Araç Mahrumiyet Bedeli Yargıtay Kararı

Araç mahrumiyet bedeli Yargıtay kararı arayan kişinin bilmesi gereken ilk şey şudur: Yargıtay, kazadan sonra aracını kullanamayan kişinin bu zararını, araç kiralamamış ve fatura sunamamış olsa bile tazmin ettiriyor. Bedel, aracın serviste fiilen kaldığı güne göre değil, hasarın onarımı için gereken makul süreye göre hesaplanır; muhatap da karşı tarafın trafik sigortası değil, kusurlu sürücü ile aracın işletenidir.

Bu yazıda Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2025-2026 kararları başta olmak üzere, Hukuk Genel Kurulu ve kapatılan 17. Hukuk Dairesinin yerleşik kararları künyeleriyle bir arada ele alınıyor. Her kararın hangi soruyu çözdüğü, sonucunun bozma mı onama mı olduğu ve sizin dosyanızda hangi itirazı karşıladığı ayrı ayrı gösteriliyor.

Araç Mahrumiyet Bedeli Yargıtay Kararı: Değişmeyen Beş İlke

Yargıtay’ın araç mahrumiyeti konusundaki kararları yüzlerce dosyaya dağılmış olsa da okunan kararlarda aynı beş ilke tekrar tekrar karşımıza çıkıyor. 16 Ekim 2026 itibarıyla karar arama sisteminde “araç mahrumiyet bedeli” ifadesiyle yapılan aramada 371, “ikame araç bedeli” ifadesiyle yapılan aramada 493 karar listeleniyor; bu yazı için 2021 sonrası kararların ve makul süreyi doğrudan tartışan eski kararların tam metinleri tek tek okundu.

Birinci ilke, zararın varlığıdır. Kısmen hasar gören bir aracın kullanılamamasından doğan zarar, sorumlu kişiden istenebilir. 4. Hukuk Dairesi bunu 2022 tarihli bir kanun yararına bozma kararında “aracın ticari olması gerekmeyip sırf kullanımdan mahrum kalmak da giderilmesi gereken zararlar arasındadır” cümlesiyle söyledi.

İkinci ilke, ispattır. Araç kiralandığını gösteren fatura veya taksi fişi sunulamaması talebi reddettirmez. Türk Borçlar Kanunu‘nun 50. maddesinin ikinci fıkrası, zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkime, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri dikkate alarak hakkaniyete uygun bir tutar belirleme yetkisi verir.

Üçüncü ilke, süredir. Esas alınan süre aracın serviste kaldığı gün sayısı değil, hasarın niteliğine göre onarım için gereken makul süredir; pert araçta ise emsal bir aracın satın alınması için gereken süredir. Bu süre özel ve teknik bilgi gerektirdiği için bilirkişi raporuyla belirlenir.

Dördüncü ilke, hesaptır. Mahrumiyet bedeli, makul süre boyunca aynı nitelikteki bir aracın kira bedeli esas alınarak bulunur; davacının kaza olmasa da kendi aracı için yapacağı yakıt ve benzeri zorunlu giderler bu tutardan düşülür.

Beşinci ilke, muhataptır. Araç mahrumiyeti dolaylı zarar sayılır ve zorunlu trafik sigortasının teminatı dışında kalır. Bedel, kazaya kusuruyla sebep olan sürücüden ve aracın işleteninden istenir.

Yargıtay’a Göre Araç Mahrumiyet Bedeli Hangi Zararı Karşılar?

Araç mahrumiyet bedeli, hasar gören aracın onarım süresince kullanılamamasından doğan zararı karşılar. Hasar bedeli aracın kendisindeki eksilmeyi, değer kaybı ise onarımdan sonra aracın ikinci el piyasa değerindeki düşüşü karşılar; mahrumiyet bedeli ise bu ikisinden ayrı, üçüncü bir kalemdir. Yargıtay da üç kalemin ayrı ayrı hesaplanmasını ve hükümde ayrı ayrı gösterilmesini istiyor.

Hukuki dayanak Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesidir: kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. “Kanunda araç mahrumiyet bedeli diye bir kalem yok” savunması bu yüzden sonuç vermez. Zararın adının kanunda geçmesi aranmaz; kanunda geçen tek karşılığı, Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. maddesinin (k) bendindeki “kira mahrumiyeti” ifadesidir ve o bent de bu zararın varlığını değil, trafik sigortasının kapsamı dışında kaldığını düzenler.

Aracın ticari olması şart değil

Bazı ilk derece mahkemeleri, mahrumiyet bedelini yalnız taksi, kamyon veya servis aracı gibi kazanç getiren araçlara tanıyordu. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 29.09.2022 tarihli, E.2021/26464, K.2022/11237 sayılı kararında bu yaklaşımı kanun yararına bozdu. Yerel mahkeme, aracın ticari taksi olmadığı gerekçesiyle talebi reddetmişti. Daire, davacının aracını onarım süresince kullanamadığını, kendisine araç da temin edilmediğini tespit ederek zararın oluştuğunun kabulü gerektiğini söyledi ve bozma kararının Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere Adalet Bakanlığına gönderilmesine karar verdi.

