Araç Değer Kaybında Sigortaya İtiraz ve Tahkim Süreci (1 Temmuz 2026)

Araç değer kaybında sigortaya itiraz, şirketin teklifini düşük bulduğunuzda ya da talebiniz reddedildiğinde başvurulan ilk hukuki adımdır; ancak asıl işlevi çoğu kaynakta atlanır. İtiraz yalnızca “bir kere daha bakılsın” demek değildir: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30/13, Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidebilmek için talebin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olmasını arar. Yani itiraz aşaması, tahkimin kapısını açan ispat işlemidir.

1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında değişiklik (RG 12.06.2026 / 33278) ise itiraz gerekçelerinin dayanağını yeniden yazdı: değer kaybının ölçütü değişti, eski hesap formülünü taşıyan Ek-1 yürürlükten kaldırıldı ve parça değişiminde sigortacının ispat yükü daha ayrıntılı biçimde yazıldı. Bu yazı, şirkete itiraz aşamasını kanun lafzıyla adım adım kurar ve itirazdan tahkime geçiş eşiğini gösterir.

Araç Değer Kaybında Sigortaya İtiraz Neden Tahkimin Ön Şartıdır?

Çünkü kanun, tahkime başvurabilmek için uyuşmazlığın doğduğunun belgelenmiş olmasını arar. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30/13 açıktır: “Komisyona gidilebilmesi için, sigortacılık yapan kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişinin, uyuşmazlığa konu teşkil eden olay ile ilgili olarak sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olması gerekir.” Aynı fıkranın ikinci cümlesi, şirketin başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesini de Komisyona başvuru için yeterli sayar. Bu genel kuraldır; trafik sigortasından doğan değer kaybı dosyasında KTK m.97 ve Genel Şartlar’ın C.7 maddesi gereği beklenecek süre 15 gündür. Komisyonun kendi başvuru sayfası da “15 iş günü (Trafik Sigortasında 15 gün)” ayrımını yapar.

Bunun yanında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.97, zorunlu mali sorumluluk sigortasında dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunulmasını zorunlu tutar. Maddenin devamı, şirketin on beş gün içinde yazılı cevap vermemesi ya da verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde zarar görenin dava açabileceğini veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceğini söyler. İki hüküm birlikte okunduğunda tablo netleşir: itiraz, hak arama yolunun önündeki bir engel değil, o yolu açan anahtardır.

Bu yüzden araç değer kaybında sigortaya itiraz ederken dilekçenin içeriği kadar ispat edilebilirliği de önemlidir. Dosyanızda “itiraz ettim” demenizi karşılayacak bir belge yoksa, tahkim başvurunuz raportörün ön incelemesinde değerlendirmeye alınmayabilir ve başvuru ücretinin yalnız yarısı iade edilir (Tahkim Yön. m.16/2-a, m.16/3). Uygulamada en sık görülen hata, telefonla ya da şubede sözlü olarak itiraz edip hiçbir kayıt bırakmamaktır.

Şirkete ilk kez başvuruyorsanız ve henüz bir teklif almadıysanız, süreç itirazdan değil başvurudan başlar; bu aşamanın ayrıntıları için sigorta şirketine değer kaybı başvuru dilekçesi yazımıza bakabilirsiniz.

Değer Kaybına İtiraz Nasıl Yapılır? Üç Ayrı İtiraz Kanalı ve Süreleri

Değer kaybına itiraz tek bir işlem değildir; neye itiraz ettiğinize göre muhatap, süre ve sonuç değişir. Sigorta aşamasında birbirinden bağımsız üç itiraz kanalı vardır ve çoğu dosyada üçü birbirine karıştırılır: eksper raporuna itiraz, kusur oranına itiraz ve sigortanın teklif ya da ret yazısına itiraz. İlk ikisinin kısa ve kesin süreleri vardır; üçüncüsü ise tahkimin kapısını açan yazılı başvurudur.

Neye itiraz	Muhatap ve kanal	Süre	Dayanak	Süre kaçarsa
Eksper raporundaki tespit (tutar, ağır hasar tespiti, parça ve işçilik)	SBM eksper sistemi; itiraz hâlinde EKSİST üzerinden yeni eksper atanır, onun raporuna hakem eksper istenebilir	Rapor sistemine giriş bildiriminden itibaren 3 iş günü (hakem eksper için de 3 iş günü)	Sigorta Eksperleri Atama Yön. m.8/1-2, m.8/6	Sigorta aşamasındaki düzeltme kapanır; tahkim ve dava açıktır, rapor hakemi bağlamaz
Taraflarca doldurulan tutanağa göre belirlenen kusur oranı (%0/%50/%100)	Sigorta şirketi; bir defaya mahsus, ilave bilgi ve belgeyle	Bildirimden itibaren 5 iş günü; itiraz doğru muhataba, sigorta şirketine yapılmalıdır	Genelge 2017/18 m.4/1-2	Kusur uyuşmazlığı Sigorta Tahkim Komisyonu’nda ya da mahkemede çözülür (m.4/3)
Sigortanın teklifi, kısmi ödemesi ya da ret yazısı	Kusurlu aracın trafik sigortacısı; noter, taahhütlü mektup ya da imza karşılığı teslim (GŞ C.5)	Kanuni bir itiraz süresi yoktur; sigortacının cevap süresi 15 gündür	KTK m.97, 5684 m.30/13	Sınır yalnız zamanaşımıdır (KTK m.109); cevap gelmezse ya da talep karşılanmazsa tahkim yolu açılır

Pratikte sıra şöyledir: eksper raporu bildirildiğinde tutarı ve ağır hasar tespitini hemen kontrol edip gerekiyorsa üç iş günü içinde rapora itiraz edersiniz; kusur oranı bildirildiyse beş iş günü içinde ilave belgeyle şirkete itiraz edersiniz; nihai teklif ya da ret yazısı geldiğinde ise dayanaklı ve tutarlı yazılı itirazınızı C.5 kanallarından biriyle gönderirsiniz. Bu son yazı, tahkim başvurusunda uyuşmazlığın belgesi olur. Eksper raporuna itiraz kusur oranını, kusur itirazı da eksper tutarını değiştirmez; her biri kendi kanalından yapılmalıdır.

Kusur oranına itirazın ayrıntısı için trafik kazası kusur oranına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

1 Temmuz 2026 İtibarıyla Sigorta Şirketlerinin Değer Kaybı Ödemeleri

1 Temmuz 2026 itibarıyla değer kaybı ödemelerinde uygulanan kural seti değişmiştir. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından yayımlanan ve 12 Haziran 2026 tarihli, 33278 sayılı Resmî Gazete’de yer alan değişiklik, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının değer kaybına ilişkin maddesini yeniden yazmış ve bu Genel Şartlar 1/7/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Değişiklik, teklifi düşük bulan araç sahibinin elindeki itiraz gerekçelerini doğrudan etkiler.

Değişikliğin başvuru sahibini ilgilendiren beş noktası şudur:

Ne değişti	Dayanak	İtiraz açısından sonucu
Değer kaybının ölçütü: aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza öncesi ile onarım sonrası ikinci el satış değeri farkı	Genel Şartlar A.5/a (Değişiklik MADDE 2)	Teklif başka bir yöntemle hesaplanmışsa, ölçüt uyuşmazlığı somut bir itiraz gerekçesidir
Değer kaybı formülünü taşıyan Ek-1 yürürlükten kaldırıldı (aynı maddeyle kaldırılan Ek-2 destekten yoksun kalma, Ek-3 sürekli sakatlık hesabına ilişkindir)	Değişiklik MADDE 6	İnternette dolaşan katsayılı formüllerin ve hasar kademesi tablolarının Genel Şartlardaki dayanağı kalmamıştır; değişiklik geçiş hükmü içermez
Araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir	Genel Şartlar A.5/a	“Ayrı dilekçe vermediniz” gerekçeli ret, bu hüküm karşısında tartışmalıdır
Değer kaybı tutarı, nihai eksper raporunun sigortacıya ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde hak sahibine bildirilir	Genel Şartlar A.5/a son paragraf	Bildirim gecikmesi, dosyanın oyalandığını göstermek için kayda geçirilir
Onarımı mümkün olmayan orijinal parça kural olarak orijinali ile değiştirilir; hak sahibinin onayı ya da orijinal parçaya imkân olmadığı sigortacı tarafından ispat edilir; kıymet artışı tazminattan indirilemez	Genel Şartlar B.2.1 (Değişiklik MADDE 3)	Parça kuralında ispat yükü eski metinde de sigortacıdaydı ve kıymet artışı indirimi model yılından itibaren 3 yılı geçmeyen araçlarda zaten yasaktı; 2026 metni orijinal parça önceliğini bütün araçlara yaydı ve onay/imkânsızlık ispatını açıkça yazdı. İtirazda bu ispat talep edilir

Bir nokta özellikle önemlidir: aynı düzenleme, araç hasarına ilişkin eksper atanması hâlinde tespiti yapan sigorta eksperinin değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer vereceğini söyler. Yani hasar dosyanız için zaten bir eksper atanmışsa, değer kaybı için ayrı bir rapor ücreti ödemeniz beklenmez; ilk eksper raporunun ücreti sigorta şirketince ödenir (Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.6/3, m.14/2). Eksperin Kurumun belirlediği usule göre atanması 2021’den beri Genel Şartlarda yer alıyordu; bugün trafik sigortasında atama EKSİST (Eksper Atama ve Takip Sistemi) üzerinden sıralı yapılır (Yönetmelik m.6/1).

