Ceza Hukuku, İdare Hukuku

Gürültü Yapan İşyeri Nereye Şikayet Edilir? Müzik Yayın İzni, Şantiye Saatleri ve Ceza

Gürültü Yapan İşyeri Nereye Şikayet Edilir? Müzik Yayın İzni, Şantiye Saatleri ve Ceza

Gürültü yapan işyeri nereye şikayet edilir sorusunun tek bir cevabı yok; çünkü Türk hukukunda gürültü tek bir kanunda değil, birbirinden bağımsız dört ayrı rejimde düzenlenmiş durumda. Aynı ses, kaynağına ve ölçülebilirliğine göre belediye zabıtasının kestiği bir kabahat cezasına, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün kestiği yüz binlerce liralık idari para cezasına, işyerinin faaliyetten men edilmesine ya da asliye ceza mahkemesinde görülen bir ceza davasına dönüşebiliyor. Bu yazı işyeri, eğlence yeri, şantiye, açık hava etkinliği ve hayvan kaynaklı gürültüde şikâyetin nereye yapılacağını, sınır değerleri, 2026 ceza tutarlarını ve itiraz sürelerini kanun metinleri ve Yargıtay kararlarıyla ele alıyor.

Makale İçeriği

Ana hatlarıyla

İşyeri, eğlence yeri ve şantiye gürültüsü Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği kapsamındadır; komşunun evinden gelen gürültü ise aynı yönetmeliğin m.2/2 hükmüyle kapsam dışında bırakılmıştır. Ayrımın pratik sonucu şudur: teknik ölçüm gerektiren yerlerde yaptırım 2872 sayılı Çevre Kanunu m.20/h‘den uygulanır ve 2026 yılında işyeri/atölye için 139.746 TL, fabrika, şantiye ve eğlence gürültüsü için 419.509 TL‘dir; ölçüm gerektirmeyen komşu gürültüsünde ise 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.36 işler. Yargıtay 19. Ceza Dairesi, belediye zabıtasının bir eğlence yerine Kabahatler Kanunu’ndan ceza kesmesini “uygulama olanağı bulunmayan madde” saymıştır. Şantiye faaliyetlerine izin verilen saat 10.00–22.00, gece dilimi 23:00–07:00‘dir. “Canlı müzik izni” adlı belge kaldırılmış, yerine İl Müdürlüğünün verdiği müzik yayın izni gelmiştir; bu izin ruhsata işlenmez ve iptali işyerini kapatmaz, yalnız müziği durdurur.

Gürültü Şikayetinde İlk Ayrım: Kaynak Kim, Ölçüm Gerekiyor mu?

Gürültü şikayeti nereye yapılır sorusuna doğru cevap verebilmek için önce tek bir şeyi tespit etmek gerekir: sesin kaynağı nedir. Mevzuat gürültüyü türüne göre değil, kaynağına göre ayırır ve her kaynak grubu ayrı bir merciin, ayrı bir usulün ve ayrı bir ceza maddesinin alanına girer. Bu ayrım yapılmadan yapılan başvurular çoğu zaman yanlış mercie gider ve sonuçsuz kalır.

Çevresel gürültü nedir, hangi kaynaklar sayılıdır?

Çevresel gürültü, kapalı bir ortamda çalışanın maruz kaldığı gürültüden farklı olarak, bir faaliyetten çevreye yayılan ve o çevrede yaşayanları etkileyen sestir. 2872 sayılı Çevre Kanunu‘nun m.14‘ü kaynakları sayma yoluyla belirler:

“Kişilerin huzur ve sükununu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde ilgili yönetmeliklerle belirlenen standartlar üzerinde gürültü ve titreşim oluşturulması yasaktır. Ulaşım araçları, şantiye, fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları ve konutlardan kaynaklanan gürültü ve titreşimin yönetmeliklerle belirlenen standartlara indirilmesi için faaliyet sahipleri tarafından gerekli tedbirler alınır.”

Yargıtay 18. Ceza Dairesi bu sayımın sınırlı olduğunu açıkça söyler: Çevre Kanunu çevresel gürültü kaynaklarını “ulaşım araçları, şantiye, fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları ve konutlar” şeklinde sayma yoluyla belirlemiştir. Listede olmayan bir kaynaktan gelen ses, çevresel gürültü rejimine değil genel kabahat hükmüne girer.

Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği neyi kapsar, neyi kapsamaz?

Yürürlükteki düzenleme, 30/11/2022 tarihli ve 32029 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği‘dir. Yönetmeliğin kapsam maddesi iki fıkradan oluşur ve ikinci fıkra birincisi kadar önemlidir.

m.2/1 — kapsam içi: “endüstriyel faaliyetler, ulaşım, inşaat, müzik yayını ve işyerlerinden kaynaklanan çevresel gürültü ve titreşimin kontrolüne yönelik usul ve esaslar”.

m.2/2 — kapsam dışı: “evsel faaliyetlerden kaynaklanan gürültüleri, komşular tarafından oluşturulan gürültüleri, işyerlerinde çalışanların maruz kaldığı gürültüleri, ulaşım araçları içindeki gürültüyü ve askeri alanlar içindeki askeri faaliyetlerden kaynaklanan gürültüleri kapsamaz.”

Bu iki fıkra, bu yazının konusunun sınırını da çizer. Üst kattaki komşunun çocuğunun koşması, gece geç saatte matkap sesi ya da ev içi eğlence, çevresel gürültü mevzuatının değil komşuluk hukukunun alanındadır; o yolun tamamı Rahatsız Eden Komşu Karşısında Şikayet ve Dava Yolları yazısında ayrıca ele alınmıştır.

Kanun konutu sayıyor, yönetmelik çıkarıyor: boşluk nereden doğuyor?

Dikkatli okuyan, iki metin arasında bir gerilim fark eder. Çevre Kanunu m.14 gürültü kaynakları arasında konutları da sayar. Yönetmelik ise komşu gürültüsünü ve evsel faaliyetleri kapsam dışında bırakır. İkisi çelişiyor mu?

Çelişmiyor; birbirini tamamlıyor ve tam da bu tamamlama bir boşluk üretiyor. Kanun m.14, yasağı “ilgili yönetmeliklerle belirlenen standartlar üzerinde” gürültüye bağlamıştır. Yaptırım maddesi m.20/h de “14 üncü maddeye göre çıkarılan yönetmelikle belirlenen önlemleri veya gerekli izinleri almayan veya standartlara aykırı şekilde gürültü ve titreşime neden olanlara” uygulanır. Yani ceza, yönetmeliğin bir standart koymuş olmasına bağlıdır. Yönetmelik komşu gürültüsünü kapsam dışı bıraktığı için o gürültü bakımından uygulanacak bir standart yoktur; standart yoksa m.20/h de işlemez. İşyeri, şantiye ve müzik yayınında ise standart vardır ve madde tam olarak işler.

Pratik sonuç şudur: apartman içindeki komşu gürültüsünde “kaç desibeli geçerse ceza yazılır” diye aranan eşik mevzuatta yoktur; işyerinden gelen ses içinse vardır ve aşağıda tablosuyla verilmiştir.

Çevresel gürültünün değerlendirilmesi ve yönetimi yönetmeliği hâlâ yürürlükte mi?

Hayır. Aramalarda hâlâ sık kullanılan çevresel gürültünün değerlendirilmesi ve yönetimi yönetmeliği adı, 4/6/2010 tarihli ve 27601 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan eski düzenlemeye aittir ve Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği m.21 ile açıkça yürürlükten kaldırılmıştır. Daha eskisi de var: Yargıtay 18. Ceza Dairesi, aynı adı taşıyan 1/7/2005, 7/3/2008 ve 4/6/2010 tarihli üç ayrı yönetmeliğin birbirini yürürlükten kaldırdığını kararında tek tek sayar. Bugün yürürlükte olan metin 2022 tarihli Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği‘dir; 2010 tarihli metne dayanan tablolar, sınır değerler ve madde numaraları geçerli değildir.

Çevresel gürültü yönetmeliği ile gürültü yönetmeliği 2026 aynı metin mi?

Evet. Halk arasında “çevresel gürültü yönetmeliği” ya da “gürültü yönetmeliği 2026” diye anılan metin, 2022’de yürürlüğe giren ve hâlen geçerli olan Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği’dir. Yönetmelik 2022’den bu yana yeni bir adla yeniden yayımlanmamıştır; dolayısıyla 2026 yılına özgü ayrı bir gürültü yönetmeliği aramak gereksizdir. Değişen şey yönetmelik değil, idari para cezası tutarlarıdır; onlar da her yıl başında güncellenir.

Çevresel gürültü kontrol yönetmeliği mevzuat metnine nereden ulaşılır, gürültü yönetmeliği pdf olarak nereden indirilir?

Yönetmeliğin resmî ve konsolide metni mevzuat.gov.tr üzerindedir; yukarıda bağlantısı verilmiştir. Resmî Gazete’nin 30/11/2022 tarihli nüshasındaki metin ilk hâldir ve sonraki değişiklikleri içermez. Gürültü yönetmeliği pdf olarak aranıyorsa dikkat edilmesi gereken nokta budur: Resmî Gazete nüshası yayım tarihindeki metni, mevzuat.gov.tr ise bugün yürürlükte olan metni verir.

Ekler ayrı bir dosyadadır. Çevresel gürültü kontrol yönetmeliği ek 2, sınır değer tablosunu (Tablo 1) ve açık hava faaliyetlerinin saat aralıklarını (Tablo 2) içerir; Ek-1 teknik terimleri, Ek-6 ise denetim yapacak kurumların taşıması gereken şartları düzenler. Bu yazıdaki tablolar Ek-1 ve Ek-2’den alınmıştır.

Çevresel gürültü kontrol yönetmeliği usul ve esaslar: gürültü yönetmeliği mevzuat haritası

Madde Konusu
m.2 Kapsam ve kapsam dışı hâller
m.6 Endüstri tesisleri ve işyerlerinin sorumlulukları
m.9 Akustik raporlar
m.10 Ulaşım kaynakları; korna ve egzoz
m.11 Müzik yayını yapan işyerleri, deniz araçları ve müzik yayın izni
m.12 Endüstri tesisleri ile işyerleri için kriterler
m.13 Şantiye alanları
m.14 Açık hava etkinlikleri, havai fişek
m.19 İzleme ve denetim
m.20 İdari yaptırım
m.21 Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

Çevresel gürültü kapsamında müzik yayın iznine ilişkin usul ve esaslar belirlendi mi?

Yönetmelik m.11/3, müzik yayın izin belgesine ilişkin usul ve esasların Bakanlıkça belirleneceğini söyler; geçici m.5 ise bu düzenlemenin yayım tarihinden itibaren altı ay içinde yapılmasını öngörmüştür. Uygulamada izin, İl Müdürlüğüne yapılan başvuru ve akustik raporun değerlendirilmesi üzerinden yürür. Başvuru öncesinde ilgili İl Müdürlüğünden güncel belge listesinin teyit edilmesi yerinde olur.