Aynı karar, hususi araçta zararın nasıl ölçüleceğini de tarif ediyor: davacının ne iş yaptığı belirlenmeli, evi ile işyeri arasındaki uzaklık dikkate alınmalı, aracıyla gidip gelseydi yapacağı yakıt gibi zorunlu giderler zarardan indirilmelidir. Bu konuda delil sunulamazsa mahkeme Türk Borçlar Kanunu’nun 50. maddesinin ikinci fıkrasına göre hakkaniyete uygun bir bedel belirler.

Kazanç kaybı ile karıştırılmaması gereken fark

Ticari araçta zarar kira bedeli yerine, aracın çalışamadığı günlerde elde edilemeyen net kazanç üzerinden hesaplanır. Bu kalem uygulamada kazanç kaybı veya kâr mahrumiyeti olarak adlandırılır. İkisi aynı günler için birlikte istenemez; aynı zararı iki kez tazmin ettirmek anlamına gelir. 17. Hukuk Dairesi bir taşımacılık dosyasında, hem kazanç kaybına hem de aynı dönemdeki taşıma bedeline birlikte hükmedilmesini mükerrer tazminata yol açtığı gerekçesiyle bozmuş; ikame araç bedeline hükmedildiğinde ayrıca kazanç kaybı doğup doğmayacağının bilirkişiyle araştırılmasını istemiştir (01.02.2018, E.2016/18796, K.2018/504). Ticari araçta hangi yöntemin uygulanacağı aşağıda ayrı bölümde anlatılıyor.

Kiralama Faturası Olmadan da Hükmedilir: 2022 Kanun Yararına Bozmaları

Araç mahrumiyet bedeli Yargıtay kararları içinde uygulama açısından öne çıkan iki karar, 4. Hukuk Dairesinin aynı gün, 29.09.2022’de verdiği iki kanun yararına bozma kararıdır. İkisinde de ilk derece mahkemesi, davacının araç kiraladığını belgeleyemediği gerekçesiyle talebi reddetmişti.

E.2021/26777, K.2022/11236 sayılı kararda Denizli’deki bir asliye hukuk mahkemesi hasar bedelini kabul etmiş, ama “ikame araç kiralandığına dair belge sunulamadığı” gerekçesiyle mahrumiyet bedelini reddetmişti. Daire, kiralama belgesi sunulmasa da hâkimin Türk Borçlar Kanunu’nun 50/2. maddesiyle zararı belirleyebileceğini, makul tamir süresinin ve bu süre için ödenmesi gereken ikame araç bedelinin bilirkişiyle saptanması gerektiğini söyledi.

Aynı yöne giden bir başka karar 4. Hukuk Dairesinin 14.11.2022 tarihli, E.2022/12979, K.2022/14487 sayılı bozma kararıdır. Bilirkişi aracın 11 günde onarılabileceğini ve günlük kira bedelinin 106,50 TL olduğunu hesaplamış, mahkeme ise davacının araç kiraladığına veya taksi harcaması yaptığına dair delil sunmadığı gerekçesiyle talebi reddetmişti. Daire, aracın onarımı mümkün ve ekonomikse makul tamir süresinin belirlenip mahrumiyet bedeline hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararı davacı yararına bozdu.

Fatura sunmak her zaman talebi kazandırmaz

Belge şart olmadığı gibi, belge sunmak da tek başına yeterli değildir. 4. Hukuk Dairesinin 30.11.2023 tarihli, E.2023/7255, K.2023/12877 sayılı kararında sigortalı 14.160,00 TL’lik gerçek bir araç kiralama faturası sundu; talep yine reddedildi ve karar onandı. Dava kasko sigortacısına karşı açılmıştı ve poliçedeki ikame araç klozu “vaka başına azami 7 gün, araç başına yılda iki kez” ile sınırlıydı; sigortacı bu hizmeti fiilen sağlamıştı. Belirleyici olan belge değil, talebin kime ve hangi hukuki sebebe dayanarak yöneltildiğidir.

Makul Onarım Süresi: Yargıtay Servisteki Günü Değil Gerekli Süreyi Sayıyor

Gün sayısı, mahrumiyet bedeli davalarının merkezindeki sorudur. Yargıtay’ın tutumu nettir: aracın serviste beklediği süre değil, hasarın onarılması için objektif olarak gereken süre esas alınır. Servisin iş yoğunluğu, parça siparişinin gecikmesi veya aracın sahibinin servise geç götürmesi bu süreyi kendiliğinden uzatmaz.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 23.06.2016 tarihli, E.2015/18869, K.2016/7691 sayılı kararında mahkeme, aracın serviste 48 gün kaldığını esas alarak hesap yapmıştı. Daire, bilirkişice makul tamir süresi belirlenip bu süre için zarara hükmedilmesi gerektiğini, 48 günlük servis süresinin esas alınmasının doğru olmadığını belirterek kararı bozdu.

Süreyi hâkim değil bilirkişi belirler

Makul sürenin nasıl tespit edileceği de Yargıtay kararlarıyla şekillenmiştir. 17. Hukuk Dairesinin 04.04.2016 tarihli, E.2015/18700, K.2016/4193 sayılı kararında mahkeme makul tamir süresini kendisi bir hafta olarak takdir etmişti. Daire, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266. maddesine dayanarak hasarın niteliğine göre makul onarım süresinin belirlenmesinin özel ve teknik bilgi gerektirdiğini, bu yüzden bilirkişiden ayrıntılı, gerekçeli ve denetlenebilir rapor alınması gerektiğini söyledi.