Ağır hasarlı araçlarda ise “trafikten çekilmiştir” kaşesi kuralı vardır: aracın Kurumca belirlenen usule göre ağır hasara uğradığı eksper raporuyla tespit edilmişse, kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez (B.2.3). Bu şart yeni değildir; eski B.2.3 de onarımı mümkün ağır hasarlı araç için aynı kaşeyi arıyordu, 2026 metni yalnız ağır hasar tespitini Kurum usulüne bağladı. Değer kaybı bakımından sonuç ayrıca önemlidir: kaşe işlendiği anda araç KTK m.92/l’deki “hasar sebebiyle trafikten çekme işlemi görmüş” kategorisine girer ve değer kaybı talebi trafik sigortası teminatı dışına düşer; eksper ağır hasar tespit ederse rapor şablonunda değer kaybı satırı da yer almaz (SEDDK Genelgesi 2026/11 m.4/5). Ret yazısı ağır hasar tespitine dayanıyorsa itirazın hedefi belge tamamlamak değil, ağır hasar tespitinin kendisidir; bu itiraz eksper raporuna itiraz usulüyle ve üç iş günlük süre içinde yapılır.

Eksper raporunun içeriğine yönelik itirazın kendine özgü bir usulü ve kısa bir süresi vardır: Sigorta Eksperleri Atama Yönetmeliği m.8/1 uyarınca eksper tespitlerine, raporun Merkez nezdindeki eksper rapor sistemine girişine ilişkin bildirimden itibaren üç iş günü içinde itiraz edilebilir; itiraz üzerine atanan eksperin raporuna da üç iş günü içinde hakem eksper istenebilir (m.8/2) ve hakem eksper raporu sigorta aşamasında nihai rapor sayılır (m.8/6). Bu süreyi kaçırmak tahkim ya da dava yolunu kapatmaz; eksper raporu hakemi ve hâkimi bağlamaz. Yönetmelik 1 Nisan 2026’da önce pilot illerde uygulanmaya başladığından (geçici m.3), daha eski tarihli bir dosyada hangi düzenin işlediği ayrıca kontrol edilmelidir. Konuyu ayrıntılı biçimde 1 Temmuz 2026 sonrası değer kaybı eksper raporuna itiraz yazımızda ele aldık.

Sigorta Şirketinin Araç Değer Kaybı Teklifine İtiraz Etmek İçin Hangi Gerekçeler Makul Sayılır?

Araç değer kaybında sigortaya itiraz ederken makul gerekçe, “az buldum” demek değil; teklifin hangi noktada mevzuata veya dosya gerçeğine aykırı olduğunu göstermektir. 1 Temmuz 2026 sonrasında bu gerekçelerin çoğu doğrudan Genel Şartların lafzına dayandırılabilir hâle gelmiştir. Aşağıdaki tablo, değer kaybı dosyalarında sık başvurulan itiraz gerekçelerini dayanaklarıyla birlikte gösterir.

İtiraz gerekçesi	Nasıl kurulur
Hesap yöntemi mevzuata uymuyor	Teklif, kaldırılan eklerdeki katsayı mantığıyla yapılmışsa; ölçüt A.5/a uyarınca ikinci el satış değeri farkıdır
Aracın gerçek segmenti ve piyasa değeri dikkate alınmamış	Marka, yaş, model ve kullanılmışlık düzeyi A.5/a’da sayılan kriterlerdir; emsal ilan ve piyasa verisi bu kriterleri somutlaştırır
Değişen parça sayısı ve onarımın niteliği eksik değerlendirilmiş	Servis faturası, parça değişim listesi ve iş emri dökümü ile hasar gören kısımlar gösterilir
Eşdeğer parça kullanılmasına rağmen hak sahibinin onayı ya da orijinal parça imkânsızlığı ispatlanmamış	B.2.1 uyarınca bu ispat yükü sigortacıdadır; itirazda ispat talep edilir
Kıymet artışı gerekçesiyle indirim yapılmış	B.2.1, parça kuralının uygulanması sonucu kıymet artışı doğsa dahi bu farkın tazminattan indirilemeyeceğini söyler
Geçmiş hasar kaydı gerekçesiyle talep tamamen reddedilmiş	Geçmiş hasar durumu A.5/a’da bir kriterdir; tek başına talebi sıfırlayan bir ret sebebi olarak düzenlenmemiştir. İstisna: araç daha önce hasar sebebiyle trafikten çekme ya da hurdaya çıkarılma işlemi görmüşse talep KTK m.92/l uyarınca teminat dışıdır
Araç ağır hasarlı sayıldığı için değer kaybı hesaplanmamış	Ağır hasar tespiti eksper raporunun parçasıdır; raporun sisteme giriş bildiriminden itibaren üç iş günü içinde itiraz edilir (Atama Yön. m.8/1)
Kusur oranı, kaza tespit tutanağına dayandırılarak düşürülmüş	Kolluk tutanağında kural ihlali yazılır, kusur oranı belirlenmez. Taraflarca doldurulan tutanakta SBM’nin %0/%50/%100 olarak belirlediği orana, bildirimden itibaren beş iş günü içinde, bir defaya mahsus ve ilave belgeyle sigorta şirketine itiraz edilir (Genelge 2017/18 m.4/1); süre kaçsa da tahkim ve dava yolu açıktır (m.4/3)
Rapor sonucu hiç bildirilmemiş	A.5/a, nihai eksper raporunu takip eden iş günü içinde bildirim yükümlülüğü getirir

Gerekçeyi yazarken iki cümlelik bir kalıp işe yarar: önce şirketin ne yaptığı (“teklif, aracın onarım sonrası ikinci el satış değeri farkı dikkate alınmadan hesaplanmıştır”), sonra ne talep ettiğiniz (“A.5/a’da sayılan kriterler esas alınarak yeniden hesaplanmasını ve fark tutarın ödenmesini talep ederim”). Soyut şikâyet yerine ölçüte dayanan bir itiraz, dosyayı yeniden inceleyen kişiye somut bir iş verir.

Kusur oranınızın tam olmadığı dosyalarda talebin nasıl şekilleneceği ayrı bir konudur; bu ihtimali kısmi kusurlu sürücü değer kaybı talep edebilir mi yazımızda ayrıntılandırdık.

İtirazı Yapmadan Önce Sigortadan Mutlaka Yazılı Ret/Teklif Metni İstemeli Miyim?

Evet. Yazılı metin yalnızca kolaylık değil, tahkim başvurusunun usuli dayanağıdır. 5684 m.30/13 talebin olumsuz sonuçlandığının belgelenmesini aradığına göre, elinizdeki ret veya teklif yazısı doğrudan bu belgedir. Metin, hangi gerekçeyle ne kadar ödeme önerildiğini gösterdiği için itirazın hedefini de belirler.

Sözlü bilgiyle ilerlemek iki riski birden doğurur: itirazınızı neye karşı yaptığınız belirsiz kalır ve sonradan “öyle demedik” tartışması çıkar. Şirket yazılı metin vermiyorsa, talebinizi iz bırakan bir kanaldan yapıp kaydını saklamanız gerekir. Bu durumda cevapsızlık da işinize yarar: trafik sigortasında başvurudan itibaren on beş gün boyunca yazılı cevap gelmemesi (KTK m.97), Komisyona başvuru için kural olarak yeterlidir. İstisnası SEDDK’nin 5 Ağustos 2026 tarihli Kurum Sirküleri 2026/02’dir: sigorta kuruluşu mevzuattaki süre içinde eksper atadığını ve raporun kendisine yüklenemeyecek sebeplerle tamamlanamadığını SBM sistemleri üzerinden belgelerse cevapsızlık uyuşmazlık sayılmaz; başvuru ön incelemede değerlendirmeye alınmaz ve ücretin yarısı iade edilir.

Kısacası: yazılı metin varsa ret belgesiyle, yoksa cevapsızlıkla tahkim kapısı açılır. İkisinden birinin dosyada kanıtlanabilir olması gerekir.

