Şirketin Borcu Yüzünden Ortağın Evine Haciz Gelir mi?
Şirket borcu eve haciz getirir mi sorusunda “ev” kelimesi iki ayrı şeyi anlatır: tapuda adınıza kayıtlı konut ve içinde oturduğunuz evdeki eşyalar. İkisi farklı kurallara bağlıdır. Konutunuza haciz şerhi düşülebilmesi için borcun şirketten size geçmiş olması gerekir; limited ya da anonim şirketin banka, tedarikçi veya kira borcunda bu kural olarak olmaz, şirketin vergi ve SGK prim borcunda ise şirketten tahsil edilemeyen kısım için olabilir. Evdeki eşyaya haciz gelmesi için ise borcun size geçmesi bile gerekmez: şirketin ticaret sicilindeki adresi evinizse, şirket hakkındaki takipte haciz memuru doğrudan kapınıza gelir.
Bu yüzden aynı soruya üç ayrı bilgiyle cevap verilir: şirketin türü, sizin şirketteki sıfatınız (yalnız ortak mı, müdür ya da yönetim kurulu üyesi mi) ve borcun kime ait olduğu. Kişisel sorumluluk doğsa bile ev tamamen savunmasız değildir; İcra ve İflas Kanunu ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, borçlunun haline münasip evini ve ev eşyasının önemli bir kısmını haczedilemez sayar.
Bir bakışta
- Kısa cevap: Limited ve anonim şirkette yalnız ortak olmanız, şirketin özel borcu için evinize haciz gelmesine yol açmaz. Vergi ve SGK borcunda limited şirket ortağı, şirketten alınamayan kısımdan hissesi oranında sorumludur; müdür ve yönetim kurulu üyesi için bu sınır yoktur.
- Ne yapmalı: Haciz tutanağında hangi borçlu adına ve hangi sıfatla işlem yapıldığına bakın. Eşya size ya da ailenize aitse yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunun; konut haczinde haline münasip ev itirazını ilgili yargı yerine taşıyın.
- Dikkat: Şirketin sicil adresi evinizse eşyanın şirkete ait olduğu kabul edilir ve aksini siz ispat edersiniz. Evinizi şirketin kredisi için ipotek verdiyseniz haline münasip ev korumasından kural olarak yararlanamazsınız.
Şirket Borcu Eve Haciz Getirir mi? Cevap Üç Soruya Bağlı
Şirket borcu eve haciz getirip getirmeyeceği, şirket türü ile sizin sıfatınızın ve borcun türünün birlikte okunmasıyla anlaşılır. Aşağıdaki tablo bu üç bilgiyi bir araya getirir. Tablodaki “evet” cevapları da kayıtsız şartsız değildir; konutunuz haline münasip evse ya da eşyalar haczedilemez eşya kapsamındaysa haciz yine sınırlanır.
| Durum | Şirketin özel borcu (banka, tedarikçi, kira, işçi) | Şirketin vergi ve SGK prim borcu |
|---|---|---|
| Limited şirkette yalnız ortak | Gelmez; ortak şirket borcundan sorumlu değildir (TTK m.573/2) | Şirketten alınamayan kısım için hisse oranında gelebilir (6183 m.35) |
| Limited veya anonim şirkette müdür, yönetim kurulu üyesi | Kural olarak gelmez; haksız fiil ve kendi imzanız ayrık | Şirketten alınamayan alacak için hisseyle sınırlı olmadan gelebilir (6183 mükerrer m.35, 5510 m.88) |
| Anonim şirkette yalnız pay sahibi | Gelmez (TTK m.329/1) | Yalnız pay sahibi olmak sorumluluk doğurmaz |
| Kollektif şirket ortağı | Şirket hakkındaki takip sonuçsuz kalırsa bütün malvarlığıyla gelir (TTK m.236-237) | Şirketten alınamazsa gelir |
| Şahıs işletmesi (“şahıs şirketi”) sahibi | Borçlu doğrudan sizsiniz; gelir | Borçlu doğrudan sizsiniz; gelir |
| Şirketin sicil adresi sizin eviniz | Şirket hakkındaki takipte haciz memuru eve gelir; eşya için istihkak yoluna gidilir | Tahsil dairesi de şirketin adresinde haciz yapar; istihkak iddiası 6183 m.66’ya göre ileri sürülür |
Tabloda ayrı bir satır olarak yer alan son durum, ortakların en sık gözden kaçırdığı durumdur. Evinize haciz gelmesi her zaman borcun size geçtiği anlamına gelmez; şirketin adresi evinizse haciz şirket adına yapılır ama evinizdeki eşyaya uygulanır.