Bilirkişi raporunda aracın markası, modeli, yaşı, hasarın yeri ve büyüklüğü, değişen parçalar ve parça tedarik süresi tartışılmalıdır. Rapor yalnızca “servis kayıtlarına göre araç 20 gün serviste kalmıştır” diyorsa denetime elverişli sayılmaz ve itiraz edilebilir. Raporun nasıl denetleneceğini araç mahrumiyet bedeli bilirkişi raporuna itiraz yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Kasko ikame aracı verdiyse süre nasıl bölünür?

Aynı 2016 kararının olayında aracın onarımı 20 gün sürmüş, davacının kasko sigortacısı bunun 7 gününde ikame araç sağlamıştı. Davacı kalan 13 gün için mahrumiyet bedeli istedi. Kararın öğrettiği şey şudur: ikame araç kullanılan günler için ayrıca mahrumiyet bedeli istenemez, ama ikame aracın verilmediği günler makul süre içinde kalıyorsa o günler için talep devam eder. Makul sürenin kaç gün olduğu ise yine bilirkişiyle belirlenir.

Hesaplama: Makul Süre, Emsal Kira ve Düşülen Giderler

Hesap yöntemini tarif eden en güncel araç mahrumiyet bedeli Yargıtay kararı, 4. Hukuk Dairesinin 22.10.2025 tarihli, E.2025/8637, K.2025/14493 sayılı kanun yararına bozma kararında tek cümlede yer alıyor: araç mahrumiyet zararı, aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra hesaplanır. Bu çarpımdan, davacının kaza olmasa da kendi aracına yapacağı zorunlu giderler düşülür. Sonuç, karşı tarafın kusur oranıyla sınırlıdır.

Hesap unsuru	Yargıtay’ın ölçütü	Dayanak karar
Gün sayısı	Servisteki gün değil, hasara göre makul onarım süresi	17. HD E.2015/18869 K.2016/7691
Süreyi kim belirler	Hâkim değil, teknik bilirkişi	17. HD E.2015/18700 K.2016/4193
Günlük bedel	Aynı nitelikte emsal aracın kira bedeli	4. HD E.2025/8637 K.2025/14493
İndirim	Kaza olmasa da yapılacak yakıt gibi zorunlu giderler	17. HD E.2014/25037 K.2017/5706
Delil yoksa	Hâkim TBK 50/2 ile hakkaniyete uygun bedel belirler	4. HD E.2021/26464 K.2022/11237
Pert araçta süre	Emsal yeni aracın satın alınması için gereken süre	17. HD E.2020/1733 K.2021/1009

Toplu taşıma ücreti üzerinden hesap kabul edilmedi

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 22.05.2017 tarihli, E.2014/25037, K.2017/5706 sayılı kararında bilirkişi, davacının taksi fişi sunmadığını belirterek işe gidiş gelişini toplu taşıma ile yaptığını varsaymış ve zararı tek biniş otobüs ücreti üzerinden hesaplamıştı. Daire bu yöntemi doğru bulmadı: makul onarım süresi içinde emsal nitelikteki bir aracın kira bedeli esas alınmalı, davacının kaza olmasa da yapacağı yakıt gibi zorunlu giderler indirildikten sonra mahrumiyet bedeli belirlenmeliydi.

Bu karar, hususi araç sahibinin zararının “otobüse binebilirdi” gerekçesiyle küçültülemeyeceğini gösteriyor. Ancak indirim kuralı da ciddiye alınmalıdır; bilirkişi raporunda yakıt ve benzeri giderlerin düşülmemesi davalı tarafın başvurabileceği yerinde bir itirazdır. Rakamı kendi aracınız için önceden görmek isterseniz araç mahrumiyet bedeli hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz; araç yalnız bir ön tahmin verir, mahkemedeki tutarı bilirkişi raporu belirler.

Kusur oranı tutarı nasıl etkiler?

Mahrumiyet bedeli, karşı tarafın kusuru oranında istenebilir. Kazada yüzde 25 kusurlu bulunan bir sürücü, hesaplanan bedelin yüzde 75’ini karşı taraftan alabilir; tamamen kusurlu olan sürücü ise hiçbir şey isteyemez. Kusur oranı kaza tespit tutanağından değil, gerekiyorsa ayrıca alınan kusur raporundan belirlenir.

Araç Mahrumiyet Bedeli Kimden İstenir? Sigorta Kararları

Araç mahrumiyet bedeli, kazaya sebep olan aracın sürücüsünden ve işleteninden istenir. Sürücünün sorumluluğu Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesine, işletenin sorumluluğu Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesine dayanır. İncelenen kararlarda bu kalem, sürücü ve işletenden birlikte (müştereken ve müteselsilen) tahsil edilebiliyor.

