Estetik Öncesi ve Sonrası Fotoğrafımı İzinsiz Paylaştılar, Ne Yapabilirim?
Estetik fotoğraf izinsiz paylaşım vakaları, 12 Kasım 2025’te yürürlüğe giren Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik ile yeni bir boyut kazandı: klinik ya da hekim, hastaya ait görseli ancak ayrı bir onam formuyla alınmış açık rızaya dayanarak kullanabiliyor ve hasta bu izni hiçbir şarta bağlı olmadan her zaman geri çekebiliyor. Rızanız yoksa ya da geri çektiyseniz, paylaşım aynı anda üç ayrı kuralı çiğner: kişilik hakkınızı, sağlık verinizi koruyan Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nu ve Sağlık Bakanlığı’nın tanıtım kurallarını.
Bu üç kural size üç ayrı yol açar. Kliniğe yazılı başvurup paylaşımın kaldırılmasını isteyebilir, il sağlık müdürlüğüne ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyette bulunabilir, kişilik hakkınızın zedelenmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açabilirsiniz. Hangi yolun ne sağladığı, ameliyat öncesinde imzaladığınız formun neyi kapsadığı ve Yargıtay’ın bu tür bir dosyada ne karar verdiği aşağıdaki bölümlerde, yönetmelik ve karar metinlerine dayanılarak anlatılıyor.
Bir bakışta
- Kısa cevap: Klinik, öncesi-sonrası fotoğrafınızı tanıtımda ancak yönetmeliğin Ek-1 formuyla alınmış açık rızanızla kullanabilir. Onam formundaki “fotoğraflar eğitsel ve bilimsel çalışmalarda kullanılabilir” türünden genel bir cümle, Yargıtay’ın onadığı bir kararda sosyal medya reklamı için yeterli sayılmadı.
- Ne yapmalı: Paylaşımın ekran görüntüsünü, bağlantısını ve tarihini saklayın; kliniğe yazılı olarak kaldırma talebi gönderin; sonuç alamazsanız il sağlık müdürlüğüne, KVK Kurulu’na ve gerekirse mahkemeye başvurun.
- Dikkat: Ameliyat sırasında çekilen görüntüler, mahrem bölge görüntüleri ve rötuşlanmış görseller hasta rıza verse bile paylaşılamaz. Kurul’un ve valiliğin kestiği idari para cezaları size ödenmez; zararınız için ayrıca tazminat istemeniz gerekir.
Estetik Fotoğraf İzinsiz Paylaşım Hangi Hakları İhlal Eder?
Estetik fotoğraf izinsiz paylaşım, tek bir hakkın değil üç ayrı hukuki korumanın ihlalidir. Bunları ayrı ayrı bilmek önemlidir, çünkü her biri farklı bir merciye ve farklı bir sonuca götürür.
İlki kişilik hakkıdır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi, kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetki ile haklı kılınmayan her saldırıyı hukuka aykırı sayar. Bir kliniğin reklam amacıyla hastasının yüzünü veya bedenini yayımlaması bu üç haklılık sebebinden hiçbirine girmez; klinikteki ticari çıkar, “üstün yarar” sayılmaz. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 86. maddesi de aynı korumayı fotoğraflar için ayrıca kurar: resim ve portreler, eser niteliğinde olmasalar bile, tasvir edilenin muvafakati olmadan teşhir edilemez veya başka bir yolla umuma arz edilemez.
İkincisi kişisel veri korumasıdır. Estetik müdahale öncesi ve sonrası çekilen fotoğraf, kim olduğunuzu ve bedeninize hangi işlemin yapıldığını aynı anda gösterir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 6. maddesi sağlık verisini özel nitelikli kişisel veri sayar ve bu verilerin işlenmesini kural olarak yasaklar. Kanun’un 2024’te değişen üçüncü fıkrası istisnaları sayar; tedavi için gerekli olan işleme bunlardan biridir, ancak aynı verinin tanıtım amacıyla yayımlanması tedavi için gerekli değildir ve açık rızaya dayanmak zorundadır.
Üçüncüsü sağlık mevzuatıdır. 12 Kasım 2025 tarihli ve 33075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tanıtım Yönetmeliği, 2023 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırdı ve hasta görsellerini ayrı bir maddede, 7. maddede düzenledi. Bu madde, aşağıda anlatılan izin, geri çekme ve içerik kurallarının kaynağıdır.
Öncesi Sonrası Fotoğraf Yasağı Var mı? Sağlık Bakanlığı Kuralları
Mutlak bir öncesi sonrası fotoğraf yasağı yoktur; yönetmelik bu görselleri sıkı şartlara bağlayarak izin verir. Sağlık Bakanlığı öncesi sonrası fotoğraf paylaşımını, hastanın Ek-1 formuyla verdiği açık rızaya, hastanın görseli önceden görmesine ve içeriğin gerçeği yansıtmasına bağlar. Şartlardan biri eksikse paylaşım yönetmeliğe aykırıdır.