Ortak Olmanız Tek Başına Evinize Haciz Getirmez
Limited şirkette ortakların şirketin özel borçları için evine haciz gelmez. Türk Ticaret Kanunu‘nun 573. maddesinin ikinci fıkrası bunu açıkça söyler: “Ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler.” Anonim şirket için 329. madde aynı sonucu verir; şirket borçlarından yalnız kendi malvarlığıyla sorumludur.
Şirketin bankaya, tedarikçiye ya da ev sahibine olan borcu için alacaklının takip yapacağı kişi şirkettir. Alacaklı ortağın adını takip talebine yazsa bile bu, ortağı borçlu yapmaz. Ortağın şirkete karşı ödemediği bir sermaye borcu ya da sözleşmede yazılı bir ek ödeme yükümlülüğü varsa bu borç şirkete karşıdır ve ayrıca ele alınır.
Kefil, avalist veya ciranta olduysanız durum değişir
Kuralın en önemli istisnası sizin kendi imzanızdır. Şirketin kredisine kefil olduysanız, şirket çekine ya da senedine aval verdiyseniz veya senedi ciro ettiyseniz, alacaklı size ortak olarak değil, imzanızdan doğan kişisel borç nedeniyle gelir. Bu durumda takip doğrudan sizin adınıza başlar ve evinize, haline münasip ev koruması saklı kalmak üzere, haciz uygulanabilir. Hisseyi devretmeniz de bu imzayı ortadan kaldırmaz; kefaletin hangi koşullarda sona erdiğini hisse devreden ortağın sorumluluğu yazımızda ayrıntılı anlattık.
Kamu Borcunda Ortağın Evine Haciz Ne Zaman Gelir?
Şirketin vergi ve SGK prim borcunda kural tersine döner. 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesine göre “Limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar”. 5510 sayılı Kanun’un 88. maddesi SGK prim alacaklarının tahsilinde de 6183 sayılı Kanun’un uygulanacağını öngördüğünden, limited şirket ortağı şirketin ödenmeyen primlerinden de hissesi oranında sorumlu tutulabilir.
Bu sorumluluk evinize haciz gelmeden önce üç aşamadan geçer:
- Şirket aşaması: Alacak önce şirketten istenir. Şirketin malvarlığından tahsil edilemediği ya da edilemeyeceği anlaşılmadan ortağa gidilemez.
- Ödeme emri aşaması: Adınıza ortak sıfatıyla ödeme emri düzenlenir. Ödeme emrine karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilirsiniz; SGK alacağında yetkili yer iş mahkemesidir.
- Haciz aşaması: Ödeme emri kesinleştikten sonra taşınmazınıza, aracınıza ve banka hesaplarınıza haciz uygulanabilir.
Danıştay 7. ve 9. Daireleri, bir limited şirketin 2011 yılı vergileri için ortak sıfatıyla taşınmaza ve banka hesaplarına uygulanan haciz dosyasında, bölge idare mahkemesinin kararını bozmuştur. Kararda haczin koşullarının, ortaklık dönemi ile hisse oranının, borcun usulüne uygun kesinleşip kesinleşmediğinin, zamanaşımının ve davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü haline münasip evinin haczedilip haczedilmediğinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir (E.2023/3520 K.2025/4374, 18.12.2025).
Ödeme emrine dava açmadıysanız haczi yine de tartışabilir misiniz?
Tartışabilirsiniz. Danıştay 9. Dairesi, ödeme emrine dava açılmadığı için haczi hukuka uygun bulan bölge idare mahkemesi kararını bozmuş ve ortak ile kanuni temsilci sıfatıyla sorumluluk koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin haciz aşamasında da incelenebileceğini belirtmiştir (E.2023/3906 K.2025/1989, 13.05.2025). Aynı dairenin %57,5 hisseli bir ortağa ilişkin kararında da şirket hakkında mal varlığı araştırmasının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve borçların ortaklık dönemine düşüp düşmediği incelenmeden verilen ret kararı bozulmuştur (E.2022/2007 K.2024/7701, 18.12.2024).
Müdür veya yönetim kurulu üyesiyseniz sınır hisse oranı değildir
Şirketi temsile yetkili olanların sorumluluğu ayrı bir maddeye dayanır. 6183 sayılı Kanun’un mükerrer 35. maddesine göre tüzel kişilerin malvarlığından tahsil edilemeyen amme alacakları “kanuni temsilcilerin … şahsi mal varlıklarından” tahsil edilir. Bu sorumluluk hisse oranıyla sınırlı değildir; ortak olmayan müdür de kapsamdadır. SGK alacağında 5510 sayılı Kanun’un 88. maddesi üst düzey yönetici ve yetkilileri işverenle birlikte müteselsil sorumlu tutar. Ayrıntılar için şirketin vergi borcundan müdürün sorumluluğu ve şirketin SGK borcundan kimin sorumlu olduğu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Anonim şirket hissedarının evine haciz gelir mi?
