İş Ortaklığı Nedir? Adi Ortaklık ve Konsorsiyumdan Farkı

İş ortaklığı nedir sorusunun tek cevabı yoktur, çünkü aynı ifade üç ayrı yerde üç ayrı anlam taşır: kamu ihalesinde işin tümünü birlikte üstlenen ortak girişimi, vergi hukukunda kurumlar vergisi mükellefiyeti talep etmiş ortaklığı, günlük dilde ise iki tarafın herhangi bir ticari işbirliğini anlatır. Borçlar hukukunda ayrı bir tür olarak düzenlenmemiştir; şirket kurulmadıysa ortaklar arasındaki ilişki çoğunlukla Türk Borçlar Kanunu’ndaki adi ortaklıktır.

Bu yüzden “iş ortaklığı mı, adi ortaklık mı?” sorusu çoğu dosyada yanlış karşılaştırmadır. İhaleyi birlikte alan iki şirket hem iş ortaklığıdır hem adi ortaklıktır. Asıl fark, hangi kanunun hangi soruya cevap verdiğinde ortaya çıkar. Konsorsiyum, pilot ortak ve vergi tercihi de bu çerçevede yerine oturur.

İş Ortaklığı Nedir, Hangi Kanunda Tanımlanır?

Üç kanun bu ifadeye üç ayrı görev yükler ve hiçbiri genel bir “iş ortaklığı sözleşmesi” türü kurmaz. Bir sözleşmenin başlığında bu iki kelimenin bulunması, tek başına hangi rejimin uygulanacağını söylemez.

Kaynak	“İş ortaklığı” ne demek?	Ne için önemli?
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu m.4 ve m.14	İhaleye katılmak üzere anlaşan kişilerin işin tümünü birlikte yapmak için kurduğu ortak girişim	Teklif, yeterlik, idareye karşı sorumluluk
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.2/7	Belli bir işi ortaklaşa yüklenip kazancını paylaşan ve bu şekilde mükellefiyet talep eden ortaklık	Kazancın nerede vergileneceği
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.620	Terim geçmez; emek ve malı ortak amaçla birleştirme sözleşmesi adi ortaklıktır	Ortakların birbirine ve üçüncü kişilere karşı durumu

Kanun koyucu üç metni birbirine bağlamamıştır, bağı içtihat kurar. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, “İş Ortaklığı Anlaşması” başlıklı bir sözleşmenin içeriği ve kapsamı gözetildiğinde adi ortaklık sözleşmesi niteliğinde olduğunu belirtmiştir (18.06.2013, 2013/5915 E., 2013/10460 K.). 13. Hukuk Dairesi de ihale için iş ortaklığı beyannamesi veren şirketler arasında adi ortaklık kurulduğunun kabulünün zorunlu olduğunu söylemiştir (28.02.2013, 2013/5127 E., 2013/4896 K.).

İş ortaklığı nedir sorusunu cevaplarken dayanılan temel kurallar için adi ortaklık nedir, şirketten farkı ne yazımıza bakabilirsiniz; aşağıda yalnız iş ortaklığına özgü sonuçlar ele alınıyor.

İş Ortaklığı ve Adi Ortaklık Arasındaki Fark

İş ortaklığı ve adi ortaklık arasındaki fark, türden değil kapsamdan doğar: adi ortaklık genel sözleşme tipidir, iş ortaklığı ise o tipin belli bir iş için ve çoğu kez ihale ya da vergi rejimine bağlanarak kullanılan biçimidir. Her iş ortaklığı kural olarak adi ortaklık sayılırken her adi ortaklık iş ortaklığı değildir; birlikte kafe işleten iki arkadaş adi ortaktır, ama ihale ya da vergi anlamında iş ortaklığı kurmuş olmaz.