“Gürültü yönetmeliği” derken hangi yönetmelik?

Tek bir “gürültü yönetmeliği” yoktur; birbirine karıştırılan üç ayrı metin vardır ve üçü ayrı kanuna dayanır:

Yönetmelik Dayanak Neyi düzenler
Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği (RG 30/11/2022-32029) 2872 s. Çevre Kanunu m.14 Endüstri, ulaşım, inşaat, müzik yayını ve işyerlerinden çevreye yayılan gürültü
Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik (RG 31/5/2017-30082) İmar mevzuatı Bina içindeki akustik performans ve iç mekân sınır değerleri
Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik 6331 s. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Çalışanın maruz kaldığı gürültü; maruziyet eylem ve sınır değerleri

Maruziyet eylem değeri, maruziyet sınır değeri gibi kavramlar üçüncü sıradaki iş sağlığı mevzuatına aittir ve komşunuzdan ya da yan binadaki işyerinden gelen sese uygulanmaz. Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği m.2/2 de çalışanların maruz kaldığı gürültüyü açıkça kapsam dışında tutar.

Gürültü Yapan İşyeri Nereye Şikayet Edilir?

Gürültü yapan işyeri şikayet sürecinde başvurulacak merci, işyerinin türüne ve ölçüm ihtiyacına göre değişir. Pratikte üç kapı vardır ve üçü aynı anda açıktır.

Gürültü yapan işyeri nereye şikayet edilir, hangi kapı işletilir?

Birinci kapı — Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü. Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği m.19/2’ye göre izleme ve denetim faaliyetleri, Çevre Kanunu kapsamında yetki devri yapılan kurum ve kuruluşlarca, yetki devri yapılmadıysa İl Müdürlüklerince yürütülür. Birçok büyükşehirde bu yetki belediyeye devredilmiştir; devir varsa başvuru belediyenin çevre koruma ve kontrol müdürlüğüne yapılır. Devir yoksa muhatap doğrudan İl Müdürlüğüdür.

İkinci kapı — belediye zabıtası veya kolluk. Kabahatler Kanunu m.36/3, gürültü kabahatinde idari para cezasına kolluk veya belediye zabıta görevlilerinin karar vereceğini söyler. Bu kapı hızlıdır ama aşağıda göreceğiniz üzere teknik ölçüm gerektiren işyerlerinde tek başına yeterli değildir.

Üçüncü kapı — Cumhuriyet başsavcılığı. Gürültü belirli bir kişinin huzurunu bozmaya yönelikse veya sağlığa zarar vermeye elverişliyse ceza soruşturması gerekir. Bu yol idari başvurudan bağımsızdır ve ikisi aynı anda yürütülebilir.

Gece gürültü yapan işyeri nereye şikayet edilir?

Gece saatlerinde muhatap değişmez, ancak fiilen ulaşılabilir olan merci değişir. Gece gürültü yapan işyeri nereye şikayet edilir sorusunda pratik sıra şudur: olay anında 155/156 üzerinden kolluğa ya da belediyenin zabıta hattına ihbar edilir ve tutanak tutulması istenir; ertesi iş günü aynı olay için İl Müdürlüğüne veya yetki devri yapılmış belediyeye yazılı başvuru yapılır. Olay anında tutulan tutanak, sonraki idari ölçümün ve varsa ceza davasının dayanağı olur.

Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 19.06.2025 tarihli E.2024/4761 K.2025/11473 sayılı kararında mahkûmiyet, tam olarak bu zincire dayandırılmıştır: şikâyet başvurusu, çevre denetim tutanağı, çevresel gürültü tespit ve tebliğ tutanağı, değerlendirme raporu, belediye encümen kararı ve bilirkişi raporları. Zincirin ilk halkası olay anında tutulan tutanaktır.

Zabıta gürültü şikayet hattı işe yarar mı?

Kısmen. Zabıta gürültü şikayet başvurusu, ölçüm gerektirmeyen ve gözle ya da kulakla tespit edilebilen durumlarda sonuç verir: kaldırıma taşan hoparlör, açıkta çalışan jeneratör, ruhsatsız faaliyet. Ancak bir eğlence yerinin müzik sesinin sınır değeri aşıp aşmadığı zabıta tarafından tespit edilemez; bunun için kalibre cihazla ölçüm ve arka plan gürültü seviyesinin belirlenmesi gerekir. Aşağıdaki başlıkta görüleceği üzere Yargıtay, bu ayrımı yapmadan kesilen zabıta cezasını hukuka uygun bulmamıştır.

Belediyeye gürültü şikayeti hangi hâlde sonuç verir?

Belediyeye gürültü şikayeti üç ayrı hukuki temelde sonuç verebilir ve hangisinin işletildiği yazılan cezanın kaderini belirler:

  • Yetki devri varsa belediye, Çevre Kanunu m.12 uyarınca devredilen denetim yetkisiyle ölçüm yaptırır ve m.20/h’den ceza keser.
  • Ruhsat mevzuatı yönünden belediye, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine aykırılığı tespit edip faaliyetten men işletebilir.
  • Kabahat olarak zabıta, Kabahatler Kanunu m.36’dan ceza yazabilir; ancak bu yol yalnız teknik ölçüm gerektirmeyen hâller içindir.

Başvuru dilekçesinde hangi temele dayandığınızı belirtmeniz gerekmez; idare doğru temeli kendisi belirler. Ancak şikâyetinizi somutlaştırmanız, doğru temelin seçilmesini kolaylaştırır.

İşyeri gürültü şikayet başvurusu nasıl takip edilir?

İşyeri gürültü şikayet başvurusu yazılı yapıldığında, idarenin cevap verme yükümlülüğü doğar ve süreç kayda girer. Takipte üç şey işe yarar: başvuru evrak numarası, yapılan ölçümün sonucunu isteme ve denetim sonucunda karar verilip verilmediğini sorma. Sonuç alınamazsa aynı konu, tekrar başvuruyla kayda geçirilir; tekrarlanan tespitler müzik yayın izninin iptali bakımından sayılan üç ihlali oluşturabilir.

Ses gürültü şikayeti nereye yapılır, ses ve gürültü şikayeti nereye yapılır?

İki ifade de aynı ayrıma çıkar. Ses bir işletme faaliyetinden kaynaklanıyorsa çevre birimine; ev içi bir davranıştan kaynaklanıyorsa zabıta ya da kolluğa; belirli bir kişiyi hedef alıyorsa savcılığa. Uygulamada en sık yapılan hata, işletme kaynaklı sesin zabıtaya bırakılıp orada kalmasıdır; çünkü ölçüm yetkisi zabıtada değildir.

Gürültü kirliliği şikayeti nereye yapılır?

Gürültü kirliliği şikayeti nereye yapılır sorusu, çoğu zaman sürekli ve ölçülebilir bir kaynağı işaret eder: fabrika, atölye, soğutma ünitesi, havalandırma, jeneratör. Bu tip kaynaklarda muhatap Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ya da yetki devri yapılmış belediyedir; başvuru CİMER üzerinden de yapılabilir ve aynı birime yönlendirilir. Ses ve gürültü şikayeti nereye yapılır diye bakıldığında ölçüt değişmez: sesin kaynağı bir işletme faaliyeti ise çevre birimi, kişiye yönelik bir davranış ise kolluk ve savcılık.

Gürültü yapan işyeri şikayet dilekçesi: dilekçede neler bulunmalı?

Gürültü yapan işyeri şikayet dilekçesi için zorunlu bir şekil şartı yoktur, ancak dilekçenin idareyi ölçüm yapmaya yöneltecek bilgileri taşıması gerekir. Uygulamada sonucu belirleyen unsurlar şunlardır:

  • Şikâyet edilen işletmenin ticaret unvanı ve açık adresi; mümkünse ruhsat türü (içkili lokanta, kafe, düğün salonu, atölye).
  • Gürültünün hangi saat aralığında ve hangi günlerde tekrarlandığı; süreklilik varsa bunun belirtilmesi.
  • Gürültünün kaynağı: canlı müzik, ses sistemi, havalandırma ünitesi, jeneratör, makine, açık hava etkinliği.
  • Şikâyetçinin konutunun işletmeye göre konumu ve mesafesi; ses hangi cepheden geliyor.
  • Varsa daha önce yapılmış başvuruların tarih ve numaraları; aynı işletme hakkında tekrarlanan ihlal, izin iptali bakımından belirleyicidir.
  • Ölçüm talebi: dilekçede açıkça çevresel gürültü ölçümü yapılması istenir.

Ses kaydı veya video, idari başvuruda destekleyici bir unsurdur; ancak cihazla yapılmış kalibre bir ölçümün yerini tutmaz. Kaydın hukuka uygunluğu ayrı bir konudur ve kişilerin kendi aleyhlerine işlenen bir fiili kayda alması ile üçüncü kişileri sistematik biçimde kaydetmek aynı değerlendirmeye tabi değildir.

Zabıtanın Kestiği Ceza Neden İptal Edilebiliyor?

Gürültü cezasını kim yazar sorusu masum görünür ama bu alandaki en sık hata tam buradadır. Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 04.03.2020 tarihli E.2018/8450 K.2020/2425 sayılı kararı, cezayı yazan makamın yanlış maddeyi seçmesinin cezayı sakatladığını gösterir.

Olay: içkili lokantaya zabıtanın kestiği 5.000 TL

Kararın konusu olan olayda İstanbul Sarıyer Belediyesi Zabıta Müdürlüğü, çevreyi rahatsız edici düzeyde canlı müzik yayını yaptığı tespit edilen bir turizm şirketi hakkında Kabahatler Kanunu m.36/2‘den 5.000 TL idari para cezası uygulamıştır. İtiraz sulh ceza hâkimliğince reddedilmiş, dosya kanun yararına bozma yoluyla Yargıtay’a gelmiştir.

Ölçüt: teknik ölçüm gerekiyor mu, gerekmiyor mu?

Daire, Çevre Kanunu ve bağlantılı mevzuatının Kabahatler Kanunu’na göre hem sonraki kanun (lex posterior) hem özel kanun (lex specialis) olduğunu belirledikten sonra ayrımı tek bir ölçüte bağlamıştır: ses düzeyi hakkında sınır değerin aşılıp aşılmadığının teknik araçlarla denetimi gerekip gerekmediği.

  • Teknik ölçüm gerekmeyen hâllerde — kararın verdiği örnek “komşuların neden olduğu gürültü” — Kabahatler Kanunu m.36 uygulanabilir.
  • Gürültüye hassas eğlence yerleri bakımından ise gürültü seviyesinin ve arka plan gürültü seviyesinin, sınır değerlerin aşılıp aşılmadığının ve aşılmışsa ne ölçüde aşıldığının ancak teknik araçlarla ses ölçümü yapılarak belirlenebileceği; bu tür mekânlarda denetimlerin teknik donanımı haiz uzman ve yetkili kurumlar tarafından yapılması ve tespit sonucunda Çevre Kanunu m.14 ve m.20 uyarınca idari yaptırım uygulanabileceği kabul edilmiştir.