Yalnız pay sahibiyseniz gelmez. 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesi yalnız limited şirket ortaklarını sayar. Anonim şirkette kamu borcu için kişisel sorumluluk, yönetim kurulu üyeliği gibi kanuni temsilcilik sıfatından doğar. Pay sahibi aynı zamanda yönetim kurulu üyesiyse evine haciz gelmesinin sebebi hissesi değil, bu görevidir.
Şirketin Adresi Evinizse Haciz Kapıya Gelir
Küçük ölçekli pek çok limited şirket, kuruluşta ortaklardan birinin ev adresini merkez adresi olarak gösterir. Bu tercih, şirket hakkındaki her takipte haciz memurunun o adrese gelmesi demektir. Bu haciz sizin adınıza değil, şirket adına yapılır; ama evinizdeki eşyaya uygulanır.
Haczedilen eşyanın kime ait sayılacağını İcra ve İflas Kanunu’nun 97/a maddesi belirler: “Bir taşınır malı elinde bulunduran kimse onun maliki sayılır. Borçlu ile üçüncü şahısların taşınır malı birlikte ellerinde bulundurmaları halinde dahi mal borçlu elinde addolunur.” Şirket o adreste kayıtlıysa ve siz de orada oturuyorsanız, eşyanın şirketle birlikte sizin elinizde bulunduğu kabul edilir ve karine şirket, dolayısıyla alacaklı lehine işler.
Yargıtay bu sonucu farklı dosyalarda tekrar etmiştir. Ödeme emrinin tebliğ edildiği adres aynı zamanda üçüncü kişinin adresiyse malların borçlu ile üçüncü kişinin birlikte elinde bulunduğu ve 97/a maddesinin ikinci cümlesine göre borçlu elinde sayılacağı belirtilmiştir (17. HD, E.2009/10591 K.2010/9700). Haczin şirketin ticaret sicilindeki adresinde ve şirket yetkilisinin huzurunda yapıldığı bir dosyada ise davacıların “bu adres aslında bizim ikametimiz” savunması ve sundukları faturalar, karinenin aksini ispata yeterli görülmemiş ve istihkak davasını kabul eden karar bozulmuştur (17. HD, E.2011/11893 K.2012/997, 02.02.2012).
Eşyanın size ait olduğunu nasıl ispat edersiniz?
Haciz sırasında eşyanın size ait olduğunu söylemeniz ve bunun haciz tutanağına yazılmasını istemeniz gerekir. İcra ve İflas Kanunu’nun 96. maddesine göre haczi öğrenen üçüncü kişi yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunmazsa, aynı takipte bu iddiayı ileri sürme hakkını kaybeder. Vergi dairesi ya da SGK haczinde 6183 sayılı Kanun’un 66. maddesi işler: tahsil dairesi iddianızı kabul etmez veya borçlu itiraz ederse size yedi gün içinde mahkemeye başvurmanız gerektiği bildirilir ve bu sürede dava açmazsanız iddianızdan vazgeçmiş sayılırsınız.
İstihkak davasında yük sizdedir. 97/a maddesi davacıdan malı nasıl edindiğini ve borçlunun elinde bulunmasını gerektiren sebepleri ispat etmesini ister. Yargıtay, birlikte oturulan konutta yapılan bir hacizde garanti belgeleri ile satıcı firma yazılarını ve soyut tanık beyanlarını yeterli görmemiştir (17. HD, E.2010/7717 K.2010/11394). Bu nedenle ev eşyasının faturalarını, kredi kartı ve banka ödeme kayıtlarını şahsınız adına saklamanız ileride işe yarar.
Evdeki eşya eşinize veya çocuğunuza aitse
Aynı madde birlikte oturulan yerler için ayrı bir karine kurar: “Birlikte oturulan yerlerdeki mallardan mahiyetleri itibariyle kadın, erkek ve çocuklara aidiyetleri açıkça anlaşılanlar veya örf ve adet, sanat, meslek veya meşgale icabı olanlar bunların farz olunur.” Eşinizin giysi ve kişisel eşyası ya da çocuk odasındaki eşya gibi niteliği gereği kime ait olduğu belli olan eşya bu karineyle korunur. Ailenin ortak kullandığı eşyada ise karinenin aksini eşinizin belgeyle ispat etmesi gerekir; eşin bu eşya için açacağı dava da istihkak davasıdır.
Şirket adresini evden taşımak işe yarar mı?