Ölçüt	Adi ortaklık (genel)	İhalede iş ortaklığı	Vergide iş ortaklığı
Dayanak	TBK m.620 vd.	KİK m.4, m.14 + TBK	KVK m.1/1-d, m.2/7 + TBK
Süre ve konu	Sınır yok, sürekli de olabilir	İhale konusu iş	Belli bir iş
Şekil	Kanunda şart yok	Anlaşma, ihale kalırsa noter tasdikli sözleşme	Tebliğ yazılı sözleşme arar
Kim kurabilir?	Gerçek ve tüzel kişiler	Gerçek veya tüzel kişiler	En az bir kurum ortak
Kazanç vergisi	Ortaklarda	Tercihe göre	Ortaklıkta, kurumlar vergisi
Tüzel kişilik	Yok	Yok	Yok

Tablodaki son satır bütün dosyalarda aynıdır. Kurumlar Vergisi Kanunu bunu açıkça söyler: tüzel kişiliğin olmaması mükellefiyeti etkilemez. Vergi numarası almak, fatura kesmek ya da ortak bir hesap kullanmak ortaklığa kişilik kazandırmaz.

Ortak Girişim Adi Ortaklık Farkı

Ortak girişim adi ortaklık farkı da aynı mantıkla okunur: Kamu İhale Kanunu’na göre ortak girişim, iş ortaklığı ve konsorsiyumun üst adıdır; borçlar hukukundaki karşılığı ise yine adi ortaklıktır. Hukuk Genel Kurulu’nun 08.10.2003 tarihli, 2003/12-574 E., 2003/564 K. sayılı kararı sonraki içtihatta bu bakımdan anılır: ortak girişim tek başına tüzel kişiliğe sahip değildir (7. HD, 29.05.2013, 2013/13742 E., 2013/9998 K.).

Joint Venture Adi Ortaklık Farkı

Joint venture adi ortaklık farkı, yapının sözleşmeyle mi şirketle mi kurulduğuna bağlıdır. Joint venture’ın Türkçesi “ortak girişim”dir. Sözleşmeyle kurulan türü Yargıtay’a göre adi ortaklıktır (3. HD, 2012/11789 E., 2012/16355 K.; 12. HD, 12.10.2022, 2022/2269 E., 2022/10202 K.). Taraflar birlikte bir limited veya anonim şirket kuruyorsa ortada artık TTK’ya tabi, tüzel kişiliği olan bir şirket vardır.

Üçüncü bir ihtimal yurt dışı işlerinde çıkar. Libya hukukuna göre ayrı şirket olarak kurulmuş bir “joint venture”a ilişkin davada ilk derece mahkemesi husumetin bu şirkete ait olduğunu kabul edip ortak şirketlere açılan davayı reddetmiş, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi de MÖHUK m.9/5’e dikkat çekerek kararı onamıştır (20.02.2025, 2024/3581 E., 2025/651 K.). Adında “joint venture” geçen bir yapıya güvenle “tüzel kişiliği yok” denemez; önce kurulduğu ülkenin hukuku okunur.

Konsorsiyum Nedir, İş Ortaklığından Farkı Ne?

Konsorsiyum, ortakların hak ve sorumluluklarını ayırarak işin kendi uzmanlık alanlarına giren kısımlarını yapmak üzere kurduğu ortak girişimdir; iş ortaklığında ise üyeler işin tümünü birlikte yapar (KİK m.14). Konsorsiyum ne demek sorusunun kısa cevabı budur: aynı işi paylaşan değil, işi parçalara bölen ortaklık.

Ölçüt	İş ortaklığı	Konsorsiyum
İşin yapılışı	Tümü birlikte	Her üye kendi kısmını
Temsilci	Pilot ortak	Koordinatör ortak (konsorsiyum lideri diye de anılır)
Hangi ihale?	Her türlü ihaleye teklif verebilir	İdare, dokümanda izin verdiyse
Sözleşmede yazılacak	Ortakların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu	Kimin hangi kısmı üstlendiği ve koordinasyon
İş deneyimi (yapım)	Pilot en az %80, diğerleri en az %20	Her üye kendi kısmı için
Vergide	Talep edilirse kurumlar vergisi mükellefi	Tebliğe göre iş ortaklığı tanımı dışında

Konsorsiyum Adi Ortaklık Farkı Var mı?

Konsorsiyum adi ortaklık farkı, Yargıtay’ın kararlarında bir tür farkı olarak görünmez. 15. Hukuk Dairesi’ne göre büyük inşaat işlerinde birden fazla yüklenicinin kurduğu adi ortaklığa konsorsiyum ortaklığı denir ve şirketler arasındaki ilişki adi ortaklıktan ibarettir (12.03.2020, 2020/279 E., 2020/1042 K.). 6. Hukuk Dairesi de “yüklenici konsorsiyumun adi ortakları” ifadesini kullanarak ortaklardan birinin tek başına dava açamayacağını belirtmiştir (12.01.2026, 2025/2263 E., 2026/104 K.).