Sağlık Bakanlığı öncesi sonrası fotoğraf şartları
Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrası, bir hasta olarak sizin açınızdan şu kuralları içerir:
| Kural | Yönetmelikteki karşılığı | Sizin için anlamı |
|---|---|---|
| Açık rıza | m.7/1-b, Ek-1 onam formu | Yazılı veya elektronik ortamda, bu amaçla ayrıca alınmış izin gerekir |
| Önceden görme | m.7/1-c | Paylaşılacak görseli yayından önce görme hakkınız vardır |
| Geri çekme | m.7/1-c | İzni hiçbir usul ve şarta bağlı olmadan her zaman geri alabilirsiniz |
| Tedavi güvencesi | m.7/1-ç | İzin vermemeniz tedavinizi ve ödeyeceğiniz bedeli değiştiremez |
| Karşılıksız izin | m.7/1-d | İzin karşılığında ödeme, indirim veya hediye verilemez |
| Rötuş yasağı | m.7/1-e | Görselde sonradan teknolojik değişiklik veya düzeltme yapılamaz |
| Aynı koşullar ve tarih | m.7/1-f | Öncesi ve sonrası aynı ortam ve teknikle çekilir, işlem ve çekim tarihleri yazılır |
| Etkileşim kapalı | m.7/1-ğ | Paylaşım yorum, beğeni ve yeniden paylaşıma kapatılır |
| Ameliyat anı yasağı | m.7/1-h | Müdahale veya ameliyat sırasındaki görüntü paylaşılamaz |
| Mahrem bölge yasağı | m.7/1-ı | Genel ahlaka aykırı mahrem bölge görselleri paylaşılamaz |
| Sponsorlu yayın yasağı | m.7/1-j | Görsel ücret verilerek veya sponsorlu olarak yayınlatılamaz |
| Uyarı metni | m.7/1-k | Sonuçların kişiden kişiye değişebileceğini söyleyen uyarı okunur biçimde yer alır |
Tablodaki kurallar birbirinden bağımsızdır. Örneğin rızanız olsa bile görsel filtreyle düzeltilmişse ya da sponsorlu reklam olarak yayınlanmışsa paylaşım yine yönetmeliğe aykırıdır. Bu, şikâyet dilekçenizde yalnızca “iznim yoktu” demekle yetinmeyip görseldeki diğer aykırılıkları da göstermenizi sağlar.
Yönetmeliğin tam metni Resmî Gazete’nin 12 Kasım 2025 tarihli sayısında yer alır. Onam formu ve yaptırım tablosu, aynı sayının eki olarak yayımlanmıştır.
Ameliyat Onam Formunu İmzaladım, Paylaşıma İzin Vermiş Sayılır mıyım?
Büyük olasılıkla sayılmazsınız. Ameliyat öncesinde imzalanan aydınlatılmış onam formu, tıbbi müdahalenin riskleri ve sonuçları için alınır; fotoğrafın reklamda kullanılması bu formun konusu değildir. Yönetmelik bu ayrımı açıkça kurar: hasta görselinin tanıtımda kullanılması için açık rıza Ek-1’deki “Görsel İçerik Kaydetme ve İşleme Onam Formu” kullanılarak alınabilir.
Ek-1 formunun metni de dikkat çekicidir. Formda hasta, görsellerinin işlenmesine, paylaşılmasına ve kullanılmasına “kimliğimin gizli tutulması şartı ile” açık rıza verdiğini beyan eder. Formun açıklamalar kısmında hastanın bu onamı istediği zaman geri alma hakkına sahip olduğu ve formun tedavi sürecine etkisi bulunmadığı yazılıdır. Yani yönetmeliğin öngördüğü rıza bile kimliğinizi açık eden bir paylaşımı kapsamaz.
Yargıtay’ın onadığı bir karar bu sorunun cevabını somut olarak verir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 03.04.2024 tarihli kararına (E.2022/6754, K.2024/2724) konu dosyada bir hasta, klinikte dolgu ve botoks işlemi yaptırmış, işlem öncesi ve sonrası yüz fotoğrafları çekilmiş, ardından bu fotoğraflar kliniğin Instagram hesabında yayımlanmıştı. Klinik, hastanın imzaladığı onam formunu savunma olarak sundu. Formda “uygulama esnasında fotoğraf veya video görüntülerinin alınabileceğini ve bunların eğitsel ve bilimsel çalışmalarda kullanılabileceğini” kabul eden bir cümle vardı. Bölge adliye mahkemesi, bu iznin sosyal medya tanıtım ve reklamlarını kapsamadığını ve somut olayda hastanın rızasından söz edilemeyeceğini belirtti; Yargıtay bu kararı onadı.