İtirazı E-Posta İle Göndermek, Tahkimde Başvuru Yaptım Demek İçin Yeterli Mi?

Tek başına e-posta, tercih edilecek kanal değildir. Genel Şartların “Tebliğ ve İhbarlar” başlıklı C.5 maddesi, sigortalının bildirimlerini sigorta şirketinin merkezine veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acenteye noter eliyle veya taahhütlü mektupla yapmasını öngörür. Aynı madde, imza karşılığı elden verilen mektup ve telgrafı da taahhütlü mektup hükmünde sayar. Sözleşmede kararlaştırılmış bir elektronik haberleşme yöntemi varsa o da geçerlidir.

Bu ayrımın pratik önemi, KTK m.99’dan gelir. Madde, sekiz iş günlük ödeme süresini belgelerin “sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten” başlatır. Teslim tarihini ispat edemezseniz, sürenin dolduğunu ve temerrüdün doğduğunu da gösteremezsiniz. Yani mesele “gönderdim” demek değil, gönderdiğinizi ve ne gönderdiğinizi kanıtlayabilmektir.

Kanal	İspat gücü	Not
Noter ihtarnamesi	En yüksek	C.5’te açıkça sayılıdır; masraflıdır ama tebliğ tarihi tartışmasızdır
İadeli taahhütlü mektup	Yüksek	C.5’te açıkça sayılıdır; tebliğ alındısı saklanır
İmza karşılığı elden teslim	Yüksek	C.5 gereği taahhütlü mektup hükmündedir; kaşeli-imzalı nüsha sizde kalır
KEP	Yüksek	C.5’te ayrıca sayılmaz, ancak gönderim ve teslim anını gösteren elektronik delil olarak güçlüdür; şirketin KEP adresine gönderilir
Alo 193 / Ortak Hasar İhbar Merkezi	Orta	Hasar ihbarı Merkez veri tabanına ulaştığı anda şirkete yapılmış sayılır ve referans numarası verilir (2026/22 m.4/2, m.5/2); KTK m.97’deki yazılı başvurunun yerine geçtiği düzenlenmediği için yazılı itiraz ayrıca gönderilir
Telgraf	Yüksek	C.5 gereği taahhütlü mektup hükmündedir
Adi e-posta / çağrı merkezi	Zayıf	Destekleyici kayıttır; tek başına kanal olarak seçilmez

Pratik öneri şudur: itirazı C.5’te sayılan kanallardan biriyle gönderin, e-postayı ve çağrı merkezi kayıt numarasını ise destekleyici delil olarak dosyada tutun. Böylece hem usul tartışması çıkmaz hem de yazışma kronolojiniz eksiksiz olur.

İtiraz Dilekçesinde Talep Ettiğim Tutarı Yazmak Zorunda Mıyım?

Zorunlu değildir, ama yazmak dosyanın lehinizedir. Tutar yazılmadığında şirket “yeniden değerlendirildi” diyerek aynı rakamda kalabilir ve itiraz bir tur boşa gider. Tutar yazıldığında ise uyuşmazlığın konusu sayısal olarak netleşir; bu, tahkim başvurusunda talep kalemini oluştururken de işinizi kolaylaştırır.

Tutarın tek başına yazılması yeterli değildir; dayanağıyla birlikte sunulmalıdır. Dayanak olarak emsal ilanlar, servis ve onarım kayıtları, parça değişim listesi ya da aldıysanız bağımsız ekspertiz raporu kullanılır. Talep edilen rakamla dayanak arasında bağ kurulmazsa talep soyut görünür ve değerlendirmede ağırlık kazanmaz.

Tutar konusunda emin değilseniz, itirazda “en az … TL” biçiminde bir taban belirtip fazlaya ilişkin haklarınızı saklı tutabilirsiniz. Kaba bir büyüklük görmek için araç değer kaybı hesaplama sayfamızdaki aracı kullanabilirsiniz; bu bir ön fikir verir, eksper tespitinin yerini almaz.

İtiraz Dilekçesine Hangi Belgeleri Eklemek En Kritik Olanlar?

Dosyanın omurgasını dört belge grubu oluşturur: kazayı ve kusuru gösterenler, onarımı ve değişen parçaları gösterenler, aracın piyasa değerini gösterenler ve şirketle yazışmayı gösterenler. Aşağıdaki liste, itiraz dilekçesine eklenecek belgeleri işlevine göre sıralar.

• Kaza tespit tutanağı veya maddi hasarlı kaza tespit tutanağı — olayın ve tarafların kaydı.
• Ruhsat ve kimlik fotokopisi — hak sahipliğinin gösterilmesi.
• Servis faturası, iş emri ve parça değişim listesi — onarımın niteliğinin ve değişen parçaların gösterilmesi.
• Hasar fotoğrafları — hasar gören kısımların somutlaştırılması.
• Sigortanın teklif veya ret yazısı — itirazın konusunu belirleyen ve tahkimde uyuşmazlığı belgeleyen metin.
• Eksper raporu — dosyada varsa; hasar eksperi atandıysa değer kaybı tespiti de aynı raporda yer alır.
• Emsal ilan çıktıları — benzer model, yıl ve kilometre aralığında; ikinci el satış değeri farkını desteklemek için.
• Gönderim ve teslim kayıtları — noter tebliğ şerhi, iadeli taahhüt alındısı, KEP delili veya kaşeli evrak nüshası.
• Banka hesap bilgisi (IBAN) — ödeme aşamasında gecikme yaşanmaması için.

Belgeleri gönderirken bir de ek listesi hazırlayın ve her ekin neyi ispatladığını tek satırla yazın. Bu, hem şirket içi değerlendirmede hem de dosya tahkime taşındığında incelemeyi hızlandırır.

Sigortaya Değer Kaybı İtiraz Dilekçesi Örneği

Sigortaya değer kaybı itiraz dilekçesi, şirketin teklifine ya da ret yazısına karşı verilen ve tahkim aşamasında uyuşmazlığın belgesi olacak yazılı metindir. Aşağıdaki örnek, teklif ya da ret yazısına itiraz içindir; eksper raporuna itiraz SBM sistemi üzerinden üç iş günü içinde, kusur oranına itiraz ise beş iş günü içinde ayrıca yapılır. Köşeli parantezli alanları kendi dosyanıza göre doldurun.

Dilekçe noter, iadeli taahhütlü mektup ya da imza karşılığı elden teslimle gönderilmeli ve teslim tarihi gösteren kayıt saklanmalıdır (GŞ C.5). Şirket on beş gün içinde cevap vermezse ya da cevap talebi karşılamazsa bu dilekçe ve teslim kaydı, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuruda uyuşmazlığın belgesi olur. Avukat aracılığıyla gönderilecekse vekâletnamede gerekli özel yetkilerin bulunduğu kontrol edilmelidir.

Sigorta Evrak Eksik Diyorsa Eksik Listesini Yazılı İstemek Gerekir Mi?

Evet, üstelik bunun süreye bağlı bir sonucu vardır. KTK m.99, sekiz iş günlük ödeme süresini belgelerin sigortacıya iletildiği tarihten başlattığı için, dosyanın hangi anda tamamlandığı doğrudan temerrüt tarihini belirler. “Eksik var” denip hangi belgenin eksik olduğu yazılmazsa, dosyanın ne zaman tamamlandığı da belirsiz kalır ve süre işletilemez.

Genel Şartlar’ın B.2.1 maddesi bu noktada iki sınır koyar. Sigortacı iletilen belgelere haklı olarak itiraz eder ya da haklı olarak yeni belge isterse sekiz iş günlük süre o belgenin iletilmesinden sonra başlar; ancak sigortacı hak sahibinden “münhasıran hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgeleri” isteyebilir. Değer kaybı başvurusunda Genel Şartlar Ek-6’nın araç hasarları ve değer kaybı bölümü kaza tespit tutanağını (varsa ifade ve görgü tutanaklarıyla), aracın ruhsatını, varsa fotoğraf ve görüntüleri, banka hesap bilgisini, ekspertiz yapıldıysa eksper raporunu ve varsa doğrulanmış cep telefonu numarasını sayar; kimlik fotokopisi, sürücü belgesi ya da servis faturası bu listede yoktur. Listede olmayan ve tazminat hakkını etkilemeyen bir belge için süreyi durdurmak bu nedenle tartışmaya açıktır.

Eksik listesini yazılı istemenin ikinci faydası, tamamladığınızda “hâlâ eksik” denmesini zorlaştırmasıdır. Eksikleri gönderirken ilk başvuruda kullandığınız kanalı tekrar kullanın ve teslim kaydını saklayın. Böylece dosyanın tamamlandığı tarih tek bir belgeyle gösterilebilir hâle gelir.