“Konsorsiyumlar adi ortaklığın dışındadır” cümlesinin kaynağı vergi tebliğidir. 1 Seri No’lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, her ortağın işin ayrı bir bölümünü yaptığı yapıları iş ortaklığı tanımının dışında sayar. Bu bir vergi tanımıdır; ortakların borçlar hukukundaki konumunu belirlemez.

Konsorsiyumda Ortak Başkasının Borcundan Sorumlu Olur mu?

Olabilir; iş kısımlara ayrıldı diye ortak üçüncü kişilere karşı kendiliğinden yalnız kendi kısmından sorumlu olmaz. TBK m.638/3 ortakların, birlikte ya da bir temsilci aracılığıyla üstlendikleri borçlardan aksi kararlaştırılmamışsa müteselsilen sorumlu olduğunu söyler.

Bu noktayı gösteren dosyada bir konsorsiyum ortağı, koordinatör ortağın yetkilisinin imzaladığı taşeron sözleşmesinden borçlu olmadığını ileri sürmüş, ilk derece mahkemesi davayı kabul etmişti. 6. Hukuk Dairesi kararı bozdu: sözleşmeyle münferiden temsile yetkili kılınan yetkilinin imzaladığı sözleşmeden diğer ortak da sorumludur (23.05.2023, 2022/2064 E., 2023/1959 K.). Bozmaya uyularak dava reddedildi; “konsorsiyum sözleşmesi müteselsil sorumluluğu kaldırır” itirazına rağmen karar onandı (17.03.2025, 2024/1103 E., 2025/1072 K.).

Daha eski bir kararda da konsorsiyum ortaklarının birlikte kurdukları eser sözleşmesinden aksi kararlaştırılmadıkça müteselsilen sorumlu olduğu, birinin pilot firma olarak bildirilmesinin bunu kaldırmadığı belirtilmiştir (15. HD, 13.03.2009, 2008/5202 E., 2009/1439 K.).

Bir sınırı belirtmek gerekir. Bu kararlar taşeron sözleşmesi ve 1998 tarihli bir yapım sözleşmesi üzerinedir. KİK m.14 kapsamındaki konsorsiyumda idareye karşı bir ortağın başka ortağın kısmından sorumlu olup olmadığını açıkça çözen güncel bir karar taramamızda çıkmadı. Bu nedenle sözleşmedeki ve beyannamedeki sorumluluk ifadesi her dosyada ayrıca okunmalıdır; 2025/2263 E. sayılı dosyada idare, konsorsiyum beyannamesindeki müştereken ve müteselsilen sorumluluk ifadesine dayanmıştır.

İş Ortaklığı Borçlardan Sorumluluk Rejimi

İş ortaklığında idareye karşı sorumluluk müşterek ve müteselsildir ve bunun sözleşmeye yazılması Kanun gereğidir (KİK m.14). Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği de aynı şeyi noter tasdikli ortaklık sözleşmesi için tekrarlar (m.32/6). Pay oranı bu sorumluluğu sınırlamaz: yüzde 1 hisseli ortağa da işin tamamı için başvurulabilir.

Tedarikçi, işçi ve diğer alacaklılar bakımından dayanak TBK m.638/3’tür. Ortakların aralarında yaptığı paylaşım bu kişileri bağlamaz. 19. Hukuk Dairesi, ortaklığı fesheden ortakların “borçlardan pilot firma sorumlu olacak” kaydının akaryakıt satan üçüncü kişiyi bağlamayacağını açıkça belirtmiştir (21.10.2015, 2014/20057 E., 2015/13274 K.). İç anlaşma yine de boşuna değildir; borcu ödeyen ortak diğerine bu kayda dayanarak başvurabilir.

Genel sorumluluk kuralları, rücu ve ayrılan ortağın durumu için adi ortaklıkta sorumluluk yazımız ayrıntılıdır. Sermaye şirketinde tablo tersinedir; ortağın durumunu limited şirket ortağının sorumluluğu yazısıyla karşılaştırabilirsiniz.

Pilot Ortak Ne Yapabilir, Nerede Durur?