Daire bu gerekçeyle, eğlence yeri niteliğindeki işletme hakkında “uygulama olanağı bulunmayan” Kabahatler Kanunu m.36/2’den ceza uygulanmasının hukuka uygun olup olmadığının değerlendirilmesi için dosyayı Adalet Bakanlığına sunulmak üzere göndermiştir.

İkinci tespit: itirazın görevli mercii de yanlıştı

Aynı kararda ikinci bir hata daha görülmüştür. Çevre Kanunu m.25/2 uyarınca bu Kanun kapsamındaki idari yaptırım kararlarına karşı otuz gün içinde idare mahkemesinde dava açılır. Uyuşmazlık Mahkemesinin 13/04/2009 tarihli E.2008/442 K.2009/92 sayılı kararı da Çevre Kanunu çerçevesinde tesis olunan idari para cezalarına itirazın idari yargının görevine girdiğini belirlemiştir. Dolayısıyla sulh ceza hâkimliğinin itirazı esastan reddetmek yerine görevsizlik kararı vermesi gerekirdi.

Bu iki tespit birlikte okunduğunda pratik sonuç şudur: elinize ulaşan gürültü cezasında önce hangi kanun maddesinin yazıldığına bakmanız gerekir. Madde yanlışsa hem cezanın kendisi hem de size gösterilen itiraz yolu yanlış olabilir.

Gürültü Cezası Kaç Desibel? Sınır Değerler Tablosu

Gürültü cezası kaç desibel eşiğinde yazılır? Aranan rakamlar Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği’nin Ek-2‘sinde yer alan Tablo 1’de toplanmıştır; “çevresel gürültü kontrol yönetmeliği ek 2” ifadesi tam olarak bu tabloyu işaret eder.

Çevresel gürültü kontrol yönetmeliği ek 2: sınır değerler tablosu (Tablo 1)

Gürültü kaynağı Ölçülen parametre Gündüz Akşam Gece
Endüstri tesisleri, ulaşım kaynakları LAeq,5dk 65 dB(A) 60 dB(A) 55 dB(A)
Müzik yayını yapan işyerleri LAeq 63–250 Hz 60 dB(A) 55 dB(A) 50 dB(A)
İşyerleri LAeq,5dk Arka plan + 5 dB(A) Arka plan + 5 dB(A) Arka plan + 3 dB(A)
Birden çok işyeri olması hâlinde LAeq,5dk Arka plan + 7 dB(A) Arka plan + 7 dB(A) Arka plan + 5 dB(A)
Tüm kaynaklar LCmax 100 dB(C) 100 dB(C) 100 dB(C)

Müzik yayını yapan işyerlerine ilişkin sınır değerler tablonun kendi dipnotuna göre 31.12.2023 tarihinden itibaren geçerlidir ve belirlenen frekans aralığının her 1/3 oktav bandında sağlanmalıdır. İşyerleri satırına müzik yayını yapan işyerleri ve deniz araçları da dâhildir.

İşyerlerinde sınır neden sabit bir sayı değil?

Tablodaki en önemli ayrıntı, işyerleri satırında bir rakam değil bir formül bulunmasıdır: “arka plan + 5 dB(A)”. Arka plan gürültüsü, Ek-1’in tanımına göre “bir çevrede incelenen gürültü kaynağı faaliyette değil iken aynı konum ve koşulda ölçülen geriye kalan toplam ses”tir.

Bunun pratik sonucu şudur: işyeri gürültüsünde ölçüm iki kez yapılır. Önce kaynak durdurulup arka plan seviyesi belirlenir, sonra kaynak çalışırken toplam seviye ölçülür. İhlal, mutlak bir eşiğin aşılmasıyla değil, kaynağın arka plana yaptığı katkının belirlenen farkı aşmasıyla oluşur. Bu yüzden sessiz bir sokakta 55 dB(A) ihlal sayılabilirken, ana cadde üzerinde aynı değer ihlal oluşturmayabilir. Tek bir desibel rakamı veren kaynaklar bu ayrımı atlamaktadır.

Birden çok işyeri varsa sorumluluk kimde?

Bir binanın altında yan yana birkaç işletme varsa sınır değer “arka plan + 7 dB(A)”ya yükselir, ancak sorumluluk dağılmaz. Tablonun dipnotu açıktır: “Bu sınır değerin sağlanmasından arka plan gürültü seviyesine katkısı olan her bir işyeri eş sorumludur. Gürültüye katkı oranlarına göre her bir işyeri gerekli tedbirleri alır.”

Yani “sesi çıkaran ben değilim, yandaki” savunması tek başına sorumluluğu kaldırmaz; her işletme kendi katkısı oranında tedbir almakla yükümlüdür.

Alt kattaki işyerinin sesi hangi kurala tabi?

Ses her zaman havadan gelmez. Bir işletmeden çıkıp ortak bölme elemanları, ara döşemeler, tavan veya bitişik duvarlar aracılığıyla üstteki veya yandaki konuta iletilen gürültü için Ek-2’nin 7 nci fıkrası ayrı bir metne yollama yapar: 31/05/2017 tarihli ve 30082 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik‘te yer alan iç mekân gürültü sınır değerleri.

Bu, alt katında kafe, fırın, oto yıkama ya da atölye bulunan konutlar için önemli bir ayrıntıdır: yapı elemanı üzerinden gelen ses, dışarıda yapılan çevresel ölçümle tespit edilemeyebilir; değerlendirme iç mekânda ve bina akustiği kurallarına göre yapılır.

Oto yıkama gürültü şikayeti nereye yapılır?

Oto yıkama, jeneratör ve klima gibi teknik donanım gürültüsü daha geniş bir kategorinin parçasıdır: işletmenin dış ünitelerinden çıkan ses. Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği m.12/6 bu konuda doğrudan bir yükümlülük getirir: endüstri tesisleri ve işyerlerinde çevresel gürültü kaynağı olan ekipmanların mümkün olduğunca kapalı ortamda olması sağlanır; açık ortamda bulunması zorunlu olan soğutma fanı, klima, havalandırma, jeneratör gibi kaynaklardan hava aracılığıyla iletimi azaltmak üzere gerekli tedbirler alınır veya aldırılır.

Aynı maddenin dördüncü fıkrası bir adım öncesine işaret eder: yerleşim alanlarında kurulması planlanan işyerleri için ruhsat verme aşamasında gürültü yönetimine ilişkin hükümlere uyulur. Yani gürültü, ruhsat aşamasında değerlendirilmesi gereken bir unsurdur; şikâyet dilekçesinde ruhsat sürecine atıf yapmak da mümkündür.

Gece Gürültü Yasağı Saat Kaçta Başlar?

Gece gürültü yasağı saat kaçta başlar sorusunun mevzuattaki cevabı nettir ve “gece” kavramı serbestçe yorumlanamaz. Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği Ek-1, gürültü göstergelerini tanımlarken zaman dilimlerini de belirler.

Gürültü yönetmeliği saatleri: gündüz, akşam ve gece dilimleri

Gösterge Zaman dilimi Neyi ifade eder
Gündüz gürültü göstergesi (Lgündüz) 07:00–19:00 Gündüz süresindeki rahatsızlık düzeyi
Akşam gürültü göstergesi (Lakşam) 19:00–23:00 Akşam süresindeki rahatsızlık düzeyi
Gece gürültü göstergesi (Lgece) 23:00–07:00 Gece süresindeki uyku kaçırıcı rahatsızlığı

Çevresel gürültü mevzuatında gece dilimi 23:00’te başlar ve 07:00’de biter. Yaygın kanaatin aksine 22:00 bir sınır değildir; 22.00 rakamı aşağıda göreceğiniz üzere şantiye faaliyetlerinin izin verilen saatinin bitişidir, gece diliminin başlangıcı değil. Yönetmeliğin gece tanımındaki “uyku kaçırıcı rahatsızlık” ifadesi de bu dilimde sınır değerlerin neden daha katı olduğunu açıklar: işyerleri için gündüz “arka plan + 5 dB(A)” olan fark, gece “arka plan + 3 dB(A)”ya iner.

Gece gürültü kime şikayet edilir?

Gece gürültü kime şikayet edilir sorusunda muhatap, gündüzküyle aynıdır; değişen yalnızca erişilebilirliktir. Kaynak bir işletme değil de komşu konutuysa yol tamamen değişir ve Kabahatler Kanunu m.36 ile komşuluk hukuku devreye girer.

Gece gürültü şikayeti nereye yapılır, gece gürültü şikayet nasıl kayda geçer?

Gece gürültü şikayeti nereye yapılır diye sorulduğunda pratik cevap iki adımlıdır: olay anında kolluk ya da zabıta, ertesi iş günü yazılı başvuruyla çevre birimi. Gece gürültü şikayet başvurusunun kayda geçmesi için olay anında tutanak tutulmasının istenmesi gerekir; aksi hâlde ertesi gün yapılan yazılı başvuru, geçmişe dönük bir tespite dayanmaz ve idare yalnız yeni bir ölçüm yapabilir.

Gece gürültü yasağı cezası ayrı mı düzenlenmiş?

Gece gürültü yasağı cezası adıyla ayrı bir madde yoktur. Gece dilimi, yaptırımın kaynağını değil eşiğini değiştirir: işyerleri için sınır “arka plan + 5 dB(A)”dan “arka plan + 3 dB(A)”ya, müzik yayını yapan işyerleri için 60 dB(A)’dan 50 dB(A)’ya iner. Açık hava faaliyetlerinde ise gece, izin verilen saat aralığının tamamen dışındadır.

Gece gürültü yapmanın cezası ne kadar?

Gece gürültü yapmanın cezası, gecenin kendisi için ayrıca belirlenmiş bir tutar değildir. Gece olması, ihlalin tespit edilmesini kolaylaştıran bir unsurdur: sınır değerler daha düşüktür, arka plan gürültüsü azaldığı için kaynağın katkısı daha kolay ölçülür ve açık hava faaliyetleri için izin verilen saat aralığı zaten kapanmıştır. Uygulanacak tutar, aşağıdaki ceza tablosunda kaynağa göre belirlenir.

Gece İnşaat Çalışması Yasak mı?

Gece inşaat çalışması yasak mı? Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği Ek-2 Tablo 2 bu noktada tereddüde yer bırakmayacak kadar açıktır.

Çevresel gürültü kontrol yönetmeliği inşaat çalışma saatleri ve inşaat gürültüsü şikayet saatleri

Faaliyet İzin verilen saat
Şantiye faaliyetleri 10.00–22.00
Açık havada gerçekleştirilen ve çevresel gürültüye neden olan etkinlikler 10.00–01.00
Havai fişek kullanımı 20.00–22.00

Tablo, “yerleşim alanlarında açık havada gerçekleştirilen faaliyetlerin izin verilen zaman dilimi” başlığını taşır. Gece inşaat çalışması olur mu diye bakıldığında tablo tek bir şey söyler: yerleşim alanında şantiye faaliyeti 22.00’den sonra ve 10.00’dan önce yürütülemez. Aynı tablo, sabah erken saatlerin de serbest olmadığını gösterir; 10.00’dan önce başlayan bir şantiye faaliyeti de aynı hükmü ihlal eder.

