Hukuk, İcra ve İflas Hukuku, Ticaret Kanunu

Şirket İflası Nasıl Verilir, İflas Edince Şirketin Borçları Ne Olur?

Şirket İflası Nasıl Verilir, İflas Edince Şirketin Borçları Ne Olur

Şirket iflası nasıl verilir konusunda kanunun öngördüğü yol, şirketin yönetim organının asliye ticaret mahkemesine dilekçeyle başvurup borca batıklığı veya acizi bildirmesidir; mahkeme ara bilançoyu ve şirketin defterlerini bilirkişiye inceletir, talebi ilan eder ve borca batıklık tespit edilirse önceden icra takibi gerekmeden iflasa karar verir. Limited ve anonim şirketlerde dayanak İcra ve İflas Kanunu’nun 178. ve 179. maddeleri ile Türk Ticaret Kanunu’nun 376. maddesinin üçüncü fıkrasıdır. Başvuruya yönetim kurulu veya müdürler kurulu kararı, iki ayrı esasa göre hazırlanmış ara bilanço ve bütün alacaklıları gösteren mal beyanı eklenir; mahkeme ayrıca iflas avansının yatırılmasını ister.

İflas, şirketin borçlarını silmez; borçları ödemenin yöntemini değiştirir. İflas kararıyla şirketin bütün malları iflas masasına girer, aleyhindeki haciz yoluyla takipler durur, alacaklılar kanundaki sıraya göre masadan ödenir ve ödenemeyen kısım için aciz vesikası alır. Ortakların ve yöneticilerin şirket borçlarından kişisel sorumluluğu ise iflasla doğmaz ama iflasla da kalkmaz; amme alacakları, kefaletler ve kusurlu yönetimden doğan sorumluluk iflastan sonra da devam eder.

Neyi bilmek gerekir

  • Kısa cevap: Sermaye şirketinin iflası, yönetim organının asliye ticaret mahkemesine borca batıklık bildirimiyle istenir (İİK m.179, TTK m.376/3); mahkeme borca batıklığı bilirkişiyle tespit ederse iflasa karar verir.
  • Ne yapmalı: Organ kararı alın, aktifleri hem işletmenin devamlılığına hem muhtemel satış fiyatlarına göre değerleyen ara bilançoyu çıkarın, alacaklı listesini ve mal beyanını hazırlayın, iflas avansını yatırın.
  • Dikkat: Borca batık şirketin iflasını istemeyen yönetici ve tasfiye memurları, alacaklının şikâyeti üzerine on günden üç aya kadar hapis cezasıyla karşılaşabilir (İİK m.345/a); iflastan önce yapılan mal kaçırma işlemleri iptal davasına ve hileli iflas soruşturmasına konu olur.

Şirket İflası Nasıl Verilir?

Şirketin kendi iflasını isteme süreci, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine verilen dilekçeyle başlar. İcra ve İflas Kanunu‘nun 154. maddesi iflas davaları için yetki sözleşmesi yapılamayacağını ve iflas davasının mutlaka borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemesinde açılacağını düzenler. Süreç, kabaca şu adımlardan oluşur:

  1. Yönetim kurulu (limited şirkette müdürler, tasfiye hâlindeki şirkette tasfiye memurları) şirketin borca batık olduğunu tespit eder ve iflas talebinde bulunulmasına karar verir.
  2. Aktiflerin hem işletmenin devamlılığı esasına hem de muhtemel satış fiyatlarına göre değerlendiği ara bilanço çıkarılır.
  3. Bütün aktif ve pasifleri, alacaklıların isim ve adreslerini gösteren mal beyanı hazırlanır.
  4. Dilekçe asliye ticaret mahkemesine verilir; mahkeme iflas avansını ve gider avansını yatırmak için süre verir.
  5. İflas talebi ilan edilir; alacaklılar ilandan itibaren on beş gün içinde davaya müdahale edip itiraz edebilir.
  6. Mahkeme şirketin defterlerini ve ara bilançosunu bilirkişiye inceletir.
  7. Borca batıklık tespit edilirse mahkeme iflasa karar verir ve kararda iflasın açıldığı anı gösterir.

