İş Kazasında Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nasıl Alınır?
İş kazasında geçici iş göremezlik ödeneği, istirahat raporunun ilk gününden itibaren her gün için ödenen ve halk arasında “rapor parası” diye bilinen sosyal sigorta ödemesidir. Dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 18. maddesidir. Hastalık raporlarından iki noktada ayrılır: hastalıkta ödenek üçüncü günden başlar ve son bir yıl içinde en az 90 gün prim bildirilmiş olması aranır; iş kazasında ise ne bekleme süresi ne de prim gün şartı vardır.
Uygulamada asıl sorun ödeneğin varlığı değil, sürecin nerede tıkandığıdır: kaza SGK’ya bildirilmemiştir, rapor sisteme iş kazası olarak düşmemiştir, işveren maaşı keserken hangi kuralı uygulayacağını bilmemektedir. Aşağıda ödeneğin şartları, hesabı, ödeme zamanı, işverenin ücret yükümlülüğü ve itiraz yolları kanun maddeleriyle birlikte ele alınmıştır.
Özet
İş kazasında geçici iş göremezlik ödeneği, prim gün şartı ve bekleme süresi aranmadan istirahatin ilk gününden itibaren ödenir.
- Oran: ayakta tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı (5510 m.18/3).
- Hesap tabanı değişti: 21/12/2024’ten itibaren ödeneğe esas günlük kazanç, kazadan önceki on iki ayın prime esas kazançlarından hesaplanır; “son üç ay” kuralı artık yalnızca sürekli iş göremezlik geliri içindir.
- İşveren: aylık (maktu) ücretli işçinin ücreti raporlu günlerde kesilmez; SGK’nın ödediği tutar ücretten mahsup edilir (4857 m.48/2, m.49/son).
- Bildirim: işveren kazayı kolluğa derhal, SGK’ya üç iş günü içinde bildirir; bildirmese bile sağlık hizmeti sunucusu on gün içinde bildirmekle yükümlüdür (5510 m.13/2, 6331 m.14).
- Bağ-Kur’lu için farklı: 4/1-(b) kapsamındaki sigortalıya ödenek ancak prim borcu yoksa ve kural olarak yatarak tedavi süresince ödenir (5510 m.18/2).
İş Kazasında Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nedir?
Geçici iş göremezlik ödeneği, sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık veya analık nedeniyle geçici olarak çalışamadığı günler için SGK tarafından yapılan günlük ödemedir. Ödeme sigortalıya doğrudan yapılır; işverenin kasasından çıkmaz, işçinin kıdemine veya ihbar hakkına dokunmaz.
Ödeneğin verilebilmesi için kanun tek bir ön şart koyar: Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması. Bu şart 5510 sayılı Kanun’un 18. maddesinin ilk cümlesinde yer alır. Raporu düzenleyen hekimin veya hastanenin SGK ile sözleşmesinin bulunması, ödeneğin en sık gözden kaçan koşuludur.
İş kazasında geçici iş göremezlik ödeneği bir ücret değildir; sigorta yardımıdır. Bu ayrım pratikte üç sonuç doğurur: tutarı maaşın tamamına eşit değildir, gelir vergisine tabi tutulmaz ve ödendiği günler için işverenin ayrıca prim bildirmesi gerekmez. İş kazası sigortasından sağlanan haklar bununla sınırlı da değildir. 5510 m.16 beş hak sayar: geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, hak sahiplerine gelir bağlanması, evlenme ödeneği ve cenaze ödeneği.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği Şartları Nelerdir?
İş kazası hâlinde ödeneğin şartları üç başlıkta toplanır ve hiçbiri prim gün sayısına bağlı değildir:
- Olay 5510 m.13 anlamında iş kazası olmalı — beş hâlden birine girmeli ve bu nitelik Kurum kayıtlarına geçmiş olmalıdır.
- Kurumca yetkilendirilen hekim ya da sağlık kurulundan istirahat raporu alınmış olmalı — bu, m.18’in ilk cümlesindeki tek genel şarttır.
- İstirahat süresinde fiilen çalışılmamış olmalı — ödeneğin dayanağı çalışılmamış olmasıdır; çalışıldığının tespiti hâlinde o günlerin ödeneği ödenmez.
4/1-(b) kapsamındaki sigortalılarda bu üç şarta iki şart daha eklenir: prim borcunun bulunmaması ve tedavinin yatarak yapılmış olması. Ayrıntı için aşağıdaki karşılaştırma tablosuna bakınız.
İş Kazası Sayılan Beş Hâl
Ödeneğin iş kazası rejimine göre ödenebilmesi, olayın 5510 m.13/1’deki beş hâlden birine girmesine bağlıdır. Madde, kazanın “iş yapılırken” meydana gelmesini her hâlde aramaz; işyerinde bulunmak tek başına yeterli olabilir.
| Bent | Hâl | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| (a) | Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada | Bentte “iş nedeniyle” ibaresi yoktur; iş başı yapılmamış olması sonucu değiştirmez |
| (b) | İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle | Kendi adına çalışanda yürüttüğü iş nedeniyle |
| (c) | Görevli olarak başka bir yere gönderilmesi nedeniyle | Asıl işini yapmaksızın geçen zamanlar da kapsamda |
| (d) | Emziren kadın sigortalının süt izni süresinde | Yalnızca 4/1-(a) kapsamındaki sigortalılar için |
| (e) | İşverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında | Servis aracıyla yolda geçirilen trafik kazası bu bende girer |
(e) bendi, trafik kazası geçiren çalışanlar bakımından ayrıca önemlidir. Servis aracıyla evden işe ya da işten eve giderken geçirilen kaza iş kazasıdır; sigortalı hem SGK’dan geçici iş göremezlik ödeneği alır hem de kusurlu üçüncü kişiye ve trafik sigortasına karşı ayrı taleplerini korur. Aynı olay iki farklı sorumluluk rejimini birlikte işletebilir.
Olayın kayda geçmesi bakımından 6331 m.14/1 ayrı bir yükümlülük getirir: işveren bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutmak, gerekli incelemeleri yaparak raporlarını düzenlemekle yükümlüdür. Aynı fıkranın (b) bendi, yaralanma veya ölüme yol açmadığı hâlde zarar potansiyeli taşıyan olayların — uygulamadaki adıyla “ramak kala” olaylarının — da incelenip raporlanmasını arar. Bu kayıtlar sonradan yürütülecek incelemede ilk bakılan belgelerdir.
İş Kazası Rapor Parası Kaç Gün İçin Ödenir? İlk İki Gün Ödenir mi?
İş kazasında rapor parası, istirahatin birinci gününden başlayarak her gün için ödenir. 5510 m.18/1-(a) bendinin lafzı açıktır: “İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için“. İlk iki günün ödenmemesi kuralı iş kazasına ait değildir; o kural hastalık raporlarını düzenleyen (b) bendinde yer alır ve orada ödenek “geçici iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere” verilir.
