Denetimli Serbestlik Kaç Yıl? Şartları ve Süreleri
Denetimli serbestlik kaç yıl sorusunun kanundaki kuralı bir yıldır: koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlüler, cezalarının kalan kısmını kurum dışında infaz edebilir. Bu süre 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlülerde iki yıla, ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen hükümlülerde üç yıla çıkar.
Bir de tarih kırılmaları vardır. 30 Mart 2020 tarihine kadar işlenen suçlarda bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanır; 4 Haziran 2025’ten sonra işlenen suçlarda ise infaz kurumunda geçirilmesi gereken asgari bir süre şartı devreye girer. Hangi suçun hangi rejime tâbi olduğu, aynı ceza miktarında iki yıla kadar fark yaratır.
Ana hatlarıyla
- Kural: koşullu salıverilmeye 1 yıl kala (5275 s.K. m.105/A/1)
- 0-6 yaş çocuklu kadın hükümlü: 2 yıl · ağır hastalık, engellilik, kocama: 3 yıl
- 30/3/2020’ye kadar işlenen suçlar: 1 yıl yerine 3 yıl (geçici m.6, katalog suçlar hariç)
- 4/6/2025’ten sonraki suçlar: kurumda en az 1/10 ve beş günden az olmamak üzere kalma şartı
- Yararlanamayanlar: adlî para cezası ödenmediği için hapse çevrilen hükümlüler
Denetimli Serbestlik Kaç Yıl Uygulanır?
5275 sayılı Kanun m.105/A/1, açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına karar verilebileceğini söyler. Kararı, ceza infaz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak infaz hâkimi verir.
Maddenin üçüncü fıkrası iki grup için süreyi uzatır.
| Hükümlü | Koşullu salıverilmeye kalan süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Genel kural | 1 yıl veya daha az | m.105/A/1 |
| 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlü | 2 yıl veya daha az | m.105/A/3-a |
| Ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen hükümlü | 3 yıl veya daha az | m.105/A/3-b |
Ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlinin Adlî Tıp Kurumundan alınan ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adlî Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirilmesi gerekir. Sağlık kurulu raporu tek başına yeterli değildir; onay şartı kanunda açıkça yazılıdır.
5 Yıl Denetimli Serbestlik Hangi Suçları Kapsıyor?
Bu soruda iki ayrı şey birbirine karışıyor. Denetimli serbestlik tedbirinin süresi hiçbir hâlde beş yıl değildir: yukarıdaki tablodan görüleceği gibi kanunun tanıdığı en uzun süre, ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlindeki hükümlüye tanınan üç yıldır. Beş yıl rakamı, hükümlünün aldığı ceza miktarını anlatan bir arama biçimidir — “beş yıl hapis cezası alan denetimli serbestlikten yararlanır mı, hangi suçlarda yararlanamaz” sorusunun kısaltılmış hâli.
Ceza miktarı bakımından kapsam dışında kalan bir eşik yoktur; belirleyici olan cezanın süresi değil suçun türü ve o suça uygulanan koşullu salıverilme oranıdır. Beş yıllık bir cezada koşullu salıverilme oranı yarı ise kurumda geçirilmesi gereken süre iki buçuk yıldır ve buna bir yıl kaldığında denetimli serbestlik gündeme gelir. Aynı ceza, oranı üçte iki olan bir suçtan verilmişse hem koşullu salıverilme tarihi ileriye kayar hem de bazı suç gruplarında tedbirin kapısı tamamen kapalıdır. Hangi suçların bu kapsamda kaldığı aşağıda ayrı bir başlıkta ele alınmıştır.
30 Mart 2020 Tarihi Neden Önemli?
5275 s.K. geçici m.6/1, 30 Mart 2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından m.105/A/1’deki “bir yıl”lık sürenin “üç yıl” olarak uygulanacağını öngörür. Bu, aynı ceza için iki yıl daha erken kurum dışına çıkmak anlamına gelir ve hâlen yürürlüktedir.
Ancak hüküm bütün suçlar için geçerli değildir. Fıkra uzun bir istisna listesi taşır: kasten öldürme suçları, üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenen kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, işkence, eziyet, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu, Devletin güvenliğine karşı suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar bu üç yıllık süreden yararlanamaz.
