Eksper Geldikten Sonra Para Ne Zaman Yatar?

Eksper geldikten sonra para ne zaman yatar sorusunun bağlayıcı bir karşılığı vardır: belgeler sigorta şirketine eksiksiz ulaştıktan sonra zorunlu trafik sigortasında sekiz iş günü, kaskoda on iş günü. Bu süreler uygulama alışkanlığı değil, kanun ve genel şart hükmüdür — trafik sigortası için 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 99’uncu maddesi, kasko için Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın B.3.3.4.1 maddesi. Eksperin aracı görmüş olması tek başına ödemeyi başlatmaz; süreyi başlatan şey belgelerin tamamlanmasıdır.

Süreç iki ayrı eksende işler ve bunlar sık sık birbirine karıştırılır. Bir yanda eksperin ne zaman geldiği ve raporun ne zaman çıktığı vardır; bu eksen 1 Nisan 2026’da yürürlüğe giren Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği ile baştan düzenlendi. Diğer yanda paranın ne zaman yatması gerektiği vardır ve bu tamamen başka hükümlere tabidir. Gecikmenin hangi noktada normal, hangi noktada faiz doğuran bir temerrüt olduğunu da bu ayrım belirler.

Eksper Neden Gelir ve Ne Yapar?

Eksper; hasarın oluş şekli, kapsamı, onarım yöntemi ve bedeli gibi unsurları inceleyen, dosyaya ilişkin teknik değerlendirme yapan kişidir. Eksperin temel işlevi:

• Hasarın kazayla uyumlu olup olmadığını incelemek
• Hangi parçaların değişeceğini / onarılacağını belirlemek
• Onarım maliyetini hesaplamak
• Dosyaya ilişkin rapor düzenleyerek sigorta şirketine sunmak

Eksperin hazırladığı rapor, sigortanın ödeme kararında belirleyici rol oynar. Bu rapor üzerinden ödeme kalemleri oluşturulur ve dosya sonuçlandırılır. Raporun bağlayıcılığını güçlendiren bir hüküm de var: Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin üçüncü fıkrası, “Raporun düzenlenmesi esnasında ekspere hiçbir surette müdahalede bulunulamaz” demektedir. Yani rapor, atamayı yapan taraf sigorta şirketi olsa bile şirketin yönlendirmesine açık bir belge değildir.

Eksper Ne Demek? Sigorta Eksperi ile Değerleme Uzmanı Aynı Kişi Değildir

Eksper kelimesi günlük dilde iki bambaşka mesleği anlatmak için kullanılıyor ve bu karışıklık arama sonuçlarına da yansımış durumda. Sigorta eksperi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’na tabi, Levha’ya kayıtlı, belirli branşlarda ruhsat sahibi olan ve sigorta hasarını tespit eden kişidir. Konut kredisi başvurusunda eve gelen kişi ise sigorta eksperi değil, gayrimenkul değerleme uzmanıdır; onun işi hasar tespit etmek değil, taşınmazın piyasa değerini bankaya raporlamaktır. Bu yazıdaki süreler, ücret kuralları ve itiraz yolları sigorta eksperliği için geçerlidir; konut kredisi ekspertizi ayrı bir mevzuata tabidir.

Her Hasarda Eksper Gelir mi? Eksper Atanmasının Zorunlu Olduğu Haller

Hayır; her hasar dosyasında eksper görevlendirilmesi zorunlu değildir. Zorunluluğun sınırını Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği çiziyor:

• Zorunlu trafik sigortasında (m.6/2): dosyaya ilişkin muallak hasar tutarının veya incelemeler sonucunda belirlenecek toplam hasar tutarının asgari maddi teminat tutarının 1/10’unu aşması hâlinde hasar tespitinin eksper tarafından yapılması zorunludur. Bu oranı sıfıra kadar indirmeye veya iki katına çıkarmaya Kurum yetkilidir.
• Kara araçları kasko sigortasında (m.6/5): tutarın ağır hasar veya tam hasar kararını gerektirmesi hâlinde tespitin, EKSİST üzerinden sıralı olarak atanacak eksper tarafından yapılması zorunludur.

Buradaki ölçütün oran olduğuna dikkat edin. İnternette dolaşan sabit lira tutarları, ilgili yılın asgari maddi teminat tutarına göre hesaplanmış birer sonuçtur; teminat tutarı her yıl güncellendiği için o rakamlar da her yıl değişir. Kendi dosyanız için geçerli eşiği öğrenmenin doğru yolu, poliçenizdeki araç başına maddi teminat tutarını bulup onda birini almaktır. Ayrıca eksper zorunlu olmayan dosyalarda da eksper atanabilir; zorunluluk, atamanın önünde bir engel değil, alt sınırdır.

Sigorta şirketleri, eksper atanıp atanmayacağı bilgisini hasar dosyasını açtıkları süre içinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne (SBM) iletmek zorundadır (m.7 ve m.12/1). Yani dosyaya eksper atanıp atanmayacağı, şirketin insafına bırakılmış bir bilgi değil, sisteme kaydedilen bir veridir.

Eksper Ne Zaman Gelir? Hasar İhbarından Atamaya Kadar Süre Zinciri

Eksperin gelme zamanı, hasar ihbarından itibaren işleyen birkaç ayrı süreye bağlıdır ve bu süreler 1 Nisan 2026’da yürürlüğe giren Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği ile netleştirildi. Yönetmeliğin 17’nci maddesi, 25 Ağustos 2015 tarihli önceki Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği’ni yürürlükten kaldırmıştır; bu nedenle 2026 öncesine ait süre bilgilerinin çoğu artık geçerli değildir.

Aşama	Süre	Dayanak
Hasar ihbarı → hasar dosyasının SBM’ye bildirilmesi ve referans numarasıyla açılması	İhbarı takip eden ilk iş günü	Atama Yön. m.4/2
Eksperin atanması (trafik sigortasında EKSİST üzerinden sıralı)	Talep üzerine	Atama Yön. m.5/1, m.6/1
Atanan eksperin işi kabul etmesi	6 saat — bu sürede reddetmezse kabul etmiş sayılır	Atama Yön. m.13/1
Eksper işi reddederse yeniden atama	İş kabul edilene kadar aynı usulle	Atama Yön. m.13/2
Raporun SBM sistemine aktarılması (geçiş dönemi)	1 iş günü	Atama Yön. Geçici m.2
Eksper tespitine itiraz	3 iş günü	Atama Yön. m.8/1

Tabloda görülmeyen tek halka, eksperin işi kabul ettikten sonra aracı fiilen görmesidir; yönetmelik bu adım için sabit bir gün sayısı koymamıştır. Uygulamada bu, aracın bulunduğu yere ve eksperin iş yoğunluğuna göre değişir. Ancak zincirin geri kalanı ölçülebilir olduğu için, “eksper neden hâlâ gelmedi” sorusu somut bir noktaya bağlanabilir: dosya SBM’ye bildirildi mi, atama yapıldı mı, atanan eksper işi kabul etti mi? Bu üç bilgi de sistemde kayıtlıdır ve SBM, yönetmeliğin 12’nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ihbarın alınması, eksper atanıp atanmayacağı, rapor tanzim edilmesi ve itiraz sürecine ilişkin her aşamada gerekli bilgileri ilgili taraflara gecikmeksizin iletmekle yükümlüdür.

Hasar ihbarının kendisi için de süre vardır ve iki rejimde farklıdır: zorunlu trafik sigortasında sorumluluğu gerektiren olayın haber alındığı andan itibaren on gün (ZMSS Genel Şartları B.1.1/a), kaskoda beş iş günü (Kasko Genel Şartları B.1.1). İhbarın hangi kanaldan yapılabileceği konusunda ise yeni bir seçenek daha bulunuyor; ayrıntısı için Alo 193 sigorta hasar ihbar hattının nasıl çalıştığını anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

Dosya Açıldıktan Sonra Eksper Ne Zaman Gelir?

Hasar dosyası açıldıktan sonra eksperin gelmesi, dosyanın açılmasıyla otomatik başlamaz; arada atama adımı vardır. Sigorta şirketi dosyayı ihbarı takip eden ilk iş günü içinde SBM’ye bildirir ve aynı bildirimle eksper atanıp atanmayacağını da belirtir. Eksper atanacaksa — trafik sigortasında EKSİST üzerinden sıralı olarak — atanan eksper bildirimi aldıktan sonra en geç altı saat içinde işi kabul edip etmediğini bildirmek zorundadır; bildirmezse işi kabul etmiş sayılır. Reddederse iş kabul edilene kadar aynı usulle yeniden atama yapılır.