Trafik sigortası bu bedeli ödemez

Zorunlu trafik sigortacısının araç mahrumiyet bedelinden sorumlu olmadığı Yargıtay’ın yerleşik bir çizgisidir. Karayolları Trafik Kanunu‘nun 92. maddesinin (k) bendi, 2021’de 7327 sayılı Kanunla eklenerek “gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararları” zorunlu sigortanın kapsamı dışında saydı. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.6/k maddesi de aynı yöndedir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 13.09.2017 tarihli, E.2016/14584, K.2017/7713 sayılı kararı gerekçeyi açıkça yazar: aracın değer kaybı teminat kapsamında kalırken, malikin zararı olan kazanç kaybı ve ikame araç gideri teminat dışındadır; ikame araç giderinin sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesi doğru değildir. Aynı Daire 09.12.2019 tarihli, E.2017/5583, K.2019/11651 sayılı kararında, Genel Şartların A.6-k maddesi gereğince dolaylı zarar niteliğindeki ikame araç kira bedelinden trafik sigortacısının sorumlu olmadığını belirterek hükmü bozdu. 21.12.2020 tarihli, E.2019/4815, K.2020/8743 sayılı kararda ise aynı dosyada trafik sigortacısının bu bedelden sorumlu tutulmaması gerektiği gerekçesiyle daha önce bozma yapıldığı, mahkemenin bozmaya uyarak bedeli diğer davalıya yüklediği görülüyor. 4. Hukuk Dairesinin 2022 tarihli kanun yararına bozma kararı da “araç mahrumiyetine ilişkin zarar dolaylı zarar olup trafik sigortasının teminatı dışında kalmaktadır” cümlesini tekrarladı.

Pratik sonucu şudur: Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesindeki dava öncesi başvuru zorunluluğu yalnız zorunlu sigortanın “sınırları içinde” geçerlidir. Mahrumiyet bedeli bu sınırın dışında kaldığı için sigortacıya başvurup cevap beklemek gerekmez; bu bekleme süresi zamanaşımını da kendiliğinden durdurmaz. Süre, kusurlu sürücü ve işletene karşı ayrıca takip edilmelidir. Sigortanın bu kalemi neden karşılamadığını ayrıntılı olarak sigorta araç mahrumiyet bedelini karşılar mı yazımızda ele aldık.

İMM poliçesi: 2026 tarihli oy çokluğu kararı

İhtiyari mali sorumluluk (İMM) poliçesinin bu kalemi karşılayıp karşılamadığı yakın zamana kadar tartışmalıydı. 4. Hukuk Dairesi 20.04.2026 tarihli, E.2025/3559, K.2026/4465 sayılı kararında, araç mahrumiyetinin İMM teminatı kapsamında olmadığı gerekçesiyle başvuruyu reddeden İtiraz Hakem Heyeti kararını onadı.

Karar oy çokluğuyla verildi ve karşı oy yazısı dikkat çekici bir gerekçe taşıyor. Karşı oyda, İMM Genel Şartlarının 1. maddesinin işletenin “Karayolları Trafik Kanunu ve umumi hükümlere göre” doğan sorumluluğunu teminat altına aldığı, araç mahrumiyetinin de işletenin genel hükümlere göre sorumlu olduğu bir zarar olduğu belirtilerek hakem heyeti kararının bozulması gerektiği savunuldu. Bugün için Dairenin çoğunluk görüşü İMM’nin bu kalemi karşılamadığı yönündedir. Ancak poliçenin özel şartları farklı bir kapsam öngörüyorsa sonuç değişebilir; poliçe metni okunmadan kesin sonuç çıkarılmamalıdır.

Kasko ikame araç klozu ayrı bir haktır

Kendi kaskonuzdaki ikame araç teminatı, karşı taraftan istenen mahrumiyet bedelinden farklı bir haktır. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.4.8 maddesine göre kullanım ve gelir kaybı ancak ek sözleşmeyle ve poliçedeki limitle teminata alınabilir. Kasko sigortacısının sorumluluğu, poliçenin özel şartlarındaki gün sayısı ve hasar türü sınırıyla belirlenir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 18.05.2026 tarihli, E.2023/10177, K.2026/6064 sayılı kararı bunun bir örneğidir. Poliçedeki ikame araç klozu hizmetin yalnız kısmi hasarda sağlanacağını öngörüyordu; araç pert olduğu için ikame araç bedeli talebinin reddine ilişkin karar onandı. Kaskodan karşılanmayan günler için ise kusurlu sürücü ve işletene karşı talep hakkı devam eder.

Ticari Araçta Net Kazanç Kaybı ve Defter Sunulamazsa Ne Olur?

Ticari araçta Yargıtay, zararın aracın makul onarım süresinde elde edemediği net kazanç üzerinden hesaplanmasını istiyor. Net kazanç, aracın brüt gelirinden yakıt, bakım, şoför ücreti gibi işletme giderleri düşülerek bulunur. Bu hesap için işletmenin ticari defterleri ve muhasebe kayıtları incelenir.

Bir yolcu otobüsü dosyası bu kuralın nasıl işlediğini adım adım gösteriyor. 17. Hukuk Dairesi 18.04.2016 tarihli, E.2015/17177, K.2016/4901 sayılı kararında, 23 günlük makul tamir süresindeki kazanç kaybı için maliyetlerin ticari defter ve muhasebe kayıtlarıyla net olarak saptanmasını istedi. Bozmadan sonra davacı şirket defterlerini kesin süre içinde sunmadı ve mahkeme kâr kaybı talebini tamamen reddetti.

Bu ret kararı da bozuldu. 4. Hukuk Dairesi 11.11.2020 tarihli, E.2020/592, K.2020/3857 sayılı kararında, aracın onarım süresince kullanılamadığı ve kâr mahrumiyetine uğranıldığı konusunda tereddüt bulunmadığını, mahrum kalınan kâr tam olarak belirlenemese bile tazminatın hakkaniyete göre belirlenmesi gerektiğini söyledi. Mahkemenin bu bozmaya uyarak hakkaniyete göre verdiği karar, 4. Hukuk Dairesinin 10.07.2023 tarihli, E.2022/3869, K.2023/8760 sayılı kararıyla onandı.