Takipten önce yapılan gerçek bir adres değişikliği, sonraki hacizlerde evinizi şirketin adresi olmaktan çıkarır. Takip başladıktan sonra yapılan ve gerçek bir taşınmaya dayanmayan adres değişikliği ise koruma sağlamaz. Yargıtay, takip ve haciz tarihine yakın adres değişikliklerini danışıklı bulan ve mahcuz malları borçlu şirkete ait sayan kararı onamıştır (17. HD, E.2010/3031 K.2010/8026).
Haciz Memuru Evde Neleri Alamaz?
Evinize haciz geldiğinde neyin alınabileceği, haczi yapanın icra dairesi mi yoksa vergi dairesi ya da SGK mı olduğuna göre değişir. İki kanunun listesi aynı değildir.
| Konu | İcra dairesi (İİK m.82) | Vergi dairesi ve SGK (6183 m.70) |
|---|---|---|
| Ev eşyası | Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası hariç, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşya ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyası | Borçlunun şahsı ve mesleği için gerekli elbise ve eşya, yatak takımları, “vazgeçilmesi kabil olmıyan mutfak takımı ve pek lüzumlu ev eşyası“ |
| Konut | Borçlunun haline münasip evi; değeri fazlaysa bedelinden haline münasip kısım borçluya bırakılarak satılır | Borçlunun haline münasip evi; değeri fazlaysa haline münasip bir yer alınabilecek miktar borçluya bırakılarak satılabilir |
| Meslek eşyası | Bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleği için gerekli eşya | Sanat ve mesleği için gerekli alet, edevat ve kitaplar |
| Yiyecek ve yakacak | Borçlu ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacağı | Borçlu ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacağı |
Fark ilk satırda görülür. İcra ve İflas Kanunu 2012’de 6352 sayılı Kanun’la değiştirilerek kıymetli şeyler dışındaki ev eşyasının tamamını haczedilemez saymıştır. 6183 sayılı Kanun’un 70. maddesi ise “pek lüzumlu” ölçüsünü korur. Bu nedenle vergi dairesi haczinde bir eşyanın “pek lüzumlu” sayılıp sayılmayacağı her eşya için ayrıca tartışılır; icra dairesi haczinde ise kıymetli şeyler dışındaki ev eşyası koruma altındadır.
Konutta haciz için icra mahkemesinin onayı gerekir
28.03.2023 tarihli 7445 sayılı Kanun’la İcra ve İflas Kanunu’na eklenen 79/a maddesine göre icra müdürü, haciz istenen yerin konut olduğunu tespit ederse bu yerde haciz yapılmasına karar verir ve kararı derhal icra mahkemesinin onayına sunar. Mahkeme en geç üç gün içinde dosya üzerinden inceleme yapar. Yer konutsa onaylar, değilse konutta haciz kararını kaldırır; bu kararlar kesindir. Haciz sırasında konut olmadığı kabul edilen yerin konut olduğu anlaşılır ve borçlu rıza göstermezse haciz durdurulur.
Bu güvencenin iki sınırı vardır. Madde ihtiyati haczi kapsamaz. Ayrıca 6183 sayılı Kanun’da bu onay mekanizmasına karşılık gelen bir hüküm yer almaz; vergi dairesi ve SGK hacizleri kendi kanunlarındaki usule göre yürür.
Haline Münasip Ev Kuralı Ortağın Tapudaki Evini Nasıl Korur?
Borç size geçmiş olsa bile içinde oturduğunuz ev, durumunuza uygun bir konutsa haczedilemez. Şirket borcu eve haciz şerhi olarak tapuya yansıdığında ilk incelenecek konu budur. İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesinin 12. bendi bunu “Borçlunun haline münasip evi” diye sayar; 6183 sayılı Kanun’un 70. maddesinin 11. bendi de vergi ve SGK alacakları için aynı korumayı tanır. Koruma mutlak değildir. Evin değeri haline münasip bir evin değerini aşıyorsa ev satılır ve bedelinden borçluya haline münasip bir konut alabileceği kadar para bırakılır.
Evin haline münasip olup olmadığı haciz tarihindeki sosyal durumunuza ve ailenizin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Yargıtay’a göre buradaki “aile” geniş anlamdadır ve borçluyla aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar; mahkeme bu kişilerle barınmak için gerekli konutun bedelini bilirkişiye tespit ettirmelidir (12. HD, E.2010/3918 K.2010/16066). Mahkemeler keşif yaptırır; evin oda sayısı, konumu, evde yaşayan kişi sayısı ve bölgedeki emsal konutların değeri raporla belirlenir.