Onam formlarının davadaki genel etkisini estetik ameliyat öncesi imzalanan onam formu davayı engeller mi yazımızda ayrıca ele aldık. Fotoğraf meselesinde ölçüt basittir: imzaladığınız belgede fotoğrafın sosyal medyada, internet sitesinde veya reklamda kullanılacağı açıkça ve ayrı bir beyanla yazmıyorsa, genel bir “fotoğraf çekilebilir” cümlesi tanıtıma izin anlamına gelmez.
Rızayı hastane verdiyse hekim de kullanabilir mi?
Kullanamaz. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun 29.06.2022 tarihli ve 2022/630 sayılı kararına konu olayda, burun ameliyatı sırasında hasta bilinci kapalıyken çekilen fotoğraflar, ameliyatı yapan hekimin sosyal medya hesabında reklam amacıyla yaklaşık iki yıl yayında kalmıştı. Hastane, hastanın açık rızası olduğunu savundu. Kurul, hastanın verdiği rızanın yalnızca hastanenin verileri kullanmasını kapsadığını, fotoğrafı paylaşan hekim için bir işleme şartı bulunmadığını tespit etti.
Yüzüm Görünmüyorsa da Fotoğraf Benim Sayılır mı?
Sayılabilir; yüzün tamamen görünmemesi, fotoğrafın size ait bir kişisel veri olmasını engellemez. Kişisel veri, kimliği belirli veya “belirlenebilir” bir kişiye ilişkin her bilgidir. Ölçüt, sizi tanıyan birinin fotoğraftan sizi çıkarıp çıkaramayacağıdır.
Kurul’un 2022/630 sayılı kararı bu sorunun en net örneğidir. Hastane, görüntülerde kişinin tanınamayacağını savunmuştu. Kurul, gözler kapatılmış olsa da kaş ve bıyık gibi yüz bölümlerinin açıkta olduğunu, bu nedenle kişinin belirlenebilir durumda bulunduğunu ve görüntülerin kişisel veri sayılacağını belirtti.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin onadığı dosyada da benzer bir savunma geçmedi. Klinik, yalnızca ağız bölgesinin kayda alınmasının kişilik hakkı ihlali sayılamayacağını ileri sürmüş, mahkemeler yine de hasta lehine karar vermişti.
Dövme, doğum lekesi, ben, belirgin bir yara izi, takı, saç rengi ya da fotoğrafın çekildiği muayenehane ortamı da sizi tanınabilir kılan unsurlar arasındadır. Şikâyet veya dava aşamasında, sizi tanıyan kişilerin paylaşımı görüp size ulaştığına dair mesajlar, fotoğrafın size ait olduğunun güçlü bir delilidir. Bu mesajları silmeyin.
Ameliyat Sırasında Çekilen Görüntüler Rızayla da Paylaşılamaz
Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi açıktır: tıbbi müdahale ve girişim veya ameliyat esnasındaki hasta görüntüsü paylaşılamaz. Bu yasak rızaya bağlı değildir. Yani onam formuna “ameliyat videomun paylaşılmasında sakınca yoktur” diye bir not düşülmüş olsa bile, ameliyathanede çekilmiş görüntülerin tanıtımda kullanılması yönetmeliğe aykırıdır.
Mahrem bölgeler için de aynı mantık geçerlidir. (ı) bendi, genel ahlak kurallarına aykırılık teşkil edecek şekilde vücudun mahrem bölgelerine ait görsel içeriklerin paylaşılamayacağını söyler ve yapılan işlem ve işlem yapılan vücut bölgesiyle ilgisi olmayan hiçbir görüntü ve ifadenin görsele dahil edilemeyeceğini ekler. Meme, genital bölge veya kalça estetiği gibi işlemlerde bu sınır özellikle önemlidir.
Yargıtay’a taşınmış bir dosya, bu kuralın neden getirildiğini gösterir. 6. Hukuk Dairesi’nin 12.03.2025 tarihli kararına (E.2024/2449, K.2025/1005) konu davada hasta, meme estetiği ameliyatının hekim tarafından Instagram üzerinden canlı yayınlandığını ameliyattan sonra öğrendiğini ileri sürmüştü. Hekim, hastanın onam formuna el yazısıyla “ameliyat içerisinde, öncesinde ve sonrasında fotoğraf ve videolarımın çekilip sosyal medyada paylaşılmasında sakınca yoktur” notunu düştüğünü savundu. Daire, ilk derece kararını eser sözleşmesindeki sonuç sorumluluğu nedeniyle bozdu ve yayın iddiasını ayrıca tartışmadı. Bugün yürürlükte olan yönetmelik ise bu tür bir notun ameliyat anı paylaşımını hukuka uygun hâle getirmeyeceğini doğrudan hükme bağlıyor.