Bu zincirden çıkan ders iki yönlüdür. Zararın varlığı açıksa, defter sunulamaması talebin tamamen reddine yol açmaz. Ama defterlerin sunulmaması, zararın gerçek miktarı yerine hâkimin takdir ettiği daha düşük bir tutarla yetinmek anlamına gelebilir. Ticari aracı olan işletme, makul süre içindeki fiilî gelirini gösteren belgeleri dava başında hazırlamalıdır.

Pert Araçta Süre Yeni Araç Alımına Göre Belirlenir

Araç pert sayıldığında onarım süresinden söz edilemez. Yargıtay bu durumda makul süreyi, aynı model ve yaşta, aynı özellikleri taşıyan emsal bir aracın satın alınması için gereken süre olarak tanımlıyor. 17. Hukuk Dairesinin 09.02.2021 tarihli, E.2020/1733, K.2021/1009 sayılı kararında bilirkişinin 483 günü makul kabul etmesi bozuldu; Daire, davacının yargılama sırasında yeni bir araç satın aldığı tarihin makul sürenin tespitinde dikkate alınabileceğini belirtti. 4. Hukuk Dairesinin yukarıda anılan 14.11.2022 tarihli kararı da onarım ekonomik değilse yeni araç satın alınması için gerekli sürenin tespitini istiyor.

Pert araçta mahrumiyet süresi, sigorta ödemesinin zamanlaması, sovtaj ve kasko ikame araç teminatı gibi konular kendi içinde ayrı bir başlık oluşturduğu için bunları pert araç mahrumiyet bedeli Yargıtay kararları yazımızda ayrıca inceledik.

Servis Gecikmesi ve Ayıplı Araç Dosyalarında Mahrumiyet Bedeli

Araç mahrumiyeti yalnız trafik kazalarında gündeme gelmez. Aracın gizli ayıbı nedeniyle uzun süre serviste kalması veya yetkili servisin onarımı gereğinden uzun sürede yapması da mahrumiyet bedeli doğurabilir. Bu dosyalarda muhatap kusurlu sürücü değil, satıcı, üretici veya servistir; makul süre ölçütü ise aynen uygulanır ve makul onarım süresini aşan günler için tazminat istenir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 11.03.2026 tarihli, E.2025/4441, K.2026/1451 sayılı kararında onanan dosyada, motor arızası gizli ayıp olarak tespit edilen bir çekici toplam 225 gün serviste kalmıştı. İlk derece mahkemesi, 60 günlük makul onarım süresini düşerek kalan 165 günü zarar dönemi olarak kabul etti; davacı talebini 120 gün olarak sınırladığı için 360.000,00 TL ticari gelir kaybına hükmedildi. Bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetti, Yargıtay da bu kararı onadı.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 21.02.2023 tarihli, E.2022/3706, K.2023/186 sayılı kararıyla onanan bir tüketici dosyasında ise bölge adliye mahkemesi, ayıplı araç için 30 günlük makul onarım süresini mahsup etmiş, kalan 48 günden 12 hafta sonu günü ile 1 resmî tatil gününü de düşerek 35 gün için günlük 400 TL üzerinden araç mahrumiyet bedeli hesaplamıştı. Hafta sonu ve tatil günlerinin düşülmesi her dosyada uygulanan genel bir kural değildir; aracın kullanım amacına göre değerlendirilir ve itiraz konusu yapılabilir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 31.01.2024 tarihli, E.2022/3490, K.2024/423 sayılı kararıyla onanan dosyada da ticari aracın yetkili serviste makul onarım süresinin 37 gün üzerinde kaldığı tespit edilmiş, bu dönemdeki kayıp aynı işi yapacak başka bir aracın kiralama bedeli üzerinden, günlük KDV hariç 300,00 TL olarak hesaplanmıştı. Dosyada talep edilen kısım dışındaki alacak zamanaşımına uğradığı için 1.000,00 TL’ye hükmedildi; bu da sürelerin bu dosyalarda ne kadar belirleyici olduğunu gösteriyor.

Servisin ayıplı onarımında ispat yükü

Hukuk Genel Kurulunun 12.10.2021 tarihli, E.2017/2665, K.2021/1207 sayılı kararı, yetkili servisin ayıplı hizmeti nedeniyle aracı uzun süre kullanılamayan davacının ikame araç bedeli talebini konu alıyor. Aynı taraflar arasında daha önce görülen davada bilirkişi günlük emsal kira bedelini belirlemiş ve bu karar kesinleşmişti. Kurul, davacının ikinci davada araç kiralayıp kiralamadığını ve ne kadar ödediğini ayrıca ispat etmesinin gerekmediğini, önceki karardaki günlük bedelin güçlü delil olarak esas alınıp aracın teslim edildiği tarihe kadar tazminat belirlenmesinin yerinde olduğunu kabul etti.

Arızalı araç satın alanların seçimlik hakları ve onarım süresince doğan zararlar aldığım araç arızalı çıktı yazımızda ayrıca ele alınıyor.

Usul Kararları: Belirsiz Alacak, Ehliyet, Başvuru ve Yetki

Esastan haklı bir talep, usule ilişkin bir hata yüzünden reddedilebiliyor. 4. Hukuk Dairesi son iki yılda bu konularda birkaç kanun yararına bozma ve bozma kararı verdi.