Bu ayrım arama sonuçlarında en sık karıştırılan noktadır. “SGK rapor parasını üçüncü günden itibaren öder” bilgisi tek başına yanlış değildir, ancak iş kazası için geçerli değildir. Aynı şekilde “son bir yılda 90 gün prim” şartı da hastalık ve analık hâllerine aittir.
| Karşılaştırma | İş kazası / meslek hastalığı | Hastalık (normal rapor) |
|---|---|---|
| Dayanak | 5510 m.18/1-(a) | 5510 m.18/1-(b) |
| Ödenek hangi günden başlar | 1. gün (her gün için) | 3. gün |
| Prim gün şartı | Aranmaz | Son 1 yılda en az 90 gün |
| Tek günlük raporun bildirimi | Gerekir | İki güne kadar gerekmez |
| Sağlık giderleri | İş kazası sigortasından | Genel sağlık sigortasından |
Rapora Rastlayan Hafta Tatili ve Resmî Tatiller Ödenir mi?
Evet. 4857 sayılı İş Kanunu m.48/1 bunu açıkça düzenler: “İşçilere geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi gerektiği zamanlarda geçici iş göremezlik süresine rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatilleri, ödeme yapılan kurum veya sandıklar tarafından geçici iş göremezlik ölçüsü üzerinden ödenir.” Yani rapor süresi içindeki pazar günü veya 29 Ekim, ödenek dışında bırakılmaz; ödenek ölçüsüyle ödenir.
Bu hüküm, aynı maddenin ikinci fıkrasıyla birlikte okunur ve aylık ücretli işçi bakımından farklı sonuç doğurur. Ayrıntı için aşağıdaki “İş Kazasında İşveren Maaş Öder mi?” başlığına bakınız.
İş Kazası Geçici İş Göremezlik Ödeneği 90 Gün Şartı Aranır mı?
Hayır. İş kazası nedeniyle alınan raporlarda 90 günlük prim şartı aranmaz. 5510 m.18’in (a) bendinde prim gün sayısına ilişkin hiçbir kayıt yoktur; 90 gün şartı yalnızca (b) bendinde, yani hastalık hâlinde ve (c)-(d) bentlerinde, yani analık hâlinde geçer.
Sonuç şudur: işe girdiği gün kaza geçiren bir sigortalı da ödenekten yararlanır. Böyle bir durumda ödeneğe esas günlük kazanç bile ayrıca düzenlenmiştir. 5510 m.17/2 uyarınca, çalışmaya başladığı gün iş kazasına uğrayan sigortalıda aynı veya emsal işte çalışan benzeri bir sigortalının günlük kazancı esas alınır. Kanun, prim kaydı henüz oluşmamış işçiyi ödeneksiz bırakmamak için özel bir ölçü koymuştur.
Prim şartının aranmaması, primlerin hiç önemsiz olduğu anlamına gelmez. İşverenin sigortalıyı Kuruma bildirmemiş olması hâlinde ödenek yine ödenir, ancak Kurum yaptığı masrafları ve ödediği tutarları 5510 m.23 uyarınca işverenden tahsil eder; bu fıkrada kusur hiç tartışılmaz.
Kimler Geçici İş Göremezlik Ödeneği Alabilir?
Ödenekten, olay 5510 m.13 anlamında iş kazası sayılan ve Kurumca yetkilendirilen sağlık kuruluşundan istirahat raporu alan sigortalılar yararlanır. Ancak sigortalılık türü sonucu değiştirir: hizmet akdiyle çalışan (4/1-a) işçi ile kendi nam ve hesabına çalışan (4/1-b) sigortalının şartları aynı değildir.
| Şart | 4/1-(a) — hizmet akdiyle çalışan işçi | 4/1-(b) — kendi adına çalışan (esnaf, şirket ortağı, çiftçi) |
|---|---|---|
| Prim gün şartı | Aranmaz | Aranmaz |
| Prim borcu şartı | Yok | Var — GSS dâhil her türlü prim borcu ödenmiş olmalı |
| Ayakta tedavide ödenek | Ödenir | Kural olarak ödenmez |
| Yatarak tedavide ödenek | Ödenir | Ödenir; yatarak tedavi sonrası bunun gereği olan istirahat de kapsamda |
| Dayanak | m.18/1-(a) | m.18/2 |
Tablodaki fark, esnaf ve şirket ortakları bakımından belirleyicidir. 5510 m.18/2’ye göre 4/1-(b) kapsamındaki sigortalıya iş kazası hâlinde geçici iş göremezlik ödeneği, “genel sağlık sigortası dâhil prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması şartıyla yatarak tedavi süresince veya yatarak tedavi sonrası bu tedavinin gereği olarak istirahat raporu aldıkları sürede” ödenir. Ayakta tedaviyle geçen istirahat günleri bu kapsamda değildir.
Ödenek Alabilmenin Kontrol Listesi
- Olay, 5510 m.13’teki hâllerden birine giriyor mu (işyerinde bulunma, işin yürütümü, görevli gönderilme, süt izni, işverence sağlanan taşıt)?
- İstirahat raporu Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulundan alındı mı?
- Rapor SGK sistemine elektronik olarak işlendi mi?
- Kaza SGK’ya iş kazası olarak bildirildi mi?
- 4/1-(b) kapsamındaysanız prim borcunuz var mı, tedavi yatarak mı yapıldı?
Bu beş maddeden biri eksikse ödeme çoğu zaman “yok” değil, “beklemede” durumundadır. Hangi adımda takıldığını görmek için iş kazası bildiriminin nasıl yapıldığını ve uygulamada yapılan hataları ayrıca inceleyebilirsiniz.
İş Kazasında İşveren Maaş Öder mi?
Cevap işçinin ücret türüne bağlıdır ve kanun bunu net biçimde ayırır. Aylık (maktu) ücretle çalışan işçinin ücreti raporlu günlerde kesilmez; işveren maaşı ödemeye devam eder ve SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğini bu ücretten mahsup eder. Günlük, saatlik veya parça başı ücretle çalışan işçide ise raporlu günler için işverenin ücret ödeme yükümlülüğü doğmaz; işçi SGK ödeneğiyle yetinir.
Dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 48. maddesinin ikinci fıkrasıdır: “Hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edilir.” Hüküm ödeneği ücretin yerine geçirmez; ücretten düşülecek bir kalem sayar. Ücretin ödeneği aşan kısmı işverende kalmaz, işçiye ödenir.
Ayrımı tamamlayan hüküm aynı Kanun’un 49. maddesinin son fıkrasıdır: “Hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hâllerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere 46, 47 ve 48 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz.” Kanun burada aylık ücretlinin ücretinin, mazeretli günlerde de tam ödendiğini kabul eder.
| Ücret türü | Raporlu günlerde işverenin ödemesi | SGK ödeneği | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Aylık (maktu) ücretli | Maaş tam ödenir | Ödenir | SGK ödeneği maaştan mahsup edilir; aradaki fark işverence ödenir |
| Günlük / saatlik / parça başı ücretli | Çalışılmayan gün için ücret doğmaz | Ödenir | İşçi yalnızca ödeneği alır |
| Toplu iş sözleşmesi kapsamı | Sözleşmedeki fark ödemesi uygulanır | Ödenir (işverence Kurum adına ödenip mahsuplaşılabilir) | Sözleşme daha lehte ise sözleşme uygulanır |
Tablonun son satırı 5510 m.18’in son fıkrasına dayanır: geçici iş göremezlik ödenekleri, toplu iş sözleşmesi yapılan işyerleri ile kamu idarelerinde işveren tarafından Kurum adına sigortalıya ödenip sonra Kurumla mahsuplaşma yoluyla tahsil edilebilir. Bu işyerlerinde işçi ödeneği PTT’den değil, doğrudan işvereninden alıyor olabilir; bu bir kesinti değil, ödemenin kanunda öngörülen başka bir kanaldan yapılmasıdır.