Estetik müdahalenin sonucuyla ilgili sorumluluk ayrı bir konudur; hekimin sonuç taahhüdünü estetik ameliyatta doktor sonucu garanti etmiş sayılır mı yazımızda anlattık.
Verdiğim İzni Geri Alabilir miyim?
Alabilirsiniz ve bunun için hiçbir gerekçe göstermek zorunda değilsiniz. Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre görsel paylaşım izni, hastanın kendisinin, küçük veya kısıtlı ise veli veya vasisinin isteği üzerine herhangi bir usul ve şarta bağlanmaksızın her zaman geri çekilebilir. Aynı bent, sağlık tesisi veya ilgili sağlık meslek mensubuna geri çekme talebini derhal işleme alma ve sonuçlandırma yükümlülüğü getirir.
Bu hüküm, sözleşmeye konan “paylaşım izni süresizdir” veya “geri alınamaz” türünden maddeleri etkisiz bırakır. Yönetmelik geri çekme hakkını “her zaman” ve hiçbir usul ve şarta bağlı olmadan tanıdığı için, böyle bir sözleşme maddesi bu hakkı ortadan kaldırmaz; Ek-1 formunun kendisi de rızanın istenildiği zaman geri alınabileceğini yazar. Türk Medeni Kanunu’nun 23. maddesi de kimsenin özgürlüklerinden vazgeçemeyeceğini ve onları hukuka veya ahlaka aykırı olarak sınırlayamayacağını söyler.
Geri çekme ileriye etkilidir. İzninizin geçerli olduğu dönemde yapılan paylaşım geri çekmeyle hukuka aykırı hâle gelmez, ancak geri çekmeden sonra paylaşımın yayında kalması ve yeni paylaşım yapılması artık rızasızdır. Bu nedenle geri çekme talebinizi tarihli ve ispatlanabilir bir yolla göndermek, sonraki şikâyet ve dava aşamalarında belirleyici olur.
İzin karşılığında indirim teklif edilirse ne olur?
Yönetmeliğin (d) bendi, görsel içeriklerin kullanılabilmesi için alınan izin karşılığında hastaya ödeme yapılamayacağını, indirim uygulanamayacağını ve hediye verilemeyeceğini söyler. “Fotoğrafınızı paylaşmamıza izin verirseniz ameliyat ücretinden indirim yaparız” teklifi yönetmeliğe aykırıdır. İzin vermemeniz hâlinde de (ç) bendi uyarınca tanı ve tedavinizde ve ödeyeceğiniz bedelde hiçbir değişiklik yapılamaz.
Klinikten Fotoğrafı Kaldırmasını Nasıl İstersiniz?
Estetik fotoğraf izinsiz paylaşım fark edildiğinde ilk adım, kliniğe veya hekime yazılı bir kaldırma talebi göndermektir. Bu talep hem yönetmelikteki geri çekme hakkınızın kullanımı hem de Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 11. maddesindeki silme talebi niteliğindedir. Kanun’un 13. maddesi, veri sorumlusuna yöneltilen başvurunun en geç otuz gün içinde sonuçlandırılacağını öngörür; yönetmelik ise geri çekme talebinin “derhal” işleme alınmasını ister.
Talebi göndermeden önce paylaşımı belgeleyin. Klinik talebinizi aldıktan sonra içeriği silebilir ve bu, şikâyet ve dava aşamasında ispatı zorlaştırır. Saklamanız gerekenler şunlardır:
- Paylaşımın tam bağlantısı (URL) ve paylaşan hesabın adı
- Tarih ve saatin göründüğü ekran görüntüleri, mümkünse ekran kaydı
- Gönderinin açıklama metni, varsa fiyat, kampanya veya yönlendirme ifadeleri
- Sizi tanıyıp paylaşımı size ileten kişilerin mesajları
- İmzaladığınız onam formlarının ve hasta dosyanızın sureti
İçerik önemliyse ve silinme riski yüksekse, notere veya bir bilirkişiye internet sayfası tespiti yaptırmak ispat değerini artırır.
Kaldırma talebinde fotoğrafın hangi hesapta ve hangi tarihte yayımlandığını, tanıtımda kullanılmasına ayrıca açık rıza vermediğinizi veya verdiğiniz izni geri çektiğinizi, görselin tüm hesaplardan, internet sitesinden ve arşivden kaldırılmasını, üçüncü kişilere aktarıldıysa bunların da bildirilmesini istediğinizi açıkça yazın. Talebi iadeli taahhütlü posta, kayıtlı elektronik posta (KEP) veya noter aracılığıyla gönderirseniz tarih tartışmasız olur. Bir şirketin veriyi silmemesi hâlinde izlenecek yolu şirket kişisel verilerimi silmiyorsa ne yapabilirim yazımızda adım adım anlattık.