Belirsiz alacak davası ve 31.07.2026 değişikliği

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 22.10.2025 tarihli, E.2025/8637, K.2025/14493 sayılı kanun yararına bozma kararında ilk derece mahkemesi, değer kaybı ve araç mahrumiyeti taleplerinin belirsiz alacak davasına konu olamayacağını söyleyerek davayı reddetmişti. Daire, her iki kalemin hesabının özel ve teknik bilgi gerektirdiğini, davacının alacağını dava açmadan önce belirleyebilme imkânı bulunmadığını, bu yüzden belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı olduğunu söyledi. Aynı yönde daha önce 4. Hukuk Dairesinin 13.12.2021 tarihli, E.2021/2194, K.2021/10181 sayılı kararı da vardı.

Bu kararlar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu‘nun 107. maddesine dayanıyordu. 31.07.2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7589 sayılı Kanunun 19. maddesiyle 107. madde yürürlükten kaldırıldı; aynı Kanunun 20. maddesi 109. maddeye yeni bir dördüncü fıkra ekledi. Bu fıkraya göre alacağın yalnız bir kısmının dava edildiği durumlarda talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere tahkikatın sonuna kadar artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır. Kanunun geçiş hükmüne göre 107. madde, yürürlükten kaldırıldığı tarihten önce açılmış davalarda uygulanmaya devam eder. Bugün açılacak bir mahrumiyet davasında bu yüzden kısmi dava ve 109/4 yolu kullanılır.

Ehliyetsiz sürüş talebi düşürmez

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi aynı gün verdiği bir başka kanun yararına bozma kararında (22.10.2025, E.2025/8636, K.2025/14492) ehliyet meselesini ele aldı. İlk derece mahkemesi, kaza sırasında davacının geçerli sürücü belgesi olmadığını ve bunun illiyet bağını kestiğini söyleyerek mahrumiyet bedeli talebini reddetmişti. Daire, kusur raporuna göre davacının kural ihlali bulunmadığını, sürücü belgesinin olmamasının idari yaptırım gerektiren bir hâl olduğunu, sürüş kusuru veya illiyet bağını kesen bir hâl olarak nitelendirilemeyeceğini belirtti.

E.2025/8637 sayılı dosyada da araç malikinin sürücü belgesine kaza tarihinde el konulmuştu; ancak aracı kaza sırasında başka biri kullanıyordu. Daire, malikin belgesinin geçici olarak geri alınmış olmasının araçta doğan zararın tazminini istemeye engel olmadığını kabul etti.

Hakem heyeti başvurusunda kalemi adıyla yazın

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 11.09.2025 tarihli, E.2025/2785, K.2025/12369 sayılı kararında Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti, sigortacıya yapılan başvuruda ikame araç bedeli açıkça istenmediği gerekçesiyle talebi usulden reddetmiş, İtiraz Hakem Heyeti de bunu onamıştı. Yargıtay dosyadaki başvuru dilekçesinde bu kalemin talep edildiğini tespit ederek kararı bozdu ve talebin esasının incelenmesi gerektiğini söyledi. Değer kaybında araç hasarı başvurusunun değer kaybı talebini de kapsadığına ilişkin bir karine vardır; ikame araç ve mahrumiyet bedelinde böyle bir karine yoktur. Başvuruda bu kalem adıyla ve ayrı satır hâlinde yazılmalıdır.

Yetkili mahkeme ve icra dairesi

Araç mahrumiyet bedeli için önce icra takibi başlatılıp itiraz üzerine itirazın iptali davası açılması da başvurulan bir yoldur. 5. Hukuk Dairesinin 19.01.2026 tarihli, E.2025/10459, K.2026/737 sayılı yargı yeri belirleme kararı, haksız fiilden doğan bu alacakta yetkili icra dairesinin ve mahkemenin Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 6 ve 16. maddelerine göre belirleneceğini hatırlattı. Davalının yerleşim yeri yanında, kazanın olduğu yer ve zarar görenin yerleşim yeri de yetkilidir; davacı bu yerlerden birini seçebilir. Somut olayda davacı şirketin kendi merkezinde dava açması yerinde bulundu.

İcra takibinde dikkat edilmesi gereken bir başka nokta, icra inkâr tazminatıdır. 17. Hukuk Dairesinin E.2014/11679, K.2014/11070 sayılı kararına göre mahrumiyet bedelinin miktarı yargılama yapılmadan belirlenemediği için alacak likit sayılmaz ve itiraz eden borçlu aleyhine kural olarak icra inkâr tazminatına hükmedilmez.

Zamanaşımı ve Görevli Mahkeme

Araç mahrumiyet bedeli talebi, Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesine göre zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Kaza aynı zamanda daha uzun ceza zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır; ancak yalnız maddi hasarlı ve taksirle meydana gelen kazalarda kural olarak bu uzama gündeme gelmez.

Görevli mahkeme davalıya göre değişir. Kusurlu sürücü ve işletene karşı açılan haksız fiil davası kural olarak asliye hukuk mahkemesinde görülür. Davalı sigorta şirketiyse, sigorta sözleşmeleri Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlendiği için dava ticari davadır ve dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; bu durumda Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmak da mümkündür. Ayıplı araç ve servis dosyalarında taraflardan biri tüketici ise tüketici mahkemesinin görevi gündeme gelir.