Pratik sonuç şu: dosya açıldıktan sonra iki iş günü geçtiği hâlde size hiçbir eksper bilgisi ulaşmadıysa, sorulacak soru “eksper ne zaman gelecek” değil, “dosyaya eksper atandı mı, atandıysa kim” olmalıdır. Bu bilgi SBM’ye bildirilmiş bir veridir ve şirketten yazılı olarak istenebilir.

Kendi Eksperinizi Atatabilir misiniz?

Evet. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin ikinci fıkrası açıktır: “Dosyada halihazırda atanmış eksper bulunmaması şartıyla, sigortalı, sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişi tarafından her aşamada eksper atanabilir.” Aynı maddenin üçüncü fıkrası, sigorta şirketlerine poliçede bu bilgiye yer verme zorunluluğu getirmiştir — yani hakkın varlığı poliçenizden de doğrulanabilir.

Kaskoda buna ek bir hüküm daha vardır. Kasko Genel Şartları’nın C.9 maddesi, sigorta ettiren veya sigortalının eksper tayin edebileceğini söyledikten sonra şunu ekler: sigortacı, tazminatın belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri “bunlar faydasız kalmış olsalar bile” ödemek zorundadır. Yani kendi eksperinizi atattığınızda, o raporun sonucu sizin lehinize çıkmasa dahi makul ekspertiz gideri sigortacıdadır.

Bu hakkın en çok işe yaradığı an, dosyada henüz eksper atanmamışken geçen belirsiz bekleme dönemidir. Zaten atanmış bir eksper varsa yol farklıdır: o durumda kendi eksperinizi atatmak değil, rapora üç iş günü içinde itiraz etmek gerekir; itiraz üzerine atanan eksper ve gerekirse hakem eksper devreye girer.

Eksper Geldikten Sonra Ödeme Süreci Nasıl İlerler?

Eksperin aracı görmesiyle ödeme arasında geçen süreç genellikle aşağıdaki aşamalardan oluşur:

Eksper İncelemesi ve Fotoğraflama

Eksper, aracı bulunduğu yerde veya serviste inceler. Hasarlı bölgeyi fotoğraflar, hasarın kapsamını belirler. Bu aşamada aracın konumuna göre süreç hızlanabilir. Araç servisteyse eksper daha hızlı rapor oluşturabilir. Eksperin bu incelemeyi yaparken ihtiyaç duyacağı geçmiş poliçe ve hasar verileri, atama ile eş zamanlı olarak erişimine açılır (Atama Yön. m.5/5) — yani eksperin veri beklemesi gereken bir ara adım yoktur.

Hasar Dosyasına Evrak Girişi

Sigorta şirketi, ödeme yapabilmek için belirli belgeleri dosyada görmek ister. Bu belgeler keyfî bir liste değildir: zorunlu trafik sigortasında hangi belgelerin isteneceği ZMSS Genel Şartları’nın Ek-6’sında sayılmıştır ve 1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlüktedir. Ek-6’nın başlığı da bunu söylüyor: “Tazminat Ödemelerinde İstenilecek Belgeler”. Araç hasarı ve değer kaybı için istenen belgeler şunlardır:

• Trafik Kazası Tespit Tutanağı resmî tasdikli sureti veya taraflar arasında tutulmuş kaza tespit tutanağı; varsa ifade tutanakları veya görgü tespit tutanakları
• Mağdur araca ait ruhsat
• Varsa hasarlı araca ve kaza yerine ilişkin fotoğraf ve görüntüler
• Mağdur araç sahibine / zarar gören üçüncü şahsa ait banka hesap bilgileri (banka ve şube adı, IBAN numarası)
• Araç hasarına ilişkin ekspertiz yapıldıysa eksper raporu
• Varsa hak sahibine ait doğrulanmış cep telefonu numarası

Buna Ek-6’nın üçüncü bölümündeki kişisel bilgi doğrulama evrakları eklenir: gerçek kişilerde nüfus cüzdanı fotokopisi, imza beyanı ve iletişim bilgileri; tüzel kişilerde vergi levhası, ticaret sicil gazetesi ve imza sirküleri; yabancılarda kimlik belgesi ile Türkiye’ye girişine dair resmî evrak.

İki noktanın altını çizmek gerekir. Birincisi, cep telefonu numarası her bölümde “varsa” kaydıyla geçer; mutlak zorunlu belge değildir. İkincisi, bu listede sürücü belgesi ve poliçe fotokopisi yer almaz — uygulamada istenebilir, ancak sekiz iş günlük ödeme süresini başlatan belgeler Ek-6’da sayılanlardır. Kaskoda ise liste poliçe özel şartlarına göre şekillenir; orada bağlayıcı olan, Kasko Genel Şartları B.3.3.4.1’in ifadesiyle “sigortacının hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgeler”dir.

Belgeleri parça parça değil tek seferde ve tarihli bir yazı ekinde göndermenin pratik bir sebebi var: süre, belgelerin sigortacının merkez veya şubelerinden birine ulaştığı tarihten itibaren işler. Elden teslimde evrak alındı kaydı, e-posta veya KEP’te gönderi kaydı saklanmalıdır; aksi hâlde sürenin ne zaman başladığı tartışmalı hâle gelir.

Eksper Raporunun Yazılması ve Sigorta Sistemine Girilmesi

Eksper geldiği gün raporu yazabilir; ancak raporun sisteme düşmesi genellikle aynı gün tamamlanmaz. Burada da artık bir kural var: Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği’nin 11’inci maddesi, eksper raporlarının SBM nezdindeki rapor yazım sistemi üzerinden düzenlenmesini şart koşar. Sistemin yapısal geliştirmeleri tamamlanıncaya kadar geçerli olan Geçici 2’nci madde ise raporların farklı sistemler üzerinden düzenlenebileceğini, ancak bir iş günü içerisinde SBM’ye aktarılması gerektiğini söyler.

Yani “rapor yazıldı ama sisteme düşmedi” hâlinin de bir üst sınırı vardır: rapor tamamlandıktan sonraki bir iş günü. Raporlar güvenli elektronik imzayla hazırlanır, SBM sistemlerinde saklanır ve kimlik doğrulaması sağlanması ya da hak sahipliğinin ispatlanması şartıyla eş zamanlı olarak ilgili tarafların erişimine açılır (m.11/2).

Sigorta Şirketi İncelemesi ve Onay

Eksper raporu sisteme girdikten sonra sigorta şirketi raporu inceler. Bazı durumlarda ek belge talep edilir veya ek eksper yönlendirilir. Bu aşamanın süresi serbest bırakılmış değildir: zorunlu trafik sigortasında sekiz iş günlük süre işlemeye devam eder ve ancak sigortacının haklı olarak yeni bir belge talep etmesi hâlinde, süre yeni belgenin iletilmesinden itibaren yeniden başlar (ZMSS Genel Şartları B.2.1). “Haklı olarak” kaydı önemlidir; dosyada zaten bulunan bir belgenin yeniden istenmesi süreyi başa sarmaz.

Ödeme Talimatı ve Banka Süreci

Dosya onaylandıktan sonra ödeme talimatı verilir. Ödemenin hesaplara geçmesi bankanın işlem süresine göre aynı gün veya ertesi gün gerçekleşebilir. Bu son adımın kanuni süreye dahil olduğunu unutmamak gerekir: sekiz iş günü, “ödeme talimatı verilmesi” değil tazminatın hak sahibine ödenmesi için öngörülmüş bir süredir. Karayolları Trafik Kanunu m.99’un lafzı da bunu söyler: sigortacılar belgelerin iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde ilgili tutarları “hak sahibine ödemek zorundadırlar”.

Eksper Geldikten Sonra Para Ortalama Ne Zaman Yatar?

Eksper geldikten sonra para ne zaman yatar sorusunu iki katmanda okumak gerekir: dosyanın türüne göre değişen pratik akış ve her hâlde aşılamayacak olan kanuni tavan. Yaygın kaynakların çoğu yalnızca birincisini verir; ikincisi ise hak arayışının dayanağıdır ve gecikme hâlinde nereye başvurulacağını belirler.

Sigorta Parası Kaç Günde Yatar? Kanuni Süreler Tablosu

Aşağıdaki tablo, üç ayrı rejimin ödeme takvimini bir arada gösteriyor. Aynı kazada hem kendi kaskonuzdan hem karşı tarafın trafik sigortasından talepte bulunuyorsanız iki farklı süre birlikte işler.