Aynı geçici maddenin ikinci fıkrası, benzer bir istisna listesiyle birlikte 0-6 yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler için iki yıllık sürenin dört yıl olarak uygulanacağını söyler. Üçüncü fıkra ise bu hükümlerin, iyi hâlli olmak koşuluyla kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler hakkında da uygulanacağını belirtir.
| Suç tarihi | Genel süre | Ek şart |
|---|---|---|
| 30/3/2020 ve öncesi | 3 yıl (katalog suçlar hariç) | Yok |
| 31/3/2020 – 4/6/2025 arası | 1 yıl | Yok |
| 4/6/2025 sonrası | 1 yıl | Kurumda en az 1/10 ve 5 günden az olmamak üzere kalma |
4 Haziran 2025 Değişikliği: Kurumda Asgari Kalma Şartı
7550 sayılı Kanun’un 13. maddesi, m.105/A/1’e yeni bir cümle ekledi: “Hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması gerekir.”
Bu şart, cezanın tamamının kurum dışında infaz edilmesinin önüne geçer. İki ölçüt birlikte aranır: kurumda geçirilmesi gereken sürenin onda biri ve her hâlde en az beş gün.
Kritik nokta, bu kuralın kimlere uygulandığıdır. Aynı kanunun 17. maddesiyle eklenen geçici madde 11 şöyledir: “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 105/A maddesinin birinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce işlenen suçlar bakımından uygulanmaz.” Yani onda birlik şart yalnızca 4 Haziran 2025’ten sonra işlenen suçlar için geçerlidir. Daha önce işlenmiş bir suçta bu şart aranmaz. Kaynakların çoğu yeni kuralı aktarırken bu geçiş hükmünü atlar.
Kanun metninin tamamı için: 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
Denetimli Serbestlikten Kimler Yararlanamaz?
Kanunda doğrudan bir yasak yalnızca tek bir grup için öngörülmüştür. m.105/A/4: “Adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle, cezası hapse çevrilen hükümlüler yukarıdaki fıkralardaki infaz usulünden yararlanamazlar.” Mahkeme adlî para cezasına hükmetmiş, bu ceza ödenmediği için hapse çevrilmişse denetimli serbestlik yolu kapalıdır.
Bunun dışındaki engeller dolaylıdır ve açık kuruma ayrılma şartlarından doğar. m.105/A/1 hükümlünün açık ceza infaz kurumunda ya da çocuk eğitimevinde bulunmasını arar; açık kuruma ayrılamayan hükümlü bu usulden yararlanamaz. Buna karşılık ikinci fıkra bir esneklik getirir: açık kuruma ayrılma şartları oluşmasına karşın iradesi dışındaki bir nedenle ayrılamayan veya bu nedenle kapalı kuruma geri gönderilen iyi hâlli hükümlüler, diğer şartları da taşıyorlarsa denetimli serbestlikten yararlanabilir.
Açık kuruma hangi hâllerde ayrılındığı, hangi suçlarda infaz hâkiminin onayının arandığı açık cezaevine ayrılma şartları yazımızda ele alınmıştır.
Cinsel Suçlarda ve Uyuşturucu Suçlarında Durum
Bu suçlar bakımından denetimli serbestlik tümüyle kapalı değildir; kapalı olan, geçici m.6’daki üç yıllık genişletilmiş süredir. Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (TCK m.102, 103, 104, 105) ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu (m.188) geçici m.6/1’in istisna listesinde yer aldığından, bu suçlarda 30 Mart 2020 öncesi tarihli olsa bile genel kural olan bir yıllık süre uygulanır.
Ayrıca bu suçlarda koşullu salıverilme oranı da farklıdır; 5275 s.K. m.108/9 uyarınca süreli hapis cezaları bakımından oran dörtte üçtür. Oran yükseldikçe koşullu salıverilme tarihi ileri gider ve denetimli serbestliğe geçiş tarihi de aynı ölçüde geriye kayar. Ayrıntısı için mükerrirlere özgü infaz rejimi, süreli hapiste yatar hesabı ve cinsel istismarda yatar hesabı yazılarımıza bakılabilir.
Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurma suçu (TCK m.191) bakımından ise 2023’te ayrı bir düzenleme yapılmıştır. m.105/A/5’e 7445 sayılı Kanun’la eklenen cümle uyarınca bu suçtan hükümlü olanlar ayrıca tedavi ve rehabilitasyon programlarına katılma yükümlülüğüne tabi tutulur.
Denetimli Serbestlikte Çalışılabilir mi, Ehliyet Alınabilir mi?
Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezası infaz edilen hükümlünün sigortalı çalışmasını engelleyen bir hüküm 5275 sayılı Kanun’da bulunmamaktadır. m.105/A/5, denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenebilecek yükümlülükleri sınırlı olarak sayar: kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalıştırılma, bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında bulundurulma, belirlenen yer veya bölgelere gitmeme, belirlenen programlara katılma. Bu liste dışında bir yükümlülük getirilemez; hükümlünün risk ve ihtiyaçları dikkate alınarak yükümlülükler değiştirilebilir.
Sürücü belgesi bakımından ölçüt 5275 değil TCK m.53’tür. Sürücü belgesinin geri alınması, m.53/6 uyarınca belli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet hâlinde, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere verilebilecek bir karardır. Denetimli serbestliğe ayrılmış olmak, tek başına sürücü belgesi almaya veya kullanmaya engel değildir; engel, hükümde böyle bir karar verilmişse doğar.
TCK m.53’ün üçüncü fıkrası denetimli serbestlik bakımından ayrıca bir kolaylık getirir. Cezası denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri bakımından hak yoksunluğu hükümleri uygulanmaz. Aynı fıkra uyarınca, bir kamu kurumunun iznine tabi meslek veya sanatı serbest meslek erbabı ya da tacir olarak icra etme yasağının uygulanmamasına da karar verilebilir.
Konutta İnfaz ve Hafta Sonu İnfazı Ayrı Kurumlardır
Denetimli serbestlikle sık karıştırılan bir başlık, 5275 s.K. m.110’daki özel infaz usulleridir. Bunlar koşullu salıverilmeye kalan süreye göre değil, hükmedilen cezanın toplam miktarına göre uygulanır ve infaz hâkimi tarafından hükümlünün talebi üzerine karara bağlanır.
m.110/1 uyarınca kasten işlenen suçlarda toplam üç yıl, taksirle öldürme suçu hariç taksirli suçlarda toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezası, hafta sonları ya da geceleri ceza infaz kurumunda çektirilebilir. 4 Haziran 2025’te eklenen cümleyle hafta sonu usulü, hükümlünün iş yaşamı ve ailevi durumu ile kurumun düzenine göre süresi aynı kalmak koşuluyla hafta içi günlerde de uygulanabilir hâle gelmiştir.
m.110/2 ise cezanın konutta çektirilmesini yaş ve cinsiyete bağlı eşiklerle düzenler: kadın, çocuk veya altmış beş yaşını bitirmiş kişilerde toplam üç yıl, yetmiş yaşını bitirmiş kişilerde dört yıl, yetmiş beş yaşını bitirmiş kişilerde beş yıl ve 2025’te eklenen bentle seksen yaşını bitirmiş kişilerde altı yıl veya daha az süreli hapis cezası. Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle kurum koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyeceği tespit edilenler bakımından ayrı bir konutta infaz yolu vardır; bu hâlde toplam cezası on yıldan fazla olan hükümlülerin elektronik cihazlarla takibi zorunludur.
Denetimli Serbestlik Kendiliğinden Başlar mı?
Başlamaz. Üç aşama vardır ve her biri kanunda ayrı ayrı düzenlenmiştir. Önce hükümlünün talebi gerekir; m.105/A/1 “talebi hâlinde” der. Ardından ceza infaz kurumu idaresi bir değerlendirme raporu hazırlar. Son olarak, hükmün infazına ilişkin işlemleri yapan Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yer infaz hâkimi karar verir.