İİK m.179 bu yolu sermaye şirketleri ve kooperatifler için özel olarak düzenler: aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden düzenlenen ara bilançoya göre borca batık olduğu, idare ve temsille görevli kişiler, tasfiye hâlindeki şirkette tasfiye memurları veya bir alacaklı tarafından beyan edilip mahkemece tespit edilirse, önceden takibe gerek olmaksızın şirketin iflasına karar verilir. Bu nedenle şirketin iflası için önce bir alacaklının icra takibi başlatmasını beklemek gerekmez.

Limited şirket iflası nasıl verilir?

Limited şirkette iflas talebi müdürler tarafından yapılır. TTK m.633 esas sermayenin kaybı ve borca batıklık hâllerinde anonim şirkete ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanacağını, TTK m.634 de iflasın bildirilmesi ve konkordato talebine anonim şirket hükümlerinin uygulanacağını düzenler. Böylece limited şirket için de TTK m.376/3’teki ara bilanço ve mahkemeye bildirim yolu işler. Limited şirkete özgü bir ayrıntı TTK m.603/2’dedir: şirket sözleşmesinde ortaklara ek ödeme yükümlülüğü öngörülmüşse, iflasın açılmasıyla bu yükümlülük muaccel olur ve iflas idaresi ek ödemeleri ortaklardan isteyebilir.

Anonim şirket iflası nasıl verilir?

Anonim şirkette talep yönetim kurulu tarafından yapılır. TTK m.376/3 yönetim kuruluna, borca batıklık şüphesi uyandıran işaretler varsa ara bilanço çıkarma, aktiflerin alacakları karşılamaya yetmediği anlaşılırsa durumu asliye ticaret mahkemesine bildirme ve şirketin iflasını isteme ödevini verir. Kanun bu ödevi doğrudan yönetim kuruluna yükler; şirketin sona ermesine karar vermek genel kurulun yetkisindeyken, borca batıklık bildirimi yönetim organının kanuni görevidir.

Uygulamada mahkemeler dilekçeyle birlikte iflas talebine ilişkin organ kararının sunulmasını ister. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 14.01.2025 tarihli, 2024/3572 E., 2025/57 K. sayılı kararına konu dosyada ilk derece mahkemesi, borçlu şirketin kendi iflas talebinde iflas avansıyla birlikte yönetim veya tasfiye kurulu kararı bulunup bulunmadığını bildirmesi ve kararı ibraz etmesi için iki haftalık kesin süre vermişti.

Şirket Ne Zaman İflas Etmiş Sayılır?

Şirket, mahkeme iflas kararını verdiği anda iflas etmiş sayılır; borçlarını ödeyememesi tek başına şirketi müflis yapmaz. İİK m.165 iflasın hükümle açılacağını ve hükümde açılma anının gösterileceğini, iflasa karar verildikten sonra iflas davasından feragatin geçersiz olduğunu düzenler. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 17.04.2024 tarihli, 2023/160 E., 2024/190 K. sayılı kararında iflas kararının inşai etki yarattığını, bu kararla borçlunun müflis sıfatını kazandığını ve iflas anından itibaren haczi kabil mallarının iflas masası denilen özel bir malvarlığı bütününe dönüştüğünü hatırlatmıştır.

Borca batıklık ile aciz arasındaki fark

Sermaye şirketinin iflası için iki ayrı sebep vardır. Aciz, şirketin ödeme araçlarından yoksun olması nedeniyle derhâl ödenmesi gereken para borçlarını ödeyememesidir. Borca batıklık ise şirketin aktif değerleri toplamının pasif değerler toplamını karşılayamamasıdır. Bir şirket borca batık olmadığı hâlde nakit sıkışıklığı nedeniyle acz içinde olabilir; tersine, düzenli ödeme yapan bir şirketin aktiflerinin gerçek değeri borçlarının altında kalmış olabilir.

Hukuk Genel Kurulu’nun yukarıdaki kararı, genel iflas sebebinin borçlunun ödemelerini tatil etmesi olduğunu, İcra ve İflas Kanunu’nun sermaye şirketleri ve kooperatifler bakımından borca batıklığı ek bir iflas sebebi olarak gösterdiğini belirtir. Borca batıklığı da TTK m.376’dan yola çıkarak, aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden değerlendirilmesi hâlinde elde edilecek tutarın şirket alacaklılarının alacaklarını karşılamaya yetmemesi olarak tanımlar.