Yönetmelik m.13, şantiye alanları için üç kural koyar: yerleşim alanlarında çevresel gürültüye neden olan şantiye faaliyetleri Ek-2 çerçevesinde yürütülür; çevreye yayılan gürültünün kontrolü için gürültü azaltım tedbirleri uygulanır; tatil beldelerinde ve turistik alanlarda gerçekleştirilen tüm şantiye faaliyetleri için ilave kontrol tedbirlerini ilgili idare belirler. Son fıkra, turistik bölgelerde belediyelerin daha dar saat aralıkları ve ek tedbirler getirebilmesinin dayanağıdır.

Gece inşaat çalışması olur mu, istisnası var mı?

Gece inşaat çalışması olur mu diye sorulduğunda akla gelen istisnalar — beton dökümü, vinç çalışması, yol kapatma — Ek-2 Tablo 2’de sayılmamıştır. Tablo, faaliyet türüne göre tek bir saat aralığı verir ve şantiye için bu aralık 10.00–22.00’dir. Turistik alanlarda ise yönetmelik m.13/3 ilgili idareye ilave kontrol tedbirleri belirleme yetkisi tanır; bu yetki aralığı genişletmek için değil daraltmak ve ek tedbir getirmek içindir.

Gece inşaat çalışması nereye şikayet edilir, inşaat gürültü şikayeti nereye yapılır?

İnşaat gürültü şikayeti nereye yapılır sorusunun muhatabı, çevresel gürültü denetimine yetkili birimdir: yetki devri yapılmışsa belediyenin çevre koruma müdürlüğü, yapılmamışsa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü. Saat ihlali, sınır değer ölçümü gerektirmeyen bir tespittir; faaliyetin 22.00’den sonra sürdüğünün tutanakla belirlenmesi yeterlidir. Bu yönüyle gece inşaat çalışması nereye şikayet edilir başlığı, müzik gürültüsüne göre daha kolay sonuç alınan bir başvuruya işaret eder. İnşaat gürültüsü şikayet saatleri bakımından belgeleme de basittir: tarih ve saat bilgisi taşıyan görüntü, kolluk veya zabıta tutanağı ya da idarenin kendi denetim tutanağı yeterlidir.

Ayrıca şantiyeye ruhsat veren belediyeye yapılacak başvuru, imar denetimi yönünden ayrı bir sürecin işlemesini sağlayabilir; yapı ruhsatına ve yapı tatil tutanağına ilişkin idari süreçlerin nasıl işlediği Belediyenin Yıkım Kararı Nasıl Durdurulur? Üç Ayrı Rejim yazısında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Gece inşaat çalışması cezası ne kadar?

Gece inşaat çalışması cezası, Çevre Kanunu m.20/h’nin “fabrika, şantiye ve eğlence gürültüsü” kalemine girer. Bu kalem, kanun metnindeki 12.000 TL’lik taban tutarın yeniden değerlemeyle güncellenmiş hâli olarak 2026 yılında 419.509 TL‘dir. İnşaat gürültüsü şikayet saatleri bakımından ihlal tespit edilirse uygulanacak tutar budur; ölçüm sonucuna göre ayrıca faaliyetin durdurulması da gündeme gelebilir.

Yüksek Sesli Müzik Cezası ve Müzik Yayın İzni

Yüksek sesli müzik cezası maddesi tek değildir; kaynağa göre değişir. Ancak işletmeler bakımından 2022’den bu yana sistemin merkezinde tek bir belge vardır ve adı çoğu kaynakta hâlâ yanlış yazılmaktadır.

Yüksek sesli müzik cezası maddesi hangisidir, yüksek sesli müzik ceza maddesi nerede yazar?

Sesin kaynağına göre dört ayrı metinde aranır:

Kaynak Uygulanacak hüküm Yaptırımı veren
Müzik yayını yapan işyeri 2872 m.20/h + ÇGKY m.11 Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü / yetki devredilen belediye
Umuma açık istirahat ve eğlence yeri (saat ve mevzuata aykırı işletme) 2559 m.6 Belediye encümeni / il daimi encümeni
Konut, ev içi faaliyet 5326 m.36/1 Kolluk veya belediye zabıtası
Motorlu taşıt ÇGKY m.10/4; kabahatte KTK m.30/b ile 5326 m.36’dan ağır olanı Trafik zabıtası / kolluk

Yüksek sesli müzik yayını cezası denildiğinde çoğunlukla ilk satır kastedilir; işletmenin müzik yayın izni yoksa ya da sınır değer aşılmışsa uygulanacak hüküm 2872 m.20/h’dir.

Yüksek sesli müzik dinleme cezası ile yüksek sesli müzik yayını cezası aynı mı?

Aynı değildir. Yüksek sesli müzik dinleme cezası, kişinin kendi konutunda ya da aracında yaptığı bir davranışa bağlanır ve kural olarak Kabahatler Kanunu m.36/1 kapsamındadır; tutarı yüz binlerce lira değildir. İşletmenin müzik yayınından doğan ceza ise ticari faaliyete bağlıdır, teknik ölçüme dayanır ve Çevre Kanunu m.20/h’nin eğlence gürültüsü kalemine girer.

Yüksek sesli müzik cezası 2026 yılında ne kadar?

İşletme bir eğlence yeriyse eğlence gürültüsü kalemi üzerinden 419.509 TL; eğlence yeri niteliğinde olmayan sıradan bir işyeriyse 139.746 TL. Konut kaynaklı müzik sesinde uygulanan tutar Kabahatler Kanunu m.36’ya göre belirlenir ve yeniden değerlemeyle her yıl güncellenir.

“Canlı müzik izni” diye bir belge kalmadı

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik‘in “Müzik yayını” başlıklı m.38‘i, başlığıyla birlikte 22/2/2023 tarihli ve 32112 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararıyla değiştirilmiştir. Yeni metin şöyledir:

“İş yerlerindeki müzik yayınları, 30/11/2022 tarihli ve 32029 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği hükümleri kapsamında verilmiş müzik yayın izni ile yapılır. Müzik yayın izni ruhsata işlenmez. Ancak görevlilerce sorulduğu zaman gösterilebilecek şekilde iş yerinde bulundurulur. Müzik yayın izni iptal edilen iş yerlerinde, müzik yayını harici faaliyetlere devam edilir. Müzik yayın izni iptal edildiği halde müzik yayını yaptığı tespit edilen iş yerlerinde, ek 3 üncü maddeye göre işlem tesis edilir.”

Yönetmeliğin bugünkü tam metninde “canlı müzik” ifadesi hiç geçmemektedir. Geçiş de düzenlenmiştir: Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği geçici m.3/3 uyarınca, yönetmeliğin yayımından önce canlı müzik izin belgesi almış işyerleri iki yıl içinde müzik yayın izni için başvurmakla yükümlü tutulmuştur; bu süre 2024 sonunda dolmuştur.

Müzik yayın izni kimden alınır?

Belediyeden değil. Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği m.11/2 açıktır: “İl Müdürlüğü tarafından müzik yayını yapan işyerlerine ve deniz araçlarına akustik rapor hazırlattırılır, değerlendirilir, müzik yayın izni verilir.” İzin, akustik raporun değerlendirilmesi üzerine Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce verilir. Aynı maddenin üçüncü fıkrası, “çevresel gürültü kapsamında müzik yayın iznine ilişkin usul ve esaslar”ın Bakanlıkça belirleneceğini söyler; yönetmeliğin geçici 5 inci maddesi de bu düzenlemenin yayımdan itibaren altı ay içinde yapılmasını öngörmüştür.

Müzik yayın izni ruhsata işlenmez: denetimde ne aranır?

Bu cümle küçük görünür ama pratikte iki sonucu vardır. Birincisi, bir işletmenin müzik yayını yapmaya yetkili olup olmadığı ruhsatına bakılarak anlaşılamaz; izin ayrı bir belgedir ve işyerinde bulundurulur. İkincisi, şikâyet başvurusunda “ruhsatında canlı müzik izni yok” biçiminde kurulan bir iddia, artık mevzuatın terimleriyle örtüşmez; doğru soru işletmenin müzik yayın izninin bulunup bulunmadığıdır.

Aynı yılda üç ihlal: müzik yayın izninin iptali

Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği m.11/11, tekrarlanan ihlale doğrudan bir sonuç bağlar:

“Aynı takvim yılı içinde üç defa bu Yönetmelik hükümlerinin ihlalinin tespiti halinde İl Müdürlüğü tarafından müzik yayın izni iptal edilir. Müzik yayın izni iptal edilen işyeri iki takvim yılından sonra müzik yayın izni için tekrar başvurabilir.”

Bu hüküm, tekrarlanan şikâyetlerin neden önemli olduğunu gösterir. Her başvuru tek başına yalnız bir idari para cezası doğurabilir; ancak aynı takvim yılı içinde birikerek izin iptaline ulaşır. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde aynı işletme hakkında daha önce yapılan başvuruların tarih ve numaralarının belirtilmesi, sonucu doğrudan etkiler.

Denetimin kendisi de otomatikleştirilmiştir: m.11/7 uyarınca İl Müdürlüğü, müzik yayını yapan işyerlerinin bulunduğu alanlarda Ek-2 Tablo 1’deki sınır değerlerin sağlandığını tespit etmek üzere, ilgili idarenin elektronik olarak bilgilendirileceği çevresel gürültü sürekli izleme sistemi kurdurur. Yönetmeliğin geçici 4 üncü maddesi bu cihazların yürürlükten itibaren bir yıl içinde kurdurulmasını öngörmüştür.

Müzik yayın izni iptal edilirse işyeri kapanır mı?

Hayır. İşyeri Açma Yönetmeliği m.38’in üçüncü cümlesi bunu açıkça söyler: müzik yayın izni iptal edilen işyerlerinde müzik yayını harici faaliyetlere devam edilir. Yani bir restoran müzik izni iptal edildiğinde restoran olarak çalışmayı sürdürür; yalnız müzik yayını duracaktır.

Kapanma, ancak bir sonraki aşamada gündeme gelir: izin iptal edildiği hâlde müzik yayını yapıldığı tespit edilirse Ek m.3‘e göre işlem yapılır ve bu, faaliyetten men anlamına gelebilir.

Mühürleme ve mühür bozma: ikinci bir ceza davası

Uygulamada müzik yayını, teçhizatın mühürlenmesi yoluyla da durdurulabilir ve mührün kaldırılması bağımsız bir suç oluşturur. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 12.10.2022 tarihli E.2021/1444 K.2022/16102 sayılı kararına konu olayda, izin belgesi olmaksızın canlı müzik yayını yapıldığı ve bu faaliyetten kaynaklanan çevresel gürültü nedeniyle müzik yayını ve tüm müzik teçhizatı tutanakla mühürlenmiş, dokuz gün sonra faaliyete devam edildiği tespit edilince mühür fekki tutanağı düzenlenmiştir. Aynı işyeri hakkında ayrıca mühürlenerek faaliyetten men işlemi uygulanmış, mühürlü işyerine giriş yapılması üzerine ikinci bir mühür bozma dosyası açılmıştır.