İş Kazasında Maaş Tam Yatar mı, Maaş Kesintisi Olur mu?
Aylık ücretli işçide maaş tam yatar; bordroda görünen tutar aynı kalır, SGK’dan alınan ödenek kadarlık kısım mahsup edilerek gösterilir. Günlük veya saatlik ücretli işçide ise raporlu günler bordroda ücret doğurmaz; işçinin eline geçen toplam, kazancının tamamı değil ödenek tutarı kadar olur. “Maaşım eksik yattı” şikâyetlerinin büyük bölümü bu iki rejimin karıştırılmasından doğar.
Uygulamada üç ayrı durumla karşılaşılır:
- Maaş tam ödendi, ödenek de yatırıldı. İşveren mahsup yapmamıştır; SGK ödeneği ayrıca ödenmişse işveren mahsup hakkını sonraki dönemde kullanabilir.
- Maaştan raporlu günler tümüyle düşüldü. İşçi aylık ücretliyse bu uygulama 4857 m.48/2 ile bağdaşmaz; kesinti yalnızca SGK’nın ödediği tutar kadar olabilir.
- Ne maaş ne ödenek yattı. Çoğunlukla kazanın SGK’ya iş kazası olarak bildirilmemiş olmasından kaynaklanır; aşağıdaki “Ödeme Alınamazsa Ne Yapılmalı?” başlığına bakınız.
İş Kazasında Maaş Nasıl Yatar?
Aylık ücretli işçide maaş her ay olağan bordro düzeninde ve olağan ödeme gününde yatar; raporlu günler bordroda yer alır, SGK ödeneği kadarlık kısım mahsup satırı olarak gösterilir. Günlük ücretli işçide o ayın bordrosu yalnızca çalışılan günleri taşır, raporlu günlerin karşılığı SGK’dan ayrı bir ödeme olarak gelir. Yani ikinci grupta para tek kalemde değil, iki ayrı kanaldan ve farklı tarihlerde ulaşır: işverenden çalışılan günlerin ücreti, SGK’dan raporlu günlerin ödeneği.
Bu ikili yapı, “maaşım eksik yattı” izleniminin en yaygın sebebidir. Bordroyu incelerken önce ücret türünüzü, sonra raporlu gün sayısını, en son da SGK ödeneğinin yatıp yatmadığını kontrol etmek doğru sıradır.
İş Kazasında Maaş Kesintisi Olur mu?
Aylık ücretli işçide kesinti, yalnızca SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği kadar olabilir; bunun ötesinde bir kesinti 4857 m.48/2’nin çizdiği sınırı aşar. Günlük ücretli işçide ise teknik olarak bir “kesinti” yoktur: çalışılmayan gün için ücret zaten doğmamıştır.
Kesintinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığını görmek için bordrodaki mahsup tutarı ile e-Devlet’te görünen ödenek tutarının karşılaştırılması yeterlidir. İki rakam birbirini tutmuyorsa önce ödeneğin hangi gün sayısı üzerinden hesaplandığına bakılır.
Raporlu geçen sürede sigorta primlerinin ne olacağı da sık sorulur. Geçici iş göremezlik ödeneği ücret olmadığı için o günler prime esas kazanç doğurmaz; bordroda eksik gün nedeni olarak istirahat gösterilir. Bu, hizmet süresinin silinmesi anlamına gelmez, yalnızca o günlerin prim gün sayısına eklenmemesi sonucunu doğurur.
İş Kazası Rapor Parası Hesaplama: Nasıl Hesaplanır?
İş kazasında geçici iş göremezlik ödeneği iki adımda hesaplanır: önce günlük kazanç bulunur, sonra tedavi türüne göre oran uygulanır. 5510 m.18/3’e göre ödenek, yatarak tedavilerde günlük kazancın yarısı, ayaktan tedavilerde üçte ikisidir. Bu oranlar kanunda yazılıdır; “yaklaşık” veya “ortalama” değildir.
Günlük Kazanç Artık Son Üç Aya Göre Hesaplanmıyor
Ödeneğe esas günlük kazancın hesabı 2024 sonunda değişti ve internetteki bilgilerin çoğu bu değişikliği henüz yansıtmıyor. Eski metne göre günlük kazanç, kazadan önceki on iki ayın son üç ayındaki prime esas kazançlar üzerinden bulunuyordu. Anayasa Mahkemesi’nin 1/2/2024 tarihli, E.2021/61, K.2024/31 sayılı kararıyla bu düzenleme iptal edildi ve iptal hükmünün yürürlüğe gireceği 21/12/2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 7537 sayılı Kanun’un 25. maddesiyle yeni metin yazıldı (Resmî Gazete: 27/12/2024).
Yürürlükteki 5510 m.17/1’e göre iş kazası hâlinde ödeneğe esas günlük kazanç, kazanın olduğu tarihten önceki on iki aydaki prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara ait prim ödeme gün sayısına bölünmesiyle bulunur. “Son üç ay” ölçüsü maddede yalnızca gelire — yani sürekli iş göremezlik gelirine — esas kazanç için korunmuştur. İki hesabı birbirine karıştırmak, ödeneğin olması gerekenden düşük veya yüksek çıkmasına yol açar.
Aynı fıkrada bir üst sınır da vardır: önceki on iki ay içinde 180 günden az kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olanların ödeneğine esas günlük kazancı, iş göremezliğin başladığı tarihteki günlük prime esas kazanç alt sınırının iki katını geçemez. Maddenin yürürlükteki tam metni 5510 sayılı Kanun’un mevzuat.gov.tr üzerindeki resmî metninden okunabilir.
| Hesap unsuru | Geçici iş göremezlik ödeneği | Sürekli iş göremezlik geliri |
|---|---|---|
| Kazanç dönemi | Kazadan önceki 12 ay | 12 ay içindeki son 3 ay |
| Bölen | Prim ödeme gün sayısı | Prim ödeme gün sayısı |
| Uygulanan oran | Yatarak 1/2 · ayakta 2/3 | Tam iş göremezlikte aylık kazancın %70’i |
| Süre | Rapor süresince | Sürekli (aylık bağlanır) |
| Dayanak | m.17/1, m.18/3 | m.17/1, m.19/3 |
İş Kazası Rapor Parası Ne Kadar? 2026 Örnek Hesap
2026 yılında brüt asgari ücret aylık 33.030,00 TL’dir; günlük prime esas kazanç bunun otuzda biri, yani 1.101,00 TL’dir. Yalnızca asgari ücretle çalışmış bir işçide ödeneğe esas günlük kazanç da 1.101,00 TL olur:
| Tedavi türü | Oran | Günlük ödenek | 10 günlük rapor | 20 günlük rapor |
|---|---|---|---|---|
| Ayakta tedavi | 2/3 | 734,00 TL | 7.340,00 TL | 14.680,00 TL |
| Yatarak tedavi | 1/2 | 550,50 TL | 5.505,00 TL | 11.010,00 TL |
Tablo yalnızca asgari ücretli ve tek işverende çalışan bir sigortalı için geçerli bir örnektir. Prim, ikramiye ve arızi ödeme alan işçilerde 5510 m.17/3 ayrı bir hesap kuralı öngörür; birden fazla işverende çalışanlarda kazançlar birlikte değerlendirilir. Kendi dosyanız için yapılacak hesabın taban rakamı, e-Devlet’ten alınacak prime esas kazanç dökümüdür. Ödeneğin ötesindeki kalıcı zarar kalemleri için iş göremezlik tazminatı hesaplama sayfasındaki araçtan yararlanabilirsiniz.