Ara bilanço iki ayrı değerle hazırlanır

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu‘nun 376/3. maddesine göre borca batıklık şüphesinde yönetim kurulu aktifleri hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden değerleyerek bir ara bilanço çıkarır. Kayıtlı bilanço değerleri bu hesapta yeterli değildir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 02.06.2022 tarihli, 2021/2882 E., 2022/3015 K. sayılı kararıyla onanan dosyada, bir limited şirketin kayıtlı bilançosunda öz varlık yaklaşık eksi 1,4 milyon lira görünürken, TTK m.376/3’e göre rayiç değerlerle yapılan değerlemede öz varlığın eksi 9,5 milyon liraya indiği tespit edilmiş ve şirketin kendi talebi üzerine iflasına karar verilmişti.

Alacaklıların sıra sonrası taahhüdü

TTK m.376/3 bir istisna da tanır. İflas kararından önce, şirketin açığını karşılayacak ve borca batıklığı ortadan kaldıracak tutardaki alacakların sahipleri, alacaklarının diğer bütün alacaklılardan sonra gelmesini yazılı olarak kabul ederse ve bu beyanın gerçekliği ile geçerliliği mahkemenin atadığı bilirkişilerce doğrulanırsa iflas istenmez. Uygulamada bu yol, ortakların şirkete verdiği borçlar için kullanılır: ortak, şirketten alacağının en son sırada ödenmesini kabul ederek borca batıklık tablosunu değiştirir. Kanun, bu amaçla mahkemeye bilirkişi incelemesi için yapılan başvuruyu, şartlar gerçekleşmezse iflas bildirimi olarak kabul eder.

Borca Batık Şirketin İflasını İstemek Zorunlu mu?

Zorunludur. TTK m.376/3 yönetim kuruluna, ara bilançodan aktiflerin alacakları karşılamaya yetmediği anlaşılırsa durumu mahkemeye bildirme ve şirketin iflasını isteme ödevi yükler. Tasfiye hâlindeki şirkette aynı ödev TTK m.542/1-c ile tasfiye memurlarına verilmiştir. Bu ödevin iki yaptırımı vardır.

İlki cezaidir. İİK m.345/a’ya göre idare ve temsil ile görevlendirilmiş kimseler veya tasfiye memurları, 179. maddeye göre şirketin mevcudunun borçlarını karşılamadığını bildirerek şirketin iflasını istemezlerse, alacaklılardan birinin şikâyeti üzerine on günden üç aya kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. İİK m.346 uyarınca bu suçlara icra mahkemesi bakar ve İİK m.347’ye göre şikâyet hakkı fiilin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 09.04.2019 tarihli, 2018/527 E., 2019/305 K. sayılı kararında bu suçun tarihinin nasıl belirleneceğini açıkladı. Yerel mahkeme suç tarihini icra takibinin kesinleştiği tarih kabul ederek şikâyet hakkının düştüğüne karar vermişti. Kurul, şirketin defterleri, banka hesapları ve kesinleşmiş icra takipleri birlikte incelenerek iflas istenmesi şartlarının oluşup oluşmadığının ve hangi tarihte oluştuğunun bilirkişiyle saptanması gerektiğini belirterek kararı bozdu.

İkincisi hukukidir. TTK m.553 uyarınca yöneticiler ve tasfiye memurları kanundan doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ederek şirket alacaklılarını zarara uğratırlarsa bu zarardan sorumludur. Borca batıklığa rağmen faaliyetin sürdürülmesi ve yeni borç yaratılması, ileride yöneticinin kişisel sorumluluğunun tartışılacağı bir dosya oluşturur. Müdürün kişisel sorumluluğunun kapsamını limited şirket müdürünün sorumluluğunu anlattığımız yazıda ele aldık.