Eksik evrak yazışmaları uzuyorsa, bunu bir gecikme kaydı olarak biriktirin. Tahkim aşamasında sürecin nasıl işlediğini gösteren kronoloji, dosyanın ciddiyeti bakımından değerlendirilen unsurlardan biridir.

Araç Değer Kaybı İtirazında Bağımsız Ekspertiz Raporu Şart Mı?

Şart değildir. 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren düzenlemede değer kaybı tespiti, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından yapılır; araç hasarına ilişkin eksper atanmışsa tespiti yapan eksper, değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de raporunda yer verir. Yani sistemin öngördüğü rapor zaten dosyanın içindedir ve bunun için hak sahibinden ayrı bir ücret beklenmez.

Bağımsız rapor, teklif ile beklentiniz arasındaki fark büyük olduğunda ve tartışma hesap yöntemine kaydığında değer kazanır. Böyle bir raporun ikna edici olması için aracın marka, yaş, model ve kullanılmışlık düzeyini, hasar gören kısımları ve geçmiş hasar durumunu ele alması, sonucu da kaza öncesi ile onarım sonrası ikinci el satış değeri farkı üzerinden kurması gerekir. Bu kriterler A.5/a’da sayılan kriterlerdir; raporun onlara oturması, itirazın da mevzuata oturması demektir.

Küçük tutarlı dosyalarda rapor masrafı elde edilecek farkı geçebilir. Bu nedenle karar verirken iki soruyu birlikte sorun: fark ne kadar ve tartışma gerçekten hesap yöntemi üzerinde mi? Rapor almaya karar verirseniz bu rapor hakemi bağlamayan bir uzman görüşüdür (HMK m.293); masrafı ise yargılama gideri olarak değerlendirilebilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, zorunlu trafik sigortasına ilişkin bir tahkim dosyasında başvurucunun ödediği ekspertiz ücretinin yargılama giderine eklenmesini onamıştır (Y. 4. HD 23.09.2024, E.2022/12068, K.2024/8017). Yargılama giderlerine hakem kendiliğinden hükmeder (HMK m.332/1, 5684 m.30/23); faturayı dosyaya koymak bu kalemin gözden kaçmamasını sağlar.

Kısmi Ödeme Yapıldıysa, Kalan Kısım İçin İtiraz Edebilir Miyim?

Evet. Kısmi ödeme, tek başına kalan tutar için itiraz hakkını ortadan kaldırmaz. Belirleyici olan, ödeme sırasında imzaladığınız belgenin kapsamıdır: dekontla birlikte imzalanan bir ibra metni varsa tartışma o metnin üzerinden yürür. Kısmi ödemenin bir yan sonucu da vardır: borcun kısmen ifası borcu ikrar sayıldığından zamanaşımını keser ve yeni süre işlemeye başlar (TBK m.154/1, m.156).

Kalan kısma yönelik itirazı yazarken üç rakamı yan yana koyun: talep ettiğiniz tutar, ödenen tutar ve aradaki fark. Farkın nasıl hesaplandığını A.5/a ölçütüne bağlayın. “Eksik ödeme yapıldı” demek yerine “ödenen tutar, onarım sonrası ikinci el satış değeri farkının yalnızca bir bölümünü karşılamaktadır” biçiminde kurulan bir cümle, itirazın konusunu net gösterir.

Kısmi ödeme sonrası tahkime gitme ihtimalinizi de düşünerek, ödeme dekontunu ve varsa ekindeki metni saklayın. Bu belgeler tahkim dosyasına da girer.

İbraname İmzaladıysam Tahkime Gidemem Mi?

İmza atmış olmanız yolun kapandığı anlamına gelmez. Karayolları Trafik Kanunu m.111 bu konuda iki ayrı imkân tanır. Maddenin birinci fıkrası, “Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir” der; yani “hiçbir talebim kalmamıştır” tipi genel bir ibra metni, kanunun tanıdığı sorumluluğu peşinen ortadan kaldıramaz.

İkinci fıkra ise daha somut bir yol açar: “Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.” Bu iki yıllık süre, zamanaşımından ayrı ve ek bir süredir ve anlaşma tarihinden itibaren işler.

Maddenin aradığı ölçüt, yetersizliğin açıkça belli olmasıdır. Bu nedenle iptal talebinde soyut bir memnuniyetsizlik değil, ödenen tutar ile A.5/a ölçütüne göre hesaplanan tutar arasındaki fark somut biçimde gösterilir. Bağımsız rapor ya da emsal veriler bu farkı görünür kılan araçlardır.

Kısacası doğru soru “imzaladım mı” değil, “imzaladığım metin neyi kapsıyor ve tutar açıkça yetersiz mi” sorusudur. Metnin kapsamı ve tarihi, izlenecek yolu belirler.

İtiraza Cevap Gelmezse Ne Kadar Beklemek Gerekir?

Trafik sigortasında itiraza ya da başvuruya yazılı cevap gelmezse beklenecek süre 15 gündür (KTK m.97); bu süre dolduğunda dava ya da tahkim yolu açılır. Soruyu karmaşık gösteren, mevzuatta birbirine karıştırılan birkaç ayrı sürenin bulunmasıdır. En sık yapılan hata, “sigorta on beş gün içinde ödeme yapmak zorundadır” cümlesidir: on beş gün ödeme değil, cevap süresidir. Ödeme süresi sekiz iş günüdür ve farklı bir maddede düzenlenmiştir.

Süre	Dayanak	Neyi düzenler
3 iş günü	Sigorta Eksperleri Atama Yön. m.8/1-2	Eksper raporuna itiraz (rapor sistemine giriş bildiriminden); itiraz eksperinin raporuna hakem eksper talebi
5 iş günü	Genelge 2017/18 m.4/1	Taraflarca doldurulan tutanakta SBM’nin belirlediği kusur oranına sigorta şirketi nezdinde itiraz (bildirimden)
1 iş günü	ZMSS Genel Şartları A.5/a	Nihai eksper raporu sigortacıya ulaştıktan sonra değer kaybı tutarının hak sahibine bildirilmesi
8 iş günü	KTK m.99	Belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten itibaren ödeme; sonunda temerrüt doğar
15 gün	KTK m.97	Sigortacının başvuruyu yazılı olarak cevaplama süresi; cevap yoksa veya talebi karşılamıyorsa dava ya da tahkim yolu açılır. Trafik sigortasında tahkim için beklenecek süre de budur (GŞ C.7)
15 iş günü	5684 s.K. m.30/13	Diğer branşlarda yazılı cevap gelmemesi hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru için yeterli süre
10 gün	5684 s.K. m.30/12	Hakem kararının bildiriminden itibaren, bir defaya mahsus itiraz süresi
2 hafta	5684 m.30/12 → HMK m.447/2, m.361/1	İtiraz üzerine verilen karara karşı temyiz süresi (tebliğden itibaren)
2 yıl / 10 yıl	KTK m.109	Zamanaşımı: zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki, kaza gününden itibaren on yıl

Bekleme kararı verirken trafik sigortasında belirleyici olan KTK m.97’deki on beş gündür: süre dolduğunda ve cevap gelmediğinde dava ya da tahkim yolu açılır ve Komisyona başvuru için ayrıca ret belgesi aramanıza gerek kalmaz. 5684 m.30/13’teki on beş iş günü diğer branşlardaki genel kuraldır. Ret cevabı erken gelirse süreyi beklemezsiniz; belgelenmiş ret zaten başvuru şartını karşılar. Eksper süresinde atanmış ve rapor sigortacıya yüklenemeyecek bir sebeple tamamlanamamışsa cevapsızlık tek başına yetmez (Sirküler 2026/02).

Dosyanın toplamda ne kadar sürdüğünü ve hangi aşamada ne beklendiğini sigorta değer kaybı dosyasını ne kadar sürede sonuçlandırır yazımızda ayrıca ele aldık.

Sigorta İtirazıma Cevap Vermezse Tahkime Başvurabilir Miyim?

Evet. Cevapsızlık, hak arama yolunu kapatmaz; aksine açar. 5684 m.30/13’ün ikinci cümlesi, sigortacılık yapan kuruluşun yazılı olarak cevap vermemesini Komisyona başvuru için yeterli sayar; trafik sigortasında bu süre KTK m.97 ve Genel Şartlar C.7 gereği on beş gündür (genel kuraldaki süre on beş iş günü). Buradaki temel koşul, başvurunuzu yaptığınızı ve tarihini gösterebilmenizdir. Cevapsızlığın yetmediği bir istisna da vardır: eksperin süresinde atandığı ve gecikmenin sigortacıdan kaynaklanmadığı SBM kayıtlarıyla belgelenen dosyalardır (Sirküler 2026/02).

