcu haciz yoluyla tahsil edilebilir; maaşınız, banka hesabınız, aracınız ve tapudaki taşınmazınız bu hacizden etkilenebilir. 1 Ocak 2026’dan bu yana emekli aylığı alanlar için ayrı bir yol da açıldı: 5510 sayılı Kanun‘a eklenen ek 24. madde ile genel sağlık sigortası, Bağ-Kur ve isteğe bağlı sigorta borçları, icra takibi beklenmeden ve sizin onayınız aranmadan doğrudan aylıktan kesiliyor.

SGK’nın alacaklarında uygulanan usul, vergi dairesinin kullandığı 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun‘dur. Kurum, bu kanunu uygularken Hazine ve Maliye Bakanlığına tanınan yetkileri kullanır. Ancak iki önemli fark vardır: emekli aylığı vergi borcu için korunurken SGK borcu için korunmaz ve SGK’nın haczine karşı dava vergi mahkemesinde değil iş mahkemesinde açılır.

SGK Borcu İçin Haciz Ne Zaman Başlar?

SGK borcu haciz aşamasına, borcun vadesinde ödenmemesiyle değil ödeme emrinin tebliğinden sonra gelir. 6183 sayılı Kanun’un 55. maddesine göre amme alacağını vadesinde ödemeyene, 15 gün içinde borcunu ödemesi veya mal bildiriminde bulunması gerektiği bir ödeme emriyle tebliğ edilir. Bu süre sonunda borç ödenmemişse Kurum cebren tahsile, yani hacze geçer. Ödeme emrine karşı iş mahkemesinde dava açmak da takibi kendiliğinden durdurmaz; 5510 sayılı Kanun’un 88. maddesi bunu açıkça söyler.

İhtiyati haciz gibi istisnalar dışında, ödeme emri tebliğ edilmemiş bir borç için haciz yapılamaz. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin önüne gelen bir dosyada, Kurum bir yönetim kurulu üyesinin araçlarına haciz ve yakalama şerhi koymuş, ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi ise kişiye tebliğ edilmiş ödeme emirlerindeki borcu aşan kısım için haczin kaldırılmasına karar vermişti. Yargıtay sonucu belgelere bağladı: haciz bildirimi dahil bütün belgeler getirilmeli, haczin hangi takip dosyasından konduğu ve borcun miktarı kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ortaya konmalı, taşkın haciz olup olmadığı buna göre belirlenmeliydi (E.2023/6589 K.2023/8109).

Ödeme emri elinize geçtiyse itiraz süresi ve mahkemesi ayrı bir konudur; SGK ödeme emrine itiraz yazımızda iş mahkemesine 15 gün içinde nasıl başvurulacağını ve süre kaçtığında hangi yolun açık kaldığını ayrıntılı olarak anlattık. Burada bilinmesi gereken tek nokta şudur: süresinde dava açmayan borçlu, sonradan haczin kaldırılması davasında borcun esasını tartışamaz. Yargıtay, ödeme emirleri yıllar önce tebliğ edilmiş bir lokanta sahibinin emekli maaşındaki haczin kaldırılması talebini süre yönünden reddeden kararı onadı (E.2025/12544 K.2026/2376).

GSS borcu ödenmezse haciz gelir mi?

Gelir. Genel sağlık sigortası primi de Kurumun prim alacaklarından biridir ve 5510 sayılı Kanun’un 88. maddesine göre diğer primler gibi 6183 sayılı Kanun’a göre takip edilir. Gelir testi yaptırmadığı için prim tahakkuk eden ya da geliri asgari ücretin üçte birini aştığı için prim ödemesi gereken kişi borcunu ödemezse, adına ödeme emri düzenlenir ve kesinleşen borç için banka hesabına, araca veya maaşa haciz uygulanabilir. Emekli aylığı alıyorsanız 2026’dan itibaren bu borç doğrudan aylıktan da kesilebilir.

GSS borcunun ikinci sonucu sağlık hizmetindedir. 5510 sayılı Kanun’un 67. maddesine göre, 60. maddenin (g) bendi kapsamındaki genel sağlık sigortalısının sağlık hizmeti alabilmesi için başvuru tarihinde 60 günden fazla prim borcu bulunmaması gerekir. Borcunu 6183 sayılı Kanun’un 48. maddesine göre tecil ettirip taksitlerini ödemeye devam eden kişi bu şarttan muaftır. Acil haller, iş kazası, trafik kazası ve 18 yaşını doldurmamış kişiler gibi istisnalar da maddede ayrıca sayılmıştır.