Şirket İflas Başvurusunda İstenen Belgeler

İflas dilekçesine eklenmesi gereken belgeler kanunda tek bir listede yer almaz; İİK m.178, m.179 ve TTK m.376/3 birlikte okunduğunda ve mahkemelerin tensip uygulamasıyla şu dosya ortaya çıkar:

  • İflas talebinde bulunulmasına ilişkin yönetim kurulu, müdürler veya tasfiye memurları kararı
  • Aktiflerin işletmenin devamlılığı esasına ve muhtemel satış fiyatlarına göre ayrı ayrı değerlendiği ara bilanço
  • Bütün aktif ve pasifleri ile alacaklıların isim ve adreslerini gösteren mal beyanı (İİK m.178/1; bu belge sunulmadıkça iflasa karar verilemez)
  • Son yıllara ait finansal tablolar ve ticari defterlerin incelemeye hazır tutulması
  • Şirket aleyhine süren icra takipleri ve davaların listesi
  • İflas avansının ve gider avansının yatırıldığını gösteren makbuz

Mal beyanının eksiksiz olması özellikle önemlidir. Beyanda gösterilmeyen bir alacaklı veya mal, hem alacaklıların itirazına hem de ileride iflas idaresinin incelemesine konu olur. Gerçeğe aykırı bilanço düzenlenmesi veya aktifin olduğundan az gösterilmesi, iflas kararı verilirse TCK m.161’deki hileli iflasın unsurları arasında sayılır.

İflas Avansı Yatırılmazsa Ne Olur?

İflas avansı, iflas kararından sonra masanın oluşmasına ve ilk alacaklılar toplantısına kadar yapılacak giderleri karşılamak için alınır. İİK m.160, iflas isteyen alacaklının ilk alacaklılar toplantısına kadar olan masraflardan sorumlu olduğunu ve mahkemenin bu masraflar ile kanun yolları için gerekli tebliğ masraflarını peşin isteyeceğini düzenler; İİK m.181 bu hükmü borçlunun kendi başvurusuyla açılan iflaslara da uygular. Avansın tutarını kanun değil mahkeme belirler; şirketin büyüklüğüne ve masanın tahmini giderlerine göre değişir.

Avansın verilen sürede yatırılmamasının sonucu, talebi kimin yaptığına göre farklı değerlendirilmiştir. Alacaklının açtığı iflas davalarında avansın kesin süreye rağmen yatırılmaması üzerine davanın usulden reddedildiği kararlar Yargıtay’ca onanmıştır. Borçlu şirketin kendi iflasını istediği dosyada ise Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 14.01.2025 tarihli, 2024/3572 E., 2025/57 K. sayılı kararıyla farklı bir sonuca vardı. İlk derece mahkemesi, avans ve organ kararı için verilen kesin süreye uyulmadığı gerekçesiyle talebi usulden reddetmiş, bölge adliye mahkemesi bu kararı onaylamıştı. Daire, verilen kesin sürede iflas avansı yatırılmazsa iflas giderlerinin suçüstü ödeneğinden karşılanarak işin esasına girilmesi gerektiğini, talebin bu nedenle usulden reddinin kamu düzenine aykırı olduğunu belirterek kararı bozdu.

Bu karar şirketin avans yatırmak zorunda olmadığı anlamına gelmez; mahkeme avansı ister ve şirket bunu yatırmakla yükümlüdür. Kararın önemi, kasası tamamen boşalmış bir şirketin yönetiminin, avansı karşılayamıyor diye kanuni bildirim ödevinden kurtulmuş sayılmamasıdır. Bildirim yapılmalı, avans yatırılamıyorsa bu durum mahkemeye açıkça bildirilmelidir.

Alacaklılar Şirketin İflas Talebine İtiraz Edebilir mi?

Edebilir. İİK m.178/2’ye göre iflas talebi ilan edilir ve alacaklılar ilandan itibaren on beş gün içinde davaya müdahale ederek veya itiraz ederek, borçlunun iflas talebini hakkındaki takipleri ertelemek ve borçlarını ödemeyi geciktirmek için yaptığını ileri sürebilir ve talebin reddini isteyebilir. Bu itiraz hakkı, borcunu ödememek için iflası araç olarak kullanan şirketlere karşı alacaklıyı korur.