Sigorta türü	Ödeme süresi	Süre ne zaman başlar	Dayanak
Zorunlu trafik sigortası (ZMSS)	8 iş günü	Genel şartlarla belirlenen belgelerin sigortacının merkez veya şubelerinden birine iletildiği tarih	KTK m.99/1 · ZMSS Gen. Şart. B.2.1
Kasko	10 iş günü, her hâlde ihbardan 45 gün sonra muaccel	Talep edilen belgelerin eksiksiz verilmesi ve — kararlaştırılmışsa — eksper raporunun teslimi	Kasko Gen. Şart. B.3.3.4.1
Genel kural (diğer sigortalar)	Araştırmaların bitimi, her hâlde ihbardan 45 gün	Rizikonun gerçekleşmesi ve belgelerin sigortacıya verilmesi	TTK m.1427/2
İnceleme 3 ayı aşarsa (hepsinde)	Hasar tutarının en az %50’si avans	Hasar ihbarından itibaren üç ayın dolması	TTK m.1427/3 · ZMSS B.2.5 · Kasko B.3.3.4.1

Tablodaki farkın sebebi teknik: kasko bir mal sigortasıdır ve sigortalı ile sigortacı arasındaki sözleşmeye dayanır; zorunlu trafik sigortası ise bir sorumluluk sigortasıdır ve zarar gören üçüncü kişiye kanunla doğrudan talep hakkı verir. Kanun koyucu, üçüncü kişinin korunmasını daha kısa bir süreye bağlamıştır.

Kaskodan Para Kaç Günde Gelir?

Kasko dosyasında iki ayrı süre birlikte çalışır. Birincisi on iş günlük süredir: sigortacı, talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz verilmesi ve — zararın eksper aracılığıyla tespiti kararlaştırılmışsa — eksper raporunun tesliminden itibaren en geç on iş günü içinde gerekli incelemeleri tamamlamak, ödemeye engel bir durum yoksa tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır.

İkincisi kırk beş günlük mutlak süredir: Kasko Genel Şartları B.3.3.4.1’in ikinci cümlesi, “Tazminat ödeme borcu her hâlde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur” der. Bu ikinci süre, belgelerin ne zaman tamamlandığından bağımsız olarak işler. Yani belge eksikliği gerekçesiyle dosyanın süresiz bekletilmesi mümkün değildir; kırk beşinci günde borç muaccel hâle gelir.

Çalınan araç dosyalarında farklı bir takvim vardır: aracın bulunması için ilgili makamlarca yapılacak araştırmalar 30 gün içinde sonuç vermezse, sigortalı durumu belgelemek suretiyle sigortacıya bildirir ve aracın devrine engel kısıtlama bulunmadığını gösteren belgeleri teslim ederek tazminatını talep eder (Kasko Gen. Şart. B.3.3.4.2).

Ödeme Üç Ayı Aşarsa: Hasarın En Az %50’sini Avans Olarak İsteme Hakkı

Bu, dosyası aylarca bekleyen kişilerin çoğunun bilmediği bir haktır ve üç ayrı metinde birden yer alır. Türk Ticaret Kanunu m.1427/3’ün lafzı şöyledir: araştırmalar ihbardan başlayarak üç ay içinde tamamlanamamışsa sigortacı, tazminattan mahsup edilmek üzere, tarafların mutabakatı veya anlaşmazlık hâlinde mahkemece yaptırılacak ön ekspertiz sonucuna göre süratle tespit edilecek hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak öder.

Aynı hüküm zorunlu trafik sigortasında ZMSS Genel Şartları B.2.5’te, kaskoda Kasko Genel Şartları B.3.3.4.1’in ikinci paragrafında tekrarlanır. Üç metnin de ortak özelliği, avansın takdire bağlı olmamasıdır: koşul gerçekleştiğinde sigortacı “öder”, ödeyebilir değil.

Pratikte bu hakkı kullanmanın yolu, üçüncü ayın dolduğu tarihte sigorta şirketine yazılı olarak başvurup incelemelerin tamamlanmadığını tespit ettirmek ve avans talebini açıkça ileri sürmektir. Talebin dayanağı olarak ilgili maddeyi yazmak, dosyanın hangi masaya düştüğünden bağımsız olarak sürecin ciddiyetini değiştirir. Avans ödendiğinde bu tutar nihai tazminattan mahsup edilir; ayrı bir tazminat kalemi değildir.

Ödeme Gecikirse Faiz İşler mi? Temerrüt ve Sigortacının Sorumluluğu

Yukarıdaki sürelerin asıl önemi burada ortaya çıkıyor: eksper geldikten sonra para ne zaman yatar sorusunun kanuni bir cevabı olduğu için, o cevabın aşılması da kendiliğinden sonuç doğurur. Türk Ticaret Kanunu m.1427’nin dördüncü ve beşinci fıkraları, gecikmenin sonucunu tartışmaya kapatmıştır:

• m.1427/4: “Borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer.” Yani süre dolduğunda ayrıca ihtarname çekmiş olmanız gerekmez; temerrüt kendiliğinden doğar.
• m.1427/5: “Sigortacının temerrüt faizi ödeme borcundan kurtulmasını öngören sözleşme hükümleri geçersizdir.” Poliçeye konulmuş aksi yöndeki bir özel şart hüküm ifade etmez.

Zorunlu trafik sigortasında ayrıca Karayolları Trafik Kanunu m.99’un üçüncü fıkrası, sekiz iş günlük süreye uymayan sigortacılar için idari yaptırım öngörür. Kasko tarafında ise Genel Şartlar’ın C.10 maddesi, sözleşmeden doğan bütün taleplerin alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yılda zamanaşımına uğradığını belirtir — yani muacceliyet tarihi hem faizin hem zamanaşımının başlangıcıdır ve kayıt altına alınması gerekir.

Bu nedenle “ödeme gecikmesi her zaman hukuka aykırılık değildir” biçimindeki genel geçer ifade, süreler dolduktan sonra doğru değildir. Süre dolmadan önce dosyanın beklemesi normaldir; süre dolduktan sonraki her gün, faiz doğuran bir gecikmedir. Ayrımı yapan tek şey, sürenin ne zaman başladığıdır — bu yüzden belgelerin teslim tarihi belgelenmelidir.

Ödeme Neden Gecikir? En Sık Karşılaşılan Sebepler

Eksper geldiği hâlde ödeme yatmıyorsa genellikle aşağıdaki sebeplerden biri vardır. Her başlığın altında, o gecikmenin süreyi durdurup durdurmadığını da belirtiyoruz — çünkü gecikmenin sebebi ile sürenin işleyip işlemediği ayrı sorulardır.

Evrak Eksikliği

Sigorta şirketi ödeme yapabilmek için evrakları tam görmek ister. Eksik evrak varsa dosya bekletilebilir. Özellikle IBAN veya kimlik bilgisi gibi basit eksikler bile süreci uzatabilir. Burada belirleyici olan şudur: süre, belgeler tamamlanmadan başlamaz. Ancak sigortacı ancak haklı olarak yeni belge isteyebilir ve istediği belgeler, hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgelerle sınırlıdır (ZMSS Genel Şartları B.2.1). Dosyada zaten bulunan bir evrakın ikinci kez istenmesi süreyi yeniden başlatmaz.

Eksper Raporu Henüz Sisteme Girilmemiştir

Eksper geldiği gün raporunu yazsa bile raporun şirket sistemine girilmesi zaman alabilir. Bu bekleme artık sınırsız değildir: raporun SBM sistemine bir iş günü içinde aktarılması gerekir (Atama Yön. Geçici m.2). Rapor birkaç gündür “bekliyor” görünüyorsa, sorulacak soru raporun tamamlanıp tamamlanmadığıdır; tamamlandıysa aktarım süresi çoktan dolmuş demektir.

Servis Süreci ve Fatura Beklenmesi

Araç servisteyse ve sigorta ödemesi servis üzerinden yapılacaksa, sigorta şirketi faturayı veya onarım onayını bekleyebilir. Bu bekleme kaskoda kırk beş günlük mutlak süreyi durdurmaz; zorunlu trafik sigortasında ise sekiz iş günlük süre, Ek-6’da sayılan belgeler tamamlandığı anda işlemeye başlar — fatura o listede zorunlu kalem olarak yer almaz.

Hasarın Kapsamı Tartışmalıdır

Bazı dosyalarda sigorta şirketi hasarın kazayla uyumlu olup olmadığını inceleyebilir. Bu durumda ek ekspertiz veya ek araştırma yapılır. İncelemenin uzaması hakkınızı ortadan kaldırmaz: üç ayı aştığında avans hakkı doğar, kırk beşinci günde kaskoda borç muaccel olur.

Limit, Kapsam, Muafiyet Gibi Poliçe Şartları

Özellikle kasko dosyalarında muafiyet uygulanması, ek teminatların devreye girmesi veya poliçe kapsamı tartışması ödeme süresini uzatabilir. Muafiyetin poliçede en az 14 punto harflerle yazılması zorunludur (Kasko Genel Şartları A.6); poliçede bu şekilde yer almayan bir muafiyet iddiasına karşı bu hüküm ileri sürülebilir. Kaskoda hangi risklerin standart, hangilerinin yalnızca ek sözleşmeyle teminat altında olduğu da poliçedeki ürün adına göre değişir: Dar Kasko, Kasko, Genişletilmiş Kasko ve Tam Kasko farklı kapsamlara karşılık gelir ve ürün adının poliçe başlığında en az 16 punto ile yazılması gerekir (A.1).