Vergi dairesi araştırma yapmadan haciz koyarsa
Vergi mahkemeleri, şirket borcu için ortağın taşınmazına haciz konulduğu dosyalarda idarenin evin haline münasip olup olmadığını araştırıp araştırmadığına bakmaktadır. Araştırma yapılmadan uygulanan hacizlerin kaldırıldığı ve bölge idare mahkemelerinin bu kararlara karşı istinafı reddettiği dosyalarda, Danıştay idarenin temyiz istemini reddederek kararları onamıştır. Bu dosyalar arasında şirketten alınamayan alacak için taşınmaza konulan bir haciz (Danıştay 3. Daire, E.2020/2419 K.2022/4096, 27.10.2022), anonim şirketin bir dönem ortağının taşınmazına konulan haciz (E.2023/3198 K.2024/4916, 26.09.2024) ve anonim şirketin bir dönem ortağı ve kanuni temsilcisinin taşınmazına konulan haciz (E.2023/7063 K.2025/1083, 05.03.2025) vardır. Danıştay 9. Dairesi de ortak sıfatıyla takip edilen bir davacının dosyasında, idarenin haline münasip ev tespiti yapmadığı anlaşılan hacizle ilgili kararı onamıştır (E.2019/6281 K.2022/1843, 16.05.2022).
Anayasa Mahkemesi de aynı konuyu mülkiyet hakkı açısından incelemiştir. Bir limited şirketin %20 hissesini satın alan ve beş yıllığına müdür seçilen başvurucunun bağımsız bölümüne şirketin vergi borçları nedeniyle haciz konulmuştur. Başvurucunun haline münasip ev iddiası derece mahkemelerinde değerlendirilmemiştir. Mahkeme, hacze konu evin niteliğinin haczin koşullarını ve uygulanabilirliğini belirlediğini, Danıştay kararlarında haline münasip ev durumunun resen araştırılması gerektiğinin vurgulandığını belirtmiş ve mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir (Güven Bostan, B. No: 2016/4293, 01.07.2020, RG 06.08.2020/31205).
Prim borcu için konulan hacizde meskeniyet itirazı iş mahkemesinde görülür
SGK’nın şirketin prim borcu nedeniyle ortağın evine koyduğu hacizlere karşı meskeniyet itirazı iş mahkemesinde görülür. 5510 sayılı Kanun’un 88. maddesine göre 6183 sayılı Kanun’un uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir ve bu mahkemeye başvurulması takibi durdurmaz. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, limited şirketin hem ortağı hem müdürü olan davacının evine şirketin prim borçları nedeniyle konulan ve yıllar sonra satışa çıkarılan haczin, beş kişinin yaşadığı evin davacının haline münasip evi olduğu tespit edilerek kaldırılmasına ilişkin kararı onamıştır (E.2023/12903 K.2024/549, 24.01.2024).
Evinizi şirketin kredisi için ipotek verdiyseniz
Şirketin banka kredisine teminat olarak evinizi ipotek ettirdiyseniz, sonradan o ev için meskeniyet itirazı kural olarak dinlenmez. Yargıtay 12. Hukuk Dairesine göre borçlunun serbest iradesiyle kurduğu ipotek, daha sonra o yerle ilgili meskeniyet iddiasında bulunmasını engeller; mesken kredisi, esnaf kredisi ve zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmuş ipotekler ise engel değildir. Haciz tarihinde ipotekli borç ödenmişse şikâyet yeniden mümkündür. Aynı kararda, bir limited şirketin banka borçları için ipoteği veren kişi ölmüş, taşınmazdaki hisseleri mirasçılarına geçmiştir; Daire, ipoteği murisin kurduğunu, bu iradenin mirasçıları bağlamadığını belirterek meskeniyet şikâyetinin esastan incelenmesi gerektiğine karar vermiştir (E.2023/3931 K.2024/1237, 13.02.2024).
Bir limited şirketin kredileri için 2006’da üst sınır ipoteği verilmiş bir evde, SGK’nın dava dışı şirketin prim borcu için koyduğu haczin kaldırılması istenmiştir. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, evin 635.000 TL’den az olmamak üzere satılmasına ve bu tutarın davacıya ayrılmasına karar vermiştir. Bölge adliye mahkemesi ipoteğin zorunlu ipoteklerden olmadığını belirterek istinafı reddetmiş, Yargıtay da kararı onamıştır (10. HD, E.2025/1949 K.2025/8318, 15.05.2025).
Meskeniyet itirazını kim, nereye ve ne zaman yapar?