İş Kazasında Rapor Ücreti ile Rapor Parası Aynı Şey mi?
Değildir; iki ayrı kalemdir ve karıştırılmaları ödemenin eksik sanılmasına yol açar. “Rapor parası” sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneğidir. “Rapor ücreti” ise raporu düzenleyen sağlık kuruluşunun hizmet bedelidir ve iş kazasında bu bedel sigortalıdan istenmez.
İş kazası nedeniyle yapılan sağlık hizmetlerinin bedeli iş kazası sigortası kapsamındadır; sigortalıdan katılım payı alınmaz. Bu nedenle iş kazasında hastanenin sigortalıdan rapor veya tedavi ücreti talep etmesi kural olarak yerinde değildir. Böyle bir talep gelirse, olayın hastane kayıtlarında iş kazası olarak işlenip işlenmediği kontrol edilmelidir; sorun genellikle tedavinin normal hastalık kapsamında kaydedilmiş olmasından kaynaklanır.
Asgari Ücret Yıl İçinde Artarsa Ödenek Yükselir mi?
Evet. 5510 m.18/4, prime esas günlük kazancın alt sınırı değiştiğinde, yeni alt sınırın altında bir kazanç üzerinden ödenek almakta olanların ödeneklerinin, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak yeni alt sınıra göre ödeneceğini düzenler. Uzun süreli raporlarda ödenek, asgari ücret artışının yürürlük tarihinden itibaren kendiliğinden güncellenir.
Bir sigortalıda iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hâllerinden birkaçı birleşirse, 5510 m.18/5 gereği geçici iş göremezlik ödeneklerinden en yükseği verilir; ödenekler toplanmaz.
İş Kazası Rapor Parası Ne Zaman Yatar?
Kanunda “ödenek şu kadar gün içinde yatar” diyen bir hüküm yoktur. 5510 m.18’in son fıkrası, geçici iş göremezlik ödeneklerinin ödeme zamanını ve maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasları Kurumun çıkaracağı yönetmeliğe bırakır. Bu nedenle “15 gün içinde yatar”, “ayın şu gününde ödenir” biçimindeki kesin süreler kanuni bir dayanağa değil, uygulamada gözlenen ortalamalara dayanır.
Pratikte ödemenin başlaması iki koşula bağlıdır: raporun sağlık kuruluşunca SGK sistemine elektronik olarak işlenmesi ve işverenin çalışılmadığına dair bildirimi ile kazanın iş kazası olarak kayda geçmiş olması. Bu iki kayıt tamamlanmadan ödenek hesaplanmaz; rapor süresinin bitmiş olması tek başına yeterli değildir. Ödeneğin genel ödeme takvimi, banka kanalları ve gün bazındaki ayrıntıları için iş göremezlik ödeneğine dair tüm detayları ele alan yazımıza bakabilirsiniz.
Rapor Bitmeden Rapor Parası Yatar mı?
Kural olarak ödenek, istirahat süresinin ilgili bölümü tamamlandıktan ve çalışılmadığı Kuruma bildirildikten sonra hesaplanır. Uzun süreli istirahatlerde SGK, sürenin tamamının bitmesini beklemeden ara ödemeler yapabilmektedir; ancak bunun süresi ve dilim uzunluğu kanunda değil Kurumun ikincil düzenlemelerinde yer aldığı için, dosyanızın durumunu e-Devlet üzerindeki iş göremezlik ödeneği sorgulama ekranından takip etmek en güvenilir yoldur.
Ödeme Nereden ve Nasıl Alınır?
| Kanal | Ne için kullanılır |
|---|---|
| e-Devlet — “SGK İş Göremezlik Ödeneği Sorgulama” | Hesaplanan tutarı ve ödeme durumunu görmek |
| Anlaşmalı banka hesabı / IBAN | Ödeneğin doğrudan hesaba aktarılması |
| PTT şubesi | Hesap bildirilmemişse kimlikle tahsil |
| e-Devlet — “İşe Giriş / Çıkış Bildirgesi” ve prim dökümü | Ödeneğe esas kazancın doğru olup olmadığını denetlemek |
| İşveren (yalnızca TİS’li işyeri ve kamu idaresi) | 5510 m.18/son uyarınca Kurum adına ödeme |
İş Kazası Bildirim Süresi ve Bildirim Yükümlüleri
Ödeneğin ödenebilmesi için olayın iş kazası olarak kayda geçmesi gerekir ve bu kaydın tek sorumlusu işçi değildir. 5510 m.13/2 ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m.14 birlikte üç ayrı bildirim yükümlülüğü kurar.
| Bildirimi yapacak | Kime | Süre | Dayanak |
|---|---|---|---|
| İşveren | Kolluk kuvvetlerine | Derhal | 5510 m.13/2-(a) |
| İşveren | SGK’ya | Kazadan sonraki 3 iş günü | 5510 m.13/2-(a) · 6331 m.14/2-(a) |
| 4/1-(b) sigortalısı (kendi adına çalışan) | SGK’ya | Bir ayı geçmemek üzere, engelin kalktığı günden sonra 3 iş günü | 5510 m.13/2-(b) |
| Sağlık hizmeti sunucusu | SGK’ya | En geç 10 gün | 6331 m.14/4 |
Tablonun son satırı, işvereni bildirim yapmayan sigortalı için belirleyicidir. 6331 m.14/4 uyarınca kendisine intikal eden iş kazasını bildirme yükümlülüğü hastanenin de üzerindedir. Bu nedenle acil servise iş kazası olarak başvurmak, işverenin bildirim yapmadığı durumlarda kaydın oluşmasını sağlayan bağımsız bir kanaldır.
5510 m.13/2’nin son cümlesi bir esneklik daha getirir: kaza, işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmişse üç iş günlük süre, kazanın öğrenildiği tarihten başlar. Servis aracıyla gidiş dönüşte veya görevli gönderildiği başka bir şehirde geçirilen kazalarda süre bu kurala göre hesaplanır.