Klinik dışında bir hesap fotoğrafı yeniden paylaştıysa, platformun gizlilik ihlali bildirim mekanizması da kullanılabilir. Sağlık durumunuzu gösteren bir görsel özel hayatınıza ilişkin olduğu için, 5651 sayılı Kanun’un 9/A maddesindeki özel hayatın gizliliği nedeniyle erişimin engellenmesi yolu da gündeme gelebilir; bu başvurunun aşamalarını ve kişilik hakkı ihlaline ilişkin 9. maddenin Anayasa Mahkemesince iptal edildiğini fotoğrafım izinsiz paylaşıldı, suç duyurusunda bulunabilir miyim yazımızda anlattık.
İl Sağlık Müdürlüğüne Şikâyet ve Kliniğe Uygulanacak Yaptırımlar
Yönetmeliğe aykırı her paylaşım il sağlık müdürlüğüne şikâyet edilebilir; rızanız olmadan yapılan bir estetik fotoğraf izinsiz paylaşım da bu kapsamdadır. Yönetmeliğin 11. maddesine göre ihbar veya şikâyet üzerine tespit edilen aykırı tanıtım faaliyetleri, müdürlükler tarafından Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik’teki usule göre denetlenir. 10. maddeye göre dosya, valilik onayıyla kurulan Sağlıkta Bilgilendirme Tanıtım Faaliyetleri İl Değerlendirme Komisyonu’na sevk edilir ve komisyon dosyayı en geç kırk beş gün içinde karara bağlar.
Komisyona giden dosyada, tanıtımın üzerinde tarih ve internet adresi bulunan örnekleri ile hangi ifadenin mevzuatın hangi hükmüne aykırı olduğunun ayrıntılı açıklaması yer alır. Şikâyet dilekçenize ekleyeceğiniz ekran görüntüleri ve yukarıdaki tablodan hangi bentlerin ihlal edildiğini gösteren açıklamanız, bu dosyanın temelini oluşturur.
Özel sağlık kuruluşları için yaptırımın dayanağı, 21.07.2025 tarihli ve 7557 sayılı Kanunla 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun ek 11. maddesine eklenen fıkradır. Bu fıkra, tanıtım ve bilgilendirme sınırını aşanlara yüz bin Türk lirasından az olmamak üzere bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde ikisine kadar idari para cezası öngörür. Yönetmeliğin Ek-2 yaptırım formu, görsel içerik kurallarının ihlali için kademeleri şöyle belirler:
| Tespit | Yaptırım (yönetmelik m.7 ihlali) |
|---|---|
| Birinci tespit | Yüz bin liradan az olmamak üzere önceki ay brüt hizmet gelirinin %2’si idari para cezası, aykırılığın giderilmesi için otuz gün süre |
| İkinci tespit | Para cezası bir kat artırılır, on beş gün süre verilir |
| Üçüncü tespit | Sağlık tesisinin poliklinik faaliyeti iki gün süreyle durdurulur |
Formdaki maktu tutar her takvim yılı başında Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır. Para cezasını vali, faaliyet durdurmayı Sağlık Bakanlığı verir. Bu cezaların hiçbiri hastaya ödenmez; zararınızın karşılanması için tazminat yoluna gitmeniz gerekir.
Hekim serbest çalışmıyorsa ve tabip odası şikâyeti
Paylaşımı mesleğini serbest olarak icra etmeyen, örneğin bir hastanede çalışan hekim yaptıysa, yönetmeliğin 12. maddesi 1219 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerinin uygulanacağını, ayrıca disiplin işlemi için hekimin çalıştığı kurum ile bağlı olduğu meslek kuruluşuna bildirim yapılacağını söyler. Tabip odasına doğrudan şikâyet de mümkündür. Ancak tabip odası sürecinin tazminat davası üzerinde bağlayıcı bir etkisi yoktur: 11. Hukuk Dairesi’nin onadığı dosyada davalı hekim, tabip odasına yapılan şikâyette sorumluluğunun bulunmadığının tespit edildiğini savunmuş, bu savunma onun tazminat sorumluluğunu ortadan kaldırmamıştı.
KVKK Şikâyeti: Kurul Kime, Ne Kadar Ceza Verebilir?
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet, kliniğin veri sorumlusu olarak hukuka aykırı işleme yaptığını tespit ettirmenin yoludur. Şikâyet için önce veri sorumlusuna başvurmuş olmanız gerekir; Kanun’un 14. maddesine göre başvurunuz reddedilir, cevabı yetersiz bulunur veya süresinde cevap verilmezse, veri sorumlusunun cevabını öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurul’a şikâyette bulunabilirsiniz. Cevap hiç gelmediyse altmış günlük üst sınırı kaçırmamak için takvimi başvuru tarihinden saymak en güvenli yoldur. Aynı madde, kişilik hakları ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat hakkının saklı olduğunu da ayrıca belirtir. Başvuru dilekçesinin içeriğini ve e-Devlet üzerinden şikâyet adımlarını KVKK’ya nasıl şikâyet edilir yazımızda ayrıntılı anlattık.