Bağ-Kur borcu için haciz gelir mi?

Gelir. Kendi adına ve hesabına çalışan sigortalının, kanundaki adıyla 4/1-(b) sigortalısının, her ay için otuz tam gün prim ödemesi zorunludur ve ödenmeyen prim 6183 sayılı Kanun’a göre takip edilir. Bağ-Kur borcunun bir farkı da emeklilik hakkına yansımasıdır: 5510 sayılı Kanun’un 93. maddesine göre Bağ-Kur sigortalısının zamanaşımı nedeniyle prim ödenmeyen süreleri sigortalılık süresinden sayılmaz.

SGK Borcu Emekli Maaşından Kesilir mi?

Kesilir; vergi borcuyla SGK borcunun en keskin ayrıldığı yer burasıdır. 5510 sayılı Kanun’un 93. maddesi, Kurumun bağladığı gelir, aylık ve ödeneklerin yalnız iki tür borç için haczedilebileceğini söyler: Kurumun 88. maddeye göre takip ettiği alacaklar ve nafaka borçları. Vergi dairesi emekli aylığına kural olarak dokunamazken, SGK kendi prim alacağı için aylığa haciz koyabilir.

2026’da buna ikinci bir yol eklendi. 7566 sayılı Kanun’un 25. maddesiyle 5510 sayılı Kanun’a eklenen ve 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren ek 24. madde şöyledir: “Kurumdan gelir veya aylık alanların, kendi sigortalılığı ve/veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle oluşan genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borçları, %25 oranını geçmemek üzere gelir veya aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilir.”

Bu madde için ödeme emri, haciz bildirisi ya da sizin muvafakatiniz gerekmez. Kurum, 24 Temmuz 2026 tarihli 2026/19 sayılı Genelge ile uygulamanın usulünü belirledi. Genelgeye göre kesinti, kanunun izin verdiği %25’lik üst sınırla değil, gelir veya aylığın %10’u oranında yapılır ve borç bitene kadar sürer.

Hangi borçlar aylıktan kesilir?

Genelgenin saydığı borçlar şunlardır:

• Genel sağlık sigortası primi borçları (gelir testine bağlı olarak ödenen GSS primi dahil)
• İsteğe bağlı sigorta, topluluk sigortası ve tarım sigortası prim borçları
• Kendi adına ve hesabına çalışma nedeniyle doğan Bağ-Kur (4/1-b) prim borçları
• 5434 sayılı Kanun kapsamındaki bazı borçlanma ve intibak borçları

Kanun metni “kendi sigortalılığı” nedeniyle oluşan borçtan söz eder. Bir işyerinde işçi çalıştırdığınız için işveren sıfatıyla doğan prim borcu ya da yöneticisi olduğunuz şirketin borcu sizin sigortalılığınızdan doğmaz ve genelgenin listesinde de yer almaz. Bu borçlar için Kurum ek 24. maddeyi değil, 6183 sayılı Kanun’a göre haciz yolunu kullanır ve o hacizde oran farklı hesaplanır.

Birden fazla borcunuz varsa önce genel sağlık sigortası borcu, ardından isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortası borçları, sonra Bağ-Kur borcu, en son 5434 sayılı Kanun kapsamındaki borçlar kesilir. Her grupta zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanır. Aylıktan zaten yersiz ödeme nedeniyle 96. madde kesintisi yapılıyorsa önce o kesinti tamamlanır. Birden fazla gelir veya aylık alıyorsanız her birinden ayrı ayrı %10 kesilebilir.

Hangi aylıklardan kesinti yapılmaz?

Genelgeye göre yaşlılık (emekli) aylığı, malullük aylığı, vazife malullüğü aylığı, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm aylığı ve ölüm geliri kesintiye konu olabilir. 5510 sayılı Kanun’un geçici 18. maddesi ile 5774 ve 5233 sayılı kanunlar kapsamında bağlanan aylıklar ve Hazineden karşılanan ödemeler kesintinin dışındadır.

Ölen eşin SGK borcu dul aylığından kesilir mi?