Bu karar, gürültü uyuşmazlığının yalnız idari para cezasıyla sınırlı kalmayabileceğini gösterir: mühürleme sonrası faaliyete devam, işletmeciyi ayrı bir ceza yargılamasının içine sokar.

Müzik Sesi Kime Şikayet Edilir?

Müzik sesi kime şikayet edilir? Yol, sesin bir işletmeden mi yoksa bir konuttan mı geldiğine göre ikiye ayrılır; ayrım yapılmadan başlatılan başvurular çoğu zaman sonuçsuz kalır.

Müzik sesi nereye şikayet edilir?

Ses bir işletmeden geliyorsa muhatap, akustik rapor ve müzik yayın izni sisteminin sahibi olan Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ya da yetki devri yapılmış belediyedir. Şikâyette işletmenin müzik yayın izninin bulunup bulunmadığının sorulması, dosyayı doğrudan yönetmelik denetimine bağlar.

Yüksek müzik sesi nereye şikayet edilir, zabıta yeterli mi?

Yüksek müzik sesi nereye şikayet edilir diye sorulduğunda verilen “zabıtaya” cevabı eksiktir. Zabıta tutanak tutabilir ve ölçüm gerektirmeyen ihlalleri (kaldırıma taşan hoparlör, ruhsatsız faaliyet, saat ihlali) tespit edebilir; ancak eğlence yeri niteliğindeki işletmelerde yaptırımın Çevre Kanunu’ndan uygulanması gerektiği yukarıda aktarılan Yargıtay kararının açık sonucudur. Bu nedenle başvurunun çevre birimine de yapılması gerekir.

Gece müzik sesi şikayet: hangi sınır değer uygulanır?

Gece müzik sesi şikayet başvurularında uygulanacak ölçüt, Ek-2 Tablo 1’in müzik yayını satırıdır: gece dilimi için 50 dB(A), ölçüm parametresi LAeq 63–250 Hz. Bu frekans aralığının seçilmesi tesadüf değildir; müzik yayınında komşu binalara ulaşan ve duvarlardan geçen bileşen ağırlıklı olarak bas frekanslardır. Bu yüzden “müzik sesi kısık ama bas duyuluyor” şikâyetleri, ölçümde karşılık bulabilen şikâyetlerdir.

Düğün salonu gürültüsü nereye şikayet edilir?

Düğün salonu gürültüsü, müzik yayını yapan işyeri kategorisine girer ve yukarıdaki rejimin tamamı uygulanır: müzik yayın izni, Ek-2 Tablo 1 sınır değerleri, m.11/11’deki üç ihlal kuralı. Faaliyet açık havada yürütülüyorsa ek bir kural daha devreye girer.

Açık havada etkinlik, havai fişek ve İl Mahalli Çevre Kurulu

Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği m.14, açık hava faaliyetlerini ayrıca düzenler:

  • Açık havada müzik yayını yapılan etkinliklerin düzenlenmesine izin verilen alanlar, bu alanlarda düzenlenebilecek yıllık azami etkinlik sayısı ve etkinliğin peş peşe düzenlenebileceği gün sayısı, İl Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile belirlenir. Bu sayıları aşan etkinlikler için m.11 hükümleri uygulanır.
  • Havai fişek kullanımı için zaman ve mekân bildirilerek mahallin mülki amirliğinden izin alınması zorunludur; ayrıca izin verilen saat aralığı Ek-2 Tablo 2’ye göre 20.00–22.00‘dir.

Bu, açık hava düğünleri ve konserler için somut bir denetim imkânı sağlar: etkinliğin izinli alanda yapılıp yapılmadığı ve yıllık sayının aşılıp aşılmadığı İl Mahalli Çevre Kurulu kararına bakılarak öğrenilebilir.

Yüksek sesli müzik dinlemenin cezası ne kadar (konutta)?

Ses bir işletmeden değil bir konuttan geliyorsa çevresel gürültü rejimi uygulanmaz. Yüksek sesli müzik dinleme cezası bu durumda Kabahatler Kanunu m.36/1 kapsamındadır: “Başkalarının huzur ve sükununu bozacak şekilde gürültüye neden olan kişiye” idari para cezası verilir ve karar verme yetkisi kolluk ya da belediye zabıta görevlilerindedir. Aynı davranış belirli bir kişiye yönelmiş ve ısrar içeriyorsa ceza hukuku alanına geçer; bu ayrım Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Suçu Hangi Hallerde Oluşur, Cezası Nedir? yazısında ayrıntılı olarak incelenmiştir.

Araçta Yüksek Sesli Müzik ve Egzoz Gürültüsü

Araç kaynaklı gürültü, çevresel gürültü mevzuatında da trafik mevzuatında da ayrıca düzenlenmiştir ve iki düzenleme birbirini dışlamaz.

Araçta yüksek sesli müzik cezası hangi maddeye dayanır?

Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği m.10/4 doğrudan hüküm içerir: “Motorlu taşıtların üzerinde veya içinde; korna veya ses çıkaran cihazlar zorunlu haller dışında gürültü rahatsızlığına neden olacak şekilde çalınamaz.” Aynı maddenin üçüncü fıkrası da “motorlu taşıtların korna ve egzozlarında yer alan gürültü azaltım ekipmanı üzerinde değişiklik yapılamaz, çalışmaz hale getirilemez” der.

Karayolları Trafik Kanunu m.30/1-b ise “çevredekileri rahatsız edecek derecede duman veya gürültü çıkaran araçları kullanan sürücüler” için idari para cezası öngörür ve aynı maddenin devamı, (b) bendindeki şartlara uymayan araçların ihtardaki süre içinde uygun duruma getirilmemesi hâlinde trafik zabıtasınca trafikten men edileceğini düzenler.

Yargıtay 18. Ceza Dairesi bu iki düzenlemenin kesiştiği noktada uygulanacak kuralı da belirlemiştir: motorlu araç sürücülerinin araçlarının çevredekileri rahatsız edecek derecede gürültü çıkarması hâlinde, gürültü çevresel gürültü rejiminin niteliklerine sahip değilse, Kabahatler Kanunu m.15/1’deki içtima kuralı gereğince Karayolları Trafik Kanunu m.30/b ile Kabahatler Kanunu m.36’daki idari para cezalarından hangisi daha ağırsa o kabahat uygulanır.

Egzoz gürültü cezası ne kadar?

Egzoz gürültü cezası bakımından Karayolları Trafik Kanunu m.32‘nin üçüncü fıkrası 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla yeniden yazılmıştır. Yeni metne göre araç üzerinde mevzuata aykırı değişiklik yapılması yasaktır; yapılması hâlinde işletene 5.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve araç uygun duruma getirilinceye kadar trafikten menedilir. Kritik cümle devamındadır:

“Yapılan bu değişikliğin çevredekileri rahatsız edecek derecede gürültü çıkaracak özellikte olması durumunda aracı kullanan sürücüye ayrıca 16.000 Türk lirası idari para cezası uygulanır. Üçüncü cümle kapsamında işlem yapılan araç otuz gün süreyle trafikten menedilir ve men süresi sonunda araç mevzuata uygun duruma getirilmeden teslim edilmez.”

Yani egzoz değişikliğinde iki ayrı ceza ve iki ayrı muhatap vardır: değişiklik nedeniyle işletene, gürültü nedeniyle sürücüye. Otuz günlük men de aracın uygun hâle getirilmesine bağlanmıştır. Kanun metnindeki tutarlar her yıl yeniden değerlemeye tabidir. Araç kaynaklı diğer yaptırımların nasıl işlediği Makas Atma Cezası, Drift ve Trafikte Yarış Yaptırımları yazısında ayrıca ele alınmıştır.

Gürültü Cezası Ne Kadar? 2026 Tutarları

Gürültü cezası ne kadar? Tutar, cezanın hangi kanundan kesildiğine bağlıdır. Aynı olayda üç ayrı kanun devreye girebilir ve aralarında yüz katı aşan fark vardır.

Çevre Kanunu m.20/h: gürültü cezası 2026 tablosu

Çevre Kanunu m.20/h, “14 üncü maddeye göre çıkarılan yönetmelikle belirlenen önlemleri veya gerekli izinleri almayan veya standartlara aykırı şekilde gürültü ve titreşime neden olanlara” uygulanır. İzin almamak da bendin kapsamındadır; yani müzik yayın izni olmadan müzik yayını yapmak, sınır değer aşılmasa bile bu bende girer.

Gürültü kaynağı Kanun metnindeki taban 2026 yılında uygulanan tutar
Konutlar 400 TL 13.847 TL
Ulaşım araçları 1.200 TL 41.820 TL
İşyerleri ve atölyeler 4.000 TL 139.746 TL
Fabrika, şantiye ve eğlence gürültüsü 12.000 TL 419.509 TL

Bu tutarlar, 30/12/2025 tarihli ve 33123 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2026/1 sayılı Tebliği ile belirlenmiş ve 1/1/2026 tarihinden itibaren uygulanmak üzere kanun metnine işlenmiştir.

Tablodaki “konutlar” satırı komşunuza uygulanmaz

Bu satır, en sık yapılan hatanın kaynağıdır. Tabloda konutlar için 13.847 TL yazması, gürültü yapan komşuya bu tutarda ceza kesileceği anlamına gelmez. Bendin lafzı yaptırımı “14 üncü maddeye göre çıkarılan yönetmelikle belirlenen önlemleri” almamaya ve “standartlara aykırı” gürültüye bağlar. Yönetmelik ise komşu gürültüsünü ve evsel faaliyetleri kapsam dışında bıraktığı için, o gürültüye uygulanacak bir standart mevcut değildir.

Konutlar satırının fiilen karşılık bulduğu hâl, konutun teknik donanımından çıkan ve ölçülebilir bir standardı aşan gürültüdür: klima dış ünitesi, ısı pompası, jeneratör, havalandırma. Komşunun ev içi faaliyetinden doğan gürültünün karşılığı ise Kabahatler Kanunu m.36’dır ve tutar kıyaslanamayacak kadar düşüktür. İki rakamın karıştırılması, gürültü şikâyetlerinde en yaygın yanlış beklentiyi üretir.

Gürültü para cezası ne kadar, ses gürültü cezası ne kadar, gürültü kirliliği cezası ne kadar?

İki ifade de aynı tabloya çıkar. Gürültü para cezası ne kadar diye sorulduğunda cevap, cezanın hangi kaleme yazıldığına bağlıdır; gürültü kirliliği cezası ne kadar sorusu ise çoğunlukla sürekli ve ölçülebilir bir kaynağı, yani işyeri, atölye, fabrika ya da şantiye satırını işaret eder. Ses gürültü cezası ne kadar diye arayan için de uygulanacak tutar kaynağa göre bu satırlardan biridir. Tutarın belirlenmesinde ölçümün yapıldığı yerin niteliği esastır: aynı ses, sıradan bir işyerinden geliyorsa 139.746 TL, eğlence yerinden geliyorsa 419.509 TL karşılığını bulur.