İcra dairesinin haczinde itiraz, haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla yapılır (İİK m.16). Yargıtay bu şikâyet hakkını taşınmazın maliki olan borçluya tanır; taşınmazın maliki olmayan takip tarafının şikâyeti reddedilir (12. HD, E.2024/586 K.2024/5009, 20.05.2024). Anayasa Mahkemesi ise aile konutu şerhi bulunan bir evde, borçlu olmayan eşin meskeniyet şikâyetinin aktif ehliyet yokluğu gerekçesiyle esasa girilmeden reddedilmesini aile hayatına saygı hakkının ihlali saymıştır (B. No: 2016/10454, 12.12.2019).
Vergi dairesinin haczinde önce haczi uygulayan vergi dairesine haczin kaldırılması için başvurulur; haciz işlemine karşı vergi mahkemesinde dava açma süresi 30 gündür. SGK haczinde yukarıda belirtildiği gibi iş mahkemesine başvurulur.
Kollektif Şirket ve Şahıs İşletmesinde Kural Tersine Döner
Sermaye şirketlerinde ortağı koruyan sınır, şahıs şirketlerinde yoktur. Türk Ticaret Kanunu’nun 211. maddesi kollektif şirketi “ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamış olan şirket” olarak tanımlar. 236. maddeye göre ortaklar şirketin borç ve taahhütlerinden “müteselsilen ve bütün malvarlığı ile” sorumludur.
Bu sorumluluğun bir sırası vardır. 237. maddeye göre birinci derecede şirket sorumludur; şirkete karşı yapılan takip sonuçsuz kalmış ya da şirket herhangi bir sebeple sona ermişse ortak aleyhine dava açılabilir ve takip yapılabilir. Aynı madde, ortağın kişisel mallarına ihtiyati haciz konulmasını engellemez. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemeleri arasındaki görüş ayrılığını gidererek bu koşulun bir takip şartı olduğunu, kamu düzenine ilişkin bulunduğunu ve şirket takibi sonuçsuz kalmadan ortağa yöneltilen takibe karşı şikâyetin süresiz olarak yapılabileceğini kabul etmiştir (E.2019/13326 K.2019/16907, 25.11.2019). Daire başka bir kararında, şirket adresinde haciz yapılamamasının tek başına takibin sonuçsuz kaldığını göstermediğini ve ortak hakkında ayrı bir takip yapılması gerekirken ortağın doğrudan şirket takibine dahil edilemeyeceğini belirtmiştir (E.2015/16637 K.2015/30907, 08.12.2015).
Şahıs şirketi borcu için eve haciz gelir mi?
Günlük dilde “şahıs şirketi” denilen yapı çoğu zaman bir şirket değil, gerçek kişiye ait ticari işletmedir. Bu işletmenin ayrı bir tüzel kişiliği yoktur; işletmenin borcu sahibinin kendi borcudur. Bu nedenle işletmeye ait vergi, SGK, banka ya da tedarikçi borcu için takip doğrudan işletme sahibi hakkında yapılır ve konutuna da haciz konulabilir. Bu durumda da haline münasip ev ve haczedilemeyen ev eşyası korumaları uygulanır.
Hisseyi Devrettikten Sonra Eve Haciz Gelebilir mi?
Kamu borcunda gelebilir. 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesine 2008’de eklenen fıkraya göre payını devreden ve devralan, devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden hisse oranında müteselsilen sorumludur. Ancak sorumluluk devirden önceki dönemle sınırlıdır. Danıştay 3. Dairesi, hisselerini devrettikten sonraki bir döneme ait tarhiyat nedeniyle eski ortağın taşınmazına konulan haczi kaldıran kararı onamıştır (E.2022/2563 K.2022/4364, 09.11.2022).
Özel borçlarda ise hisse devri sizi şirket borcundan değil, ancak imzanızın sona erip ermediğine göre korur. Devirden önce verdiğiniz kefalet ve avallerin akıbeti ayrı bir değerlendirme gerektirir.
Eve Haciz Geldiğinde Süreler Çok Kısadır
Evinize haciz geldiğinde kaybedilen hakların çoğu süre nedeniyle kaybedilir. Aşağıdaki tablo hangi durumda hangi süreye dikkat etmeniz gerektiğini gösterir.