Bu yüzden başvuru ve itirazın gönderim kaydı, dosyanın en kritik belgesidir. Noter tebliğ şerhi, iadeli taahhüt alındısı, KEP delili ya da kaşeli-imzalı evrak nüshası olmadan sürenin ne zaman başladığını göstermek zorlaşır.

Bir de yaygın bir yanlış inanışı düzeltmek gerekir: ret cevabı geldikten sonra “on beş gün içinde tahkime başvurmalısınız” biçiminde bir hak düşürücü süre yoktur. Başvuru zamanını sınırlayan, KTK m.109’daki zamanaşımıdır. Ret yazısı gecikmeli olarak elinize geçtiyse telaşa kapılmanız gerekmez; yalnız sigorta şirketiyle yazışmanın zamanaşımını kesmediğini, Komisyona başvurunun ise kestiğini bilmek gerekir (TBK m.154/2).

Tüketici Hakem Heyeti Tuzağı: Tahkim Yolunu Kapatan Tercih

Evet, kapatır. 5684 sayılı Kanun m.30/14 açık bir hüküm getirir: “Mahkemeye ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri uyarınca Tüketici Sorunları Hakem Heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar ile ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamaz.” Yani aynı uyuşmazlığı önce tüketici hakem heyetine taşırsanız, Sigorta Tahkim Komisyonu yolunu kendi elinizle kapatmış olursunuz. Hükmün ölçütü kararın verilmiş olması değil, uyuşmazlığın oraya intikal etmiş olmasıdır; derdest bir başvuru da yeterlidir.

Aynı sonucu doğuran ikinci bir tercih daha vardır: Tahkim Yönetmeliği m.16/2-b, 7 Haziran 2023 tarihli değişiklikle, raportörün ön incelemesinde uyuşmazlığın mahkemeye ve tüketici hakem heyetine yanında İcra ve İflas Kanunu’na göre icra takibine intikal edip etmediğinin de tespit edileceğini düzenledi. Sigorta şirketine karşı aynı alacak için ilamsız takip başlatan, tahkime başvuramaz; başvuru değerlendirmeye alınmaz ve ücretin yarısı iade edilir (m.16/3).

Bu, geri dönüşü olmayan bir tercih hatasıdır. Değer kaybı uyuşmazlığında doğru mercii ikilisi Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkemedir. Üstelik zorunlu sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda, ilgili kuruluş tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahibi tahkim usulünden yararlanabilir; bu imkân m.30/1’de açıkça düzenlenmiştir.

Mercii seçimini yaparken tahkimin risk tarafını da bilmek gerekir: m.30/17 uyarınca talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekâlet ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen vekâlet ücretinin beşte biridir. Tahkim Yönetmeliği m.16/13 bu oranı, taraflar avukatla temsil edildiğinde “her iki taraf için de” asliye mahkemeleri tarifesi üzerinden uygular; talebiniz kabul edilirse sigortacı aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti de aynı ölçüdedir. Bu, tahkimi mahkemeye kıyasla daha düşük riskli kılan somut bir farktır.

Sigorta Tahkim Komisyonu Araç Değer Kaybı Uyuşmazlıklarında Gerçekten Hızlı Mı?

Evet, ve bunun sebebi yalnızca uygulama değil, kanunun koyduğu süre sınırlarıdır. 5684 m.30/15’e göre başvuru öncelikle raportörler tarafından incelenir ve raportörler incelemelerini en geç on beş gün içinde tamamlamak zorundadır. Raportör aşamasında çözülemeyen başvurular sigorta hakemine iletilir. Raportör uyuşmazlığın bilgi ve belge eksikliğinden kaynaklandığını görürse eksiği tamamlatmak için beklemez; durumu taraflara bildirip dosyayı kapatır ve başvuru ücretinin yüzde ellisi iade edilir (Tahkim Yön. m.16/5). Hız, bu nedenle dosyanın baştan eksiksiz kurulmasına bağlıdır.

Hakem aşamasında ise m.30/16 devreye girer: hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermeye mecburdur; aksi hâlde uyuşmazlık yetkili mahkemece çözülür. Bu süre yalnızca tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir; hakem mücbir sebep ya da listeden silinme nedeniyle değiştirilirse yeni hakem için de dört aylık süre görevlendirme tarihinden işler (Tahkim Yön. m.16/10). Karar, Komisyon müdürünce en geç üç iş günü içinde taraflara bildirilir. Dört aylık sürenin başvurudan değil hakemin görevlendirilmesinden işlediğini, hakem ataması için ayrıca bir süre öngörülmediğini de hesaba katmak gerekir.

Bir usul ayrıntısı hızın kaynağını açıklar: aynı fıkra uyarınca hakemler sadece kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir. Komisyonun açıklamasına göre duruşma ancak hakemlerce gerekli görülürse yapılır; evrak üzerinden yürüyen inceleme süreci kısaltır, ama dosyanın eksiksiz ve okunur olmasını da zorunlu kılar. Dağınık gönderilen bir dosya, evrak üzerinden yürüyen bir incelemede en çok burada kaybettirir.

Uyuşmazlık tutarı belirli bir eşiğin üzerindeyse tek hakem yerine heyet oluşturulması zorunludur; güncel eşikler aşağıdaki parasal sınırlar bölümünde yer alıyor.

Tahkime Başvurmak İçin Avukatla Temsil Zorunlu Mu?

Zorunlu değildir; hak sahibi başvurusunu kendisi yapabilir. Başvuru elektronik ortamdan e-Devlet kimlik doğrulamasıyla yapılabilir, hakem ücreti başvurandan alınmaz; m.30/18 uyarınca hakem ücretini Komisyon öder. Avukat dışındaki takip yetkisi ise 5684 Ek m.6 ile sınırlıdır: tazminat alacağını hak sahibi bizzat, kanuni temsilcisi ya da bizzat vekâlet verdiği eşi, çocuğu, annesi, babası veya kardeşi takip edebilir; alacak hiç kimseye devredilemez ve yalnız hak sahibine ya da avukatına ödenir. Takip şirketlerine verilen yetki bu listede yoktur.

Bununla birlikte, evrak üzerinden yürüyen bir incelemede dilekçenin kurgusu ve delillerin eşleştirilmesi sonucu etkiler. İbra metni tartışması, kusur oranına itiraz, birden fazla hasar kaydı bulunan araçlar ve hesap yöntemi uyuşmazlıkları, hata payının arttığı dosyalardır. Böyle dosyalarda profesyonel hazırlık, talebin dayanağını görünür kılar.

Vekâletname verecekseniz bir noktaya dikkat edin: HMK m.74 uyarınca alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurma, sulh, feragat ve ibra gibi işlemler açıkça verilmiş yetki gerektirir. Komisyon da vekâleten yapılan başvurularda vekâletnamede alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına veya doğrudan Komisyona başvuruya ilişkin özel yetki bulunmasını arar; vekâletnamenin aslı ya da vekilce onaylı sureti ile baro pulu sunulur. Vekâletnamede bu yetkiler yoksa süreç ilerlemeden tıkanabilir.

Tahkim Başvurusunda Hangi Evraklar Genellikle İstenir?

Başvuru seti, itiraz dosyanızın üzerine iki belge eklenerek oluşur: uyuşmazlığın doğduğunu gösteren yazışma ve başvuru ücretinin yatırıldığını gösteren dekont. Aşağıdaki liste tipik bir değer kaybı başvurusunda derlenen belgeleri gösterir.

• Başvuru formu ve kimlik fotokopisi — Komisyonun güncel formu (Tahkim Yön. m.16/1); elektronik başvuruda form girilen bilgilerden kendiliğinden oluşur, fiziki başvuruda ıslak imzayla sunulur.
• Uyuşmazlığı belgeleyen yazışma — sigortaya yazılı başvuru ya da itiraz, teslim kanıtı ve ret/kısmi kabul yazısı; cevap yoksa trafik sigortasında on beş günlük cevapsızlığı gösteren gönderim kaydı (KTK m.97, m.30/13).
• Beyan — şirketin cevabının talebi neden karşılamadığını ve neyin istendiğini açık ve somut gösteren açıklama.
• Poliçe bilgisi — karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortası bilgileri.
• Kaza tespit tutanağı ve varsa kusur değerlendirmesine ilişkin belgeler.
• Onarım faturaları, iş emri ve parça listesi ile hasar fotoğrafları.
• Eksper raporu — dosyadaki sigorta eksperi raporu ve varsa aldığınız bağımsız rapor.
• Emsal piyasa verileri — talep tutarını destekleyen ilan ve fiyat çıktıları.
• Başvuru ücreti ve tebligat gideri ödemesi — Yönetmelik ikisini ayrı unsur sayar; kartla ya da ödeme numarasıyla yapılan ödemede makbuz sistemce eklenir, ödeme en geç başvuru günü 23.59’a kadar yapılmalıdır.
• Vekâletname ve baro pulu — avukatla temsil hâlinde, AUÇY ya da Komisyona başvuru özel yetkisini içerecek şekilde; pul elektronik ekrandan e-pul olarak alınabilir.