Kesilebilir, ama yalnız o kişiden bağlanan aylıktan. Ek 24. madde “hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı” nedeniyle oluşan borçtan da söz eder. Genelgeye göre vefat eden sigortalının ölümünden önceki prim borcu, ondan dolayı eşe, çocuklara veya anne-babaya bağlanan ölüm aylığından kesilir. Hak sahibinin kendi çalışmasından aldığı emekli aylığından ya da başka bir yakınından bağlanan ölüm aylığından, vefat edenin borcu için kesinti yapılmaz.

Kesintiye itiraz nereye yapılır?

Genelgeye göre genel sağlık sigortası borçlarına ilişkin itirazlar borçlunun son ikamet adresindeki sosyal güvenlik il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezince, diğer sigortalılık türlerindeki borçlar dosyanın bulunduğu birimce incelenir. Yanlış veya yersiz kesilen tutarlar 5510 sayılı Kanun’un 89. maddesine göre iade edilir. Kurumun işleminin hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız uyuşmazlık, 88. madde gereği iş mahkemesine taşınır.

Emekli Maaşının Tamamına Bloke Konulabilir mi?

Konulamaz. Ek 24. maddenin dışında kalan borçlarda, örneğin şirket ortağı ya da yöneticisi sıfatıyla sorumlu tutulduğunuz prim borcunda, Kurum aylığa 6183 sayılı Kanun’un 71. maddesine göre haciz koyar. Bu madde emeklilik aylıklarının ancak “kısmen” haczedilebileceğini, haczedilecek miktarın üçte birden çok, dörtte birden az olamayacağını ve asgari ücreti aşmayan aylık gelirlerin onda birinden fazlasının haczedilemeyeceğini söyler.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 30 Nisan 2026’da verdiği kararda bu sınırı emekli maaşı yatan banka hesabına konulan e-hacze uyguladı. Olayda şirket müdürü sıfatıyla takip edilen emeklinin aylık aldığı hesabın tamamına bloke konmuş, ilk derece mahkemesi davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi de istinafı esastan reddetmişti. Daire kararı bozdu ve üç şey söyledi:

• Yaşlılık aylığının tümden haczi anayasal sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmaz; 71. madde bu yüzden kısmi haczi öngörür.
• Maddedeki asgari ücret net asgari ücrettir.
• Aylık dışında geliri olan kişide kesinti oranı aylık ve gelir toplamına göre belirlenir; oran ve miktar gerekirse bilirkişiye hesaplatılır (E.2025/19856 K.2026/5998).

Oranın içinde kalan haciz ise kural olarak geçerlidir. Şirket ortağı ve yöneticisi olduğu için şirketin prim borcundan takip edilen bir emeklinin aylığının üçte biri dokuz yıla yakın kesilmişti. İlk derece mahkemesi aylığın her dönemde asgari ücretin üstünde olduğunu, kişinin taşınmazı ve faal vergi mükellefiyeti bulunduğunu belirleyerek davayı reddetti; bölge adliye mahkemesi istinafı reddetti, Yargıtay da kararı onadı (E.2024/7328 K.2024/8332).

Aylıktan nafaka da kesiliyorsa sınır iki kesintinin toplamına göre değerlendirilir. Bir kooperatif yönetim kurulu başkanının aylığından nafaka kesintisi zaten üçte biri aşarken Kurum ayrıca prim borcu için kesinti yapmıştı. Bölge adliye mahkemesi bu durumda Kurum işlemini iptal edip kesintilerin yasal faiziyle iadesine karar verdi, Yargıtay da onadı (E.2024/499 K.2024/2314).

Şirketin SGK prim borcundan kimlerin, hangi aylar için ve hangi şartla sorumlu tutulduğu ise ayrı bir sorudur. Ortak, müdür ve yönetim kurulu üyesinin sorumluluğunu şirketin SGK prim borcu yüzünden müdüre haciz yazımızda inceledik.

Çalışanın Maaşına SGK Borcu Haczi Nasıl Uygulanır?

Çalışan birinin SGK borcu için Kurum, işverene haciz bildirisi gönderir. 6183 sayılı Kanun’un 79. maddesine göre maaş ve ücret gibi hakların haczi, ödemeyi yapacak kişiye haciz bildirisinin tebliğiyle yapılır ve bu bildiri elektronik ortamda da gönderilebilir. Bildiriyi alan işveren, artık ücretin haczedilen kısmını size değil Kuruma ödemek zorundadır.