| Durum | Ne yapılır | Süre | Nereye |
|---|---|---|---|
| İcra dairesi eşyanızı şirketin malı diye haczetti | İstihkak iddiası | Haczi öğrenmeden itibaren 7 gün (İİK m.96) | İcra dairesi, ardından icra mahkemesi |
| Vergi dairesi veya SGK eşyanızı haczetti | İstihkak iddiası ve dava | Bildirimden itibaren 7 gün (6183 m.66) | Tahsil dairesi, ardından mahkeme |
| İcra dairesi konutunuza haciz koydu | Meskeniyet şikâyeti | Öğrenmeden itibaren 7 gün (İİK m.16) | İcra mahkemesi |
| Vergi dairesi konutunuza haciz koydu | Haczin kaldırılması başvurusu ve dava | Dava süresi 30 gün | Vergi dairesi, vergi mahkemesi |
| SGK konutunuza haciz koydu | Haczin kaldırılması davası | Başvuru takibi durdurmaz | İş mahkemesi |
| Size ortak sıfatıyla vergi ödeme emri geldi | Ödeme emrine dava | Tebliğden itibaren 15 gün | Vergi mahkemesi |
| Kollektif şirket takibi bitmeden size takip başlatıldı | Şikâyet | Süresiz (12. HD 2019/16907) | İcra mahkemesi |
Haciz tutanağının bir örneğini mutlaka alın. Tutanakta takibin hangi borçlu adına yapıldığı, haczin hangi adreste yapıldığı ve istihkak beyanınızın yazılıp yazılmadığı görünür; sonraki her başvuruda ilk istenecek belge budur.
Şirket Borcu Eve Haciz Dosyalarında Verilen Kararlar
Aşağıdaki kararlar, şirket borcu eve haciz olarak döndüğünde mahkemelerin hangi soruları sorduğunu gösterir: borç kime ait, haciz hangi sıfatla yapıldı, ev haline münasip mi ve ev daha önce teminat gösterildi mi.
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| AYM, Güven Bostan, B. No: 2016/4293, 01.07.2020 | Ltd. ortak ve müdürün bağımsız bölümüne şirketin vergi borcu için haciz | Haline münasip ev iddiası incelenmediği için mülkiyet hakkı ihlali |
| Danıştay 7. D., E.2023/3520 K.2025/4374 | Ortak sıfatıyla taşınmaz ve hesap haczi | Hisse oranı, kesinleşme, zamanaşımı ve haline münasip ev incelenmeli; bozma |
| Danıştay 9. D., E.2023/3906 K.2025/1989 | Ödeme emrine dava açılmamış ortak | Sorumluluk koşulları haciz aşamasında da incelenir; bozma |
| Danıştay 3. D., E.2023/3198 K.2024/4916 | AŞ’nin bir dönem ortağının taşınmazı | Araştırmasız haczi kaldıran karar onandı |
| Danıştay 3. D., E.2022/2563 K.2022/4364 | Hisse devrinden sonraki döneme ait borç | Haczi kaldıran karar onandı |
| Yargıtay 10. HD, E.2023/12903 K.2024/549 | Ltd. ortak ve müdürün evine SGK haczi | Haline münasip ev, haciz kaldırıldı; onama |
| Yargıtay 10. HD, E.2025/1949 K.2025/8318 | Şirket kredisi için ipotekli eve SGK haczi | İpotek zorunlu değil; 635.000 TL ayrılarak satış; onama |
| Yargıtay 12. HD, E.2023/3931 K.2024/1237 | Şirket kredisi için muris ipoteği | İpotek mirasçıları bağlamaz, meskeniyet incelenmeli; bozma |
| Yargıtay 12. HD, E.2019/13326 K.2019/16907 | Kollektif şirket ortağına erken takip | Süresiz şikâyet; uyuşmazlık giderildi |
| Yargıtay 17. HD, E.2011/11893 K.2012/997 | Şirketin sicil adresinde haciz | “Adres aslında evimiz” savunması ve faturalar yetersiz; bozma |
Haciz Tutanağını ve Tapu Kaydını Birlikte İnceleyin
Evinize gelen haczin sizi gerçekten bağlayıp bağlamadığı, tutanaktaki borçlunun adından, şirketteki sıfatınızdan ve evin tapu ile ipotek durumundan anlaşılır. Haciz tutanağı, adınıza gelmiş bir ödeme emri, ticaret sicili gazetesindeki ortaklık ve müdürlük kayıtları ile tapu kaydı birlikte incelendiğinde hangi yolun açık olduğu netleşir. İstihkak ve meskeniyet itirazlarındaki yedi günlük süreler kısa olduğundan, bu belgelerle icra hukuku avukatı sayfamızdaki bilgilere göz atabilir ya da iletişim sayfamızdan bizimle görüşme planlayabilirsiniz. Haczedilen eşyanın size ait olduğunu ispat sürecini istihkak davası yazımızda, şirketin vergi borcunda ortağın sorumluluğunu ise limited şirket ortağının vergi borcundan sorumluluğu yazımızda ayrıca ele aldık.
Sık Sorulan Sorular
Şirket borcundan dolayı eve haciz gelir mi?