İtiraz, mahkemenin borca batıklığı ciddi biçimde incelemesini sağlar ama tek başına iflası engellemez. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 2021/2882 E., 2022/3015 K. sayılı kararıyla onanan dosyada müdahil alacaklılar, iflas isteyen şirketin aynı adreste faaliyet gösteren ilişkili bir şirketle organik bağı bulunduğunu, faaliyetin o şirket üzerinden sürdüğünü ve hisse devrinin muvazaalı olabileceğini ileri sürmüştü. Bilirkişi raporu bu ilişkileri ortaya koymakla birlikte rayiç değerlere göre şirketin borca batık olduğunu tespit etti; mahkeme iflasa karar verdi ve karar bölge adliye mahkemesi ile Yargıtay’dan geçti. İflas kararı, alacaklıların ilişkili şirkete karşı tasarrufun iptali veya tüzel kişilik perdesinin aralanması gibi taleplerini ortadan kaldırmaz; bu talepler iflastan sonra ayrıca ileri sürülebilir.

Şirket İflas Ederse Borçları Ne Olur?

Şirket iflas ettiğinde borçlar ortadan kalkmaz; iflas masasından, kanundaki sıraya göre ve masanın yettiği ölçüde ödenir. İflasın açılmasıyla birlikte şu sonuçlar doğar:

  • Takipler durur: İİK m.193’e göre iflasın açılması, borçlu aleyhine haciz yoluyla yapılan takipleri ve teminat gösterilmesine ilişkin takipleri durdurur; iflas kararı kesinleşince bu takipler düşer. Rehinli alacaklılar ise rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe iflas masasına karşı devam edebilir.
  • Borçlar muaccel olur: İİK m.195’e göre taşınmaz rehniyle güvence altına alınmış alacaklar dışında iflasın açılması müflisin borçlarını muaccel kılar.
  • Masa oluşur: İİK m.184’e göre iflasın açıldığı anda müflisin haczi kabil bütün malları bir masa oluşturur ve alacakların ödenmesine tahsis edilir.
  • Tasarruflar hükümsüz olur: İİK m.191’e göre iflasın açılmasından sonra müflisin masaya ait mallar üzerindeki tasarrufları alacaklılara karşı hükümsüzdür.
  • Ödenemeyen kısım için aciz vesikası verilir: İİK m.251’e göre iflas idaresi paraları dağıtırken alacağının tamamını alamayan her alacaklıya ödenmemiş miktar için aciz vesikası verir.

Masada hiç mal yoksa İİK m.217 uyarınca iflas dairesi tasfiyenin tatiline karar verir ve ilan eder; alacaklılardan biri otuz gün içinde masrafı peşin vererek işlemlere devam edilmesini istemezse iflas kapatılır. Mallar tasfiye masraflarını karşılamıyorsa İİK m.218’deki basit tasfiye uygulanır. Tasfiye bittikten sonra mahkeme İİK m.254 uyarınca iflasın kapanmasına karar verir ve iflas dairesi kapanmayı ilan eder.

Limited şirket iflas ederse borçları ne olur?

Limited şirketin borçları iflasta şirketin malvarlığından ödenir; TTK m.602 uyarınca şirket borçlarından yalnızca kendi malvarlığıyla sorumludur ve ortaklar özel hukuk borçları için kişisel olarak takip edilemez. İki ayrık durum vardır. Şirket sözleşmesinde ek ödeme yükümlülüğü öngörülmüşse TTK m.603/2 uyarınca bu yükümlülük iflasla muaccel olur ve iflas idaresi ek ödemeleri ortaklardan ister. Amme alacakları ise 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesi uyarınca şirketten tahsil edilemezse ortaklardan sermaye hisseleri oranında istenebilir. Şirket borcunun ortağın kişisel malvarlığına hangi yollardan ulaşabileceğini şirket borcu yüzünden ortağın evine haciz gelip gelmeyeceğini anlattığımız yazıda inceledik.

Anonim şirket iflas ederse borçları ne olur?

Anonim şirkette pay sahipleri şirket borçlarından kişisel olarak sorumlu değildir; iflas hâlinde kayıpları, şirkete koydukları sermayeyle sınırlıdır. Ödenmemiş sermaye taahhüdü varsa iflas idaresi bunu pay sahibinden ister. Yönetim kurulu üyeleri ise amme alacakları bakımından kanuni temsilci sıfatıyla ve TTK m.553’teki kusur sorumluluğu çerçevesinde kişisel takip riskiyle karşılaşabilir. Pay sahibi olmakla yönetim kurulu üyesi olmak arasındaki bu ayrım, anonim şirket iflaslarında kimin kişisel malvarlığının risk altında olduğunu belirleyen ana ölçüttür.