Bildirimin süresinde yapılmamasının yaptırımı yalnızca idari para cezası değildir. 5510 m.21/2 uyarınca iş kazası süresinde bildirilmezse, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir. Geç bildirimin sonuçlarını ayrıntılı biçimde iş kazası SGK’ya geç bildirilirse ne olur başlıklı yazımızda ele aldık.
İş Kazası Raporu Nasıl Alınır?
İş kazası raporu, kaza sonrası başvurulan sağlık kuruluşunda yapılan muayene sonucunda düzenlenir. Belirleyici olan, başvuruda olayın iş kazası olduğunun beyan edilmesi ve bunun hastane kaydına geçmesidir; aksi hâlde rapor normal hastalık raporu olarak sisteme düşer ve ödenek iş kazası rejimine göre değil hastalık rejimine göre hesaplanır.
- Kaza işyerinde tutanağa geçirilir; tanıkların adları yazılır.
- Sağlık kuruluşuna başvurulur ve olayın işyerinde/işin yürütümü sırasında meydana geldiği beyan edilir.
- Muayene sonucunda istirahat gerekiyorsa rapor düzenlenir ve sağlık kuruluşunca SGK sistemine işlenir.
- İşveren kazayı kolluğa derhal, SGK’ya üç iş günü içinde bildirir.
- İşveren çalışılmadığına dair bildirimi Kuruma yapar; ödenek bundan sonra hesaplanır.
İş Kazası Raporu Kaç Gün Olur?
Rapor süresi kanunla değil, tıbbi değerlendirmeyle belirlenir; iş kazası raporları için mevzuatta sabit bir gün sayısı yoktur. Tek hekimin bir defada verebileceği istirahat süresi sınırlıdır ve bu süreyi aşan istirahatler sağlık kurulu kararıyla verilir. Ödenek bakımından önemli olan gün sayısının kaç olduğu değil, raporun Kurumca yetkilendirilen hekim ya da kuruldan alınmış olmasıdır.
İş Kazası Raporu Nasıl Uzatılır?
Uzatma, mevcut raporun süresi dolmadan yapılan kontrol muayenesiyle olur. Hekim tedavinin devam ettiğini değerlendirirse yeni bir istirahat raporu düzenler; bu rapor da sisteme işlendiğinde ödenek kesintisiz sürer. İki rapor arasında boşluk kalması, ara günler için ödenek ödenmemesine yol açabileceğinden kontrol muayenesinin rapor bitmeden yapılması önemlidir.
İş Kazası Raporu Kime Verilir?
Rapor, sağlık kuruluşu tarafından elektronik ortamda doğrudan SGK’ya iletilir; sigortalının raporu elden işverene götürmesi kural olarak gerekmez. Bununla birlikte işveren, çalışılmadığına dair bildirimi yapabilmek için raporun varlığından haberdar olmalıdır. Bu nedenle uygulamada rapor işverene de bildirilir; bildirimin yapıldığını gösteren bir kayıt (e-posta, tutanak, kurumsal sistem kaydı) saklanmalıdır.
İş Kazası Raporu Değiştirilebilir mi? Normal Rapor İş Kazasına Çevrilir mi?
Hekimin verdiği istirahat süresi idari bir işlemle değiştirilemez; ancak raporun hangi sigorta kolundan sayılacağı — yani normal hastalık raporu mu, iş kazası raporu mu olduğu — sonradan düzeltilebilir. Uygulamada “rapor değiştirilebilir mi” sorusunun karşılığı çoğu zaman budur: hastaneye iş kazası olduğu söylenmeden başvurulmuş, rapor hastalık raporu olarak sisteme düşmüştür.
Bu durumda izlenecek yol şudur: önce işverene ve SGK’ya iş kazası bildirimi yapılır, ardından Kurum olayın iş kazası olup olmadığını inceler. Kurum olayı iş kazası saymazsa, sigortalı iş kazasının tespiti davası açabilir. Görevli mahkeme iş mahkemesidir (7036 sayılı Kanun m.5); yetkili mahkeme bakımından ise m.6/3 iş kazasından doğan tazminat davalarında kazanın veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesini de yetkili kılar. Aynı Kanun’un m.3/3 hükmü uyarınca iş kazasından kaynaklanan tazminat, tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk dava şartı değildir.
Kurumun hangi eksikliklere dayanarak “iş kazası sayılamaz” dediği, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 08.10.2025 tarihli, E.2025/9418, K.2025/13195 sayılı kararında tek tek sayılmıştır: polis ya da jandarma ifadesinin bulunmaması, iş kazası bildiriminin yapılmamış olması, iş kazası raporunun düzenlenmemiş olması, olayın işyerinde geçtiğine dair belge olmaması ve istenen belgelerin eksik kalması. Aynı kararda dava, yıllar sonra açılmış olmasına rağmen süreden reddedilmemiştir; tespit davası bakımından kanunda hak düşürücü süre öngörülmemiştir. Gecikmenin bedeli hak kaybı değil, ispat güçlüğüdür.
Kaydı Sonradan Düzelttirmek İçin Hangi Deliller Toplanır?
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’nin 23.06.2020 tarihli, E.2020/1835, K.2020/2738 sayılı kararı, olayın işyerinde gerçekleştiğinin nasıl araştırılacağını dört adımda gösterir:
- Hastanenin tıbbi müşahede ve muayene kâğıdındaki işlem saati hastaneden sorulur.
- Olay gününe ait vardiya saat çizelgeleri ve hangi işçinin hangi vardiyada, hangi bölümde çalıştığını gösteren belgeler işverenden istenir.
- Çizelgedeki işçilerin bordroda kayıtlı olup olmadığı denetlenir ve bordro tanıkları buna göre seçilir.
- İşçinin o gün işyerinde rahatsızlanıp rahatsızlanmadığı ve hastaneye bu rahatsızlıktan sonra başvurup başvurmadığı belirlenir.
Bu belgelerin bir kısmı zamanla kaybolur ya da değiştirilir. Kamera kaydı, vardiya çizelgesi gibi delillerin dava açılmadan önce mahkeme eliyle tespit ettirilmesi mümkündür; iş kazası davasında delil tespitinin ne zaman yapılacağını ve kamera kaydı yoksa davanın nasıl ispatlanacağını ayrı yazılarımızda inceledik. Olay anında düzenlenen tutanağın içeriği de belirleyicidir; iş kazası tutanağının nasıl tutulduğu bu nedenle ayrıca önemlidir.
İş Kazası Raporu Sonradan Alınır mı?
Kaza günü hastaneye gidilmemiş, birkaç gün sonra şikâyet artmışsa rapor yine alınabilir. Kanunda “kaza günü rapor alınmalıdır” diyen bir hüküm yoktur; ödeneğin şartı, Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alınmış olmasıdır. Ancak arada geçen süre, kaza ile rahatsızlık arasındaki bağın kurulmasını zorlaştırır.
Gecikmeli başvurularda şu üç kayıt belirleyici olur: kazanın işyerinde tutanağa geçirilip geçirilmediği, olayı gören işçilerin bordroda kayıtlı olup olmadığı ve hastane başvurusunda kazanın nasıl anlatıldığı. Hastane kaydına “işyerinde düşme” yerine yalnızca şikâyetin yazılması, sonradan yürütülecek incelemede en sık karşılaşılan eksikliktir.