Kesilecek tutar 71. maddeye göre hesaplanır: ücretin dörtte birinden az, üçte birinden çok olamaz; aylık geliriniz asgari ücreti aşmıyorsa onda birinden fazlası kesilemez. Kanun, bu aralıkta hangi oranın seçileceğini tahsil dairesine bırakmıştır.

İşverenin de bir yükümlülüğü vardır. Haciz bildirisi tebliğ edilen işveren size borcu olmadığını ya da ücretin daha önce ödendiğini ileri sürecekse bunu yedi gün içinde yazılı olarak bildirmelidir. Süresinde itiraz etmeyen işverenin elindeki ücret zimmetinde sayılır; bir yıl içinde menfi tespit davası açıp aksini ispat etmesi gerekir.

SGK borcu maaştan kesilir mi, işvereni değiştirirsem ne olur?

Kesilir; ama haciz, ödeme yapan kişiye gönderilen bildiriye bağlıdır. İş değiştirdiğinizde eski işverene gönderilen bildiri yeni maaşınızı kendiliğinden kapsamaz. Kurum bu durumda yeni işverene ayrıca haciz bildirisi gönderir. SGK prim alacağı 5510 sayılı Kanun’un 93. maddesine göre on yıllık zamanaşımına tabidir; ödeme emrinin tebliği ve haciz gibi takip işlemleri ise 6183 sayılı Kanun’un 103. maddesine göre zamanaşımını keser.

SGK Banka Hesabına Bloke Koyar mı?

Koyar. 6183 sayılı Kanun’un 79. maddesi, haciz bildirisinin borçlunun hak ve alacaklarının bulunabileceği banka şubelerine ya da belirli tutarın üzerindeki alacaklar için doğrudan bankaların genel müdürlüklerine elektronik ortamda tebliğ edilebileceğini öngörür. SGK kararlarda “e-haciz” ya da “e-mevduat haczi” diye anılan işlem budur. Bildirimi alan banka, hesaptaki parayı artık borçluya değil ancak Kuruma ödeyebilir; borcu olmadığı ya da hesapta para bulunmadığı gibi bir iddiası varsa bunu yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirmek zorundadır.

Hesaba yatan para emekli aylığıysa durum farklıdır. Aylığın SGK alacağı için haczedilebilmesi, sınırsız haczedilebileceği anlamına gelmez. Yukarıda anlattığımız 2026 tarihli Yargıtay kararında Kurum, aylığın yattığı hesabın tamamına bloke koymuştu ve Daire 71. maddedeki oranın aşılıp aşılmadığının hesaplanmasını istedi.

Borcumu taksite bağlarsam banka haczi kalkar mı?

Kalkabilir; ama kendiliğinden değil. 6183 sayılı Kanun’un 48. maddesine göre tecil edilen alacakla ilgili daha önce tatbik edilen ve borcun tamamını karşılayacak değerdeki hacizler, yapılan ödemeler oranında kaldırılır. Haciz yapılmışsa hacizli mal, değeri tutarınca teminat yerine de geçer.

Yargıtay’ın incelediği bir dosyada şirket, banka hesaplarına e-haciz konduktan kısa süre sonra borcunu 48. madde uyarınca 36 ay taksite bağlamış ve ilk taksiti ödemişti. Şirkete göre hacizlerin çoğu kaldırılmış, bir bankadaki haciz sürmüştü. Kurum, dava devam ederken bu haczi de kaldırıp bankaya bildirdi. Yargıtay bu nedenle davanın konusuz kaldığına karar verilmesi gerektiğini söyleyerek kararı bozdu (E.2023/3760 K.2023/3824). Dosya, taksitlendirmeden sonra haczin kaldırılması için Kurumdan ayrıca yazı istenmesi gerektiğini de gösteriyor.

SGK Borcu Araca Haciz Koyar mı?

Koyar. Araç bir taşınır maldır ve 6183 sayılı Kanun’un 62. maddesine göre borçlunun amme alacağına yetecek miktardaki malları haczedilir. SGK aracı fiilen almadan önce trafik kaydına haciz şerhi işletir; bu şerh varken araç satılamaz ve devredilemez. Kanunun 73. maddesine göre borçlu, alacaklı idarenin muvafakatini almadan hacizli malda tasarrufta bulunamaz ve buna aykırı davranış cezai sonuç doğurur.