Parça Tedarik Süresi ve Onarım Ödemeyi Nasıl Etkiler?

Parça tedariki, gecikmenin en sık dile getirilen ama en az bilinen sebebidir. Zorunlu trafik sigortasında parça rejimi 1 Temmuz 2026’da yeniden yazıldı ve kural şu hâle geldi: hasar gören orijinal parçanın onarımı mümkün değilse orijinal parça ile değiştirilir. Eşdeğer ya da yeniden kullanılabilir parçaya geçilebilmesi için ya hak sahibinin onayı alınmalı ya da orijinalle değiştirme imkânının bulunmadığı ortaya konmalıdır — ve bu iki hâlin ispat yükü sigortacıdadır. Parça zaten orijinal değilse sıra tersine döner. Her iki fıkra da aynı cümleyle biter: araçta bir kıymet artışı meydana gelmiş olsa dahi bu fark tazminat miktarından indirilemez.

İşçilik tarafında da bir referans vardır: Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği’nin 16’ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, Sigorta Eksperleri İcra Komitesi tarafından TSB’nin görüşü alınarak il ya da bölge bazında onarım işçilik maliyetlerine ilişkin rehber tarife yayımlanır ve gerektiğinde güncellenir. Servis ile sigortacı arasındaki işçilik uyuşmazlığında bu tarife tartışmanın ortak zeminidir. Onarım süreci ve serviste geçen zamanın diğer sonuçları için trafik kazası sonrası araç tamiri ve sigorta işlemlerini anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

Ödemeyi Hızlandırmak İçin Ne Yapılabilir?

Sigorta dosyalarında en hızlı sonuç alınan yaklaşım, dosyayı “tam ve düzenli” yürütmektir. Ödemeyi hızlandırmak için:

• Ek-6’daki evrak listesini baştan çıkarıp hepsini aynı anda, tarihli bir yazı ekinde yükleyin — süreyi başlatan an budur
• Eksper raporunun SBM sistemine girilip girilmediğini kontrol edin (e-Devlet’ten sorgulanabilir)
• Servisten teklif/fatura sürecini takip edin
• Sigorta şirketinden dosya sorumlusu bilgisi ve hasar dosya referans numarası alın
• Gerekirse yazılı olarak ödeme takvimi isteyin; cevap gelmezse bu yazışma sonraki aşamada delil olur

Uygulamada çoğu dosya “bir evrak eksik” nedeniyle uzamaktadır. Bu nedenle evrak yönetimi kritik bir noktadır.

Eksper Geldi Ama Ödeme Çok Düşük Yattıysa Ne Yapılır?

Eksper sonrası ödeme yapılmış olsa bile, ödeme gerçek zararı karşılamıyorsa “eksik ödeme” gündeme gelebilir. Bu durumda:

• Eksper raporu ile servis bedelleri karşılaştırılmalı
• Hangi kalemlerde düşüm yapıldığı tespit edilmeli
• Sigorta şirketinden yazılı açıklama talep edilmeli
• İtiraz süresi kaçırılmadan eksper raporuna itiraz edilmelidir

Eksik ödeme dosyalarında hesaplama yöntemi ve deliller belirleyici olur. Ayrıca kısmi ödemenin hukuki bir sonucu daha vardır: sigortacının yaptığı kısmi ödeme, borç ikrarı niteliği taşır ve zamanaşımını keser (TBK m.154/1). Hasar bedelini ödeyip değer kaybı talebini reddeden bir sigortacı da bu ikrarda bulunmuş olur; bu nedenle ödeme dekontunun tarihi saklanmalıdır.

Eksperin Tespitine İtiraz: Üç İş Günü, İtiraz Eksperi ve Hakem Eksper

İtiraz yolu, 1 Nisan 2026’dan itibaren üç kademeli ve süreli bir zincir hâline geldi. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.8 şunu öngörüyor:

Aşama	Süre	Kim yapar / kim öder
Eksper tespitine itiraz	3 iş günü — süre, raporun SBM rapor sistemine girişine ilişkin bildirimle başlar	Sigortacı, sigortalı, sigorta ettiren veya menfaat sağlayan kişi
İtiraz üzerine eksper ataması	EKSİST üzerinden sıralı	—
İtiraz eksperinin raporu	Motorlu araç sigortalarında 3 iş günü, diğer branşlarda 10 iş günü	—
Hakem eksper talebi	İtiraz eksperi raporunun bildiriminden itibaren 3 iş günü	Taraflardan biri
Hakem eksper	Aynı süreler; raporu nihai kabul edilir	İlgili branşta en az on yıl bilfiil eksperlik yapmış kişiler arasından

Üç iş günlük sürenin başlangıcına dikkat edin: süre, raporun size ulaştığı gün değil, raporun sisteme girişine ilişkin bildirimin yapıldığı gün işlemeye başlar. Bu yüzden SBM’den ve sigorta şirketinden gelen bildirimlerin takip edilmesi gerekir; bildirimi fark etmemek süreyi durdurmaz.

Değer kaybı talebine özgü itiraz süreci ve örnek dilekçe için 1 Temmuz 2026 sonrası değer kaybı eksper raporuna itiraz yazımıza bakabilirsiniz; oradaki süreler bu yazıdakilerle aynı yönetmelikten gelir.

Eksper Ücretini Kim Öder? İlk Rapor, İtiraz Raporu ve Hakem Eksper

Ücreti kimin ödeyeceği, hangi raporun söz konusu olduğuna göre değişir ve Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.14’te düzenlenmiştir:

• İlk eksper raporu: ücreti sigorta şirketi öder (m.14/2). Hak sahibinden istenmez.
• İtiraz eksperi ve hakem eksper: itiraz üzerine hazırlanan raporlar ile itiraz edilen rapor arasında fark yoksa ücreti atamayı talep eden taraf; önemli bir fark varsa raporun aleyhine döndüğü taraf öder (m.14/3).
• Tutar: ekspertiz ücreti, atama tarihinde geçerli taban ekspertiz ücret tarifesinden az olmamak üzere taraflarca serbestçe belirlenir (m.14/1); tarife her takvim yılı başında TÜFE oranında artırılır (m.15/2). Ulaşım, konaklama ve diğer giderler ücrete ilave edilir (m.14/4).
• Rapor kapatılırsa: rapor tamamlanmışsa ücretin tamamı, tamamlanmamışsa tamamlanma yüzdesine isabet eden kısım ödenir; rapora hiç başlanmamışsa ücret ödenmez (m.14/7).

Değer kaybı bakımından pratik bir sonuç daha vardır: araç hasarı için eksper atanmış dosyalarda değer kaybı tazminatı da aynı raporda hesaplanır (Atama Yön. m.6/3). Yani değer kaybı talebi için ayrı bir ekspertiz yaptırmanız ve ayrı bir rapor ücreti ödemeniz gerekmez. Bunu tamamlayan hüküm ZMSS Genel Şartları A.5/a’dadır (RG 12.06.2026 / 33278, yürürlük 1/7/2026): “Araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir.”

Kasko dosyasında kendi eksperinizi atattıysanız ayrıca C.9 hükmü devreye girer: sigortacı, tazminatın belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri faydasız kalmış olsalar bile ödemek zorundadır. İtiraz yolunda ücretin “aleyhine dönen tarafa” yüklenmesi ise itirazı caydırıcı değil, dayanaksız itirazı caydırıcı bir kuraldır: tespitiniz haklı çıkarsa ücret sizden alınmaz.

Eksper Raporu Ne Zaman Çıkar ve Nasıl Görüntülenir?

Eksper geldikten sonra ödeme süresini belirleyen en önemli aşamalardan biri, eksper raporunun düzenlenmesi ve sigorta şirketi sistemine işlenmesidir. Eksper, aracı gördüğü gün incelemesini tamamlamış olsa bile raporun hazırlanması çoğu zaman aynı gün tamamlanmaz. Çünkü raporun yalnızca fotoğraflardan ibaret olmaması gerekir; hasarın kapsamı, değişecek parçalar, onarım yöntemi ve bedel hesabı gibi teknik detayların sistem üzerinden yapılandırılması gerekir.

Raporun biçimi de serbest değildir. Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinin (f) bendi “rapor”u, içeriği eksperlik dallarına göre ve sigorta sözleşmesi hükümleri göz önünde tutularak TSB’nin görüşü alınarak İcra Komitesince belirlenen ve Kurumca onaylanan tek tip ekspertiz raporu olarak tanımlar. Yani her eksper kendi şablonunu kullanmaz.