Pilot ortak, iş ortaklığında idareye karşı öne çıkan ortaktır ve yapım ihalelerinde en çok hisseye sahip olanın pilot gösterilmesi zorunludur (Yönetmelik m.32/4). Yetkisinin sınırını ise sıfat değil, ortaklık sözleşmesi ve TBK m.637 çizer. Kararlar bu yüzden iki yöne gider.

Dosya	Sonuç
12. HD, 2022/2269 E., 2022/10202 K.	Sözleşmede her konuda temsile yetkili pilot ortak, ortaklık alacağı için takip yapabilir
6. HD, 18.02.2025, 2023/3911 E., 2025/573 K.	Pilot ortağın fesih ve tasfiye talebinden tek imzayla vazgeçmesi geçerli görüldü, diğer ortağın davası reddedildi
19. HD, 24.12.2015, 2015/10131 E., 2015/17600 K.	İdareye pilot gösterilen ortağın imzaladığı bonodan, ortaklar arası “birlikte imza” kaydını bilmeyen alacaklılara karşı ortaklar sorumlu tutuldu
19. HD, 27.01.2020, 2018/4102 E., 2020/57 K.	Sözleşmede birlikte imza vardı, beyannamede üçüncü kişilere temsil hükmü yoktu; tek imzalı bonodan borçlu olunmadığı tespit edildi

Son iki satır benzer görünür ama dosyalar farklı olgulara dayanır, biri öbürünü ortadan kaldırmaz. İki karardan çıkardığımız değerlendirme, birlikte imza kaydının üçüncü kişiye karşı ileri sürülebildiği ölçüde koruma sağladığıdır; Yargıtay’ın koyduğu genel bir ölçüt değildir. Ortak, pilotun yetkisini daraltıyorsa bunu yalnız aralarındaki sözleşmede bırakmamalı, karşı taraflara da duyurmalıdır.

Pilotluk bir ayrıcalık olduğu kadar yükümlülüktür. Pilot ortak sözleşme hazırlıklarını yerine getirmediği için geçici teminatı gelir kaydedilen ortağa teminat bedelini ödemeye mahkûm edilmiş, karar onanmıştır (3. HD, 19.11.2025, 2025/1389 E., 2025/5443 K.). Lider ortağın ortaklık sürerken aynı işi yeni bir konsorsiyumla alması da 3. Hukuk Dairesi’ne göre rekabet yasağına aykırıdır ve zararı karşılatır (24.01.2017, 2016/310 E., 2017/504 K.).

İhalede İş Ortaklığı Nasıl Yapılır?

İhalede iş ortaklığı, teklif aşamasındaki beyanname ve ihale üzerinde kalırsa noter tasdikli sözleşme ile iki adımda kurulur; ayrı bir şirket kurulmaz. İş ortaklığı olarak ihaleye girmek için izlenecek sıra Kanun ve Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’ne göre şöyledir.

• Ortaklar ve hisseler belirlenir. En çok hisseye sahip ortak pilot olur; hisseler eşitse biri seçilir.
• Yeterlik birlikte hesaplanır. Yapım işinde pilot asgari iş deneyiminin en az yüzde 80’ini, diğer ortakların her biri en az yüzde 20’sini sağlar (m.39/6). İş hacminde her ortak kendi hissesi oranında katkı verir (m.36/11). Mal ve hizmet ihalelerinin yönetmelikleri farklı oranlar koyar.
• Teklifle birlikte beyanname verilir. İş Ortaklığı Beyannamesi pilot ortağı ve hisseleri gösterir (m.32/3). Her ortak kendi belgelerini ayrı sunar.
• İhale üzerinde kalırsa noter tasdikli sözleşme verilir. Sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulur (KİK m.14; m.32/6).
• İdareyle sözleşmeyi bütün ortaklar imzalar (KİK m.46).

Hisse oranını gösteren belge, teklifin kaderini etkileyebilir. Danıştay 13. Dairesi’nin 30.12.2025 tarihli, 2025/2766 E., 2025/4216 K. sayılı dosyasında idare, ciro tablosuna hisse belgesi eklenmediği gerekçesiyle bir ortağın iş hacmini yetersiz saymış, itiraz ve dava da sonuç vermemişti. Daire, aynı oranın iş deneyim belgesinde yazılı olduğunu tespit edip hisse oranının belgelendirildiğine karar verdi ve işlemi iptal etti. Teklifin kendiliğinden kabul edilmediğini, ciro tutarının ayrıca incelenmesi gerektiğini de ekledi. Bu kadar uzun bir yoldan geçmemek için hisse belgesini baştan eklemek daha güvenlidir.