Limited veya anonim şirkette yalnız ortaksanız, şirketin özel borcu için evinize haciz gelmez. Şirketin vergi ve SGK prim borcunda ise şirketten tahsil edilemeyen kısım için limited şirket ortağına hissesi oranında, müdür ve yönetim kurulu üyesine hisseyle sınırlı olmadan gidilebilir. Şirketin adresi evinizse, şirket hakkındaki takipte de haciz memuru evinize gelir.
Şirket borcundan dolayı eve icra gelir mi?
Şirket hakkında başlatılan icra takibinde haciz, şirketin adresinde yapılır. Bu adres sizin evinizse haciz memuru evinize gelir ve eşyanın şirkete ait olduğu kabul edilir. Eşya size aitse haczi öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunmanız gerekir.
Şirketin vergi borcu için ortağın evine haciz gelir mi?
Şirketten tahsil edilemeyen vergi borcu için ortağa ödeme emri gönderilir ve kesinleşirse taşınmazına haciz uygulanabilir. Ev haline münasip evse 6183 sayılı Kanun’un 70. maddesine göre haczedilemez; değeri fazlaysa haline münasip bir yer alınacak kadar bedel bırakılarak satılabilir.
Şirketin prim borcu yüzünden ortağın evine haciz gelir mi?
Gelebilir. Limited şirket ortağı ödenmeyen primlerden hissesi oranında, müdür ise hisseyle sınırlı olmadan sorumlu tutulabilir. Bu hacze karşı haline münasip ev itirazı iş mahkemesinde ileri sürülür.
Banka borcundan dolayı ortağın evine haciz gelir mi?
Şirketin banka kredisi için yalnız ortak olmanız yetmez. Krediye kefil olduysanız ya da evinizi ipotek verdiyseniz durum değişir: kefalette takip size yapılır, ipotekte ise banka evi ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla satışa çıkarabilir ve serbest iradeyle verilen ipotekte meskeniyet itirazı kural olarak dinlenmez.
Şirket adresi ev adresi olursa ne olur?
Şirket hakkındaki her takipte haciz o adreste yapılır. Evdeki eşyanın şirketle birlikte sizin elinizde bulunduğu kabul edilir ve İİK 97/a maddesindeki karine alacaklı lehine işler. Eşyanın size ait olduğunu fatura ve ödeme kayıtlarıyla siz ispat edersiniz.
Evdeki eşyalar eşime aitse haczedilir mi?
Mahiyeti itibarıyla eşinize ait olduğu açıkça anlaşılan eşya, ona ait sayılır. Ailenin ortak kullandığı eşyada ise eşinizin aidiyeti belgeyle ispat etmesi ve yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunması gerekir.
Tek evime haciz konulabilir mi?
Haciz şerhi konulabilir, ama ev haline münasip evse satılamaz. Evin değeri haline münasip bir evin değerini aşıyorsa satılır ve bedelinden size uygun bir konut alabileceğiniz kadar para bırakılır.
Konutta haciz için mahkeme kararı gerekir mi?
İcra dairesinin konutta yapacağı haciz için icra müdürünün kararı ve icra mahkemesinin onayı gerekir (İİK m.79/a). Bu kural ihtiyati hacizde uygulanmaz; 6183 sayılı Kanun’da da karşılığı yoktur.
Anonim şirket ortağının evine haciz gelir mi?
Yalnız pay sahibiyseniz gelmez. Anonim şirket borçlarından yalnız kendi malvarlığıyla sorumludur. Yönetim kurulu üyesiyseniz kamu borcu için kanuni temsilci sıfatıyla sorumluluk doğabilir.
Şahıs şirketi borcu için eve haciz gelir mi?
Gerçek kişiye ait ticari işletmenin ayrı bir kişiliği yoktur; işletmenin borcu sahibinin borcudur. Bu nedenle haciz doğrudan sahibine yapılır ve konutuna da uygulanabilir. Haline münasip ev ve ev eşyası korumaları yine geçerlidir.
Kollektif şirket ortağına hemen takip yapılabilir mi?
Yapılamaz. Önce şirkete karşı takip yapılmalı ve bu takip sonuçsuz kalmalı ya da şirket sona ermelidir. Bu koşul gerçekleşmeden başlatılan takibe karşı süre sınırı olmaksızın şikâyet yoluna gidilebilir.
Not: Bu yazıdaki bilgiler, somut bir haciz dosyası incelenmeden hukuki görüş olarak kullanılmamalıdır. Şirket türü, sicil kayıtları, borcun dönemi, ipotek durumu ve tutanak içeriği sonucu değiştirir. Yazı, Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki İcra ve İflas Kanunu, 6183 sayılı Kanun, Türk Ticaret Kanunu, 5510 sayılı Kanun ile Danıştay, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararlarına dayanan genel bilgilendirme niteliğindedir.