Eksper Raporu Kaç Günde Çıkar?

İlk raporun düzenlenmesi için yönetmelikte sabit bir gün sayısı yoktur; sabit süre itiraz üzerine atanan eksper ve hakem eksper için konulmuştur: motorlu araç sigortalarında atama tarihinden itibaren en geç üç iş günü, diğer branşlarda on iş günü (m.8/5). İlk rapor tarafında ölçülebilir olan iki şey vardır:

• İşin kabulü: 6 saat. Atama bildirimini alan eksper, işi kabul edip etmediğini altı saat içinde bildirmezse kabul etmiş sayılır (m.13/1).
• Sisteme aktarım: 1 iş günü. Rapor yazım sistemi geliştirmeleri tamamlanıncaya kadar raporlar farklı sistemler üzerinden düzenlenebilir, ancak bir iş günü içinde SBM’ye aktarılmak zorundadır (Geçici m.2).

Uygulamada eksper raporunun hazırlanma süresi dosyanın niteliğine göre değişir; basit hasar dosyalarında birkaç iş günü, şüpheli hasar veya ek inceleme gerektiren dosyalarda daha uzun sürebilir. Ancak bu değişkenlik ödeme süresini süresiz uzatmaz: kaskoda kırk beş günlük mutlak muacceliyet, her üç rejimde de üç aylık avans kuralı işlemeye devam eder. Bu nedenle “rapor henüz çıkmadı” cevabı, belli bir noktadan sonra ödemeyi ertelemenin geçerli gerekçesi olmaktan çıkar.

Kasko Eksper Raporu Kaç Günde Çıkar?

Kasko dosyasında raporun süresi, dosyanın ağır hasar veya tam hasar kararı gerektirip gerektirmediğine göre farklı bir kanaldan yürür. Bu karar gerekiyorsa tespitin EKSİST üzerinden sıralı olarak atanacak eksper tarafından yapılması zorunludur (Atama Yön. m.6/5); diğer dosyalarda atama süreci ve rapor şablonuna ilişkin usul ve esasları Kurum belirler. Raporun kendisi için sabit gün sayısı yoktur, ancak tamamlandıktan sonra bir iş günü içinde SBM sistemine aktarılması gerekir (Geçici m.2).

Rapor süresinin uzaması kasko ödemesini süresiz erteleyemez: tazminat ödeme borcu, belgeler ve rapor teslim edilmiş olsun ya da olmasın, hasar ihbarından 45 gün sonra her hâlde muaccel olur (Kasko Genel Şartları B.3.3.4.1). Rapor teslim edildiğinde ise on iş günlük süre işlemeye başlar.

Trafik Kazası Eksper Raporu Kaç Günde Çıkar?

Zorunlu trafik sigortasında eksper ataması EKSİST üzerinden sıralı yapılır (Atama Yön. m.6/1) ve eksper atanması, muallak hasar tutarının veya belirlenecek toplam hasar tutarının asgari maddi teminat tutarının 1/10’unu aşması hâlinde zorunludur (m.6/2). Atanan eksper işi altı saat içinde reddetmezse kabul etmiş sayılır (m.13/1); raporunu tamamladıktan sonra bir iş günü içinde SBM’ye aktarır (Geçici m.2).

Raporun bildirimi ile birlikte üç iş günlük itiraz süresi başlar (m.8/1). İtiraz edilirse yeni eksper, gerekirse hakem eksper atanır ve bunlar motorlu araç sigortalarında atama tarihinden itibaren en geç üç iş günü içinde raporlarını hazırlar (m.8/5). Yani trafik kazası dosyasında rapor süresi, itiraz kullanılmadığında kısa; itiraz zinciri işletildiğinde her halkada üçer iş günü eklenen bir takvimdir.

Eksper Raporu Sorgulama: e-Devlet ve SBM Kanalları

Eksper raporuna ulaşmak için sigorta şirketinin insiyatifini beklemek gerekmez. Raporlar SBM sistemlerinde saklanır ve kimlik doğrulaması sağlanması ya da hak sahipliğinin ispatlanması şartıyla eş zamanlı olarak ilgili tarafların erişimine açılır (Atama Yön. m.11/2). Erişim kapıları şunlardır:

Ne öğrenilir	Nereden
Düzenlenmiş eksper raporunun kendisi	e-Devlet → Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama (SBM)
Dosyaya eksper atanıp atanmadığı, atamanın durumu	e-Devlet → Motorlu Araç Sigortalarında Eksper Atama Durum Sorgulama
Kendi adınıza eksper atatma	e-Devlet → Motorlu Araç Sigortalarında Eksper Atama (teknik olarak EKSİST üzerinde yürür)
Poliçe ve hasar kayıtları	e-Devlet → Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama / Kasko Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama
Dosyanın hangi aşamada olduğu	Sigorta şirketi hasar birimi — dosya referans numarasıyla

Bu hizmetlerin her birinin ayrıca mirasçısı olduğunuz kişi adına ve tüzel kişi sürümü bulunur. Sorgulamada bir sınır vardır ve bilinmesi gerekir: Ekspertiz raporları, Kurumun izni olmadan üçüncü kişilere verilemez (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği m.15/9). Yani karşı tarafın raporunu doğrudan görüntülemek mümkün değildir; erişim, taraf olduğunuz sigorta sözleşmelerine ilişkin verilerle sınırlıdır (m.24/1). Hasar durum belgesi ise sigortalıya, acenteye ve şirkete bedelsiz verilir (m.10/2-f).

Hasar kayıtlarının sisteme ne zaman işlendiği de ayrı bir sorudur: hasar verileri eş zamanlı, muallak tazminat verileri gün sonuna kadar veri tabanına aktarılır (SBM Yönetmeliği m.23/3). Kayıtta hata varsa gecikmeksizin düzeltilir ve düzeltme kaydı en çok bir günlük gecikmeyle işlenir (m.23/4).

Hasar Dosyası Durum Sözlüğü: Takip Ekranındaki İfadelerin Karşılığı

Hasar takip ekranlarında görünen ifadeler çoğu zaman açıklanmadan bırakılıyor ve dosyanın gerçekte nerede olduğunu anlamayı zorlaştırıyor. En sık karşılaşılanların karşılığı şudur:

İfade	Ne anlama gelir	Ne yapılır
Eksper raporu bekleniyor	Eksper atanmış, rapor henüz SBM sistemine girmemiş	Raporun tamamlanıp tamamlanmadığı sorulur; tamamlandıysa aktarım için 1 iş günü sınırı işler
Eksper ön raporu	İlk tespit; hasar tutarı henüz kesinleşmemiş	Kesin rapor beklenir; ön rapordaki tutar ödeme taahhüdü değildir
Kesin rapor	Eksperin nihai tespiti — itiraz süresi bu raporun bildirimiyle başlar	3 iş günü içinde itiraz edilebilir (Atama Yön. m.8/1)
Muallak hasar	İhbar edilmiş ancak henüz ödenmemiş, sigortacının karşılık ayırdığı hasar tutarı	Bu tutar, trafik sigortasında eksper zorunluluğu eşiğinin (teminatın 1/10’u) hesabında esas alınan kalemlerden biridir
Dosya incelemeye alındı	Dosya standart akış dışına çıkarılmış, ek değerlendirme yapılıyor	İnceleme gerekçesi yazılı olarak istenir; süre işlemeye devam eder
Vekâlet onayı bekleniyor	Eksper atama talebinde vekâlet ilişkisi doğrulanmamış	Vekâletname / hak sahipliği belgesi tamamlanır
Dosya kapalı	Sistemde işlem tamamlanmış görünüyor	Hangi zarar kaleminin karşılandığı sorulur; kapanış tüm talepleri kapsamayabilir

Eksper Raporu Bekleniyor Ne Demek, Muallak Hasar Ne Demek?

Bu iki ifade en sık sorulanlar ve birbirinden bağımsız şeyleri anlatıyorlar. “Eksper raporu bekleniyor”, dosyaya eksperin atandığını ama raporun henüz SBM sistemine girmediğini gösterir; bu bekleme raporun tamamlanmasından sonra bir iş gününü aşmamalıdır. “Muallak hasar” ise ihbar edilmiş ancak henüz ödenmemiş, sigortacının defterinde karşılık ayırdığı hasar tutarıdır — yani bir gecikme statüsü değil, bir tutar kalemidir.