Haciz şerhinin yanında araca yakalama şerhi de konabilir. Yakalama şerhi, haciz şerhinden farklı olarak aracın fiilen ele geçirilmesine yöneliktir; araç trafikte durdurulup otoparka çekilebilir. Yargıtay’ın incelediği dosyalarda Kurumun ortak ve yöneticilere ait araçlara “haciz ve yakalama şerhi” birlikte koyduğu görülüyor (E.2023/6589 K.2023/8109; E.2024/9133 K.2024/9422).

Bazı taşıtlar hiç haczedilemez. 6183 sayılı Kanun’un 70. maddesi, çiftçinin kendisi ve ailesinin geçimi için zaruri taşıtlarını, arabacı ve kayıkçı gibi küçük taşıt sahiplerinin ancak geçimlerini sağlayan taşıt vasıtalarını ve sanat ve mesleği için gerekli alet ve edevatı haczedilemeyecek mallar arasında sayar. Aracınız bu nitelikteyse haczin kaldırılmasını isteyebilirsiniz.

SGK araç haczi nasıl kaldırılır?

Üç yol vardır:

1. Borcun ödenmesi: Borç tamamen ödendiğinde Kurum haczin kaldırılması için trafik tescil kaydına yazı gönderir. Ödeme yaptıktan sonra Kuruma başvurup kaldırma yazısının gönderildiğini teyit etmeniz gerekir.
2. Tecil ve taksitlendirme: 48. maddeye göre hacizler, yapılan ödemeler oranında kaldırılır. Hacizli araç teminat yerine geçtiği için, araç değeri kalan borçtan fazla değilse taksitler sürerken haciz devam edebilir.
3. Dava: Borç kesinleşmemişse, haciz borcu aşıyorsa (taşkın haciz) ya da araç haczedilemeyecek mallardansa haczin kaldırılması için Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yerdeki iş mahkemesinde dava açılır.

Ortağı olduğu şirketin borcu için motosikletine haciz ve yakalama şerhi konan bir kişinin davasında ilk derece mahkemesi haczin kaldırılmasına karar verdi. Kurum, şirketin yapılandırmasının ilk taksitinin henüz gelmediğini ileri sürerek temyize gitti; Yargıtay kararı onadı (E.2024/9133 K.2024/9422). İcra dairesinin koyduğu araç hacizlerinde satış süreleri ve otopark masrafı gibi farklı kurallar geçerlidir; bunları araç üzerindeki haciz nasıl kaldırılır yazımızda ele aldık.

SGK Borcu Eve ve Tapuya Haciz Getirir mi?

Getirebilir. SGK, borçlunun taşınmazının tapu kaydına haciz şerhi koyabilir ve kesinleşen borç ödenmezse taşınmaz satışa çıkarılabilir. Bu haczin sınırı 6183 sayılı Kanun’un 70. maddesinin 11. bendindedir: borçlunun haline münasip evi haczedilemez; evin değeri fazlaysa bedelinden haline münasip bir yer alınabilecek miktar borçluya bırakılmak üzere haczedilip satılabilir.

Aynı maddenin 2. ve 3. bentleri, borçlu ve ailesine gerekli yatak takımlarını, vazgeçilmesi mümkün olmayan mutfak takımını ve pek lüzumlu ev eşyasını haczedilemez sayar. SGK’nın evde yaptığı menkul haczinde bu bentlere dayanan itiraz da iş mahkemesine taşınır.

Haczedilen taşınmazın satışına kadar geçen sürede borçlu, borcu karşılayacak menkul mal ya da vadesi gelmiş sağlam bir alacak gösterirse, taşınmaz üzerindeki haciz baki kalmak üzere gösterilen mal da haczedilir; tahsil dairesi bu durumda taşınmazın işletmesine ve gelirine müdahale etmez (6183 m.62).

SGK Borcu Haciz Kaldırma Yolları

SGK borcu haciz kaldırma işleminde hangi yolun açık olduğu, borcu kabul edip etmediğinize bağlıdır. Borcu kabul ediyorsanız ödeme ya da tecil yoluna, borcu veya haczin kapsamını tartışıyorsanız iş mahkemesine gidersiniz.