Şirket iflas ederse vergi borcu ne olur?

Vergi borcu iflas masasına kaydedilir ve imtiyazlı alacak olarak ödenir. 6183 sayılı Kanun’un 21. maddesinin son fıkrasına göre borçlunun iflası hâlinde amme alacakları İİK m.206’nın üçüncü sırasında, bu sıranın önceliğini alan alacaklar da dahil olmak üzere tüm imtiyazlı alacaklarla birlikte işleme tabi tutulur. Masadan karşılanamayan kısım için vergi dairesi, şartları varsa limited şirket ortaklarına (6183 m.35) ve kanuni temsilcilere (6183 mükerrer m.35) başvurur. Şirket kapandıktan sonra vergi borcunun kimden isteneceğini kapanan şirketin vergi borcu yazısında, SGK prim borcundaki sorumluluğu şirketin SGK borcundan kimin sorumlu olduğunu anlattığımız yazıda ele aldık.

İflasta Alacaklılar Hangi Sırayla Ödenir?

İflas masasındaki para alacaklılar arasında eşit değil, İİK m.206’daki sıraya göre dağıtılır. Rehinli alacaklılar rehnin satış bedelinden önce ödenir. Rehinle karşılanmamış veya teminatsız alacaklar ise aşağıdaki sırayla kaydedilir:

Sıra Alacak
Birinci sıra İşçilerin iflasın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş, ihbar ve kıdem tazminatı dahil alacakları ile iflas nedeniyle iş ilişkisi sona erince hak ettikleri tazminatlar; işçi yardım sandıklarına borçlar; son bir yıl içinde tahakkuk eden nafaka alacakları
İkinci sıra Velayet ve vesayet nedeniyle malları borçlunun idaresine bırakılan kişilerin alacakları
Üçüncü sıra Özel kanunlarında imtiyazlı olduğu belirtilen alacaklar (vergi ve diğer amme alacakları dahil)
Dördüncü sıra İmtiyazı olmayan diğer bütün alacaklar (banka, tedarikçi, kiraya veren gibi)

Bir sıradaki alacaklılar, önceki sıradakiler tamamen ödenmedikçe pay alamaz; aynı sıradaki alacaklılar ise alacakları oranında eşit pay alır. Bu sıralama, tedarikçi ve banka gibi imtiyazsız alacaklıların çoğu iflasta ancak kısmi ödeme alabilmesinin ya da hiç alamamasının hukuki sebebidir.

İflastan Önce Yapılan İşlemler İncelenir

İflas kararı, şirketin son yıllardaki işlemlerinin geriye doğru incelenmesinin başlangıcıdır. İflas idaresi ve alacaklılar, İİK m.278-280 uyarınca bağışlama niteliğindeki işlemlerin, aciz hâlinde yapılan bazı ödemelerin ve alacaklılara zarar verme kastıyla yapılan tasarrufların iptalini isteyebilir. İşletmenin veya emtianın önemli bir kısmının devri hâlinde İİK m.280’in son fıkrasındaki kanuni karine devreye girer. Tasarrufun iptali davasının şartlarını tasarrufun iptali davası yazısında ayrıntılı olarak anlattık.

Ceza hukuku yönünden iki suç öne çıkar. TCK m.161’deki hileli iflas; malların kaçırılması, gizlenmesi veya değerinin azaltılması, defterlerin yok edilmesi, gerçek olmayan borç yaratılması veya sahte bilanço düzenlenmesi gibi hileli tasarruflarla gerçekleşir ve üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası öngörür. TCK m.162’deki taksirli iflas ise tacir olmanın gerektirdiği dikkat ve özenin gösterilmemesi yüzünden iflasa sebep olunmasıdır ve iki aydan bir yıla kadar hapis cezası öngörür. Her iki suç da iflasa karar verilmiş olmasını şart koşar.