Kabahatler Kanunu m.36: gürültü cezası kabahatler kanunu yolu

Kabahatler Kanunu m.36, çevresel gürültü rejiminin dışında kalan hâller içindir:

  • m.36/1: “Başkalarının huzur ve sükununu bozacak şekilde gürültüye neden olan kişiye” idari para cezası verilir. Kanun metnindeki taban tutar elli Türk lirasıdır.
  • m.36/2: Fiil bir ticari işletmenin faaliyeti çerçevesinde işlenirse işletme sahibi gerçek veya tüzel kişiye bin Türk lirasından beşbin Türk lirasına kadar idari para cezası verilir.
  • m.36/3: Karar verme yetkisi kolluk veya belediye zabıta görevlilerindedir.

Kanun metnindeki bu rakamlar 2005 yılına aittir. m.17/7 uyarınca idari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere Vergi Usul Kanunu mükerrer 298 inci maddesine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır; uygulanacak güncel tutar tebligatta gösterilir. Konut ve komşu kaynaklı gürültüde uygulanan güncel tutarlar Rahatsız Eden Komşu Karşısında Şikayet ve Dava Yolları yazısında tablo hâlinde verilmiştir.

Burada 19. Ceza Dairesi kararının sonucunu tekrar hatırlatmak gerekir: m.36/2, eğlence yeri gibi teknik ölçüm gerektiren işletmelerde uygulanacak madde değildir. Zabıtanın bu maddeden kestiği ceza, işletme eğlence yeri niteliğindeyse sakatlanabilir.

Umuma açık eğlence yerlerinde üçüncü yol: PVSK m.6

Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu m.6, umuma açık istirahat ve eğlence yerleri için ayrı bir idari para cezası rejimi kurar. Maddeye göre açık ve kapalı bulunacağı saatlere uymayan ya da mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletilen işyerlerinin işletmecilerine idari para cezası verilir. Cezayı belediye sınırları içinde belediye encümeni, dışında il daimi encümeni verir. Aynı fiillerin bir yıl içinde tekrarı hâlinde en son uygulanan para cezası bir kat artırılarak uygulanır.

PVSK m.7 ise hangi yerlerin umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayıldığını sayar: otel, motel, pansiyon, kamping; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna; sinema, kahvehane ve kıraathane; elektronik oyun yerleri; internet kafeler ve benzeri yerler. Aynı maddeye göre izin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.

Gürültü cezasını kim yazar, gürültü cezası nereye ödenir?

Cezayı yazan makam, dayanak maddeye göre değişir:

Dayanak Cezayı veren Tebligat
2872 m.20/h Bakanlık; taşrada Çevre ve Şehircilik İl Müdürü, yetki devri varsa devredilen kurum 7201 s. Tebligat Kanunu hükümlerine göre kararı veren merci tebliğ eder
5326 m.36 Kolluk veya belediye zabıta görevlileri Tebliğ veya tefhim
2559 m.6 Belediye encümeni / il daimi encümeni 7201 s. Kanun hükümlerine göre

Gürültü cezası nereye ödenir? Bu da dayanağa göre değişir. Çevre Kanunu m.25 uyarınca ceza vermeye yetkili merciler tarafından tahsil edilen idari para cezaları, Bakanlıkça bastırılan ve dağıtılan makbuz karşılığında tahsil edilir; idari para cezalarının tahsil usulü hakkında Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır. Kabahatler Kanunu m.17/4’e göre genel bütçeye gelir kaydedilmesi gereken cezalar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere tahsil dairelerine gönderilir; mahalli idareler tarafından verilen idari para cezaları ise kendileri tarafından tahsil olunur. Uygulamada ödeme, cezayı veren idarenin veznesine veya tebligatta gösterilen hesaba yapılır.

Süresinde ödemede yüzde 25 indirim

Kabahatler Kanunu m.17/6 önemli bir imkân tanır: kanunlarında ödeme süresi düzenlenmemiş idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir ve ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde cezadan %25 oranında indirim yapılır. Maddenin 2022’de eklenen son cümlesi tereddüdü kaldırır: “Ödeme yapılması, kişinin bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez.” Yani indirimli ödeme yapmak itiraz hakkından vazgeçmek anlamına gelmez.

Gürültü Cezasına İtiraz: Yedi, On Beş ve Otuz Gün

Gürültü cezasına itiraz tek bir usule bağlı değildir. Hangi kanundan ceza kesildiği, hem süreyi hem görevli mercii değiştirir ve yanlış mercie yapılan başvuru süreyi korumaz.

Dayanak Süre Başvurulacak merci Sonucu
2872 m.20/h (çevresel gürültü) Tebliğden 30 gün İdare mahkemesinde dava (m.25/2) Dava açmak cezanın tahsilini durdurmaz
5326 m.36 (kabahat) Tebliğ/tefhimden 15 gün Sulh ceza hâkimliği (m.27/1) Süre geçerse karar kesinleşir
2559 m.6 (umuma açık eğlence yeri) Tebliğden en geç 7 gün İdare mahkemesi İtiraz cezanın yerine getirilmesini durdurmaz; itiraz üzerine verilen karar kesindir

Çevre Kanunu’ndan kesilen cezaya karşı açılacak davada dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı daha vardır. Kanunun m.24‘üne 2018 yılında eklenen fıkra şunu söyler: “Bu Kanun uyarınca uygulanacak idari para cezalarına karşı açılacak olan davalar Bakanlığa karşı açılır.” Yani cezayı yetki devri kapsamında belediye kesmiş olsa dahi davanın husumeti Bakanlığa yöneltilir.

Kabahat yolunda kararın kesinliği ve miktarda değişiklik

Kabahatler Kanunu yolunda iki ayrıntı sonucu belirler. m.28/9‘a göre idari para cezasının alt ve üst sınırının kanunda gösterildiği kabahatlerde — m.36/2 böyledir — mahkeme, idari para cezasının miktarında değişiklik yaparak da başvurunun kabulüne karar verebilir. m.28/10‘a göre ise on beş bin Türk lirası dahil idari para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar kesindir; bu sınırın üzerindeki cezalarda son karara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre iki hafta içinde itiraz edilebilir (m.29).

İki yaptırım bir arada: dosya hangi yargı koluna gider?

Gürültü olaylarında sık görülen durum, aynı denetimde hem idari para cezası hem faaliyetten men kararı verilmesidir. Kabahatler Kanunu m.27/8 bu ihtimali doğrudan düzenler: idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması hâlinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görülür.

Yani men kararı da varsa, kabahat cezası için ayrıca sulh ceza hâkimliğine gidilmez; her ikisi idare mahkemesinde birlikte incelenir. İdari para cezasının kesinleşmeden tahsile konu edilemeyeceği ve ödeme emri aşamasındaki itiraz yolları, Trafik Cezası Ödeme Emri Kesinleşmeden Gönderilemez yazısında ayrıntılı olarak incelenmiştir.

Gürültü Yapan İşyeri Kapatılır mı?

Gürültü şikâyetlerinde en çok merak edilen soru, para cezasının ötesinde bir sonuç doğup doğmayacağıdır. Doğar; ancak kapatma tek bir maddeden değil, üç ayrı yoldan gelir ve üçünün şartları farklıdır.

Birinci yol: Çevre Kanunu m.15 — faaliyetin durdurulması

Çevre Kanunu m.15’e göre bu Kanuna ve uyarınca çıkarılan yönetmeliklere aykırı davrananlara, aykırı faaliyeti düzeltmek üzere bir defaya mahsus olmak üzere ve bir yılı aşmamak üzere süre verilebilir. Faaliyet, süre verilmemesi hâlinde derhal; süre verilmişse bu sürenin sonunda aykırılık düzeltilmezse kısmen veya tamamen, süreli veya süresiz olarak durdurulur. Çevre ve insan sağlığı yönünden tehlike yaratan faaliyetler ile çevre izni veya çevre izin ve lisansı olmayan faaliyetler süre verilmeksizin durdurulur.

Maddenin son fıkrası önemlidir: “Süre verilmesi ve faaliyetin durdurulması, bu Kanunda öngörülen cezaların uygulanmasına engel teşkil etmez.” Yani durdurma, para cezasının yerine geçmez; ikisi birlikte uygulanır.

İkinci yol: İşyeri Açma Yönetmeliği Ek m.3 — faaliyetten men

Ruhsat mevzuatı yönünden işleyen yol budur. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik Ek m.3‘e göre ilk denetimden sonraki denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle oluşmuş mevzuata aykırılık ve noksanlık tespit edilirse, giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus on beş günlük süre verilir. Bu süre içinde giderilmezse:

  • 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir;
  • gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhî müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve on beş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir.

Aykırılıkların giderildiğinin tespiti hâlinde men kararı derhal kaldırılır. Aynı maddenin sonunda, umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından PVSK m.6 ve m.8 hükümlerinin saklı olduğu belirtilir.

Müzik yayın izni iptal edildiği hâlde müzik yayınına devam eden işyeri hakkında işletilecek hüküm de budur; İşyeri Açma Yönetmeliği m.38 doğrudan Ek m.3’e yollama yapar.

Üçüncü yol: PVSK m.8 — ama listesinde gürültü yok

Uygulamada sık dile getirilen “mülki amir işyerini kapatır” beklentisi, PVSK m.8‘e dayandırılır. Maddenin metni okunduğunda bu beklenti karşılanmaz. m.8, polisçe kesin delil elde edilmesi hâlinde mahallin en büyük mülki amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilecek yerleri sayar: kumar oynanan yerler, uyuşturucu imal edilen, satılan veya kullanılan yerler, mevzuata aykırı genelevler ve fuhuş yapılan yerler, zararlı yayın gösterilen yerler, üyeleri dışına açılmış dernek lokalleri ve günübirlik deniz turlarında müşteriyi ya da çevreyi rahatsız edecek yöntem kullananlar.

Gürültü bu listede yer almaz. Dolayısıyla gürültü nedeniyle doğrudan m.8’e dayanan bir kapatma kararı verilemez. Buna karşılık maddenin son fıkrası dolaylı ama güçlü bir sonuç doğurur: maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde bu fiiller tekrar işlenirse, işyeri açma ve çalışma ruhsatları mülki amirin bildirimi üzerine belediye veya il özel idaresi tarafından beş iş günü içinde iptal edilir.

Üç yolun karşılaştırması

Yol Kim uygular Süre/şart Sonuç
2872 m.15 Bakanlık veya yetki devredilen merci Bir defaya mahsus, en çok bir yıl süre Kısmen/tamamen, süreli/süresiz durdurma
İşyeri Açma Yön. Ek m.3 Yetkili idare (belediye / il özel idaresi) 15 günlük tek süre Gayrisıhhîde giderilene kadar, sıhhîde en çok 15 gün men
ÇGKY m.11/11 Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Aynı takvim yılında 3 ihlal Müzik yayın izni iptali; 2 takvim yılı başvuru yasağı

Gürültü Ölçümü Nasıl Yapılır, Kim Yapar?