Muallak tutarın pratik önemi burada: dosyanın muallak tutarı veya incelemeler sonucunda belirlenecek toplam hasar tutarı asgari maddi teminat tutarının 1/10’unu aşıyorsa, zorunlu trafik sigortasında hasar tespitinin eksper tarafından yapılması zorunlu hâle gelir. Yani ekrandaki bu rakam yalnızca bir muhasebe kalemi değil, eksper atanıp atanmayacağını belirleyen bir eşiktir. Muallak tazminat verileri SBM veri tabanına gün sonuna kadar aktarılır (SBM Yönetmeliği m.23/3); bu nedenle ekranda göreceğiniz tutar en fazla bir gün gecikmeli olabilir.

Servis Onayı Ödemeyi Nasıl Etkiler?

Eksper sonrası ödemeyi geciktiren konulardan biri de “servis onayı” sürecidir. Araç servisteyse ve onarım yapılacaksa, servis ile sigorta şirketi arasında şu başlıklarda mutabakat gerekir:

• Onarımın kapsamı
• Değişecek parçalar
• İşçilik süresi ve bedeli
• Ek hasar çıkması ihtimali
• Fatura ve ödeme yöntemi

Özellikle yetkili servislerde onarım maliyeti daha yüksek olabildiğinden, bazı dosyalarda sigorta şirketi ek değerlendirme yapabilir. Bu durum raporun revize edilmesine ya da ek eksper gönderilmesine yol açabilir. Böyle bir ihtimal varsa, sürecin uzaması şaşırtıcı değildir.

Ancak servis seçimi konusunda hak sahibinin lehine işleyen bir hüküm vardır ve çoğu dosyada hiç gündeme gelmez. ZMSS Genel Şartları B.2.2 uyarınca hak sahibi, belirlenen ölçütleri karşılayan ve dilediği onarım merkezinde aracının onarılmasını talep edebilir. Sigortacı bu durumda anlaşmalı onarım merkezinde uygulanacak bedele göre ödeme yapabilir — fakat aynı fıkranın son cümlesi kritiktir: sigortacı bu bedel uygulaması hakkında hak sahibini hasar ihbarından itibaren 2 iş günü içinde bilgilendirmek zorundadır ve “bu süre içinde anılan bildirimi yapmadığı takdirde bildirim konusu bedeli hak sahibine karşı ileri süremez”.

Servis dosyalarında ödeme çoğu zaman iki şekilde gerçekleşir:

1. Ödeme doğrudan servise yapılır: Araç sahibi aracını teslim alırken ek ödeme çıkabilir (muafiyet, limit, kapsam dışı kalemler vb.)
2. Ödeme araç sahibine yapılır: Araç sahibi ödemeyi alır, onarımı kendisi yönetir

Dosyanın hangi yöntemle ilerleyeceği, ödeme süresini doğrudan etkiler. Çünkü servis ödemelerinde genellikle faturanın oluşması, onarımın bitmesi ve ek hasar kontrolünün tamamlanması beklenebilir. Kısmi hasarda tarafların mutabakatıyla onarım yerine nakdi ödeme de yapılabilir (ZMSS B.2.3).

Eksper Sonrası “Ek Hasar” Çıkarsa Ödeme Ne Olur?

Araç hasar dosyalarında sık yaşanan durumlardan biri de onarım sürecinde ek hasar çıkmasıdır. Eksper ilk incelemesinde dışarıdan görülen hasarı tespit edebilir; ancak araç söküldüğünde iç aksamda yeni hasarlar ortaya çıkabilir. Bu durumda servis, sigorta şirketinden “ek onay” ister ve süreç şu şekilde ilerler:

• Servis ek hasar fotoğraflarını ve parça listesini iletir
• Eksper ek inceleme yapar veya raporu revize eder
• Sigorta şirketi raporu onaylar
• Ek ödeme kararı çıkar

Ödemenin eksper incelemesinden sonra beklemesinin en sık görülen açıklamalarından biri işte bu ek onay sürecidir. Bu süreç birkaç gün içinde tamamlanabileceği gibi, yoğun dönemlerde daha uzun sürebilir. Ek hasarın önemli bir sonucu daha vardır: yönetmeliğin 6’ncı maddesinin ikinci fıkrası, eşiği yalnızca ilk incelemeye değil, “yapılacak ilk inceleme ve hasar sürecinde sonraki incelemeler sonucunda belirlenecek toplam hasar tutarı”na bağlar. Yani ek hasarla birlikte toplam tutar eşiği aşarsa, başlangıçta eksper atanmamış olsa bile eksper tespiti zorunlu hâle gelebilir.

Eksper Geldi Ama Dosya “İncelemeye Alındı” Denirse Ne Anlama Gelir?

Bazı durumlarda sigorta şirketi eksper raporu sonrası dosyayı “incelemeye aldı” şeklinde bir statüye geçirebilir. Bu durum her zaman olumsuz değildir, ancak dosyanın standart akış dışında değerlendirildiğini gösterir. İnceleme gerekçeleri arasında şunlar bulunabilir:

• Hasarın poliçe başlangıcına yakın olması
• Hasarın beyanla uyumsuz görünmesi
• Daha önceki hasarlar ile bağlantı şüphesi
• Alkol, ehliyet, kaçma gibi durumların mevcut olması
• Yüksek bedelli hasar dosyaları (özellikle pert veya ağır hasar)

İnceleme süreci uzadığında araç sahibi veya hak sahibi açısından belirsizlik oluşabilir. Bu aşamada dosyanın hangi gerekçeyle incelemede olduğu mutlaka sorulmalı ve mümkünse yazılı bilgi talep edilmelidir. Çünkü inceleme süreci, ödeme takvimini doğrudan etkiler.

Buradaki temel yanılgı, incelemenin süreleri askıya aldığı sanısıdır. Öyle değildir: inceleme üç ayı aştığında hasarın en az %50’sini avans olarak isteme hakkı doğar, kaskoda kırk beşinci günde borç muaccel olur ve muacceliyetle birlikte temerrüt faizi işlemeye başlar. Alkol veya ehliyetsizlik gibi gerekçeler ise tazminatın reddi sonucunu doğurabilecek nitelikte olduğundan, bu gerekçeyle yapılan bir incelemede yazılı bilgi talebi ayrıca önemlidir. Zorunlu trafik sigortasında olay yerini terk etme veya tutanak/alkol raporu düzenleme yükümlülüğüne aykırılık hâlâ tazminat ödenmeyen hâller arasındadır; ancak 1 Temmuz 2026’dan itibaren can güvenliği nedeniyle uzaklaşma ile bedeni hasarlı kazalarda tedavi veya yardım amacıyla sağlık kuruluşuna gitme bu kuralın istisnası hâline gelmiştir.

Pert (Tam Hasar) ve Ağır Hasarda Ödeme Takvimi

Pert dosyalarında ödeme, kısmi hasardan farklı bir koşula bağlanmıştır ve bu koşul tamamlanmadan para yatmaz. Zorunlu trafik sigortasında:

• Tam hasar: onarım masraflarının aracın riziko tarihindeki değerini aşması ve eksper raporuyla aracın onarım kabul etmez hâle geldiğinin tespiti hâlinde araç tam hasara uğramış sayılır. Bu durumda hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez (ZMSS B.2.3).
• Ağır hasar: aracın Kurumca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ağır hasara uğradığının eksper raporuyla tespiti hâlinde, “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi ibraz edilmeden tazminat ödenmez.
• Araç hak sahibine bırakılırsa: hak sahibinin onayıyla araç hasarlı hâliyle kendisine terk edilebilir; bu durumda rayiç değer ile hasarlı hâli arasındaki fark ödenir. Sigortacı, bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren 1 aylık süreyle garanti etmiş sayılır.
• Araç sicilinde işleme engel kayıt varsa: hurda veya çekme belgesi alınamıyorsa ödeme, masrafları tazminattan mahsup edilmek üzere mahkemece tespit edilen ödeme mahalline tevdi suretiyle de yapılabilir; bu hâlde belge aranmaz.

Kaskoda ise ağır hasar veya tam hasar kararı gerektiren dosyalarda tespitin, EKSİST üzerinden sıralı olarak atanacak eksper tarafından yapılması zorunludur (Atama Yön. m.6/5) — yani bu dosyalarda eksper seçimi şirketin serbest tercihine bırakılmamıştır. Ağır hasarlı ve tam hasarlı araçların tespitine ilişkin ölçütlerin ayrıntısı için tam hasara ya da ağır hasara uğramış araçların tespitini ele aldığımız yazıya bakabilirsiniz.

Bu belgelerin temini genellikle birkaç günlük bir işlemdir; ancak araçta haciz, rehin veya yakalama şerhi varsa süreç uzayabilir. Ödemenin geciktiği pert dosyalarında ilk kontrol edilmesi gereken nokta budur — sigortacının beklediği şey çoğu zaman raporun kendisi değil, tescil belgesidir.