Aşağıda anılan iki hasta fotoğrafı dosyasında da Kurul’un verdiği idari para cezası, Kanun’un 18. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine dayanıyordu; bu bent, 12. maddedeki veri güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmeyen veri sorumlusuna uygulanır. Bu bent için 2026 yılı tutarı 256.357 Türk lirası ile 17.092.242 Türk lirası arasındadır. Cezanın kime verileceğini veri sorumlusunun kim olduğu belirler.
2022/630 sayılı kararda Kurul, hekimin paylaşımını önleyecek yeterli teknik ve idari tedbirleri almadığı ve paylaşımdan haberdar olduğu için hastaneye 100.000 Türk lirası idari para cezası verdi; hekim hakkında ise başvuru sahibine ceza yargılaması yoluna başvurabileceğini bildirdi. Muayenehanesinde kendi adına çalışan bir hekim ise doğrudan veri sorumlusudur. Yargıtay 7. Ceza Dairesi’nin 13.04.2026 tarihli kararına (E.2025/6580, K.2026/4354) konu dosyada Kurul, muayenehanedeki bilgisayarlardan siber saldırıyla hasta fotoğrafları ele geçirilen bir hekime 600.000 Türk lirası idari para cezası vermişti. Hekim, yaklaşık 600 fotoğrafın çok daha az sayıda hastaya ait olduğunu ve Kurul’un fotoğraf sayısını etkilenen hasta sayısıyla karıştırdığını savundu. Daire, itirazı inceleyen hâkimliğin hekimin tedbir alıp almadığını bilirkişiye inceletmeden karar vermesini hatalı bularak o kararı kanun yararına bozdu.
Bu karar başka bir bakımdan da önemlidir: 7499 sayılı Kanunla 1 Haziran 2024’ten itibaren Kurul’un idari para cezalarına karşı dava yolu sulh ceza hâkimliği değil idare mahkemesidir. O tarihte sulh ceza hâkimliğinde görülmekte olan başvurular ise orada görülmeye devam etti.
Fotoğraflar klinikten sızdırıldıysa
Fotoğrafı klinik yayımlamamış, ama klinik sistemlerinden çalınıp başka bir yerde yayımlanmışsa da kliniğin sorumluluğu sona ermez. Kanun’un 12. maddesi veri sorumlusuna verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini ve erişilmesini önlemek için gerekli teknik ve idari tedbirleri alma yükümlülüğü yükler. Yukarıdaki 7. Ceza Dairesi dosyası tam olarak böyle bir siber saldırıya ilişkindir.
Klinikten Tazminat İstenebilir mi, Ne Kadar?
İstenebilir. Türk Medeni Kanunu’nun 25. maddesi size dört talep hakkı verir: saldırı tehlikesinin önlenmesi, sürmekte olan saldırıya son verilmesi, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespiti ve kararın yayımlanması. Aynı madde, bunlara ek olarak maddi ve manevi tazminat ile saldırı yoluyla elde edilen kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre size verilmesini isteme hakkınızı saklı tutar.
Manevi tazminatın dayanağı Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesidir: kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık bir miktar para ödenmesini isteyebilir; hâkim bunun yerine veya buna ek olarak saldırıyı kınayan bir karar verip yayımlanmasına da hükmedebilir. Maddi tazminatta ise Kanun’un 50. maddesi zarar miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkimin olayların olağan akışını göz önünde tutarak hakkaniyete uygun bir miktar belirleyeceğini söyler.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin onadığı estetik fotoğraf izinsiz paylaşım dosyasında ilk derece mahkemesi, bilirkişi raporu ve bu hükümler çerçevesinde 5.000 Türk lirası maddi ve 10.000 Türk lirası manevi tazminata, ayrıca fotoğrafların kliniğin Instagram hesabından ve davalılara ait diğer internet ve sosyal medya hesaplarından kaldırılmasına karar verdi. Dava 2017’de açılmıştı; bu rakamlar o tarihin parasal koşullarını yansıtır ve bugünkü bir dava için ölçü alınamaz. Manevi tazminat miktarı paylaşımın yayıldığı kitleye, yayında kalma süresine, görselin mahremiyet derecesine ve tarafların sosyal ve ekonomik durumuna göre belirlenir.
Kişilik hakkı ihlalinde manevi tazminatın nasıl hesaplandığını özel hayatın gizliliğini ihlal tazminat davası yazımızda, KVKK’ya dayanan tazminat davasının görevli mahkeme ve arabuluculuk ihtimallerini ise KVKK tazminat davası yazımızda anlattık.