Dava açarken hangi belgelerin ekleneceği ve dilekçenin nasıl kurulacağı araç mahrumiyet tazminatında dilekçe örneği ve dava açma yazımızda yer alıyor.

Bu Yazıda Kullanılan Yargıtay Kararları

Bir araç mahrumiyet bedeli Yargıtay kararı dilekçede emsal olarak gösterilecekse künyenin eksiksiz ve doğru yazılması gerekir. Aşağıdaki tablo, yazıda anılan kararların künyesini, sonucunu ve çözdüğü soruyu bir arada gösteriyor. Kararların tam metinleri Yargıtay karar arama sisteminde esas ve karar numarasıyla aranabilir.

Daire, tarih ve künye	Sonuç	Çözdüğü soru
4. HD 29.09.2022, E.2021/26464 K.2022/11237	Kanun yararına bozma	Ticari olmayan araçta da zarar var; yakıt indirimi; delil yoksa hakkaniyet
4. HD 29.09.2022, E.2021/26777 K.2022/11236	Kanun yararına bozma	Kiralama belgesi şart değil
4. HD 14.11.2022, E.2022/12979 K.2022/14487	Bozma	Taksi veya kiralama delili yok diye ret yanlış
4. HD 22.10.2025, E.2025/8637 K.2025/14493	Kanun yararına bozma	Belirsiz alacakta hukuki yarar; hesap formülü
4. HD 22.10.2025, E.2025/8636 K.2025/14492	Kanun yararına bozma	Ehliyetsizlik kusur veya illiyet kesen hâl değil
4. HD 11.09.2025, E.2025/2785 K.2025/12369	Bozma	Hakem heyeti başvurusunda kalemin yazılması
4. HD 20.04.2026, E.2025/3559 K.2026/4465	Onama (oy çokluğu)	İMM mahrumiyeti karşılamaz
4. HD 18.05.2026, E.2023/10177 K.2026/6064	Onama	Kasko ikame klozu pertte işlemedi
4. HD 30.11.2023, E.2023/7255 K.2023/12877	Onama	Fatura, kasko klozunun sınırını aşmaz
4. HD 11.11.2020, E.2020/592 K.2020/3857	Bozma	Defter yoksa net kazanç hakkaniyetle belirlenir
17. HD 23.06.2016, E.2015/18869 K.2016/7691	Bozma	Servisteki 48 gün değil makul süre
17. HD 04.04.2016, E.2015/18700 K.2016/4193	Bozma	Makul süreyi bilirkişi belirler; kasko günleri düşülür
17. HD 22.05.2017, E.2014/25037 K.2017/5706	Bozma	Toplu taşıma ücreti değil emsal araç kirası
17. HD 13.09.2017, E.2016/14584 K.2017/7713	Bozma	Trafik sigortası ikame araç giderinden sorumlu değil
17. HD 09.02.2021, E.2020/1733 K.2021/1009	Bozma	Pert araçta yeni araç alma süresi
HGK 12.10.2021, E.2017/2665 K.2021/1207	Direnme yerinde	Servisin ayıplı hizmeti; önceki rapor güçlü delil
11. HD 11.03.2026, E.2025/4441 K.2026/1451	Onama	Ayıplı çekicide makul süreyi aşan 120 gün
5. HD 19.01.2026, E.2025/10459 K.2026/737	Yargı yeri belirleme	Mahrumiyet alacağında yetkili yer

Kararlar Dosyanızda Ne İşe Yarar?

Aracınız onarımda kaldı ve karşı taraf “kiralama faturası yok, sigorta da ödemiyor” diyerek ödeme yapmıyor mu? Yukarıdaki kararlar bu iki itirazı da karşılıyor. Asıl mesele, makul sürenin ve günlük bedelin bilirkişi raporunda doğru kurulması, talebin doğru kişiye ve süresi içinde yöneltilmesidir. Dosyanızın hangi aşamada olduğunu birlikte değerlendirmek isterseniz araç mahrumiyet bedeli avukatı sayfamıza göz atabilir ya da iletişim sayfasındaki kanallardan bize yazabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yargıtay araç mahrumiyet bedelini kabul ediyor mu?

Evet. Yargıtay, aracı kazadan sonra onarımda kalan kişinin makul onarım süresi boyunca uğradığı kullanım kaybını tazmin edilmesi gereken bir zarar olarak kabul ediyor. 4. Hukuk Dairesi 2022’de bu zararın aracın ticari olmasına bağlı olmadığını kanun yararına bozma kararıyla vurguladı.

Araç mahrumiyet bedeli Yargıtay kararı dilekçede nasıl kullanılır?

Kararın dairesi, tarihi, esas ve karar numarası eksiksiz yazılır ve kararın sizin dosyanızdaki itirazı nasıl karşıladığı tek cümleyle açıklanır. Kanun yararına bozma kararlarının somut dosyanın sonucunu değiştirmediğini, ama Dairenin görüşünü açıkça gösterdiğini bilmek gerekir. Künye, karar arama sisteminden tam metin açılarak doğrulanmalıdır.

Araç kiralamadıysam mahrumiyet bedeli alabilir miyim?

Alabilirsiniz. 4. Hukuk Dairesinin 29.09.2022 tarihli iki kanun yararına bozma kararına göre kiralama belgesi sunulmaması talebin reddi için gerekçe değildir. Zarar ispat edilemezse hâkim, Türk Borçlar Kanunu’nun 50/2. maddesine göre hakkaniyete uygun bir bedel belirler.