İş ilişkileri yönünden de bir ayrıntı vardır: 4857 sayılı İş Kanunu’nun 6. maddesinin son fıkrası, iflas dolayısıyla malvarlığının tasfiyesi sonucu işyerinin veya bir bölümünün başkasına devri hâlinde, devreden ve devralanın işçi alacaklarından birlikte sorumluluğuna ilişkin hükümlerin uygulanmayacağını düzenler. Borçlu şirketin iflas dışında devri ise bu kurala tabi değildir; borçlu şirketin devrini anlattığımız yazıda bu farkı ele aldık.

İflas Yerine Konkordato Mümkün mü?

Mümkündür ve şirketi yaşatmak isteyen yönetim için ilk değerlendirilmesi gereken yol budur. TTK m.377’ye göre yönetim kurulu veya herhangi bir alacaklı, TTK m.376/3 uyarınca yapacağı iflas talebiyle birlikte veya bu kapsamda yapılan iflas yargılaması sırasında İİK m.285 ve devamı uyarınca konkordato da talep edebilir. İİK m.179 da bu imkânı saklı tutar.

Eski hukukta borca batık sermaye şirketleri için ayrıca “iflasın ertelenmesi” yolu vardı. Bu kurum 7101 sayılı Kanun’la 2018’de kaldırıldı; İİK’nın 179/a ve 179/b maddeleri mülgadır. Bugün borca batık bir şirketin önünde iflas dışında konkordato ve alacaklıların sıra sonrası taahhüdü gibi yollar bulunur. Konkordatonun şartları ve süreci ayrı bir değerlendirme gerektirir.

Şirketi iflas ettirmek yerine olağan tasfiyeyle kapatmanın hangi durumda mümkün olduğunu borcu olan şirketin kapatılmasını anlattığımız yazıda ayrıntılı olarak ele aldık.

Yargıtay Kararlarında Şirketin İflası

Karar Konu Sonuç
Hukuk Genel Kurulu E.2023/160 K.2024/190 (17.04.2024) İflas kararının niteliği İflas kararı inşai; borçlu müflis sıfatını kazanır; borca batıklık TTK m.376’ya göre muhtemel satış fiyatlarıyla ölçülür
6. HD E.2021/2882 K.2022/3015 (02.06.2022) Limited şirketin kendi iflas talebi, alacaklıların müdahalesi Rayiç değerlere göre öz varlık eksi 9,5 milyon TL; iflas kararı onandı
6. HD E.2024/3572 K.2025/57 (14.01.2025) Kendi iflasını isteyen şirketin avansı yatırmaması Usulden ret kamu düzenine aykırı; gider suçüstü ödeneğinden karşılanıp esasa girilmeli (bozma)
Ceza Genel Kurulu E.2018/527 K.2019/305 (09.04.2019) İflasını istemeyen yöneticinin cezası (İİK m.345/a) Suç tarihi iflas şartlarının oluştuğu tarih; bilirkişiyle saptanmadan şikâyet hakkının düştüğüne karar verilemez (bozma)

Başvurudan Önce Kontrol Edilecekler

Şirketin iflasını istemeden önce yönetim, başvurunun hem kanuni ödevi yerine getirip getirmediğini hem de kendisini hangi risklere karşı koruduğunu görmelidir. Kontrol edilecek başlıca noktalar şunlardır: ara bilanço iki ayrı değerleme esasıyla hazırlandı mı, bütün alacaklılar mal beyanında yer alıyor mu, ortakların şirketten alacakları için sıra sonrası taahhüt seçeneği değerlendirildi mi, son iki-üç yılda ortaklara, yakınlara veya ilişkili şirketlere yapılan ödeme ve devirler belgelendi mi ve konkordato ihtimali gerçekten tükendi mi?

Şirketiniz borca batık hâle geldiyse ve iflas, konkordato ya da tasfiye arasında karar vermeniz gerekiyorsa, bildirim ödevinin süresi işlemeden önce mali tabloları ve alacaklı listesini birlikte değerlendirmek gerekir. Bu konuda icra ve iflas hukuku alanındaki çalışmalarımızı icra hukuku avukatı sayfasında bulabilir, dosyanızın değerlendirilmesini isterseniz iletişim sayfasından randevu talep edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Şirket iflası nasıl verilir?