Ödeme Gecikirse Şikâyet / Başvuru Yapılabilir mi?

Eksper geldikten sonra ödeme sürecinin uzaması, özellikle araç serviste bekliyorsa mağduriyet yaratabilir. Atılabilecek adımlar dosyanın neden beklediğine göre değişir; ancak başvuru yolları kademelidir ve sıra atlanamaz.

• Sigorta şirketinin hasar birimine yazılı başvuru. Zorunlu trafik sigortasında bu adım tercih değil zorunluluktur: Karayolları Trafik Kanunu m.97 uyarınca zarar görenin, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.
• 15 günlük cevap süresi. Aynı madde, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde zarar görenin dava açabileceğini veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceğini söyler.
• Sigorta Tahkim Komisyonu. On beş gün dolduğunda veya cevap yetersiz kaldığında açılan yollardan biridir; uyuşmazlık hakem heyetince karara bağlanır.
• SEDDK’ya şikâyet. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu, sigorta şirketlerinin denetim merciidir. Şikâyet, tazminat alacağını doğrudan tahsil etmez ancak şirketin yükümlülük ihlaline ilişkin idari süreci başlatır.
• Evrak eksikliği varsa aynı gün tamamlanmalıdır — çünkü sürenin başlangıcı belgelerin tamamlandığı andır.

Başvurunun yazılı yapılması yalnızca nezaket meselesi değildir: başvuru tarihi hem on beş günlük cevap süresinin hem de ödeme süresinin başlangıcını belgelendirir. Bu nedenle iadeli taahhütlü posta, KEP veya evrak kayıt numarası alınmış elden teslim tercih edilmelidir. Tahkim ve itiraz sürecinin ayrıntısı için araç değer kaybında sigortaya itiraz ve tahkim süreci yazımız yol gösterir.

Sigortaya Başvuru Zamanaşımını Keser mi?

Hayır — ve bu, konu hakkındaki en yaygın yanlış bilgidir. İnternette sıkça rastlanan “sigortaya başvuru zamanaşımını keser ve durmasına neden olur” cümlesi iki bakımdan hatalıdır:

• Kesmez. Karayolları Trafik Kanunu m.97 uyarınca yapılan yazılı başvuru, Türk Borçlar Kanunu m.154’te sayılan kesme sebepleri arasında yer almaz. Başvuru zorunludur ve dava/tahkim kapısını açar; ama süreyi kesmez.
• “Kesme” ile “durma” ayrı kurumlardır. TBK m.153 uyarınca durma hâlinde engel kalkınca süre kaldığı yerden işlemeye devam eder; m.154-156 uyarınca kesme hâlinde ise sıfırdan yeni bir süre başlar. Tek bir olay ikisini birden yapamaz.

Zamanaşımını gerçekten kesen işlemler şunlardır: dava açılması, tahkim başvurusu (TBK m.154/2’deki “hakeme başvurma”), icra takibi ve sigortacının kısmi ödemesi (m.154/1 anlamında borç ikrarı). Sürelere gelince: maddi hasarlı trafik kazasında zamanaşımı zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır (KTK m.109/1). Kaskoda ise sözleşmeden doğan bütün talepler alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar (Kasko Gen. Şart. C.10). Sürelerin uzadığı hâller ve başlangıç tartışmaları için trafik kazası tazminat zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

Eksper Sonrası Ödeme Yapıldıktan Sonra Dosya Tamamen Kapanır mı?

Sigorta ödemesi yapıldığında dosyanın kapandığı düşünülse de uygulamada her zaman bu şekilde değildir. Çünkü ödeme:

• Yalnızca hasar bedeli için yapılmış olabilir
• Değer kaybı gibi ayrı bir taleple bağlantılı olmayabilir
• Araç mahrumiyet bedeli / ikame araç ihtiyacı değerlendirilmemiş olabilir

Bu nedenle ödeme yapıldıktan sonra dosyanın hangi kalemi karşıladığı mutlaka netleştirilmelidir. Bazı dosyalarda ödeme yapıldıktan sonra ek talepler ayrı başlıkla gündeme gelebilir. Özellikle trafik kazalarında değer kaybı çoğu zaman ayrıca ele alınır.

Değer kaybı tarafında 1 Temmuz 2026’dan itibaren geçerli olan iki hüküm işi kolaylaştırıyor. Birincisi: “Araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir” — yani ayrı bir dilekçe verilmesi gerekmez. İkincisi: eksper zorunluluğu kapsamındaki dosyalarda değer kaybı tazminatı da gerçek zarar ilkesi gözetilerek aynı raporda hesaplanır (Atama Yön. m.6/3). Sigortacı, hesaplanan değer kaybı tutarını en geç nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde hak sahibine bildirmek zorundadır.

Araç mahrumiyeti ise ayrı bir zarar kalemidir ve hasar ödemesiyle kendiliğinden karşılanmaz; kaskoda kullanım ve gelir kaybı ancak ek sözleşmeyle teminat altına alınabilir (Kasko Gen. Şart. A.4.8). Bu talebin nasıl ileri sürüleceği için araç mahrumiyet tazminatında dilekçe örneği ve dava açma yazımıza bakabilirsiniz.

Kısacası: ödeme dekontu bir “dosya kapandı” belgesi değildir. Dekontun açıklamasında hangi kalemin ödendiği yazmıyorsa, bu bilgi yazılı olarak istenmelidir — hem kalan taleplerin takibi hem de zamanaşımının başlangıcı bakımından.

Eksper Geldikten Sonra Para Ne Zaman Yatar: Sürecin Özeti

Eksper geldikten sonra paranın yatma süresi dosyanın niteliğine göre değişmekle birlikte, çoğu dosyada ödeme süreci eksper raporunun sisteme girmesi ve evrakların tamamlanmasıyla hızlanır. Eksperin gelmesi önemli bir aşama olsa da tek başına ödeme için yeterli değildir; rapor, onay ve ödeme talimatı adımlarının tamamlanması gerekir. Bu nedenle eksper sonrası süreci düzenli takip etmek ve evrakları eksiksiz şekilde tamamlamak, ödeme süresinin uzamasını önleyen en temel unsurlardır.

Bununla birlikte, “takip etmek” pasif beklemek anlamına gelmez. Belgeler eksiksiz iletildiği anda tarih kayıt altına alınır; zorunlu trafik sigortasında sekiz, kaskoda on iş günü sonunda ödeme yapılmamışsa gecikme artık dosyanın doğal akışı değil, faiz doğuran bir temerrüttür. Üçüncü ay dolduğunda avans hakkı devreye girer, on beş günlük yazılı başvuru süresi dolduğunda tahkim ve dava yolu açılır. Bu takvimi bilen bir hak sahibi, dosyanın nerede tıkandığını da nereye başvuracağını da tereddütsüz belirleyebilir.

SSS – Sıkça Sorulan Sorular

Eksper geldikten sonra para ne zaman yatar?

Ödeme, belgelerin sigortacıya eksiksiz ulaştığı tarihten itibaren işleyen kanuni süre içinde yapılmak zorundadır: zorunlu trafik sigortasında sekiz iş günü, kaskoda on iş günü. Kaskoda ayrıca hasar ihbarından itibaren 45 gün sonra borç her hâlde muaccel olur. Bu sürelerin dolması hâlinde sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer ve temerrüt faizi işlemeye başlar.

Eksper geldikten sonra sigorta parası kaç günde yatar?

Zorunlu trafik sigortasında, genel şartlarla belirlenen belgelerin sigortacının merkez veya şubelerinden birine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yapılması zorunludur (KTK m.99). Kaskoda süre, talep edilen belgelerin eksiksiz verilmesi ve eksper raporunun tesliminden itibaren on iş günüdür; ayrıca tazminat ödeme borcu her hâlde hasar ihbarından 45 gün sonra muaccel olur (Kasko Genel Şartları B.3.3.4.1).

Eksper ne zaman gelir?

Sigorta şirketi hasar dosyasını, ihbarı takip eden ilk iş günü içinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne bildirir ve eksper atanıp atanmayacağını da bu bildirimde belirtir (Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.4/2, m.12/1). Atanan eksper, bildirimden itibaren en geç altı saat içinde işi kabul edip etmediğini bildirmek zorundadır; bildirmezse kabul etmiş sayılır (m.13/1). Eksperin aracı fiilen görmesi için yönetmelikte sabit bir gün sayısı yoktur.

Eksper raporu kaç günde çıkar?

İlk rapor için yönetmelikte sabit süre bulunmaz; ancak rapor tamamlandıktan sonra bir iş günü içinde SBM sistemine aktarılması gerekir (Geçici m.2). İtiraz üzerine atanan eksper ve hakem eksper ise motorlu araç sigortalarında atama tarihinden itibaren en geç üç iş günü, diğer branşlarda on iş günü içinde raporunu hazırlar (m.8/5).