Dava hangi mahkemede, ne kadar sürede açılır?
Görevli mahkeme, davanın dayandığı hükme göre değişebilir. 11. Hukuk Dairesi’nin onadığı dosyada dava önce asliye hukuk mahkemesinde açılmış, o mahkeme görevsizlik kararı vermiş ve dava, fotoğrafların Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 86. maddesi ile korunması nedeniyle Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinde görülmüştü. Yer bakımından Türk Medeni Kanunu’nun 25. maddesi, kişilik hakkının korunması için kendi yerleşim yerinizde veya davalının yerleşim yerinde dava açabileceğinizi söyler.
Süre için Türk Borçlar Kanunu’nun 72. maddesi uygulanır: tazminat istemi, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiğiniz tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar; fiil, ceza kanunlarında daha uzun bir zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır. Paylaşımı öğrendiğiniz günü kanıtlayan mesaj veya ekran görüntüsünü bu nedenle saklayın.
Kime Karşı: Hekim mi, Klinik mi, Sosyal Medya Ajansı mı?
Paylaşımın yapıldığı hesabın kime ait olduğu, sorumluluğu tek başına belirlemez. Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi, görsel içerikli paylaşımların sağlık tesisi veya ilgili sağlık meslek mensubunun kendisi tarafından yapılmak zorunda olduğunu ve paylaşımın başkaları tarafından yapılmasının tesisin veya hekimin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını söyler. 5. maddenin ikinci fıkrası da ilkelere aykırı tanıtım yapanlar ile paylaşanların aynı derecede sorumlu olduğunu belirtir. Klinik adına hesabı yöneten bir sosyal medya ajansı da bu kapsamda değerlendirilebilir.
Yargıtay’ın onadığı dosyada da aynı savunma geçmedi. Davalı hekimler, Instagram hesabının ayrı bir şirkete ait olduğunu ve kendilerinin kullanmadığını ileri sürdü. Bölge adliye mahkemesi kliniğin fiilen bu hekimlere ait olduğunu, kliniğe ait sosyal medya hesaplarının onların izni ve bilgisi dışında kullanılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek hekimlerin davalı sıfatını kabul etti ve onları müştereken ve müteselsilen sorumlu tuttu.
Davayı açmadan önce kliniğin ticaret unvanını, ruhsat sahibini ve paylaşımı yapan hekimi netleştirmek, davanın doğru kişilere yöneltilmesini sağlar. Kliniğin ruhsatlı olup olmadığını ve kime ait olduğunu, Sağlık Bakanlığı kayıtlarından ya da il sağlık müdürlüğünden öğrenebilirsiniz.
Suç Duyurusu Ne Zaman Gündeme Gelir?
Fotoğrafın rızanız olmadan yayımlanması kişilik hakkı ve idari yaptırım konusu olmanın yanında, koşulları varsa Türk Ceza Kanunu’ndaki özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya yayma suçlarını da oluşturabilir; Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 86. maddesi de koşulları varsa Türk Ceza Kanunu’nun 134, 139 ve 140. maddelerinin uygulanacağını söyler. Kurul da 2022/630 sayılı kararında başvuru sahibine hekim hakkında ceza yargılaması yoluna başvurabileceğini bildirmişti. Hangi suç tipinin uygulanacağını, şikâyet süresini, uzlaştırma ve şikâyet dilekçesinin içeriğini fotoğrafım izinsiz paylaşıldı, suç duyurusunda bulunabilir miyim yazımızda anlattık.
Fotoğrafınız Hâlâ Kliniğin Hesabında mı?
Kaldırma talebinize cevap gelmediyse, klinik geri çekme talebinizi görmezden geliyorsa ya da paylaşım nedeniyle tazminat istemeyi düşünüyorsanız, delillerinizin bugünkü hâliyle değerlendirilmesi zaman kazandırır. Onam formlarınızı, ekran görüntülerinizi ve kliniğe gönderdiğiniz yazıları bir araya getirin; dosyanızı estetik ameliyat hatalarında tazminat avukatı sayfamızda anlattığımız çalışma düzeniyle inceleyebiliriz. Randevu için iletişim sayfasındaki bilgileri kullanabilirsiniz.
Estetik işlemin kendisinden memnun değilseniz, ücret iadesi ihtimalini estetik ameliyat beklediğim gibi olmadı, ücretimi geri alabilir miyim yazımızda ayrıca değerlendirdik.
Sıkça Sorulan Sorular
Hasta fotoğrafı paylaşmak suç mu?
Koşullarına göre suç oluşturabilir. Hasta fotoğrafı sağlık verisi içerdiği için rızasız paylaşım, özel hayatın gizliliğini ihlal veya kişisel verileri hukuka aykırı olarak yayma suçlarının konusu olabilir. Suç tipleri ve şikâyet süreci ayrı yazımızda anlatılmıştır.