Sonradan alınan raporun istirahat başlangıç tarihi kural olarak raporun düzenlendiği tarihtir; geçmişe dönük istirahat verilmesi hekimin tıbbi değerlendirmesine bağlıdır. Ödenek de bu tarihe göre hesaplanır.
İş Kazası Raporu Bitince Tekrar Rapor Alınır mı?
Alınabilir. Tedavi sürüyorsa hekim yeni istirahat raporu düzenler ve her yeni rapor için ödenek yeniden hesaplanır. Kanun, iş kazası nedeniyle ödenecek gün sayısına bir üst sınır koymamıştır; ödenek, iş göremezlik hâli devam ettiği ve raporlar Kurumca yetkilendirilen sağlık kuruluşlarından alındığı sürece devam eder.
Uzayan raporlarda süreç bir noktadan sonra farklı bir kanala geçer. İyileşme tamamlanmayıp çalışma gücünde kalıcı kayıp oluştuğu değerlendirilirse dosya Kurum Sağlık Kurulu’na gider ve sürekli iş göremezlik değerlendirmesi yapılır. Bu, ödeneğin kesilmesi değil, hakkın türünün değişmesidir.
| Geçici iş göremezlik ödeneği | Sürekli iş göremezlik geliri | |
|---|---|---|
| Neye bağlı | İstirahat raporu | Meslekte kazanma gücü kaybının en az %10 olması |
| Kim karar verir | Rapor veren hekim / sağlık kurulu | Kurum Sağlık Kurulu |
| Ödeme biçimi | Günlük ödenek | Aylık gelir |
| Ne zaman başlar | İstirahatin ilk günü | Ödeneğin sona erdiği tarihi ya da sağlık kurulu raporu tarihini izleyen ay başı |
| Dayanak | 5510 m.18 | 5510 m.19 |
Sürekli iş göremezlik gelirinin bağlanma koşulları, oranı ve başvuru süreci için sürekli iş göremezlik geliri yazımıza bakabilirsiniz.
Rapor Süresi Bitmeden Çalışmaya Başlanabilir mi?
Başlanmamalıdır. İstirahat raporu, sigortalının o günlerde çalışamayacağını tespit eden resmî bir belgedir; rapor sürerken çalışıldığının tespiti hâlinde o günlere ait geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez ya da ödenmişse geri istenir. Ödeneğin hukuki temeli çalışılmamış olmasıdır.
İşveren açısından da sonuç doğurur. İşveren, istirahatli işçiyi çalıştırdığında hem iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ihlal etmiş olur hem de bu süre içinde meydana gelecek yeni bir olayda sorumluluğu ağırlaşır. 6331 m.4/2’ye göre işyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz; m.4/3’e göre çalışanların yükümlülükleri de işverenin sorumluluğunu etkilemez.
Rapor süresi bitmeden iyileştiğini düşünen sigortalı, işe dönmeden önce kontrol muayenesi ile raporun sonlandırılmasını isteyebilir. 6331 m.15/1-(b) uyarınca iş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalardan sonra işe dönüşte, talep hâlinde işverenin sağlık muayenesini yaptırma yükümlülüğü vardır.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği İçin Başvuru Yapmak Gerekir mi?
Hizmet akdiyle çalışan işçilerde ayrı bir dilekçeyle başvuru kural olarak gerekmez. Süreç üç kaydın birleşmesiyle kendiliğinden işler: hastane raporu SGK sistemine işler, işveren kazayı bildirir, yine işveren çalışılmadığına dair bildirimi Kuruma yapar. Bu üç kayıt tamamlandığında ödenek hesaplanır.
Buna karşılık üç durumda sigortalının kendisinin harekete geçmesi gerekir:
- İşveren kazayı bildirmemişse: bildirim doğrudan SGK’ya yapılabilir; ayrıca hastanenin 6331 m.14/4 kapsamındaki bildirimi ayrı bir kanaldır.
- Çalışılmadığına dair bildirim girilmemişse: ödenek sistemde beklemede kalır; işverenden bildirimin yapılması istenir.
- 4/1-(b) kapsamındaysanız: prim borcunun bulunmaması ve tedavinin yatarak yapılmış olması aranacağından, dosyanın bu yönden takibi gerekir.
Ödeneğin durumu e-Devlet üzerinden “SGK İş Göremezlik Ödeneği Sorgulama” ekranından görülebilir. Ekranda kayıt görünmüyorsa sorun çoğunlukla ödemede değil, bildirim aşamasındadır.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği Nasıl Alınır? Adım Adım Süreç
- Kaza kayda geçirilir: işyerinde tutanak tutulur, tanıklar belirlenir.
- Sağlık kuruluşuna iş kazası beyanıyla başvurulur ve istirahat raporu alınır.
- Bildirimler yapılır: işveren kolluğa derhal, SGK’ya üç iş günü içinde bildirir; hastanenin on günlük bildirim yükümlülüğü ayrıca işler.
- Çalışılmadığına dair bildirim girilir — ödeneğin hesaplanmasını başlatan adım budur.
- Ödenek hesaplanır ve ödenir: tutar e-Devlet’ten izlenir, ödeme banka hesabına ya da PTT’ye aktarılır.
- Eksiklik varsa giderilir: kayıt yoksa bildirim, tutar düşükse prime esas kazanç kontrol edilir.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği Ne Zamana Kadar Alınır?
Ödenek, iş göremezlik hâli sürdüğü ve geçerli istirahat raporu bulunduğu sürece devam eder; kanunda iş kazası için bir üst gün sınırı yoktur. Ödeneğin sona erdiği an, ya sigortalının iyileşip işe dönmesi ya da durumun kalıcı hâle gelerek sürekli iş göremezlik değerlendirmesine geçilmesidir.
İkinci ihtimalde 5510 m.19/8 devreye girer: sürekli iş göremezlik geliri, geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi — geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse sağlık kurulu raporu tarihini — takip eden ay başından başlar. İki hak arasında boşluk kalmaması bu hükümle sağlanmıştır.
Ödeme Alınamadığında İzlenecek Yol ve İtiraz Mercileri
Ödeneğin yatmamasının sebebi çoğunlukla hak yokluğu değil, kayıt eksikliğidir. Önce eksikliğin hangi aşamada olduğu tespit edilir, sonra o aşamaya uygun yola başvurulur.
| Belirti | Muhtemel sebep | İzlenecek yol |
|---|---|---|
| e-Devlet’te rapor görünmüyor | Rapor sağlık kuruluşunca sisteme işlenmemiş | Raporu düzenleyen sağlık kuruluşuna başvuru |
| Rapor var, iş kazası kaydı yok | Bildirim yapılmamış ya da hastalık raporu olarak düşmüş | SGK’ya iş kazası bildirimi; Kurum kabul etmezse iş kazasının tespiti davası |
| Kayıt tam, ödeme yok | Çalışılmadığına dair bildirim girilmemiş | İşverene bildirim talebi; yapılmazsa SGK’ya başvuru |
| Tutar beklenenden düşük | Prime esas kazanç eksik bildirilmiş ya da tavan uygulanmış | Prim dökümü ile karşılaştırma; hizmet tespiti/ek kazanç incelemesi |
| Kurum Sağlık Kurulu kararına itiraz | Sürekli iş göremezlik oranı veya iş göremezlik hâli | Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu (5510 m.95/2) |
Kurumun sağlık kurulu kararlarına itiraz mercii 5510 m.95/2 uyarınca Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu‘dur. Bu kurulun kararlarının ne kadar sürede verileceğine ilişkin mevzuatta bir süre bulunmadığını da belirtmek gerekir; internette dolaşan gün sayıları kanuni bir dayanağa dayanmaz.