İş Ortaklığı İş Bitirme Hesaplama

İş ortaklığında iş bitirme, her ortağın hissesi üzerinden hesaplanır. Yapım yönetmeliğine göre ortak sayısı kadar belge düzenlenir ve her belgede o ortağın hissesi gösterilir (m.47/5). Başka bir ihalede belge kullanılırken tutar, belge sahibinin hisse oranıyla değerlendirilir; aynı ortaklık yapısıyla daha önce kurulmuş bir ortaklığın işinden alınan belgede ise belgedeki tutar esas alınır (m.48/3). Basit bir örnekle: yüzde 60 hisseli ortak, belgedeki tutarın yüzde 60’ını kendi deneyimi olarak kullanır. Konsorsiyumda ise ortak, kendi yaptığı kısmın tutarını kullanır (m.48/4).

İş Ortaklığı Vergilendirilmesi

İş ortaklığı vergilendirilmesi, ortakların yaptığı tercihe bağlıdır: mükellefiyet talep edilirse kazanç ortaklık düzeyinde kurumlar vergisine girer, edilmezse ortaklık adi ortaklık gibi işlem görür ve kazanç ortakların beyanında vergilenir. Kanun bu sonucu “bu şekilde mükellefiyet tesis edilmesini talep edenler” sözleriyle kurar (KVK m.2/7). Sözleşmede “iş ortaklığı” yazması tek başına bu statüyü doğurmaz.

Konu	Kurumlar vergisi mükellefi iş ortaklığı	Adi ortaklık olarak kayıt
Kazanç	Ortaklıkta kurumlar vergisine tabi	Ortakların payına göre ortakların beyanında
Dağıtım	Vergi sonrası tutar hisseye göre dağıtılır (Tebliğ 2.5.3)	Kazanç doğrudan ortakların hesabına girer
Zarar	Ortakların kendi kazancından indirilmez (Tebliğ 2.5.3)	Ortaklar payına düşeni kendi hesabında dikkate alır
Gerçek kişi ortağın payı	Kâr payı, menkul sermaye iradı (GVK m.75/2)	Faaliyete göre ticari veya serbest meslek kazancı
Tarh muhatabı	Yönetici ortak veya herhangi bir ortak, müteselsilen (KVK m.24/4)	KDV’de herhangi bir ortak, müteselsilen (KDVK m.44/a)

İş Ortaklığı Kurumlar Vergisi Mükellefi mi?

Kendiliğinden değil, ancak talep edilirse ve şartlar varsa mükelleftir. KVK m.2/7 ortakları “kurumların kendi aralarında veya şahıs ortaklıkları ya da gerçek kişilerle” kurdukları ortaklık olarak anlatır, yani en az bir kurum ortak gerekir. 1 Seri No’lu Tebliğ’in 2.5.2 bölümü bunun yanında yazılı sözleşme, belirli bir iş, işverenle yüklenim sözleşmesi, işverene karşı işin tamamından müteselsil sorumluluk ve iş bitiminde kazancın paylaşılmasını arar. Aynı işverenden alınan her ayrı iş için ayrı ortaklık gerekebilir. İki gerçek kişi kamu ihalesi için iş ortaklığı kurabilir, ama bu tanımla kurumlar vergisi mükellefi iş ortaklığı olamaz.

İki yol arasındaki vergi yükü dosyaya göre farklı çıkabilir. Bu yüzden imzadan önce mali müşavirle hesap yapılması, hukuki metnin de bu tercihe göre yazılması gerekir.

İş Ortaklığı Vergi Levhası Olur mu?

İş ortaklığının kendi adına vergi dairesi kaydı olabilir; yargı kararlarında iş ortaklığına ait vergi kimlik numarası ve fatura kullanımı geçer (Danıştay 13. D., 2025/2766 E.; 6. HD, 2023/4154 E., 2025/827 K.). Bu kayıt tüzel kişilik vermez ve dava ehliyeti doğurmaz. Açılış evrakı ve levha işlemleri kanunda sayılmadığı için güncel liste ilgili vergi dairesinden öğrenilmelidir; bu yüzden burada bir evrak listesi vermiyoruz.