Başvurunun adım adım nasıl yapıldığı, formun doldurulması ve dosyanın Komisyona iletilmesi ayrı bir konudur; ayrıntısı için araç değer kaybı tazminatı tahkim başvurusu yazımıza bakabilirsiniz.

Tahkim Başvuru Ücretleri Var Mı, Süreç Ücretsiz Denebilir Mi?

Süreç ücretsiz değildir, ama masraf kalemleri sınırlıdır ve en pahalı kalem olan hakem ücreti başvurandan alınmaz. 5684 m.30/12 uyuşmazlık çözümü için Komisyona başvuranlardan başvuru ücreti alınacağını söyler; m.30/18 ise hakem ücretinin Komisyon tarafından ödeneceğini düzenler. Yani ödeyeceğiniz iki kalem vardır: kademeli başvuru ücreti ve tebligat gideri. Tahkimde harç da alınmaz (Harçlar Kanunu’na bağlı (1) sayılı tarife III-1-a: “Tahkim yargılamasında bu bent hükümlerine göre harç alınmaz”); hakem bilirkişi görevlendirirse yalnız onun ücreti ara kararla ayrıca yatırılır.

Uyuşmazlık tutarı	Başvuru ücreti
0 – 8.500 TL	600 TL
8.501 – 17.000 TL	1.200 TL
17.001 – 85.000 TL	1.750 TL
85.001 TL ve üzeri	Uyuşmazlık tutarının %1,8’i (en az 1.750 TL)
Tebligat gideri — KEP adresi bildirenler	75 TL
Tebligat gideri — KEP adresi bildirmeyenler	325 TL

Bu tutarların yıl içinde değişebileceğini akılda tutun. Başvuru ücreti 5684 m.30/18 uyarınca Komisyonun görüşü alınarak Kurumca belirlenir ve Tahkim Yönetmeliği m.11/3 gereği Ocak ve Temmuz aylarında gözden geçirilerek gerektiğinde revize edilir. (m.30/22’deki ÜFE artırım yetkisi ücrete değil, kesinlik, heyet ve temyiz sınırları gibi maktu parasal sınırlara ilişkindir.) İnternette dolaşan eski rakamlara değil, Komisyonun kendi başvuru ücretleri sayfasındaki güncel tarifeye bakmak gerekir.

İki noktanın altını çizmek gerekir. Birincisi, hakem kararına itiraz edecekseniz m.30/12 gereği başvuru ücretinin yeniden yatırılması şarttır. İkincisi, yatırdığınız ücret yargılama gideridir ve hakem yargılama giderlerine kendiliğinden hükmeder (HMK m.332/1, 5684 m.30/23); masraf belgelerini dosyaya koymanız yeterlidir. Ücret ise yalnız Yönetmelikte sayılan hâllerde iade edilir: başvuru değerlendirmeye alınamazsa ya da raportör incelemeye başlamadan geri çekilirse yarısı (m.16/3-4), dosya bilgi-belge eksikliği nedeniyle kapatılırsa yüzde ellisi (m.16/5), itiraz değerlendirmeye alınamazsa yüzde doksanı (m.16/A).

Tahkim Dosyasında Eksper Raporunun Sigortadan Gelmesi Dezavantaj Mı?

Dezavantaj değildir; sistemin öngördüğü hâl budur. 1 Temmuz 2026 sonrası düzenlemede değer kaybı, Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından tespit edilir. Dolayısıyla dosyanızdaki raporun sigortacı tarafından atanan eksperce düzenlenmiş olması, raporu tek başına geçersiz kılmaz.

Tartışma raporun kimin atadığı eksperce yazıldığı değil, hangi ölçütle yazıldığı üzerinden kurulur. Rapor, A.5/a’da sayılan kriterleri ele almış mı? Sonucu kaza öncesi ile onarım sonrası ikinci el satış değeri farkına mı bağlamış, yoksa yürürlükten kaldırılan eklerdeki katsayı mantığını mı sürdürmüş? İtirazın çekirdeği bu sorulardır.

Raporu karşı delille desteklemek istiyorsanız, bağımsız rapor, emsal piyasa analizi ya da servis teknik kayıtları kullanılabilir. Karşı delilin de aynı ölçüte oturması gerekir; farklı bir yöntemle hesaplanmış bir karşı rapor, tartışmayı çözmek yerine ikiye katlar.

Tahkim Başvurusu Yapılınca Sigorta Şirketi Yeniden Teklif Artırabilir Mi?

Evet, artırabilir; tahkim başvurusu tarafların dosya dışında uzlaşmasını engellemez ve şirket yeni bir tutar önerebilir. Uzlaşma sağlanırsa başvurunun geri çekilmesi ya da sulh, dosyanın akıbetini belirler; raportör incelemeye başlamadan geri çekilen başvuruda ücretin yarısı iade edilir (Tahkim Yön. m.16/4). Burada asıl mesele teklifin kendisi değil, kabul metninin kapsamıdır.

Teklifi kabul edecekseniz metinde iki şeyin yazılı olmasını isteyin: ödemenin kısmi mi nihai mi olduğu ve varsa saklı tutulan haklar. “Hiçbir talebim kalmamıştır” ifadesi içeren geniş bir ibra metni imzalarsanız, kalan tutar için yürütülecek süreç zorlaşır.

İmzaladıktan sonra tutarın açıkça yetersiz olduğunu fark ederseniz yol tamamen kapanmaz: KTK m.111/2’deki iki yıllık iptal imkânı, tazminat miktarına ilişkin yetersizliği açıkça belli olan anlaşmalar için işler. Ancak bu, plansız imza atmanın telafisi değil, istisnai bir güvencedir.

Tahkim Kararına İtiraz/Temyiz Gibi Bir Yol Var Mı?

Vardır ve mekanizması 5684 m.30/12’de düzenlenmiştir. Belirli bir tutarın altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir. Bu tutarın üzerindeki kararlara karşı, kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde, bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir. İtiraz talebinde bulunmak için başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır. İtiraz talebi, münhasıran bu talepleri incelemek üzere oluşturulan hakem heyetlerince incelenir ve işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde karara bağlanır. İtiraz üzerine hakem kararının icrası durur; süresinde itiraz edilmeyen karar kesinleşir, itiraz üzerine verilen karar da kesindir.

Kanun metninde yazan para tutarları, m.30/22’deki artırım yetkisi kullanıldığı için güncel değildir. Uygulanan güncel sınırlar, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun 14.01.2026 tarihli ve 1497 sayılı kararıyla belirlenmiş olup 22.01.2026 tarihinden itibaren geçerlidir; güncel hâli Sigorta Tahkim Komisyonu duyurularından takip edilebilir.

Sınır	Tutar	Sonucu
Kesinlik / itiraz sınırı	35.000 TL ve üzeri	Bu tutarın altındaki hakem kararları kesindir, itiraz edilemez
Heyet teşekkülü	122.000 TL ve üzeri	En az üç hakemden oluşan heyet zorunludur
Temyiz	383.000 TL üzeri	İtiraz üzerine verilen karara karşı temyiz yolu açıktır

Sınırların hangi tarihe göre uygulanacağı 19.03.2026’da değişmiştir. Dayanak bir Komisyon duyurusu değil, parasal sınırların artırılmasına ilişkin tebliğin 3. maddesinin 4. fıkrasını değiştiren ve 19 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemedir: itiraz ve temyiz bakımından başvurunun yapıldığı tarihteki, heyet teşekkülü bakımından heyetin teşekkül edeceği tarihteki miktar esas alınır. Daha önce karar tarihi esas alınıyordu; bu ayrıntı, sınıra yakın dosyalarda sonucu değiştirebilir.

Tutar sınırından bağımsız olarak temyiz yolunun her hâlükârda açık olduğu dört durum vardır: tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmiş olması, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmesi, hakemlerin yetkileri dışındaki konularda karar vermesi ve hakemlerin tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi. Ayrıca kanun metninde geçen yol istinaf değil temyizdir; “istinafa gidilir” biçimindeki açıklamalar madde lafzına uymaz. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 19.06.2020 tarihli, E.2019/4, K.2020/1 sayılı kararı da itiraz hakem heyeti kararlarının doğrudan temyize tabi olduğunu kabul eder. Temyiz süresi, m.30/12’nin yollamasıyla HMK m.447/2 ve m.361/1 gereği tebliğden itibaren iki haftadır; dosyalar Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nde incelenir.