Karar çıktıktan sonra da süreç kendiliğinden yürümez. Hükümlü, kurumdan ayrıldıktan sonra talebinde belirttiği denetimli serbestlik müdürlüğüne beş gün içinde müracaat etmek zorundadır. Bu süreye uyulmaması m.105/A/6’da sayılan ihlal hâllerindendir ve sonuçları ağırdır. İhlalin sonuçları, imza yükümlülüğü ve programa katılma konuları denetimli serbestlik imza ihlali yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Denetimli Serbestlik Sorgulama E-Devlet Üzerinden Yapılabilir mi?
e-Devlet Kapısı’nda “denetimli serbestlik sorgulama” adını taşıyan ayrı bir hizmet bulunmuyor. Adalet Bakanlığı’nın e-Devlet üzerinden sunduğu hizmetler arasında dava dosyası sorgulama, icra dosyası sorgulama, UYAP Vatandaş Portal girişi ve SMS Bilgi Sistemi abonelik başvurusu yer alır; bu başlıkta müstakil bir sorgu ekranı listelenmez. İnternette adım adım tarif edilen “arama kutusuna denetimli serbestlik yazın” yönergesinin karşılığı yoktur.
Doğru kanallar üçe ayrılır. Birincisi e-Devlet şifresiyle giriş yapılan UYAP Vatandaş Portal‘dır; kişinin taraf olduğu dosyalar ve evrak akışı buradan izlenir. İkincisi Adalet Bakanlığı’nın SMS Bilgi Sistemi aboneliğidir; dosya hareketleri kısa mesajla bildirilir. Üçüncüsü ve yükümlülüğün ayrıntısı bakımından en kesin olanı, dosyanın yürütüldüğü denetimli serbestlik müdürlüğüdür; imza günleri, program tarihleri ve kalan süre yalnızca orada tam olarak görülür.
Sorgulamada sonuç çıkmaması, dosya bulunmadığı anlamına gelmez. Kayıtlar aşamaya göre farklı ekranlarda görünür; infaz aşamasındaki bir dosya ile soruşturma aşamasındaki bir dosya aynı yerden izlenmez. Bu nedenle ekranda kayıt görünmediğinde yükümlülüğün sona erdiği varsayılmamalı, müdürlükten yazılı teyit alınmalıdır.
Açık Cezaevinden Denetimli Serbestliğe Geçiş
Denetimli serbestlik, kapalı kurumdan doğrudan çıkılan bir yol değildir. m.105/A/1 hükümlünün açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunmasını arar. Dolayısıyla sıralama şöyledir: kapalı kurum, açık kuruma ayrılma, ardından denetimli serbestlik.
Kapalı kurumdan açığa ayrılma kararı, 5275 s.K. m.14/3 uyarınca 89. madde çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda verilir. Bazı hükümlülerde ise idare ve gözlem kurulu kararı tek başına yeterli olmaz. m.14/4’e göre toplam on yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar ile terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar, kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar ve uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar bakımından bu karar infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır.
Açık kuruma ayrılmış olmak da tek başına yetmez; koşullu salıverilme tarihine kanunda yazan sürenin kalmış olması gerekir. Bu iki şart birlikte gerçekleştiğinde hükümlünün talebi üzerine süreç başlar. Kurum tipleri arasındaki farklar ve açığa ayrılmanın diğer şartları açık cezaevine ayrılma şartları yazımızda ele alınmıştır.
Hangi Yükümlülükler Uygulanır?
Yükümlülükleri belirleyen makam infaz hâkimi değil, denetimli serbestlik müdürlüğüdür. m.105/A/5 dört yükümlülük sayar ve müdürlük bunlardan birine ya da birden fazlasına karar verir.
| Yükümlülük | İçeriği |
|---|---|
| Kamuya yararlı işte çalışma | Ücretsiz olarak çalıştırılma |
| Konut veya bölge denetimi | Belirli bir konut ya da bölgede denetim ve gözetim altında bulundurulma |
| Yer yasağı | Belirlenen yer veya bölgelere gitmeme |
| Programa katılma | Belirlenen programlara katılma |
Liste kapalıdır; buradaki dört başlık dışında bir yükümlülük getirilemez. Buna karşılık müdürlük, hükümlünün risk ve ihtiyaçlarını dikkate alarak yükümlülükleri sonradan değiştirebilir. Yükümlülüklerin kapsamı hükümlüden hükümlüye farklılık gösterdiği için, denetimli serbestlik kaç yıl sürecek sorusunun yanı sıra bu süre boyunca nelerin isteneceği de kararla birlikte tebliğ edilen denetim planında görülür.
Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan hükümlü olanlar bakımından bu listeye ek bir yükümlülük daha vardır: tedavi ve rehabilitasyon programlarına katılma. Bu, müdürlüğün takdirine bırakılmış bir seçenek değil, kanunun doğrudan öngördüğü bir zorunluluktur.
Denetimli Serbestlik Sürerken Yeni Suç İşlenirse
m.105/A/7 bu durumu ayrı düzenler ve ölçütü mahkûmiyet değil, kamu davasının açılmış olmasıdır. Hükümlü hakkında denetimli serbestlik tedbiri uygulanmaya başlandıktan sonra işlediği iddia olunan ve cezasının alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suçtan dolayı kamu davası açılmışsa, denetimli serbestlik müdürlüğünün talebi üzerine infaz hâkimi hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verebilir.
Fıkranın ikinci cümlesi ise geri dönüş yolunu açık tutar: kovuşturma sonucunda beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın reddi veya düşme kararı verilmesi hâlinde, cezanın infazına denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak devam olunmasına infaz hâkimi tarafından karar verilir. Yani yeni suç isnadı kesinleşmiş bir sonuç doğurmaz; dava olumsuz sonuçlanırsa hükümlü denetimli serbestliğe geri döner.
Buradaki iki eşiğe dikkat edilmelidir. Suçun kasıtlı olması ve kanundaki cezasının alt sınırının bir yıl veya daha fazla hapis olması gerekir. Taksirli bir suç ya da alt sınırı daha düşük bir suç bu fıkra kapsamına girmez.
Denetimli Serbestlik Dosyası Ne Zaman Kapanır?
Dosya, koşullu salıverilme tarihine ulaşıldığında kapanır. m.105/A/9 süreci tarif eder: yükümlülüklerin gereklerine ve denetim planına uygun davranan hükümlünün koşullu salıverilmesi hakkında denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından bir gerekçeli rapor hazırlanır ve bu rapor, 107. ve 108. maddeler uyarınca işlem yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilir.
Bu noktada infaz biçimi bir kez daha değişir: denetimli serbestlik sona erer, koşullu salıverilme başlar. Koşullu salıverilmenin ardından ise ayrı bir denetim süresi işlemeye başlar ve bu süre, 5275 s.K. m.107/6 uyarınca infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır. Sürelerin nasıl hesaplandığı müebbet ve süreli hapiste koşullu salıverilme yazımızda ele alınmıştır.
Dosyanın kapanması, kaydın silinmesi anlamına gelmez. Adli sicil ve arşiv kaydının hangi şartlarda silineceği ayrı bir usule tabidir; ayrıntısı için adli sicil kaydı sildirme yazımıza bakılabilir.
Sık Karıştırılan Noktalar
- Denetimli serbestlik cezayı kısaltmaz. Koşullu salıverilme tarihi değişmez; değişen, o tarihe kadarki son dilimin nerede infaz edileceğidir.
- Üç yıllık süre herkese uygulanmaz. Yalnızca 30 Mart 2020’ye kadar işlenen suçlarda ve katalog suçlar dışında geçerlidir.
- Onda birlik yeni şart geriye yürümez. Geçici m.11 uyarınca 4 Haziran 2025’ten önce işlenen suçlarda aranmaz.
- Ev hapsi ile aynı şey değildir. Ev hapsi ve adlî kontrol, yargılama sürecine ilişkin ayrı kurumlardır; ayrımı için adlî kontrol ve ev hapsi farkları yazımıza bakılabilir.
- Elektronik izleme zorunlu değildir. Uygulanıp uygulanmayacağı yükümlülüklere göre belirlenir; ayrıntı için elektronik kelepçe uygulaması yazımıza bakılabilir.
Talep Reddedilirse ya da Süre Yanlış Hesaplanırsa
Denetimli serbestliğe ayrılma tarihi, koşullu salıverilme tarihinden geriye doğru sayılarak bulunur. Dolayısıyla hatanın kaynağı çoğu zaman denetimli serbestlik hesabı değil, koşullu salıverilme tarihinin yanlış belirlenmesidir: suç tarihinin hangi rejime girdiği, uygulanan oranın doğru olup olmadığı, tutuklulukta geçen sürenin mahsup edilip edilmediği gibi.