Durumunuz	Yol	Haczin akıbeti
Borcu ödeyebiliyorum	Borcun tamamını ödemek	Kurum, banka, trafik ve tapuya kaldırma yazısı gönderir
Ödeyemiyorum ama kabul ediyorum	6183 m.48’e göre tecil ve taksitlendirme (en çok 72 ay)	Hacizler ödemeler oranında kalkar; hacizli mal teminat yerine geçer
Borcun bir kısmı benim değil	Taşkın haciz için iş mahkemesinde dava	Borcu aşan kısım için haciz kaldırılabilir
Ödeme emri hiç tebliğ edilmedi	İş mahkemesinde dava	Kesinleşmemiş borç için haciz yapılamaz
Emekli aylığına oranın üstünde haciz kondu	İş mahkemesinde dava	71. maddeyi aşan kesinti iade edilebilir
Ek 24. madde kesintisine itirazım var	Sosyal güvenlik il müdürlüğü veya merkezine itiraz	Yersiz kesinti 89. maddeye göre iade edilir

Borcu ödeyince SGK haczi kaç günde kalkar?

Kanunda bunun için bir gün sayısı yoktur. Borç ödendiğinde Kurum, haczi uyguladığı banka, işveren, trafik tescil ve tapu müdürlüğüne kaldırma yazısı gönderir; haczin fiilen kalkması bu yazının ilgili yere ulaşmasına bağlıdır. Ödemeyi yaptıktan sonra borcunuzun kapandığını gösteren belgeyi alıp kaldırma yazısının hangi kurumlara gönderildiğini sormanız süreci kısaltır. Aynı borç için birden fazla SGK biriminde takip varsa her birinin dosyası ayrıca kapatılmalıdır.

SGK borcu yapılandırınca haciz kalkar mı?

Yapılandırma ile tecil aynı şey değildir. “Yapılandırma” çoğu zaman kanunla getirilen geçici bir af veya taksitlendirme imkânını anlatır ve şartlarını o kanun belirler. Kurumun her zaman başvurulabilen yolu ise 6183 sayılı Kanun’un 48. maddesindeki tecildir. Tecilde amme alacağı 72 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak taksitlendirilir. Teminatsız tecil sınırı kanunda bir milyon Türk lirası olarak yazılıdır; Cumhurbaşkanı bu tutarı on katına kadar artırmaya yetkilidir ve tutar bu yetkiyle on milyon liraya çıkarılmıştır.

Tecilde mevcut hacizler hemen kalkmaz. Kanuna göre borcun tamamını karşılayacak değerdeki hacizler yapılan ödemeler oranında kaldırılır. Hacizli malın değeri tecil edilen borçtan az ama zorunlu teminat tutarından fazlaysa, kalan borç mal değerinin altına inmedikçe haciz sürer. Taksitlerden biri ödenmezse tecil bozulur ve alacak muaccel olur.

Haczin kaldırılması davası hangi mahkemede açılır?

5510 sayılı Kanun’un 88. maddesine göre SGK alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun’un uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir. Aynı fıkra, iş mahkemesine başvurulmasının alacakların takip ve tahsilini durdurmayacağını da söyler. Haczin dava sürerken devam etmemesini istiyorsanız dava dilekçesinde ayrıca ihtiyati tedbir talep edebilirsiniz. Ödeme emrine karşı açılacak iptal davasının süresi ve dilekçesi için SGK ödeme emrine itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Borçlu olmadığınız halde adınıza takip yapılmışsa durum farklıdır. Yargıtay, ödeme emri süresinde dava açmayan kamu borçlusunun sonradan menfi tespit davası açamayacağını, ancak hakkında şahsi sorumluluk şartları hiç oluşmamış kişinin “üçüncü kişi” konumunda olduğunu ve borçlu olmadığını ispat yolunun ona kapatılamayacağını belirtti (E.2021/6185 K.2022/6580).

SGK Hangi Mallara Haciz Koyamaz?