Kurumun işlemine karşı yargı yolu iş mahkemesidir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.5 görevi, m.6 yetkiyi düzenler; m.7/1 uyarınca yargılama basit yargılama usulüne tabidir. İş kazasından kaynaklanan tazminat, tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuğun dava şartı olmadığını yukarıda belirtmiştik; buna karşılık aynı işçinin kıdem, ihbar veya fazla mesai alacaklarında arabuluculuk şartı işlemeye devam eder. Ayrımın kapsamı için iş kazasında arabuluculuğun hangi davalarda zorunlu olduğunu anlatan yazımıza bakabilirsiniz.
İş Kazası Sonrası SGK Denetimi Yapılabilir mi?
Yapılabilir. Kurum, olayın gerçekten iş kazası olup olmadığını ve işverenin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetleme yetkisine sahiptir. Denetimde işyerindeki çalışma koşulları, kazanın oluş biçimi, bildirimlerin süresinde yapılıp yapılmadığı ve iş sağlığı ve güvenliği kayıtları incelenir.
Denetim sonucunda düzenlenen tutanakların ispat gücü yüksektir: 5510 m.59 uyarınca Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarınca düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. Bu nedenle denetim sırasında verilen ifadelerin ve sunulan belgelerin içeriği, sonraki davalarda belirleyici olur.
Denetim işverenin aleyhine sonuçlanırsa ödenek yine sigortalıya ödenir; Kurum yaptığı ödemeleri işverene rücu eder. 5510 m.21/1 kast veya iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılık hâlinde rücu imkânı tanır ve aynı fıkranın son cümlesi, işverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesinin dikkate alınacağını belirtir. Kusurun nasıl belirlendiği ayrı bir konudur; iş kazasında kusur oranının nasıl belirlendiğini ayrıca inceledik.
Geçici İş Göremezlik Ödeneği Vergiye Tabi mi?
Hayır. Geçici iş göremezlik ödeneği gelir vergisinden istisnadır. Dayanağı 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 25. maddesinin birinci bendidir: “Ölüm, engellilik ve hastalık sebebiyle verilen tazminat ve yardımlar” gelir vergisinden müstesnadır. Ödenek bir ücret değil, sigorta yardımı olduğu için ücret bordrosundaki vergi matrahına da girmez.
Bu istisna, ödeneğin maaşın tamamına eşit olduğu anlamına gelmez. Ödenek günlük kazancın yarısı ya da üçte ikisi oranında hesaplandığından, net maaşıyla kıyaslayan sigortalı aradaki farkı “kesinti” sanabilir. Aradaki fark bir vergi kesintisi değil, kanunun belirlediği ödenek oranıdır.
İş Kazası Geçiren Çalışan İşten Çıkarılabilir mi?
Rapor süresi boyunca iş sözleşmesi askıdadır ve işveren yalnızca “rapor aldı” gerekçesiyle sözleşmeyi haklı nedenle feshedemez. Ancak bu koruma sınırsız değildir ve çoğu zaman yanlış bir kavramla, “iş güvencesi” ile açıklanır. İş güvencesi (4857 m.18 vd.) otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçilere tanınan ve işe iade davası açma imkânı veren ayrı bir kurumdur; raporlu işçinin korunması bundan farklı bir hükme dayanır.
Doğru dayanak 4857 m.25/I’dir. Bu bendin son fıkrasına göre işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hâllerde işverenin bildirimsiz fesih hakkı, bu hâllerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre m.17’deki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Aynı fıkranın son cümlesi, sözleşmenin askıda kaldığı süreler için ücret işlemeyeceğini belirtir.
| İşçinin kıdemi | Bildirim süresi (m.17) | + 6 hafta | Fesih hakkının doğduğu süre |
|---|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 6 hafta | 8 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 6 hafta | 10 hafta |
| 1,5 – 3 yıl | 6 hafta | 6 hafta | 12 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 6 hafta | 14 hafta |
Bu sürenin dolması, feshin kendiliğinden geçerli olacağı anlamına da gelmez: sürenin dolmasıyla işverene tanınan yalnızca bildirimsiz fesih imkânıdır ve bu fesih işçinin kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. İşyeri iş güvencesi kapsamındaysa işe iade yolu da ayrıca açıktır.

İş Kazasında Ödenek Dışında Doğan Haklar
İş kazasında geçici iş göremezlik ödeneği, kazanın doğurduğu haklardan yalnızca biridir ve niteliği itibarıyla bir tazminat değildir. Kazanın ağırlığına göre aynı olaydan üç ayrı hukuki hat işleyebilir: SGK’nın sağladığı sigorta yardımları, işverene karşı açılacak tazminat davası ve — fiil suç oluşturuyorsa — ceza soruşturması.
| Hak | Kime karşı / kimden | Dayanak |
|---|---|---|
| Geçici iş göremezlik ödeneği | SGK | 5510 m.18 |
| Sürekli iş göremezlik geliri | SGK (meslekte kazanma gücü kaybı ≥ %10) | 5510 m.19 |
| Maddi tazminat (kazanç kaybı, iş gücü kaybı, ekonomik geleceğin sarsılması) | İşveren / kusurlu üçüncü kişi | TBK m.54 |
| Manevi tazminat | İşveren / kusurlu üçüncü kişi | TBK m.56 |
| Bakıcı gideri | İşveren / kusurlu üçüncü kişi | TBK m.54 (tedavi giderleri) |
| Hak sahiplerine gelir, cenaze ve evlenme ödeneği | SGK | 5510 m.16 |
TBK m.54, bedensel zararı dört kalemde sayar: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar. Kazanç kaybı ile çalışma gücü kaybının ayrı bentlerde düzenlenmiş olması pratikte önemlidir: maaşı düşmeyen, hatta aynı işte çalışmaya devam eden işçi de çalışma gücündeki azalma nedeniyle tazminat isteyebilir.
İşverene karşı açılacak davada zamanaşımı süresi de farklıdır. TBK m.417/3 uyarınca işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğüne aykırılığından doğan zararların tazmini sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine tabidir; bu da işverene karşı TBK m.146 uyarınca on yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması sonucunu doğurur.
Ayrıntılar için: iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminatın nasıl alınacağı, iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması, bakıcı gideri talebi ve dava açarken gereken belgeler. Olay bir meslek hastalığından kaynaklanıyorsa meslek hastalığı ve buna bağlı tazminatlar yazımız da ilgilidir.