Sosyal medyada hasta paylaşımı serbest mi?
Serbest değildir. Sosyal medyada hasta paylaşımı, hastanın Ek-1 formuyla verdiği açık rızaya, yorum ve beğeniye kapalı yayına, uyarı metnine ve sponsorsuz yayına bağlıdır. Ameliyat anı ve mahrem bölge görüntüleri rızayla bile paylaşılamaz.
Hasta mahremiyeti ihlali cezası nedir?
Tek bir ceza yoktur. Özel sağlık kuruluşuna yönetmelik ve 3359 sayılı Kanun uyarınca brüt gelire bağlı idari para cezası, veri sorumlusuna KVKK’ya göre idari para cezası uygulanabilir; koşulları varsa ceza davası açılır. Bunlardan bağımsız olarak hasta tazminat isteyebilir.
Öncesi sonrası yasak mı?
Mutlak bir yasak yoktur. Öncesi ve sonrası görseller, aynı ortam ve teknik şartlarda çekilmek, işlem ve çekim tarihleri yazılmak ve rötuş yapılmamak kaydıyla, hastanın açık rızasıyla paylaşılabilir.
Saç ekimi öncesi sonrası fotoğraflarım rızam olmadan paylaşılabilir mi?
Paylaşılamaz. Saç ekimi de tıbbi bir işlemdir ve yönetmeliğin 7. maddesi bu işlemin görselleri için de aynı rıza, tarih ve rötuş kurallarını uygular. İşlem sırasında çekilen görüntüler ise rızayla da paylaşılamaz.
Burun estetiği öncesi sonrası fotoğrafları gözler kapatılarak paylaşılabilir mi?
Gözlerin kapatılması tek başına yetmez. Kurul, burun ameliyatına ilişkin 2022/630 sayılı kararında gözler kapatılmış olsa da kaş ve bıyık gibi bölümlerin açıkta kalması nedeniyle hastayı belirlenebilir saydı ve görüntüleri kişisel veri kabul etti.
Paylaşım izni vermezsem tedavim etkilenir mi?
Etkilenmez. Yönetmelik, görüntü paylaşım izni vermeyen hastalara tanı ve tedavi uygulamalarında ve alınacak bedellerde hiçbir değişiklik olmayacağı bilgi ve güvencesinin verilmesini zorunlu tutar.
Klinik fotoğrafı sildi, yine de tazminat isteyebilir miyim?
İsteyebilirsiniz. Türk Medeni Kanunu’nun 25. maddesi sona ermiş olsa bile etkileri süren saldırının hukuka aykırılığının tespitine ve tazminata imkân verir. Kurul’un 2022/630 sayılı kararındaki fotoğraflar da başvurudan sonra kaldırılmış, buna rağmen hastaneye ceza verilmişti.
Kliniğe yazdığım kaldırma talebine cevap gelmezse ne yapmalıyım?
Kliniğin otuz günlük cevap süresi dolduğunda KVK Kurulu’na şikâyet yolu açılır; şikâyeti her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapmanız gerekir. Aynı anda il sağlık müdürlüğüne şikâyet ve tazminat davası yolu da açıktır.
Fotoğrafım rötuşlanarak paylaşıldıysa ne olur?
Rızanız olsa bile paylaşım yönetmeliğe aykırıdır. Görsel içerikler üzerinde sonradan teknolojik değişiklik veya düzeltme uygulanamaz ve görüntüler yanıltıcı makyaj olmadan çekilmek zorundadır.
Tanıtım videoları da aynı kurallara tabi mi?
Tabidir. Yönetmelik “görsel içerik” kavramını fotoğraf ve video için birlikte kullanır; video için de açık rıza, önceden görme ve geri çekme hakları geçerlidir.
Sağlık turizmi kliniği fotoğrafımı yabancı dilde paylaştıysa ne olur?
Yönetmeliğin 8. maddesi sağlık turizmi tanıtımı için ayrı kurallar koysa da, bu maddede düzenlenmeyen konularda görsel içerik kuralları dahil yönetmeliğin diğer hükümleri sağlık turizmi kuruluşlarına da uygulanır. Rızanız yoksa paylaşımın dilinin bir önemi yoktur.
Küçük çocuğumun estetik fotoğrafı paylaşıldıysa izni kim verir?
Küçükler ve kısıtlılar için açık rızayı veli veya vasi verir, geri çekme hakkını da veli veya vasi kullanır. Velinin rızası olmadan yapılan paylaşım için bu yazıdaki yolların tamamı velinin talebiyle işletilir.
Bu yazı, yayım tarihindeki mevzuat ve kararlara dayanan genel bilgilendirme niteliğindedir; kendi dosyanız için bir avukata danışmanız gerekir. Hazırlayan: Av. Handan Sayan Özgül.