Yönetim organı borca batıklığı tespit eden ara bilançoyu çıkarır, iflas talebi için karar alır ve şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe verir. Mahkeme avans alır, talebi ilan eder, bilirkişi incelemesi yaptırır ve borca batıklık tespit edilirse iflasa karar verir.

Limited şirket iflası nasıl verilir?

Müdürler, TTK m.633-634 yollamasıyla anonim şirket hükümlerine göre ara bilanço çıkarır ve asliye ticaret mahkemesine bildirimde bulunur. Şirket sözleşmesinde ek ödeme yükümlülüğü varsa iflasla bu yükümlülük muaccel olur.

Şirketin iflas kararı nasıl alınır?

İflas kararını mahkeme verir. Şirket içinde alınması gereken karar, iflas talebinde bulunulmasına ilişkin yönetim kurulu, müdürler veya tasfiye memurları kararıdır; mahkemeler bu kararın dilekçeye eklenmesini ister.

Şirket iflas ederse borçları ne olur?

Borçlar iflas masasından İİK m.206’daki sıraya göre ödenir; ödenemeyen kısım için alacaklılara aciz vesikası verilir. Ortaklar kural olarak kişisel sorumlu değildir; amme alacakları, kefaletler ve kusurlu yönetimden doğan sorumluluk saklıdır.

Limited şirket iflas ederse borçları ortaklara geçer mi?

Özel hukuk borçları geçmez. Vergi ve diğer amme alacakları şirketten tahsil edilemezse ortaklardan sermaye hisseleri oranında istenebilir; ek ödeme yükümlülüğü varsa iflas idaresi bunu ortaklardan talep eder.

Şirket iflas ederse vergi borcu ne olur?

Vergi borcu masaya imtiyazlı alacak olarak kaydedilir ve İİK m.206’nın üçüncü sırasında ödenir. Karşılanamayan kısım için vergi dairesi şartları varsa limited şirket ortaklarına ve kanuni temsilcilere başvurur.

Şirket iflas ederse hisseler ne olur?

Pay sahipleri, iflas masasından bütün alacaklılar ödendikten sonra kalan bir tutar olursa pay alabilir; borca batık bir şirkette bu ihtimal düşüktür. Payların ekonomik değeri bu nedenle büyük ölçüde ortadan kalkar.

İflas avansı ne kadar?

Kanunda sabit bir tutar yoktur; mahkeme masanın ilk alacaklılar toplantısına kadarki giderlerini ve tebliğ masraflarını dikkate alarak belirler.

Borca batık şirketin iflasını istemezsem ne olur?

Yönetim kurulu üyeleri, müdürler veya tasfiye memurları, alacaklının şikâyeti üzerine İİK m.345/a uyarınca on günden üç aya kadar hapis cezasıyla karşılaşabilir; ayrıca alacaklıların zararından TTK m.553 uyarınca sorumluluk gündeme gelir.

Şirket iflası nereden öğrenilir?

İflas kararı İİK m.166 uyarınca iflas dairesince ticaret siciline, tapuya ve diğer ilgili kurumlara bildirilir; Ticaret Sicili Gazetesi’nde ve gazetelerde ilan edilir. Şirketin ticaret sicili kaydı da iflas durumunu gösterir.

İflas eden şirketin ortağı yeni şirket kurabilir mi?

Kanunda şirketin iflası nedeniyle ortaklara getirilmiş genel bir yeni şirket kurma yasağı yoktur; hileli veya taksirli iflastan doğan cezai sonuçlar ise ayrıca değerlendirilir. Yeni şirkete eski şirketin mallarının veya işinin aktarılması, tasarrufun iptali ve tüzel kişilik perdesinin aralanması taleplerine konu olabilir.

İflasın ertelenmesi hâlâ var mı?

Yok. İflasın ertelenmesi 7101 sayılı Kanun’la 2018’de kaldırılmıştır; bugün borca batık şirketin önündeki yapılandırma yolu konkordatodur.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Dosyanızın ayrıntıları burada anlatılan genel kurallardan farklı sonuçlar doğurabileceği için başvuru öncesinde bir avukattan destek almanız gerekir; anlatılanlar Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki İcra ve İflas Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve tam metnini incelediğimiz Yargıtay kararlarına dayanan genel bir bilgilendirmedir.