İş Ortaklığı Dava Ehliyeti Var mı?

İş ortaklığının dava ve taraf ehliyeti yoktur; ortaklık adına ya da ortaklık aleyhine değil, ortakların tümü adına ve aleyhine işlem yapılır. Taraf ehliyeti kamu düzenindendir, mahkeme kendiliğinden gözetir (12. HD, 2022/2269 E., 2022/10202 K.). Bunun dört somut sonucu vardır.

• Tek ortak tek başına dava açamaz. Hakedişten kesilen paranın iadesini isteyen yüzde 1 hisseli ortağın davası bu nedenle bozmaya konu olmuştur (13. HD, 2013/5127 E., 2013/4896 K.). Diğer ortağın muvafakati için süre verilir (6. HD, 2025/2263 E., 2026/104 K.).
• İşçi de bütün ortaklara dava açar. İşe iade davasında işveren ortak girişim ise dava bütün ortaklara yöneltilir ve her birine ayrı tebliğ edilir (7. HD, 2013/13742 E., 2013/9998 K.).
• Takipte borçlu olarak ortaklık yazılamaz. Ödeme emrinde ortak şirketler gösterilir (12. HD, 06.04.2023, 2022/9531 E., 2023/2427 K.).
• Ortaklık adına haciz müzekkeresi usulsüzdür. Hukuk Genel Kurulu, adi ortaklık yazılarak gönderilen müzekkereyi şeklen usulsüz bulmuş ve ortaklığın başka dosyadaki alacağının bu yolla haczedilemeyeceğine çoğunlukla karar vermiştir (18.06.2025, 2024/787 E., 2025/367 K.).

Ayrıntılar adi ortaklık dava açabilir mi ve adi ortaklık tebligatı kime yapılır yazılarında ele alındı.

İş Ortaklığı Sözleşmesi Örneği Ararken Nelere Bakılmalı?

Hazır bir iş ortaklığı sözleşmesi örneği word dosyası yayımlamıyoruz, çünkü ihale dokümanı, hisse yapısı ve vergi tercihi değiştikçe doğru metin de farklı olur. Yine de örnek bir metin kullanacaksanız, aşağıdaki başlıkların her birinin kendi dosyanıza göre doldurulduğundan emin olun. Kararlarda uyuşmazlık en çok bu maddelerden çıkıyor.

Madde	Neden yazılmalı?
İşin tanımı ve ihale kayıt numarası	Ortaklığın amacı ve bitiş anı buna bağlıdır
Hisse, kazanç ve zarar oranları	Yazılmazsa kazanç ve zarardaki pay eşit sayılır (TBK m.623)
Pilot ortak ve temsil sınırı	Bono, çek, ibra ve vazgeçme tek imzayla olabilir mi?
Kararların alınışı	Kural oybirliğidir, oy çokluğu yazılmalıdır (TBK m.624)
Ortak banka hesabı ve hakediş	Yanlış hesaba ödeme uyuşmazlıkları bu boşluktan çıkar
Vergi tercihi	Kurumlar vergisi mi, adi ortaklık kaydı mı?
İş bitince hesap ve tasfiye	Ortaklığın kapanış yöntemi

Kurucu ortakların sürekli işleri için hazırlanan genel adi ortaklık sözleşmesinin kapsamı daha geniştir; bu tabloyu yalnız belli bir iş için kurulan ortaklık olarak okuyun.

İş Ortaklığı Nasıl Sona Erer, Nasıl Kapatılır?

İş ortaklığı, kuruluş amacı olan iş tamamlandığında sona erer, ama ortaklar arası hesabın kapanması için tasfiye gerekir. Sona erme sebepleri TBK m.639’dadır: amacın gerçekleşmesi veya imkânsızlaşması, sözleşmede devam hükmü yoksa ortağın ölümü, kısıtlanması veya iflası, oybirliği, sürenin dolması, fesih bildirimi ve haklı sebeple mahkeme kararı.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kurulma amacı gerçekleşen iş ortaklığının feshi ve tasfiyesi davasında üç aşamalı tasfiye yöntemini sıralamış, mahkemenin eksik inceleme ile hüküm kuramayacağını belirtmiştir (26.11.2015, 2015/280 E., 2015/18989 K.). Ortaklardan birinin iflası da sona erme sebebidir; bu tespit yapılmadan davanın reddi bozulmuştur (15.03.2018, 2016/11330 E., 2018/2549 K.).