Eksper raporu ne zaman hazırlanır?

Eksper raporunun hazırlanma süresi dosyanın kapsamına göre değişir. Basit hasar dosyalarında rapor birkaç iş günü içinde hazırlanabilirken, kapsamlı veya ek inceleme gerektiren dosyalarda bu süre daha uzun olabilir. Raporun biçimi serbest değildir: İcra Komitesince belirlenen ve Kurumca onaylanan tek tip ekspertiz raporu kullanılır ve rapor, SBM nezdindeki rapor yazım sistemi üzerinden düzenlenir (Atama Yön. m.3/f, m.11/1). Raporun düzenlenmesi esnasında ekspere hiçbir surette müdahalede bulunulamaz (m.11/3).

Eksper geldi ama ödeme neden hâlâ yapılmadı?

Eksper incelemesinin tamamlanması tek başına ödeme için yeterli değildir. Eksper raporunun sisteme yüklenmesi, gerekli evrakların tamamlanması, sigorta şirketinin raporu onaylaması ve ödeme talimatının verilmesi gerekir. Evrak eksikliği veya ek inceleme gibi durumlar da süreci uzatabilir. Buna karşılık, belgeler tamamlandıktan sonra işleyen kanuni süreler dolmuşsa gecikme artık hukuka uygun değildir ve temerrüt faizi işler (TTK m.1427/4).

Eksper raporu nasıl sorgulanır?

Eksper raporları SBM sistemlerinde saklanır ve kimlik doğrulaması ya da hak sahipliğinin ispatı şartıyla eş zamanlı olarak ilgili tarafların erişimine açılır (Atama Yön. m.11/2). e-Devlet üzerinden “Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama”, “Motorlu Araç Sigortalarında Eksper Atama” ve “Eksper Atama Durum Sorgulama” hizmetleri kullanılabilir. Ekspertiz raporları Kurumun izni olmadan üçüncü kişilere verilemez (SBM Yönetmeliği m.15/9).

Eksper ücretini kim öder?

İlk eksper raporunun ücreti sigorta şirketi tarafından ödenir (Atama Yön. m.14/2). İtiraz üzerine atanan eksper ve hakem eksper ücreti ise raporlar arasında fark yoksa atamayı talep eden tarafça, önemli bir fark varsa raporun aleyhine döndüğü tarafça ödenir (m.14/3). Kaskoda sigortalı kendi eksperini tayin ederse, sigortacı tazminatın belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri “bunlar faydasız kalmış olsalar bile” ödemek zorundadır (Kasko Genel Şartları C.9).

Eksper sonrası yapılan ödeme düşükse ne yapılabilir?

Ödemenin gerçek zararı karşılamadığı düşünülüyorsa eksper raporu ile servis faturaları karşılaştırılmalı, hangi kalemlerde kesinti yapıldığı belirlenmeli ve sigorta şirketinden yazılı açıklama istenmelidir. Eksperin tespitine, raporun sisteme girişine ilişkin bildirimden itibaren üç iş günü içinde itiraz edilebilir; itiraz üzerine yeni eksper, gerekirse hakem eksper atanır ve hakem eksper raporu nihai kabul edilir (Atama Yön. m.8). Bu yollar tüketildiğinde Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu veya dava yoluna gidilebilir.

Ödeme üç aydan uzun sürerse ne yapılabilir?

İncelemeler hasar ihbarından itibaren üç ay içinde tamamlanamamışsa sigortacı, tazminattan mahsup edilmek üzere, süratle tespit edilecek hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak ödemek zorundadır. Bu hüküm TTK m.1427/3’te, zorunlu trafik sigortasında ZMSS Genel Şartları B.2.5’te, kaskoda ise Kasko Genel Şartları B.3.3.4.1’de yer alır. Talebin yazılı olarak ve maddeye atıfla ileri sürülmesi önerilir.

Perte ayrılan aracın parası ne zaman ödenir?

Tam hasarda hurda tescil belgesi, ağır hasarda “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez (ZMSS Genel Şartları B.2.3). Araç hak sahibine hasarlı hâliyle bırakılacaksa rayiç değer ile hasarlı hâli arasındaki fark ödenir ve sigortacı bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren bir ay garanti etmiş sayılır. Araç sicilinde işleme engel kayıt varsa ödeme, mahkemece tespit edilen ödeme mahalline tevdi yoluyla da yapılabilir.

Kaza sonrası eksper raporu ne zaman çıkar?

Kaza sonrası süreç hasar ihbarıyla başlar. Sigorta şirketi hasar dosyasını, ihbarı takip eden ilk iş günü içinde SBM’ye bildirir ve eksper atanıp atanmayacağını belirtir (Atama Yön. m.4/2, m.12/1). Atanan eksper altı saat içinde işi reddetmezse kabul etmiş sayılır (m.13/1) ve raporunu tamamladıktan sonra bir iş günü içinde SBM sistemine aktarır (Geçici m.2). Raporun sisteme girişine ilişkin bildirimle birlikte üç iş günlük itiraz süresi işlemeye başlar.

Araç hasar ekspertiz raporu kaç günde çıkar?

İlk rapor için yönetmelikte sabit bir gün sayısı öngörülmemiştir; süre dosyanın kapsamına göre değişir. Ölçülebilir olan iki halka vardır: eksperin işi kabulü altı saat (m.13/1) ve raporun SBM sistemine aktarımı bir iş günü (Geçici m.2). İtiraz üzerine atanan eksper ile hakem eksper ise motorlu araç sigortalarında atama tarihinden itibaren en geç üç iş günü, diğer branşlarda on iş günü içinde raporunu hazırlamak zorundadır (m.8/5).

Hasar kaydı parası ne zaman yatar?

Burada iki ayrı şeyin karıştırıldığını belirtmek gerekir: hasar kaydı bir ödeme kalemi değil, kazanın SBM veri tabanına işlenmiş kaydıdır. Kaydı doğuran şey ödeme değil ihbardır; sigorta şirketleri eksper görevlendirmeyecek olsalar dahi ihbar edilen tüm hasarları veri tabanına girer (SBM Yönetmeliği m.15/3). Ödenen tutar ise tazminattır ve yukarıdaki kanuni sürelere tabidir: zorunlu trafik sigortasında sekiz iş günü, kaskoda on iş günü. Hasar verileri veri tabanına eş zamanlı, muallak tazminat verileri gün sonuna kadar aktarılır (m.23/3).

Kendi eksperimi atatabilir miyim?

Evet. Dosyada hâlihazırda atanmış eksper bulunmaması şartıyla sigortalı, sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişi her aşamada eksper atatabilir (Atama Yön. m.5/2). Sigorta şirketleri bu bilgiye poliçelerinde yer vermek zorundadır (m.5/3). Dosyada zaten atanmış bir eksper varsa izlenecek yol atama değil, üç iş günlük süre içinde rapora itirazdır.

Eksper sonrası ödeme yapıldıysa dosya tamamen kapanmış olur mu?

Hayır. Yapılan ödeme yalnızca belirli bir zarar kalemine ilişkin olabilir. Özellikle araç değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli veya diğer talepler ayrıca değerlendirilmesi gereken haklar arasında yer alabilir. Bu nedenle ödemenin hangi zarar kalemini karşıladığı mutlaka kontrol edilmelidir. Ayrıca sigortacının yaptığı kısmi ödeme borç ikrarı sayıldığından zamanaşımını keser (TBK m.154/1); ödeme dekontunun tarihi saklanmalıdır.

Ödeme gecikirse faiz talep edilebilir mi?

Evet. Borç muaccel olduğunda sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer ve temerrüt faizi işlemeye başlar (TTK m.1427/4). Sigortacının temerrüt faizi ödeme borcundan kurtulmasını öngören sözleşme hükümleri geçersizdir (m.1427/5). Bu nedenle poliçedeki aksi yöndeki bir özel şart, faiz talebini engellemez.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her hasar dosyası kendi poliçesi, belgeleri ve kaza koşulları çerçevesinde değerlendirilir. Eksper sonrası ödemenin gecikmesi, eksik yatması veya reddedilmesi hâlinde süreye bağlı hak kayıplarını önlemek için trafik kazası ve sigorta uyuşmazlıkları alanında çalışan bir avukattan dosyanıza özel destek alabilirsiniz.

Eksik ödemenin branştan bağımsız çerçevesi — hangi kalemin kime karşı ileri sürüleceği, sigortacının ödeme süreleri, eksper raporuna itiraz, ibranamenin sonuçları ve merci seçimi — için sigorta şirketinin eksik ödeme yapması halinde ne yapılır başlıklı yazımız incelenebilir.