SGK borcu haciz yoluyla tahsil edilirken de 6183 sayılı Kanun’un 70. maddesindeki haczedilemeyecek mallar listesi uygulanır. Başlıcaları şunlardır:

• Borçlunun şahsı ve mesleği için gerekli elbise ve eşyası, borçlu ve ailesine gerekli yatak takımları
• Vazgeçilmesi mümkün olmayan mutfak takımı ve pek lüzumlu ev eşyası
• Çiftçinin geçimi için zaruri arazi, çift hayvanı, taşıt ve tarım aletleri; çiftçi olmayanın sanat ve mesleği için gerekli alet, edevat ve kitapları
• Borçlu ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacağı
• Vücut ve sağlık üzerine verilen zararlar için ödenen tazminatlar
• Borçlunun haline münasip evi
• Harcırah Kanunu’na göre yapılan ödemeler

Bunlara ek olarak, ordu ve zabıta hizmetlerinde malul olanlara bağlanan aylıklar, harp malullüğü zammı ve 2022 sayılı Kanun’a göre bağlanan aylıklar da haczedilemez. Ek 24. maddeye göre yapılan kesintide ise geçici 18. madde, 5774 ve 5233 sayılı kanunlar kapsamında bağlanan aylıklar kesintinin dışındadır.

Kısmen haczedilebilen gelirler 71. maddededir: maaş, ücret ve emeklilik aylıkları tümden değil ancak dörtte bir ile üçte bir arasında haczedilebilir.

SGK Haczine İlişkin Yargıtay Kararları

Karar	Olay	Sonuç
Yargıtay 10. HD, E.2025/19856 K.2026/5998 (30.04.2026)	Müdürün emekli aylığı yatan hesabın tamamına e-haciz	71. madde oranı ve net asgari ücret esas alınmalı; bozma
Yargıtay 10. HD, E.2024/7328 K.2024/8332 (10.09.2024)	Şirket borcu için aylığın üçte biri haczi	Aylık asgari ücretin üstünde, başka geliri var; ret kararı onandı
Yargıtay 10. HD, E.2024/499 K.2024/2314 (06.03.2024)	Nafaka kesintisi üçte biri aşarken prim kesintisi	Kurum işlemi iptal, kesintiler faiziyle iade; onama
Yargıtay 10. HD, E.2023/3760 K.2023/3824 (06.04.2023)	Tecil ve ilk taksitten sonra süren banka haczi	Kurum haczi kaldırdı, dava konusuz kaldı; bozma
Yargıtay 10. HD, E.2023/6589 K.2023/8109 (13.09.2023)	Araçlara haciz ve yakalama şerhi, taşkın haciz iddiası	Haciz bildirimi ve borç miktarı belgelenmeli; bozma
Yargıtay 10. HD, E.2024/9133 K.2024/9422 (02.10.2024)	Ortağın motosikletine haciz ve yakalama	Haczin kaldırılması kararı onandı
Yargıtay 10. HD, E.2022/12026 K.2023/3780 (05.04.2023)	Yaşlılık aylığına haciz	Takip dosyaları ve ödeme emri tebliği araştırılmalı; bozma
Yargıtay 10. HD, E.2025/12544 K.2026/2376 (03.03.2026)	Şahıs işyerinin prim borcu için emekli maaşı kesintisi	Ödeme emri süresi geçmiş; ret kararı onandı
Yargıtay 10. HD, E.2021/6185 K.2022/6580 (27.04.2022)	Süresinde dava açmayan borçlunun menfi tespit davası	Kamu borçlusu açamaz, borçlu olmayan üçüncü kişi açabilir; bozma

SGK borcu haciz dosyalarında tablodaki kararlar iki çizgiyi birlikte gösteriyor. Kurumun aylığa ve hesaba haciz koyma yetkisi tartışılmıyor; tartışma oranın aşılıp aşılmadığında, borcun kesinleşip kesinleşmediğinde ve haczin borçtan fazla olup olmadığında yoğunlaşıyor.

Hesabınız Bloke mi, Aylığınızdan Kesinti mi Başladı?

Haczin hangi borçtan, hangi takip dosyasından ve hangi kanuna göre uygulandığını bilmeden doğru yolu seçmek zordur. Elinizdeki ödeme emrini, banka bloke bildirimini, aylık ödeme dökümünüzü ve varsa tecil belgelerinizi birlikte değerlendirmek ister misiniz? Bu belgelerle icra hukuku avukatı sayfamızda hangi konularda destek verdiğimizi inceleyebilir, iletişim sayfamızdan randevu oluşturabilirsiniz. İş mahkemesindeki dava süreleri kısa olduğundan bekletmemenizi öneririz.

Sık Sorulan Sorular

SGK borcu için haciz gelir mi?