Vergi tarafı ayrı bir kapanış ister. Tebliğ’e göre iş ortaklığı, iş tamamlanıp vergi yükümlülükleri bitmeden sona erdirilemez. İşin idarece kabul edilmesi tek başına “kapandı” anlamına gelmez; hesap kesilmeden ortaklığın vergi kaydı açık kalabilir.

İhale kazanılamazsa ortaklık anlaşmasının akıbeti metnine göre belirlenir. Konsorsiyum ihale öncesi kurulduysa amaç imkânsızlaşabilir; ancak yukarıda anılan 2016/310 E. sayılı dosyada lider ortağın aynı işi başkasıyla alması ortaklık bitmeden yapıldığı için tazminat sonucu doğurmuştur.

Günlük Dildeki “İş Ortaklığı” Hukuken Ne Anlama Gelir?

İş ortaklığı nedir diye arayanların bir kısmı aslında ticari işbirliğini soruyor. Stratejik iş ortaklığı, bayilik, Trendyol iş ortaklığı ya da satış ortaklığı gibi ifadeler genellikle ticari dilin kavramlarıdır; bunların ihale ya da vergi anlamındaki iş ortaklığıyla ilgisi yoktur. Hukuki niteliği sözleşmenin adı değil içeriği belirler. Tarafların emek ve mallarını ortak bir amaçta birleştirip kazanç ve riski paylaştığı yerde adi ortaklık kurulmuş olabilir; bir tarafın diğerinin ürününü satıp komisyon aldığı düzende ise çoğu kez ortaklık değil, başka bir sözleşme vardır.

Sonuç en çok sorumlulukta hissedilir. Adi ortaklık kurulduğu kabul edilirse taraflar birbirinin üçüncü kişilerle yaptığı işlemlerden de sorumlu olabilir. Bir platformun iş ortaklığı programına katılan kişinin önce o programın kullanım koşullarını okuması, kazancın nasıl vergileneceğini de ayrıca sorması gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

İş ortaklığı nedir kısaca?

İki veya daha fazla kişinin belli bir işi birlikte yapmak için kurduğu, tüzel kişiliği olmayan ortaklıktır. Şirket şart değildir. İhalede KİK m.14, vergide KVK m.2/7, ortaklar arasında TBK m.620 ve devamı uygulanır.

Adi ortaklık iş ortaklığı farkı nedir?

Adi ortaklık genel sözleşme tipidir, iş ortaklığı ise onun belli bir iş için kullanılan biçimidir. İş ortaklığı nedir sorusunun hukuki cevabı da bu yüzden çoğu dosyada adi ortaklığa çıkar. Fark vergi tercihinde ve ihale kurallarında doğar.

İş ortaklığı modeli nedir?

Ayrı bir şirket kurmadan, her ortağın kendi kimliğini koruyarak bir işe birlikte girdiği çalışma biçimidir. Ortaklar kendi unvanlarını korur, iş bitince hesap kesilir. Karşılığında alacaklılara karşı ortakların sorumluluğu sınırlanmamış olur.

İş ortaklığı sözleşmesi nedir?

Ortakların belli bir işi birlikte yapmak için kazanç, zarar, yönetim ve temsili düzenlediği sözleşmedir. Yargıtay bu sözleşmeleri içeriğine bakarak adi ortaklık sayar. İhalede noter tasdiki ve müteselsil sorumluluk ifadesi ayrıca gerekir.

İş ortaklığı nasıl olur, şirket kurmak gerekir mi?

Gerekmez, ortaklık sözleşmeyle kurulur ve ortada ayrı bir tüzel kişi oluşmaz. Kamu ihalesinde beyanname ile ihale üzerinde kalırsa noter tasdikli sözleşme gerekir; vergi kaydı ayrıca yapılır.

Kimler iş ortaklığı kurabilir?

İhale için gerçek veya tüzel kişiler kurabilir (KİK m.14). Limited şirket, anonim şirket ve şahıs işletmesi aynı ortaklıkta bulunabilir. Kurumlar vergisi mükellefi iş ortaklığı için en az bir kurum ortak gerekir.

İş ortaklığı şartları nelerdir?