Sürecin hangi aşamasında olduğunuza göre atılacak adımlar değişir. Dosyanızın durumunu değerlendirmek için Ankara iş kazası avukatı sayfamız üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İş kazasında işveren maaş öder mi?
Aylık (maktu) ücretle çalışan işçinin ücreti raporlu günlerde kesilmez; işveren maaşı ödemeye devam eder ve SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğini bu ücretten mahsup eder (4857 m.48/2). Günlük, saatlik veya parça başı ücretli işçide raporlu günler için işverenin ücret ödeme yükümlülüğü doğmaz; işçi SGK ödeneğini alır.
İş kazasında maaş tam yatar mı?
Aylık ücretli işçide maaş tam yatar, SGK ödeneği kadarlık kısım mahsup edilir. Günlük veya saatlik ücretli işçide raporlu günler ücret doğurmadığı için ele geçen tutar ödenek kadar olur. Toplu iş sözleşmesi kapsamındaki işyerlerinde sözleşmedeki fark ödemesi hükümleri uygulanır.
İş kazası geçici iş göremezlik ödeneği 90 gün şartı aranır mı?
Aranmaz. Son bir yılda 90 gün prim bildirilmiş olması şartı 5510 m.18/1-(b) ve (c) bentlerinde, yani hastalık ve analık hâllerinde geçer. İş kazası ve meslek hastalığını düzenleyen (a) bendinde prim gün şartı yoktur; işe girdiği gün kaza geçiren sigortalı da ödenek alır.
İş kazası rapor parası kaç günden itibaren ödenir?
İstirahatin ilk gününden itibaren her gün için ödenir. Ödeneğin üçüncü günden başlaması kuralı yalnızca hastalık raporları içindir. Rapor süresine rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatilleri de 4857 m.48/1 uyarınca ödenek ölçüsü üzerinden ödenir.
İş kazası rapor parası nasıl hesaplanır?
Önce günlük kazanç bulunur: kazadan önceki on iki aydaki prime esas kazançlar toplamı, bu kazançlara ait prim ödeme gün sayısına bölünür (5510 m.17/1). Sonra oran uygulanır: yatarak tedavide bu tutarın yarısı, ayakta tedavide üçte ikisi ödenir (m.18/3).
Rapor parası hesabında son üç ay mı, on iki ay mı esas alınır?
Geçici iş göremezlik ödeneğinde on iki ay esas alınır. “Son üç ay” ölçüsü, 5510 m.17/1’in Anayasa Mahkemesi’nin E.2021/61, K.2024/31 sayılı kararıyla iptal edilip 7537 sayılı Kanun’la yeniden yazılmasının ardından yalnızca sürekli iş göremezlik gelirine esas kazanç için korunmuştur. Yeni metin 21/12/2024’ten itibaren geçerlidir.
İş kazası rapor parası ne zaman yatar?
Kanunda belirli bir gün sayısı yoktur; 5510 m.18’in son fıkrası ödeme zamanını Kurumun yönetmeliğine bırakır. Ödemenin başlaması için raporun sisteme işlenmesi, kazanın iş kazası olarak kayda geçmesi ve çalışılmadığına dair bildirimin yapılması gerekir. Durum e-Devlet’teki iş göremezlik ödeneği sorgulama ekranından izlenebilir.
İş kazası raporu değiştirilebilir mi?
Hekimin verdiği istirahat süresi idari yolla değiştirilemez; ancak raporun hangi sigorta kolundan sayılacağı düzeltilebilir. Hastalık raporu olarak sisteme düşmüş bir olay, iş kazası bildirimi yapılarak iş kazası kapsamına alınabilir. Kurum kabul etmezse iş mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açılır.
İş kazası raporu bitince tekrar rapor alınır mı?
Tedavi sürüyorsa yeni istirahat raporu düzenlenebilir ve her rapor için ödenek yeniden hesaplanır. Kanun iş kazasında ödenecek gün sayısına üst sınır koymamıştır. Kalıcı kayıp oluştuğu değerlendirilirse dosya Kurum Sağlık Kurulu’na gider ve sürekli iş göremezlik değerlendirmesine geçilir.
Rapor bitmeden işe başlanırsa ödenek kesilir mi?
Ödeneğin dayanağı çalışılmamış olmasıdır. Rapor sürerken çalışıldığının tespit edilmesi hâlinde o günlere ait ödenek ödenmez, ödenmişse geri istenir. İşe erken dönmek isteyen sigortalının kontrol muayenesiyle raporu sonlandırması gerekir.
İş kazasında rapor parasını kim öder?
Ödeneği SGK öder. Toplu iş sözleşmesi yapılan işyerleri ile kamu idarelerinde ödenek, 5510 m.18’in son fıkrası uyarınca işveren tarafından Kurum adına sigortalıya ödenip sonra Kurumla mahsuplaşılabilir. Bu durumda ödemenin işverenden gelmesi bir kesinti değil, kanunda öngörülen başka bir ödeme kanalıdır.
Bağ-Kur’lu esnaf iş kazasında rapor parası alır mı?
4/1-(b) kapsamındaki sigortalıya ödenek, genel sağlık sigortası dâhil prim ve prime ilişkin her türlü borcunun ödenmiş olması şartıyla ve kural olarak yatarak tedavi süresince ya da yatarak tedavi sonrası bunun gereği olan istirahat süresince ödenir (5510 m.18/2). Ayakta tedaviyle geçen istirahat günleri bu kapsamda değildir.
İşveren iş kazasını bildirmezse ödenek alınamaz mı?
Alınabilir. 6331 m.14/4 uyarınca sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını en geç on gün içinde SGK’ya bildirmekle yükümlüdür; sigortalı da bildirimi doğrudan yapabilir. Ayrıca 5510 m.21/2 gereği süresinde bildirmeyen işverenden, bildirim tarihine kadar ödenen geçici iş göremezlik ödeneği tahsil edilir.
Geçici iş göremezlik ödeneğinden vergi kesilir mi?
Kesilmez. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.25/1 uyarınca ölüm, engellilik ve hastalık sebebiyle verilen tazminat ve yardımlar gelir vergisinden istisnadır. Ödeneğin maaştan düşük olmasının sebebi vergi değil, kanunda belirlenen ödenek oranıdır.
İş kazası geçiren işçi işten çıkarılabilir mi?
Rapor süresince sözleşme askıdadır. İşverenin bildirimsiz fesih hakkı, 4857 m.25/I son fıkrası uyarınca ancak devamsızlığın işçinin kıdemine göre belirlenen bildirim süresini altı hafta aşmasından sonra doğar. Bu sürenin dolması kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz; işyeri iş güvencesi kapsamındaysa işe iade yolu da açıktır.
Geçici iş göremezlik ödeneği alırken sigorta primi yatar mı?
Ödenek ücret olmadığı için raporlu günler prime esas kazanç doğurmaz; bordroda eksik gün nedeni istirahat olarak gösterilir. Bu, hizmet süresinin silinmesi anlamına gelmez; yalnızca o günlerin prim ödeme gün sayısına eklenmemesi sonucunu doğurur.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre sonuçlar değişebileceğinden, kendi dosyanız için bir avukata danışmanız yerinde olur.