İtiraz aşamasının dilekçesi, süresi ve incelemesi kendi başına bir konudur; ayrıntılı anlatımı sigorta tahkim komisyonu kararına itiraz yazımızda bulabilirsiniz.

Tahkim mi Dava mı: Araç Değer Kaybında Hangisi Daha Mantıklı?

Değer kaybı gibi tutarı sınırlı ve büyük ölçüde belgeye dayanan uyuşmazlıklarda tahkim çoğu dosyada daha işlevseldir; süre sınırları kanunla belirlenmiştir, hakem ücreti başvurandan alınmaz, harç alınmaz ve vekâlet ücreti her iki taraf için tarifedekinin beşte biriyle sınırlıdır. Dava yolu ise daha geniş bir inceleme alanı sunar ve kusur ya da teknik tespitin ağır tartışıldığı dosyalarda tercih edilir.

Ölçüt	Sigorta Tahkim Komisyonu	Mahkeme
Süre	Raportör 15 gün, hakem en geç 4 ay (m.30/15-16)	Kanuni bir üst sınır yoktur; bilirkişi ve duruşma takvimine bağlıdır
İnceleme biçimi	Evrak üzerinden (m.30/15); duruşma yalnız hakem gerekli görürse	Duruşmalı, tanık ve bilirkişi imkânı geniştir
Hakem / hâkim ücreti ve harç	Hakem ücretini Komisyon öder (m.30/18); harç alınmaz; bilirkişi görevlendirilirse ücreti ara kararla yatırılır	Harç ve gider avansı başvurana aittir
Vekâlet ücreti	Her iki taraf için AAÜT’nin beşte biri (m.30/17, Tahkim Yön. m.16/13)	AAÜT’nin tamamı
Başvuru yeri / yetkili mahkeme	Komisyon merkezi, ikametgâh ya da riziko yerindeki büro ya da elektronik ortam (Tahkim Yön. m.16/1)	Sigortacının şubesi, acente, kaza yeri (KTK m.110) ile sigortacının merkezi ve zarar görenin ikametgâhı (GŞ C.7)
Arabuluculuk dava şartı	Aranmaz	Sigortacıya karşı açılan davada aranır
Görevli merci	Komisyon	Sigortacı davalıysa asliye ticaret; yalnız sürücü/işletene karşı asliye hukuk

Bir konu sık atlanır: sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası ticari dava sayıldığı için, dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Tahkime giderken böyle bir şart yoktur. Yalnız kusurlu sürücüye ya da işletene karşı açılacak haksız fiil davasında ise arabuluculuk şartı aranmaz.

Bir başka ayrım, talep kalemlerinden gelir. Değer kaybı zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı içindedir ve sigortacıdan istenebilir. Buna karşılık aracın kullanılamadığı günlere ilişkin mahrumiyet bedeli dolaylı zarar sayıldığından bu teminatın dışındadır ve kusurlu sürücü ile işletenden istenir. İki kalem aynı dosyada talep edilecekse muhatapları ayrı gösterilir.

Dava yolunu seçtiğiniz takdirde dilekçenin nasıl kurulacağını araç değer kaybı tazminatı dava dilekçesi örneği yazımızda, dosyanın hangi kanaldan takip edileceğini ise araç değer kaybı davası sorgulama yazımızda ele aldık.

İtiraz ve Tahkimde Zamanaşımı: İki Yıl ve On Yıl Kuralı

Başvuru zamanını sınırlayan tek düzenleme KTK m.109’daki zamanaşımıdır. Maddeye göre motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Maddenin ikinci fıkrası önemli bir genişleme getirir: talep cezayı gerektiren bir fiilden doğuyorsa ve ceza kanunu o fiil için daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, bu daha uzun süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Bu uzama yalnız fiil suç oluşturuyorsa işler: kimsenin yaralanmadığı, yalnız maddi hasarlı bir kazada kural olarak işlemez, çünkü Türk Ceza Kanunu mala zarar vermeyi yalnız kasten işlendiğinde suç sayar. Üçüncü fıkra ise zamanaşımının tazminat yükümlüsüne karşı kesilmesi hâlinde sigortacıya karşı da, sigortacıya karşı kesilmesi hâlinde tazminat yükümlüsüne karşı da kesilmiş sayılacağını düzenler.

Buradan üç pratik sonuç çıkar. Birincisi, ret cevabından sonra tahkime başvurmak için ayrı ve kısa bir hak düşürücü süre yoktur. İkincisi, süreci uzatan itiraz yazışmaları zamanaşımını kesmez ve durdurmaz; sigortacıya yazılı başvuru TBK m.154’te sayılan kesme sebepleri arasında yer almaz, süre işlemeye devam eder. Üçüncüsü, zamanaşımını kesen adımlar bellidir: Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru, hakeme başvuru sayıldığı için zamanaşımını keser (TBK m.154/2); sigortacının kısmi ödemesi de borcun ikrarı olarak keser (m.154/1). Bu nedenle uzayan itiraz yazışmalarında takvimi takip etmek ve sınıra yaklaşıldığında tahkime başvurmak gerekir.

İtiraz ve Tahkimde En Sık Yapılan Hata Dosyayı Dağınık Tutmak Mı?

Evet, ve bunun sebebi usuldedir: 5684 m.30/15 uyarınca hakemler sadece kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir. Duruşma ancak hakem gerekli görürse yapıldığı için eksik anlatılan bir husus sonradan sözle tamamlanamayabilir; bilgi ve belge eksikliğinden kaynaklanan dosya raportör aşamasında kapatılır (Tahkim Yön. m.16/5). Dosyanın kendi kendini anlatması gerekir.

Sık görülen diğer hatalar şunlardır:

1. Talep tutarını dayanaksız yazmak. Rakam var, ama hangi ölçütle bulunduğu yok.
2. Gönderim kaydı bırakmamak. İtiraz yapıldı ama ne zaman ve nasıl iletildiği gösterilemiyor; m.30/13’ün aradığı belgeleme sağlanamıyor.
3. İmzalanan metni okumadan kabul etmek. İbranın kapsamı sonradan tartışma konusu oluyor.
4. Tüketici hakem heyetine başvurmak ya da önce icra takibi başlatmak. m.30/14 ve Tahkim Yön. m.16/2-b uyarınca tahkim yolu kapanıyor.
5. Süreleri karıştırmak. On beş günlük cevap süresini ödeme süresi sanmak, sekiz iş günlük temerrüt tarihini kaçırmaya; eksper raporuna itirazın üç iş günlük süresini bilmemek, sigorta aşamasındaki düzeltme imkânını kaybetmeye yol açıyor.
6. Yürürlükten kaldırılmış formüle göre hesap yapmak. Mülga Ek-1’deki katsayılara dayanan bir talep, 1 Temmuz 2026’dan sonraki dosyada dayanağı olmayan bir talep demektir.

Bu hataların çoğu, bir ek listesi ve kısa bir olay kronolojisi hazırlanarak önlenir. Kronoloji üç tarihi mutlaka içermelidir: belgelerin sigortacıya ulaştığı tarih, teklif veya ret yazısının tarihi ve itirazın gönderildiği tarih.

İtirazdan Tahkime Adım Adım Yol Haritası

Aşağıdaki sıra, araç değer kaybında sigortaya itiraz kararı verdiğiniz andan tahkim başvurusuna kadar olan yolu özetler.

1. Yazılı metni alın. Teklif ya da ret yazısını isteyin; verilmezse yazışmayı iz bırakan kanaldan sürdürün.
2. Gerekçeyi mevzuata bağlayın. İtirazı A.5/a ölçütü ve B.2.1 ispat kuralı üzerinden kurun.
3. Talep tutarını dayanağıyla yazın. Emsal veri, onarım kayıtları veya rapor ile destekleyin.
4. C.5 kanalından gönderin. Noter, iadeli taahhütlü mektup, imza karşılığı elden teslim veya KEP; teslim kaydını saklayın.
5. Süreyi izleyin. KTK m.97’deki on beş gün hem cevap süresi hem de trafik sigortasında tahkim için beklenecek süredir; KTK m.99’daki sekiz iş günü ödeme süresini ve eksper raporuna itirazın üç iş günlük süresini de takvime not edin.
6. Ret gelirse ya da süre dolarsa Komisyona başvurun. Tüketici hakem heyetine gitmeyin, icra takibi başlatmayın; m.30/14 ve Tahkim Yön. m.16/2-b tahkim yolunu kapatır.
7. Başvuru setini eksiksiz sunun. Form, ücret ve tebligat gideri ödemesi, ek listesi ve kronoloji ekleyin; eksik belgede raportör dosyayı kapatır (m.16/5). Masraf belgelerini de dosyaya koyun; yargılama giderine hakem kendiliğinden hükmeder.
8. Karar sonrası süreyi kaçırmayın. İtiraz süresi, kararın bildiriminden itibaren on gündür ve bir defaya mahsustur.