Borçlar hukukunda ortak amaç ve katılım payı yeterlidir (TBK m.620, 621). İhalede yeterlik, beyanname ve noter tasdikli sözleşme, vergide ise mükellefiyet talebi ve Tebliğ’in 2.5.2 unsurları aranır.

İhalelerde iş ortaklığı noter onayı olmadan yapılır mı?

Teklif aşamasında yapılan anlaşma için Kanun noter tasdiki aramaz, standart beyanname verilir. İhale üzerinde kalırsa sözleşme imzalanmadan önce noter tasdikli iş ortaklığı sözleşmesinin verilmesi şarttır (KİK m.14).

Konsorsiyum nedir, konsorsiyum lideri ne yapar?

Konsorsiyum, ortakların işi uzmanlıklarına göre bölüştüğü ortak girişimdir. Kanun’daki adıyla koordinatör ortak, üyeler arasındaki koordinasyonu sağlar. Tüzel kişilik yoktur, davalarda bütün ortaklar yer alır.

Konsorsiyum nasıl kurulur?

Üyeler hangi kısmı üstlendiklerini gösteren bir anlaşma yapar ve koordinatör ortağı belirler. İhalede ayrıca idarenin dokümanda konsorsiyuma izin vermiş olması gerekir. İhale üzerinde kalırsa noter tasdikli konsorsiyum sözleşmesi verilir.

İş ortaklığı adına çek veya bono düzenlenebilir mi?

Düzenlenebilir ve yetkili ortağın imzası diğerlerini bağlayabilir. 11. Hukuk Dairesi, iş ortaklığına çek karnesi veren bankayı kusurlu bulmayan kararı onamıştır (30.09.2019, 2018/5133 E., 2019/5963 K.). Ortak, kısıtlamayı kanıtlayamazsa bu borçtan kaçamayabilir.

Yüzde 1 hisseli ortak da işin tamamından sorumlu mu?

İdareye ve üçüncü kişilere karşı evet, hisse oranı dış ilişkide sorumluluğu sınırlamaz. Ortak fazla ödediği tutarı iç ilişkide payı oranında diğer ortaklardan isteyebilir.

İş ortaklığı KDV ve fatura açısından nasıl çalışır?

Kurumlar vergisi mükellefi olsun olmasın, işin faturası ortaklık adına düzenlenir ve ortaklık kendi kaydı üzerinden KDV ile muhtasar yükümlülüklerini yerine getirir. Kesin rejim tercihe ve işe bağlı olduğundan mali müşavirle teyit edilmelidir.

İş ortaklığı nasıl yazılır?

İki ayrı kelimeyle “iş ortaklığı” yazılır. Yabancı metinlerde karşılığı “joint venture”, konsorsiyumun İngilizcesi ise “consortium”dur. Sözleşmede bu kelimeleri kullanmak ortaklığa ek bir hukuki statü kazandırmaz.

İş ortaklığından ayrılmak mümkün mü?

Mümkündür ama ihale sürüyorsa idarenin ve sözleşmenin kurallarına takılır. Yönetmeliğe göre hisse değişikliği idarenin iznine ve şartlara bağlıdır (m.32/6). Ayrılan ortağın eski borçlardan sorumluluğu da kendiliğinden bitmez.

İş ortaklığının vergi borcundan ortaklar sorumlu mu?

Kanun iş ortaklığında verginin yönetici ortak veya ortaklardan herhangi biri adına, ödemeden müteselsilen sorumlu olmak üzere tarh edileceğini söyler (KVK m.24/4). Bu nedenle vergi dairesi ortakların birine de yönelebilir.

Bir İhaleye veya Ortak İşe Birlikte Girmeden Önce

Hisseleriniz, pilot ortağın yetkisi ve vergi tercihiniz henüz yazıya geçmediyse imzadan önce üç konuyu netleştirmek işinizi kolaylaştırır. Elinizde ihale dokümanı, taslak beyanname ya da mevcut bir sözleşme varsa bunları Ankara şirket avukatı sayfamızdan iletip birlikte değerlendirebiliriz.

Anılan kararlar kendi olaylarına, yönetmelik oranları ihale türüne bağlıdır; burada anlatılanlar genel bilgilendirmedir ve mevzuat değişebileceğinden kendi dosyanız için avukata danışmanız gerekir.