Gürültü ölçümü, bu alandaki neredeyse bütün uyuşmazlıkların kaderini belirleyen işlemdir. Ölçüm usulüne uygun yapılmamışsa ne idari yaptırım ne de ceza mahkûmiyeti ayakta kalır.

Gürültü ölçümü nedir, hangi kurallara tabi?

Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği Ek-2, ölçümün esaslarını belirler. Buna göre çevresel gürültü düzeyi ölçümleri, gürültü kaynaklarını temsil edecek şekilde uluslararası geçerliliği kabul edilen ölçüm standartlarına uygun olarak yapılır. Ölçüm noktalarının belirlenmesinde sesin yayılımını etkileyecek meteorolojik faktörler (rüzgâr, sıcaklık) ve yayılma ortamı (hava yolu ile iletim, su yolu ile iletim veya yapı elemanı kaynaklı) dikkate alınır. Gürültünün türüne, kaynağına ya da belirgin olarak duyulan bir frekansın varlığına bağlı olarak seviye ayarlaması yapılabilir.

Gürültü ölçümü kim yapar?

Ölçüm ve denetim, Çevre Kanunu kapsamında yetki devri yapılan kurum ve kuruluşlarca, yetki devri yoksa İl Müdürlüklerince yapılır (m.19/2). Yönetmelik m.19/3, denetimi gerçekleştiren kurum ve kuruluşların Ek-6’da yer alan şartları sağlamasını zorunlu tutar. Yargıtay 19. Ceza Dairesinin yukarıda aktarılan kararı da aynı noktaya işaret eder: eğlence yerlerinde denetimlerin teknik donanımı haiz uzman ve yetkili kurumlar tarafından yapılması gerekir.

Müzik yayını yapan işyerleri bakımından ayrıca akustik rapor hazırlanır. Yönetmeliğin tanımına göre akustik rapor, “öngörülen çevresel gürültü düzeylerinin belirlendiği ve sınır değerlerin aşılıp aşılmadığını gösteren rapor”dur. Ek-2’nin 5 inci fıkrasına göre ölçümler, gürültü kaynağına göre akustik raporlarda belirlenen ölçüm noktalarında yapılır; izleme ve denetimler de aynı noktalarda gerçekleştirilir. İhtiyaç hâlinde ilave noktalarda da ölçüm yapılabilir.

Gürültü ölçümü yönetmeliği diye ayrı bir metin var mı?

Yoktur. Gürültü ölçümü yönetmeliği adıyla müstakil bir düzenleme bulunmaz; ölçümün esasları Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği’nin Ek-2’sinde, denetimi yapacak kurumların taşıyacağı şartlar ise Ek-6’da düzenlenmiştir. Çalışan maruziyetinin ölçümü ise ayrı bir mevzuata, iş sağlığı ve güvenliği düzenlemelerine tabidir.

Gürültü ölçümü kaç yılda bir yapılır?

Yönetmelik, işyerleri için sabit bir periyot öngörmez; ölçüm, şikâyet ya da programlı denetim üzerine yapılır. Buna karşılık müzik yayını yapan işyerlerinin bulunduğu alanlarda sürekli ölçüm öngörülmüştür: m.11/7 uyarınca İl Müdürlüğü, ilgili idarenin elektronik olarak bilgilendirileceği çevresel gürültü sürekli izleme sistemi kurdurur. Müzik yayını yapan deniz araçlarından yayılan gürültü de kıyıda belirlenen noktalarda sürekli izleme sistemiyle ölçülür (m.11/6).

Yerleşim alanlarında çevresel gürültü düzeyi ise m.19/1 uyarınca Ek-2’deki Tablo 6’da yer alan formata göre izlenir. Ayrıca ilgili idare, ses basıncı düzeyini kontrol altında tutmak amacıyla akustik planlama yaptırabilir ve ses gücü sınırlayıcı sistemler kurdurabilir (m.11/8).

Ölçüm sonucu sınırı aşıyorsa ne olur?

İdari yaptırım bakımından sonuç doğrudandır: sınır değer aşılmışsa Çevre Kanunu m.20/h uygulanır. Ceza hukuku bakımından ise sonuç otomatik değildir; bu ayrım aşağıdaki başlıkta ele alınmıştır.

Köpek Havlaması Kime Şikayet Edilir?

Köpek havlaması şikayet edilir mi? Edilir; ancak dayanak çoğu kaynakta yanlış gösterilir.

5199 sayılı Kanun’da “gürültü” kelimesi geçmiyor

Hayvanları Koruma Kanunu’nun tam metninde gürültü ve havlama kelimeleri hiç geçmez. Dolayısıyla köpek havlaması için “Hayvanları Koruma Kanunu’nun gürültü maddesi” diye bir hüküm aramak sonuçsuz kalır. Dayanak, kanunun hayvan sahibine yüklediği genel yükümlülüktedir:

“Hayvan sahipleri, sahip oldukları hayvanlardan kaynaklanan çevre kirliliğini ve insanlara verilebilecek zarar ve rahatsızlıkları önleyici tedbirleri almakla yükümlü olup; zamanında ve yeterli seviyede tedbir alınmamasından kaynaklanan zararları tazmin etmek zorundadırlar.“

Bu hüküm iki şey verir: tedbir alma yükümlülüğü ve tazmin sorumluluğu. Aynı Kanun, sahiplenilerek bakılan hayvanların çevreye verecekleri zarar ve rahatsızlıkları önleyici tedbirlerin Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceğini de öngörür.

Köpek havlaması şikayeti nereye yapılır?

Muhatap, hayvanın sahipli olup olmamasına göre değişir:

  • Sahipli hayvan, konutta: Kaynak evsel faaliyettir; çevresel gürültü mevzuatı uygulanmaz. Yol, Kabahatler Kanunu m.36 kapsamında belediye zabıtası veya kolluk ile birlikte komşuluk hukuku ve kat mülkiyeti hükümleridir.
  • Sahipli hayvan, işletmede (pansiyon, barınak, petshop, çiftlik): Kaynak bir işyeri faaliyetidir; çevresel gürültü rejimi ve ruhsat denetimi devreye girer.
  • Sahipsiz hayvan: Belediyenin hayvan toplama ve bakımevi hizmetleri kapsamındadır; özel hukuk sorumluluğu doğmaz.

Köpek havlaması polise şikayet edilebilir mi?

Edilebilir. Köpek havlaması polise şikayet edildiğinde kolluk, Kabahatler Kanunu m.36/3 uyarınca idari para cezası vermeye yetkilidir; ayrıca tutanak düzenleyerek sonraki başvurular için kayıt oluşturur. Belediye zabıtası da aynı yetkiye sahiptir.

Gece köpek havlaması nereye şikayet edilir?

Gece köpek havlaması nereye şikayet edilir diye sorulduğunda muhatap değişmez; gece olması, Kabahatler Kanunu bakımından cezanın tutarını değiştirmez ancak rahatsızlığın tespitini kolaylaştırır. Gece saatlerinde ulaşılabilir olan merci kolluktur; ertesi gün belediyeye yazılı başvuru yapılabilir.

Evde köpek havlaması şikayet konusu olabilir mi?

Olabilir. Evde köpek havlaması şikayet başvurusu, hayvanın bir konutta beslenmesi hâlinde de geçerlidir; belirleyici olan hayvanın nerede bulunduğu değil, komşuların katlanma sınırının aşılıp aşılmadığıdır. Kat mülkiyetine tabi binalarda ayrıca aşağıdaki özel hukuk yolu da açıktır.

Apartmanda köpek havlaması şikayet: kat mülkiyeti boyutu

Apartmanda köpek havlaması şikayet başvurusunda idari yolun yanında özel hukuk yolu da açıktır. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun kat maliklerine yüklediği “birbirini rahatsız etmeme” borcu ve hâkimin müdahalesi yolu, evde köpek havlaması şikayet konusunda da işletilebilir. Bu yolun işleyişi, kat maliki ve kiracı ayrımıyla birlikte Rahatsız Eden Komşu Karşısında Şikayet ve Dava Yolları yazısında ele alınmıştır.

Köpek havlaması şikayet dilekçesinde ne bulunmalı?

Köpek havlaması şikayet dilekçesi için de zorunlu bir şekil yoktur; sonucu belirleyen, rahatsızlığın süreklilik ve yoğunluk bakımından somutlaştırılmasıdır. Hayvanın bulunduğu bağımsız bölüm veya işletme, havlamanın tekrarlandığı saat aralıkları, sürenin ne kadardır devam ettiği ve daha önce yapılmış sözlü uyarılar dilekçede yer almalıdır. Tazminat talebi düşünülüyorsa, 5199’un “zamanında ve yeterli seviyede tedbir alınmaması” ölçütü nedeniyle sahibin uyarıldığının belgelenmesi önem taşır.

Gürültü Ceza Davasına Dönerse: TCK 183 ve TCK 123

Gürültü her zaman idari bir meseledir denemez. Belirli şartlarda ceza yargılamasının konusu olur ve hangi maddeden yargılama yapılacağı yine kaynağa bağlıdır.

Türk Ceza Kanunu m.183 şöyledir: “İlgili kanunlarla belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak, başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli bir şekilde gürültüye neden olan kişi, iki aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.” Maddenin iki anahtar unsuru vardır: bir yükümlülüğe aykırılık ve sağlığın zarar görmesine elverişlilik. Yargıtay 18. Ceza Dairesi, buradaki “ilgili kanunlarla belirlenen yükümlülük”ün, Çevre Kanunu’nun “çevreyi kirletmeme” ilkesi gereğince çerçeve olarak benimsediği düzenlemeye dayanılarak çıkarılan yönetmeliklerdeki “çevresel gürültüye neden olmama” yükümlülüğü olduğunu belirtmiştir.

Yargıtay’ın dört köşeli tasnifi

Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 01.06.2016 tarihli E.2015/13033 K.2016/12044 sayılı kararı, gürültüye ilişkin bütün düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtip uygulanacak yaptırımı dört başlık altında toplar:

  1. Kaynak, Çevre Kanunu m.14’te sayılanlardan ise (ulaşım araçları, şantiye, fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları ve konutlar):
  • gürültü, başka bir kimsenin sağlığının zarar görmesine elverişli ise → TCK m.183;
  • gürültü, sırf huzur ve sükûnu bozmak maksadıyla yapılmış olsa bile sağlığın zarar görmesine elverişli ise → TCK m.44 delaletiyle TCK m.123 ve m.183’ten en ağır cezayı gerektiren suçun cezası;
  • sırf huzuru bozma maksadı yoksa ve sağlığın zarar görmesine elverişli değilse ancak mağdurun huzurunu bozuyorsa → Çevre Kanunu m.14 ve m.20/h kabahati.
  1. Kaynağı ne olursa olsun, gürültü sırf huzur ve sükûnu bozmak maksadıyla yapılmış ve sağlığın zarar görmesine elverişli değilse → TCK m.123.
  2. Kaynak m.14’te sayılanlar dışında bir yer ise ya da sırf huzuru bozma amacına yönelmemiş yahut sağlığın zarar görmesine elverişli değilse → Kabahatler Kanunu m.36.
  3. Motorlu araç sürücülerinin çevredekileri rahatsız edecek derecede gürültü çıkarması hâlinde, gürültü birinci gruptaki nitelikleri taşımıyorsa → Kabahatler Kanunu m.15/1 içtima kuralı gereğince Karayolları Trafik Kanunu m.30/b ile Kabahatler Kanunu m.36’daki cezalardan hangisi daha ağırsa o kabahat.