Gelir. SGK borcu haciz yoluyla ancak ödeme emri tebliğ edildikten sonra tahsil edilebilir: 15 gün içinde borç ödenmezse SGK, 6183 sayılı Kanun’a göre maaşa, banka hesabına, araca ve taşınmaza haciz uygulayabilir. İş mahkemesinde dava açmak takibi kendiliğinden durdurmaz.

SGK borcu emekli maaşından kesilir mi?

Kesilir. 1 Ocak 2026’dan itibaren kendi Bağ-Kur, GSS veya isteğe bağlı sigorta borcunuz aylığınızdan icra takibi ve onayınız aranmadan kesilir. Kanuni üst sınır yüzde 25’tir, Kurum genelgeyle oranı yüzde 10 olarak uygular.

Bağ-Kur borcu emekli maaşından kesilir mi?

Kesilir. Kendi adına ve hesabına çalışmaktan doğan Bağ-Kur prim borcu, ek 24. madde kapsamındadır ve aylığın yüzde 10’u oranında kesilir. Sıralamada genel sağlık sigortası borcu Bağ-Kur borcundan önce gelir.

GSS borcu haciz gelir mi?

Gelir. Genel sağlık sigortası primi de 6183 sayılı Kanun’a göre takip edilir ve kesinleşen borç için haciz uygulanabilir. 60 günden fazla GSS borcu olan kişi, tecil ettirmemişse sağlık hizmetinden de yararlanamaz.

SGK banka hesabına bloke koyar mı?

Koyar. Bankaya elektronik ortamda haciz bildirisi gönderilir ve hesaptaki para Kurumun alacağı kadar bloke edilir. Emekli aylığı yatan hesapta haciz, 71. maddedeki oranı aşamaz.

SGK borcu araca haciz koyar mı?

Koyar. Trafik kaydına haciz şerhi işlenir ve araç satılamaz; ayrıca yakalama şerhi konabilir. Geçim için zaruri küçük taşıtlar ve meslek için gerekli araçlar haczedilemez.

SGK araç haczi nasıl kaldırılır?

Borcun ödenmesi, 6183 sayılı Kanun’un 48. maddesine göre tecil ve taksitlendirme ya da iş mahkemesinde haczin kaldırılması davası yoluyla. Tecilde hacizler ödemeler oranında kalkar.

SGK e-haciz nasıl kaldırılır?

Borç ödenince Kurum bankaya kaldırma yazısı gönderir. Borç taksite bağlanmışsa ödemeler oranında kaldırma yapılır. Borcu ya da haczin kapsamını tartışıyorsanız iş mahkemesinde dava açılır.

SGK borcu yapılandırınca haciz kalkar mı?

Hemen kalkmaz. 6183 sayılı Kanun’un 48. maddesine göre hacizler yapılan ödemeler oranında kaldırılır ve hacizli mal teminat yerine geçer. Taksit aksarsa tecil bozulur.

SGK borcu maaştan kesilir mi?

Kesilir. İşverene haciz bildirisi gönderilir ve ücretin dörtte biri ile üçte biri arasında bir kısmı Kuruma ödenir. Asgari ücreti aşmayan gelirde onda birinden fazlası kesilemez.

SGK borcu eve haciz getirir mi?

Tapuya haciz şerhi konabilir, ama borçlunun haline münasip evi haczedilemez. Evin değeri fazlaysa, borçluya uygun bir ev alacak kadar bedel bırakılarak satılabilir.

SGK haczinin kaldırılması davası nerede açılır?

Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yerdeki iş mahkemesine. Dava açmak takibi kendiliğinden durdurmaz; tedbir ayrıca istenmelidir. Ek 24. madde kesintisine itiraz ise önce sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya merkezine yapılır.

Ölen eşimin SGK borcu dul aylığımdan kesilir mi?

Yalnız eşinizden size bağlanan ölüm aylığından kesilebilir. Kendi çalışmanızdan aldığınız emekli aylığından, vefat eden eşinizin borcu için kesinti yapılmaz.

Bu yazı hakkında:

• Yazı, Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki 5510 ve 6183 sayılı kanunlar, SGK’nın 2026/19 sayılı Genelgesi ve Yargıtay kararlarına dayanır.
• Kesinti oranı genelgeyle belirlendiği için Kurum tarafından değiştirilebilir; kanuni üst sınır %25’tir.
• Haczin hukuka uygunluğu borcun türüne, ödeme emrinin tebliğine ve gelir durumunuza göre ayrı ayrı incelenir; yazı somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.