Araç mahrumiyet bedeli kaç gün için ödenir?

Aracın serviste kaldığı gün sayısı için değil, hasarın onarımı için gereken makul süre için ödenir. Bu süre bilirkişi tarafından aracın modeli, hasarın büyüklüğü ve parça tedariki dikkate alınarak belirlenir. Yargıtay bir dosyada 48 günlük servis süresinin esas alınmasını bozmuştur.

Araç mahrumiyet bedeli nasıl hesaplanır?

Makul onarım süresi, aynı nitelikteki bir aracın günlük kira bedeliyle çarpılır; kaza olmasa da yapılacak yakıt gibi zorunlu giderler düşülür. Ortaya çıkan tutar karşı tarafın kusur oranıyla sınırlıdır.

Araç mahrumiyet bedelini trafik sigortası öder mi?

Ödemez. Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. maddesinin (k) bendi ve Genel Şartların A.6/k maddesi bu tür dolaylı zararları zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışında sayar. Yargıtay da trafik sigortacısını bu kalemden sorumlu tutan kararları bozmaktadır.

İMM poliçesi araç mahrumiyet bedelini karşılar mı?

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 20.04.2026 tarihli kararının çoğunluk görüşüne göre karşılamaz. Karar oy çokluğuyla verildi ve karşı oyda İMM’nin genel hükümlerden doğan sorumluluğu da kapsadığı savunuldu. Poliçenin özel şartları ayrıca incelenmelidir.

Araç mahrumiyet bedeli kimden istenir?

Kazaya kusuruyla sebep olan sürücüden ve aracın işleteninden istenir. Sürücünün sorumluluğu Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesine, işletenin sorumluluğu Karayolları Trafik Kanunu’nun 85. maddesine dayanır.

Ticari araçta mahrumiyet bedeli mi kazanç kaybı mı istenir?

Ticari araçta zarar, incelenen kararlarda makul onarım süresindeki net kazanç kaybı olarak hesaplanır ve ticari defterlerle belgelenir. Aynı günler için hem kazanç kaybı hem kira bedeli istenemez. Defter sunulamasa bile zararın varlığı açıksa hâkim hakkaniyete göre bir tutar belirler.

Pert araçta mahrumiyet süresi nasıl belirlenir?

Pert araçta onarım süresi yerine, aynı model ve yaşta emsal bir aracın satın alınması için gereken makul süre esas alınır. Davacının yargılama sırasında yeni araç aldığı tarih bu sürenin belirlenmesinde dikkate alınabilir.

Kasko ikame araç verdiyse ayrıca mahrumiyet bedeli istenir mi?

İkame araç kullanılan günler için istenemez. Ancak kaskonun ikame araç verdiği gün sayısı makul onarım süresinden azsa, kalan günler için kusurlu sürücü ve işletenden mahrumiyet bedeli istenebilir.

Ehliyetim yoksa veya ehliyetime el konulmuşsa talep reddedilir mi?

Kendiliğinden reddedilmez. 4. Hukuk Dairesi 2025’te verdiği iki kanun yararına bozma kararında, sürücü belgesinin bulunmamasının idari yaptırım gerektiren bir hâl olduğunu, kusur veya illiyet bağını kesen bir hâl sayılamayacağını belirtti. Belirleyici olan kazadaki kusur oranıdır.

Araç mahrumiyet bedelinde zamanaşımı ne kadar?

Zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıldır. Sigortacıya başvurup cevap beklemek bu kalem için süreyi kendiliğinden durdurmaz; süre takibi bu yüzden önemlidir.

Belirsiz alacak davası açılabilir mi?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi 31.07.2026’da yürürlükten kaldırıldı. Bu tarihten önce açılmış davalarda madde uygulanmaya devam eder; yeni davalarda alacağın bir kısmı dava edilip 109. maddenin dördüncü fıkrasına göre bir defaya mahsus artırılabilir.

Araç mahrumiyet bedeli için icra takibi yapılabilir mi?

Yapılabilir; borçlu itiraz ederse itirazın iptali davası açılır. Yetkili icra dairesi ve mahkeme, davalının yerleşim yeri yanında kazanın olduğu yer ve zarar görenin yerleşim yeri olabilir. Tutar likit sayılmadığı için icra inkâr tazminatı kural olarak çıkmaz.

---

Mahrumiyet bedeli dosyasının sonucunu etkileyen adımların bir kısmı kazadan sonraki ilk haftalarda atılır: servis kayıtlarının saklanması, sigortacıya yapılan başvuruda kalemin ayrıca yazılması ve iki yıllık sürenin takvime işlenmesi.

Yazı hakkında birkaç not:

• Yazıdaki karar özetleri genel bilgilendirme niteliğindedir ve hukuki görüş yerine geçmez.
• Burada anlatılan kararlar, Ekim 2026 itibarıyla karar arama sisteminde yayımlanmış tam metinlere ve yürürlükteki mevzuata dayanır.
• Bir Yargıtay kararı, benzer görünen başka bir dosyada aynı sonucu garanti etmez; makul süre, günlük bedel ve kusur oranı her dosyada bilirkişi incelemesiyle ayrıca belirlenir.
• Somut dosyanızda hak kaybı yaşamamak için süreleri ve muhatabı bir avukatla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.