Sınır değeri aşmak tek başına suç değildir

Kararın en çok atlanan tespiti budur. Daire, yönetmelikte belirlenen kriterlerin “Çevre Kanunu m.14 ve m.20/h gereğince ilgililere idari yaptırım uygulanmasını mümkün kılan somut eşik değerler” olduğunu belirttikten sonra şunu söyler: yönetmelikte gürültü kaynaklarına göre belirlenen kriter ve göstergeleri aşan her gürültünün, TCK m.183 kapsamında “insan sağlığının zarar görmesine elverişli” olduğu söylenemez.

TCK m.183 bir tehlike suçudur; “elverişlilik” ibaresi zararın gerçekleşmesini değil, zarar verme ihtimalini ifade eder ve somut zararın doğması aranmaz. Ancak elverişliliğin kendisi ayrıca ortaya konmalıdır.

Elverişlilik nasıl belirlenir: KBB ve odyolog heyeti

Daire, mevzuatta hangi ses düzeyinin insan sağlığının zarar görmesine elverişli olduğunun açıkça belirlenmediğini saptar ve sorunun sesin düzeyi, sıklığı, saati, kaynağı ve mesafesi gibi hususlar gözetilerek somut olayın özelliklerine göre bilimsel verilerle çözülmesi gerektiğini söyler. Somut olayda istenen bilirkişi heyeti de açıkça tarif edilmiştir: üniversitelerin Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalında uzman, tercihen odyoloji uzmanlığı bulunan iki hekim ve bir odyologdan oluşan üç kişilik heyet.

Kararda çevre mühendisi bilirkişinin raporu yeterli görülmemiş, yalnız limit değerin aşıldığının tespiti mahkûmiyete esas alınamaz denilerek hüküm bozulmuştur. Aynı yöndeki değerlendirme, 18. Ceza Dairesinin 27.02.2017 tarihli E.2016/15421 K.2017/2171 sayılı kanun yararına bozma kararında da tekrarlanmıştır.

Kabahat ile suç bir arada olursa

Kabahatler Kanunu m.15/3, bir fiilin hem kabahat hem suç olarak tanımlandığı durumlarda yalnız suçtan dolayı yaptırım uygulanabileceğini, suçtan dolayı yaptırım uygulanamayan hâllerde kabahat dolayısıyla yaptırım uygulanacağını düzenler. Bu nedenle gürültü dosyalarında önce ceza yargılamasının akıbeti belirlenir.

Gürültü davasına kim katılabilir?

  1. Ceza Dairesi katılma hakkını da belirlemiştir. Çevre Kanunu m.12’ye göre denetleme yetkisi Bakanlığa ve yetkisini devrettiği kurumlara aittir; aynı Kanunun m.30 ve CMK m.237/1 uyarınca Bakanlık, denetleme yetkisinin devredildiği kurumlar veya çevreyi koruma ve çevre ile ilgili düzenleme yapma yetki ve görevi bulunan mahalli idareler davaya katılabilir. Ayrıca çevre kirliliği eyleminden zarar görmeleri koşuluyla gerçek ya da diğer tüzel kişilerin davaya katılması da mümkündür.

Bu, gürültüden rahatsız olan komşunun yalnız şikâyetçi değil, katılan sıfatını da alabileceği anlamına gelir. CMK m.234 uyarınca suçtan zarar görenlerin kanıt sunma, davaya katılma ve hükmü temyiz etme haklarını kullanabilmeleri için açılmış davadan haberdar edilmeleri gerekir.

Mahkûmiyet nasıl kurulur: 2025 tarihli bir örnek

Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 19.06.2025 tarihli E.2024/4761 K.2025/11473 sayılı kararında, gürültüye neden olma suçundan verilen mahkûmiyet hükmü onanmıştır. Kararda dayanak olarak sayılan delil zinciri, bu yazıda anlatılan idari sürecin ceza davasındaki karşılığını gösterir: şikâyet başvurusu, çevre denetim tutanağı, çevresel gürültü tespit ve tebliğ tutanağı, değerlendirme raporu, belediye encümen kararı ve bilirkişi raporları. Sanık hakkında adli para cezasına çevirme, erteleme ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümleri, sabıka kaydından anlaşılan suçlu kişiliği nedeniyle uygulanmamış; bu takdir hukuka uygun bulunmuştur.

Doğru Kapıyı Seçmek Süreci Kısaltır

Gürültü uyuşmazlıklarında zaman kaybının en yaygın sebebi, başvurunun yanlış mercie yapılması ve yanlış maddeye dayandırılmasıdır. Kaynağı belirlemek, ölçüm gerekip gerekmediğine karar vermek ve buna göre çevre birimine, zabıtaya ya da savcılığa yönelmek, sürecin tamamını kısaltır. İşletme kaynaklı gürültüde tekrarlanan başvuruların kayda geçirilmesi de ayrıca önemlidir: aynı takvim yılı içindeki üçüncü tespit, müzik yayın izninin iptali sonucunu doğurur.

Sıkça Sorulan Sorular

Gürültü şikayeti nereye yapılır?

Kaynak bir işletme, şantiye veya müzik yayınıysa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne ya da yetki devri yapılmışsa belediyenin çevre birimine; komşu konutundan geliyorsa belediye zabıtasına veya kolluğa. Belirli bir kişiye yönelmiş ısrarlı davranış varsa Cumhuriyet başsavcılığına.

Gürültü cezası ne kadar 2026?

Çevre Kanunu m.20/h’ye göre 2026 yılında konutlar için 13.847 TL, ulaşım araçları için 41.820 TL, işyerleri ve atölyeler için 139.746 TL, fabrika, şantiye ve eğlence gürültüsü için 419.509 TL uygulanır. Konutlar satırı, komşunun ev içi faaliyetine değil konutun teknik donanımından çıkan ve standardı aşan gürültüye ilişkindir.

Gürültü cezası kaç desibel sınırını aşınca yazılır?

İşyerlerinde sabit bir rakam yoktur; sınır “arka plan + 5 dB(A)”, gece “arka plan + 3 dB(A)”dır. Müzik yayını yapan işyerlerinde gündüz 60, akşam 55, gece 50 dB(A); endüstri tesisleri ve ulaşım kaynaklarında 65/60/55 dB(A). Tüm kaynaklar için LCmax 100 dB(C).

Gece gürültü yasağı saat kaçta başlar?

Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği Ek-1’e göre gece dilimi 23:00’te başlar, 07:00’de biter. Gündüz 07:00–19:00, akşam 19:00–23:00 olarak tanımlanmıştır.

Gece inşaat çalışması yasak mı?

Yasaktır. Ek-2 Tablo 2’ye göre yerleşim alanlarında şantiye faaliyetlerine izin verilen saat aralığı 10.00–22.00’dir. Bu aralığın dışında yürütülen şantiye faaliyeti yönetmeliğe aykırıdır.

Gürültü yapan işyeri nereye şikayet edilir?

Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne veya denetim yetkisi devredilmişse belediyenin çevre koruma birimine. Olay anında kolluk ya da zabıtadan tutanak tutulması istenir; yazılı başvuru sonrasında yapılır.

Gürültü cezasına itiraz süresi ne kadar?

Dayanağa göre değişir: Çevre Kanunu’ndan kesilen cezada 30 gün içinde idare mahkemesinde dava, Kabahatler Kanunu’ndan kesilen cezada 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvuru, PVSK m.6’dan kesilen cezada 7 gün içinde idare mahkemesine itiraz.

Canlı müzik izni nasıl alınır?

Bu adı taşıyan bir belge artık yoktur. Yerine Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği kapsamında Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce verilen müzik yayın izni gelmiştir; izin, akustik rapor hazırlatılıp değerlendirilmesi üzerine verilir.

Müzik yayın izni iptal edilirse işyeri kapanır mı?

Kapanmaz. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m.38’e göre müzik yayın izni iptal edilen işyerlerinde müzik yayını harici faaliyetlere devam edilir. İzin iptal edildiği hâlde yayına devam edilirse Ek m.3’e göre işlem yapılır.

Müzik yayın izni kaç ihlalde iptal edilir?

Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği m.11/11’e göre aynı takvim yılı içinde üç defa ihlal tespit edilirse İl Müdürlüğü izni iptal eder. İptal edilen işyeri iki takvim yılı geçmeden yeniden başvuramaz.

Müzik sesi kime şikayet edilir?

Ses bir işletmeden geliyorsa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne ya da yetki devri yapılmış belediyeye; bir konuttan geliyorsa belediye zabıtasına veya kolluğa.

Düğün salonu gürültüsü nereye şikayet edilir?

Müzik yayını yapan işyeri kategorisindedir; şikâyet Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne veya yetkili belediyeye yapılır. Etkinlik açık havada ise ayrıca İl Mahalli Çevre Kurulu kararıyla belirlenen alan ve yıllık etkinlik sayısı sınırları uygulanır.

Araçta yüksek sesli müzik cezası hangi maddeye girer?

Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği m.10/4 taşıt üzerinde veya içinde ses çıkaran cihazların rahatsızlık verecek şekilde çalınmasını yasaklar. Kabahat olarak değerlendirildiğinde ise Kabahatler Kanunu m.15/1 uyarınca KTK m.30/b ile Kabahatler Kanunu m.36’dan ağır olanı uygulanır.

Köpek havlaması şikayet edilir mi?

Edilir. Hayvanları Koruma Kanunu’nda gürültü kelimesi geçmez; dayanak, hayvan sahibinin insanlara verilebilecek rahatsızlıkları önleyici tedbirleri alma ve tedbirsizlikten doğan zararı tazmin etme yükümlülüğüdür. İdari yol Kabahatler Kanunu m.36 üzerinden işler.

Gürültü ölçümü kim yapar?

Çevre Kanunu kapsamında yetki devri yapılan kurum ve kuruluşlar, devir yoksa İl Müdürlükleri. Denetimi yapan kurumların Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği Ek-6’daki şartları taşıması gerekir.

Çevresel gürültünün değerlendirilmesi ve yönetimi yönetmeliği hâlâ geçerli mi?

Değildir. 2010 tarihli bu yönetmelik, Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği m.21 ile yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükteki metin 30/11/2022 tarihli ve 32029 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği’dir.


Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre hukuki değerlendirme değişebilir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.