Müddetnamedeki tarihin ya da infaz hâkimliği kararının kanuna uygunluğunun değerlendirilmesi ve gerekiyorsa itiraz yoluna başvurulması için ceza hukuku alanında dava takibi hizmetimizden yararlanabilirsiniz.
Denetimli serbestlik döneminde uygulanabilen “bir konut veya bölgede denetim ve gözetim altında bulundurulma” yükümlülüğünün, yani halk arasındaki adıyla ev hapsinin şartlarını, süresini, elektronik kelepçe uygulamasını ve ihlal sonuçlarını ev hapsi (konutu terk etmeme) rehberimizde ayrıntılı olarak ele aldık.
Cezanın ne kadarının infaz kurumunda geçeceği suç tarihine göre değişen dört ayrı rejime bağlıdır. Kendi dosyanızdaki tarihe göre hesap yapmak için infaz (yatar) hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz; araç koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik sürelerini ayrı ayrı gösterir.
Sıkça Sorulan Sorular
Denetimli serbestlik kaç yıl?
Kural olarak koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan hükümlüler yararlanır. 0-6 yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlülerde iki yıl, ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlinde üç yıldır.
Denetimli serbestlik 3 yıl kimlere uygulanır?
Geçici m.6/1 uyarınca 30 Mart 2020 tarihine kadar işlenen suçlarda bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanır. Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti, terör ve örgüt suçları gibi katalog suçlar bu genişletmeden yararlanamaz.
Onda birlik yeni şart herkese uygulanır mı?
Hayır. 7550 sayılı Kanun’la getirilen bu şart, geçici m.11 uyarınca yalnızca 4 Haziran 2025’ten sonra işlenen suçlar bakımından aranır.
Cinsel suçlarda denetimli serbestlik kaç yıl?
Genel kural olan bir yıl uygulanır. Bu suçlar geçici m.6/1’in istisna listesinde yer aldığından üç yıllık genişletilmiş süreden yararlanamaz.
Adlî para cezası hapse çevrilirse denetimli serbestlik olur mu?
Olmaz. m.105/A/4 uyarınca adlî para cezasının ödenmemesi nedeniyle cezası hapse çevrilen hükümlüler bu infaz usulünden yararlanamaz.
Kapalı cezaevindeyken denetimli serbestliğe ayrılınabilir mi?
Kural, açık kurumda veya çocuk eğitimevinde bulunmaktır. Ancak açık kuruma ayrılma şartları oluştuğu hâlde iradesi dışındaki bir nedenle ayrılamayan iyi hâlli hükümlüler m.105/A/2 uyarınca yararlanabilir.
Sigortalı Çalışanlar Denetimli Serbestlik Sırasında Çalışmaya Devam Edebilir mi?
5275 sayılı Kanun’da sigortalı çalışmayı engelleyen bir hüküm yoktur. Uygulanabilecek yükümlülükler m.105/A/5’te sınırlı olarak sayılmıştır.
Denetimli serbestlik ehliyet almaya engel midir?
Tek başına engel değildir. Sürücü belgesinin geri alınması TCK m.53/6 uyarınca belirli taksirli suçlarda, üç ay ile üç yıl arasında verilebilen ayrı bir karardır.
Denetimli serbestlik kararını kim verir?
Hükmün infazına ilişkin işlemleri yapan Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yer infaz hâkimi verir. Karar, ceza infaz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak ve hükümlünün talebi üzerine verilir.
Karar çıktıktan sonra ne kadar sürede başvurulmalı?
Hükümlü, kurumdan ayrıldıktan sonra talebinde belirttiği denetimli serbestlik müdürlüğüne beş gün içinde müracaat etmek zorundadır.
Denetimli serbestlik cezayı kısaltır mı?
Kısaltmaz. Koşullu salıverilme tarihi değişmez; yalnızca o tarihe kadarki sürenin kurum dışında infaz edilmesi sağlanır.
Bu yazı 5275 sayılı Kanun’un yürürlükteki metnine dayanır ve genel bilgilendirme amacı taşır. Denetimli serbestliğe ayrılma tarihi suç tarihine, ceza türüne ve uygulanan koşullu salıverilme oranına göre değiştiğinden, kendi dosyanız için bir avukata danışmanız gerekir.