Dosyanız kusur tartışması, ibra metni ya da hesap yöntemi uyuşmazlığı içeriyorsa süreci bir avukatla yürütmek, dilekçenin dayanağını ve delil eşleştirmesini güçlendirir. Trafik kazası kaynaklı maddi zarar talepleriyle ilgili çalışmalarımız için maddi hasarlı trafik kazası avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

1 Eylül 2026’dan itibaren hasar ihbarının, şirketlerin kendi başvuru kanallarına ek olarak Ortak Hasar İhbar Merkezi (Alo 193) üzerinden de alınabildiği yeni düzeni (SEDDK Genelgesi 2026/22 m.1) ve başvuru anının nasıl sabitlendiğini Alo 193 sigorta hasar ihbar hattı yazımızda genelgelerin lafzıyla anlattık.

İtiraz ve temyiz yolunun açık olup olmadığını belirleyen parasal sınırlar düzenli olarak güncellenir (son yıllarda 2022, 2023, 2025 ve 2026’da; 2024’te güncelleme yapılmadı) ve 19 Mart 2026 düzenlemesiyle hangi tarihe göre uygulanacakları da yeniden belirlenmiştir. Güncel tutarlar, yıllara göre değişim tablosu ve sınır hesabında yapılan hatalar için sigorta tahkim itiraz ve temyiz sınırları yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sigortaya itiraz ettikten sonra tahkime gidebilmek için beklemek gerekir mi?

Ret cevabı gelmişse beklemeye gerek yoktur; 5684 m.30/13’ün aradığı belgeleme şartı zaten karşılanmıştır. Cevap gelmiyorsa trafik sigortasında başvurudan itibaren on beş gün beklemek yeterlidir (KTK m.97, Genel Şartlar C.7); 5684 m.30/13’teki on beş iş günü diğer branşlar içindir. Eksper süresinde atanmış ve rapor sigortacıya yüklenemeyecek bir sebeple tamamlanamamışsa cevapsızlık tek başına yetmez (Sirküler 2026/02).

Sigorta değer kaybını kaç günde ödemek zorunda?

KTK m.99’a göre belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yapılması gerekir. Bu süre dolduğunda temerrüt doğar. Sigortacı haklı olarak yeni bir belge isterse süre o belgenin iletilmesinden sonra başlar; ancak yalnız tazminat hakkını etkileyen belgeler istenebilir (Genel Şartlar B.2.1). On beş günlük süre ödeme değil, cevap süresidir.

Tahkim başvurusunda en önemli belge hangisi?

Uyuşmazlığın doğduğunu gösteren belgedir: ret ya da kısmi kabul yazısı, bu yoksa trafik sigortasında on beş günlük cevapsızlığı ispatlayan gönderim kaydı. Kaza tutanağı, onarım evrakları ve eksper raporu dosyanın omurgasını tamamlar.

Düşük teklifi kabul edersem sonradan kalan kısmı isteyebilir miyim?

İmzalanan metnin kapsamı belirleyicidir. Bununla birlikte KTK m.111/2, tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz olduğu açıkça belli olan anlaşmaların yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebileceğini düzenler.

Değer kaybı için ayrı dilekçe vermek zorunda mıyım?

1 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren Genel Şartlar uyarınca araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir. Yine de yazılı bir talep metni, KTK m.97’deki başvuru şartını ve 5684 m.30/13’teki belgeleme şartını ispatlamayı kolaylaştırır.

Tüketici hakem heyetine başvurdum, tahkime de gidebilir miyim?

Hayır. 5684 m.30/14, Tüketici Sorunları Hakem Heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklarla ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamayacağını düzenler. Bu nedenle mercii tercihi baştan doğru yapılmalıdır.

Tahkim sürecinde uzlaşma yapılabilir mi?

Yapılabilir. Uzlaşma hâlinde kabul metninin kısmi mi nihai mi olduğu ve saklı tutulan haklar açıkça yazılmalıdır. Geniş kapsamlı ibra metinleri, kalan tutara ilişkin süreci zorlaştırır.

İtiraz dilekçesi kısa mı olmalı, uzun mu?

Uzunluk değil, yapı belirleyicidir. Olay kronolojisi, itiraz gerekçesinin mevzuat dayanağı, talep tutarı ve dayanağı ile ek listesi bulunan bir dilekçe, sayfa sayısından bağımsız olarak değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Eksik evrak nedeniyle süreç uzarsa ne yapmalıyım?

Eksik listesini yazılı isteyin ve tamamlarken teslim kaydını saklayın. KTK m.99’daki sekiz iş günlük süre belgelerin iletildiği tarihten başladığı için, dosyanın hangi tarihte tamamlandığı temerrüt bakımından belirleyicidir.

Tahkim mi dava mı daha masraflı olur?

Tahkimde hakem ücretini Komisyon öder (m.30/18), harç alınmaz ve vekâlet ücreti her iki taraf için tarifedekinin beşte biriyle sınırlıdır (m.30/17, Tahkim Yön. m.16/13). Dava yolunda harç ve gider avansı başvurana aittir. Bu nedenle tutarı sınırlı dosyalarda tahkim genellikle daha düşük maliyetlidir.

Avukatsız başvuru yaparsam kaybeder miyim?

Hayır, temsil zorunlu değildir ve başvuruyu hak sahibi kendisi yapabilir. Ancak inceleme evrak üzerinden yürüdüğü için dilekçe ve delil eksiklikleri sonucu etkileyebilir.

Araç değer kaybında emsal ilanlar delil olur mu?

Tek başına kesin delil sayılmasa da destekleyici veri olarak kullanılır. Genel Şartlar A.5/a ölçütü ikinci el satış değeri farkına dayandığı için, benzer model, yıl ve kilometre aralığından seçilen ilanlar bu farkı somutlaştırır.

Kaza tespit tutanağında kusur oranı yazmıyor, sorun olur mu?

Olmaz. Kolluk tarafından düzenlenen tutanakta kural ihlali belirtilir, kusur oranı belirlenmez. Oran değerlendirmesi ayrı bir aşamadır; bu nedenle “tutanakta kusur oranı yazmıyor” gerekçesiyle yapılan bir ret, tek başına yeterli bir gerekçe değildir. Taraflarca doldurulan tutanakta SBM’nin belirlediği orana bildirimden itibaren beş iş günü içinde sigorta şirketine itiraz edilebilir (Genelge 2017/18 m.4/1); bu süre kaçsa da tahkim ve dava yolu açıktır.

Değer kaybı itiraz süresi ne kadar?

Neye itiraz edildiğine göre değişir. Eksper raporuna itiraz, raporun sistemine giriş bildiriminden itibaren üç iş günü içinde yapılır (Sigorta Eksperleri Atama Yön. m.8/1). Taraflarca doldurulan tutanağa göre belirlenen kusur oranına itiraz beş iş günüdür (Genelge 2017/18 m.4/1). Sigortanın teklif ya da ret yazısına itiraz için ise kanuni bir süre yoktur; sınır KTK m.109 zamanaşımıdır. İlk iki süre kaçsa da tahkim ve dava yolu açık kalır.

Sigortaya icra takibi başlatırsam tahkime gidebilir miyim?

Hayır. Tahkim Yönetmeliği m.16/2-b uyarınca İcra ve İflas Kanunu’na göre icra takibine intikal etmiş uyuşmazlık Komisyonca değerlendirmeye alınmaz ve başvuru ücretinin yarısı iade edilir. Tahkimde verilmiş bir kararın icraya konulması ise ayrı bir aşamadır ve bu engelin kapsamında değildir.

Araç ağır hasarlı sayıldı, değer kaybı için itiraz edebilir miyim?

Edebilirsiniz, ama itirazın hedefi ağır hasar tespitinin kendisidir. Eksper ağır hasar tespit ederse rapor şablonunda değer kaybı satırı yer almaz (SEDDK Genelgesi 2026/11 m.4/5); tescile “trafikten çekilmiştir” kaşesi işlendiğinde de değer kaybı talebi KTK m.92/l uyarınca trafik sigortası teminatı dışına düşer. Bu nedenle tespite, raporun bildiriminden itibaren üç iş günü içinde eksper raporuna itiraz usulüyle itiraz edilir.

Bu içerik hukuki danışmanlık yerine geçer mi?

Hayır. Genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olayın kendine özgü koşullarını kapsamaz. Dosyanızdaki belge, tarih ve tutarlar farklı bir değerlendirme gerektirebilir.